[{"data":1,"prerenderedAt":-1},["ShallowReactive",2],{"suras-meta":3,"sura-45-alikhan":694,"$fdv1rkbmtvvsYm4IUmTUbIC3x6_L1S6RyavvKdBmwf0s":923},[4,12,20,27,34,41,48,54,61,68,74,80,86,93,100,107,114,120,127,134,140,147,154,161,168,175,182,189,196,203,210,217,223,230,236,242,248,255,260,266,273,279,286,292,299,304,310,316,322,328,333,339,344,350,356,361,368,374,380,385,390,396,401,407,412,418,424,430,436,441,447,452,458,463,469,474,480,485,490,496,502,508,514,519,525,530,536,542,547,552,558,564,570,575,581,587,592,598,603,608,614,620,626,632,638,644,650,656,662,667,672,677,682,688],{"id":5,"nameAr":6,"nameAz":7,"nameRu":8,"nameEn":9,"nameTransliteration":9,"type":10,"ayahCount":11},1,"سُورَةُ ٱلْفَاتِحَةِ","Əl-Fatihə","Аль-Фатиха","Al-Fatihah","meccan",7,{"id":13,"nameAr":14,"nameAz":15,"nameRu":16,"nameEn":17,"nameTransliteration":17,"type":18,"ayahCount":19},2,"سُورَةُ البَقَرَةِ","Əl-Bəqərə","Аль-Бакара","Al-Baqarah","medinan",286,{"id":21,"nameAr":22,"nameAz":23,"nameRu":24,"nameEn":25,"nameTransliteration":25,"type":18,"ayahCount":26},3,"سُورَةُ آلِ عِمۡرَانَ","Ali-İmran","Али Имран","Ali-Imran",200,{"id":28,"nameAr":29,"nameAz":30,"nameRu":31,"nameEn":32,"nameTransliteration":32,"type":18,"ayahCount":33},4,"سُورَةُ النِّسَاءِ","Ən-Nisa","Ан-Ниса","An-Nisa",176,{"id":35,"nameAr":36,"nameAz":37,"nameRu":38,"nameEn":39,"nameTransliteration":39,"type":18,"ayahCount":40},5,"سُورَةُ المَائـِدَةِ","Əl-Maidə","Аль-Маида","Al-Maidah",120,{"id":42,"nameAr":43,"nameAz":44,"nameRu":45,"nameEn":46,"nameTransliteration":46,"type":10,"ayahCount":47},6,"سُورَةُ الأَنۡعَامِ","Əl-Ənam","Аль-Анам","Al-Anam",165,{"id":11,"nameAr":49,"nameAz":50,"nameRu":51,"nameEn":52,"nameTransliteration":52,"type":10,"ayahCount":53},"سُورَةُ الأَعۡرَافِ","Əl-Əraf","Аль-Араф","Al-Araf",206,{"id":55,"nameAr":56,"nameAz":57,"nameRu":58,"nameEn":59,"nameTransliteration":59,"type":18,"ayahCount":60},8,"سُورَةُ الأَنفَالِ","Əl-Ənfal","Аль-Анфаль","Al-Anfal",75,{"id":62,"nameAr":63,"nameAz":64,"nameRu":65,"nameEn":66,"nameTransliteration":66,"type":18,"ayahCount":67},9,"سُورَةُ التَّوۡبَةِ","Ət-Tövbə","Ат-Тауба","At-Tawbah",129,{"id":69,"nameAr":70,"nameAz":71,"nameRu":72,"nameEn":71,"nameTransliteration":71,"type":10,"ayahCount":73},10,"سُورَةُ يُونُسَ","Yunus","Юнус",109,{"id":75,"nameAr":76,"nameAz":77,"nameRu":78,"nameEn":77,"nameTransliteration":77,"type":10,"ayahCount":79},11,"سُورَةُ هُودٍ","Hud","Худ",123,{"id":81,"nameAr":82,"nameAz":83,"nameRu":84,"nameEn":83,"nameTransliteration":83,"type":10,"ayahCount":85},12,"سُورَةُ يُوسُفَ","Yusuf","Юсуф",111,{"id":87,"nameAr":88,"nameAz":89,"nameRu":90,"nameEn":91,"nameTransliteration":91,"type":18,"ayahCount":92},13,"سُورَةُ الرَّعۡدِ","Ər-Rəd","Ар-Раад","Ar-Rad",43,{"id":94,"nameAr":95,"nameAz":96,"nameRu":97,"nameEn":98,"nameTransliteration":98,"type":10,"ayahCount":99},14,"سُورَةُ إِبۡرَاهِيمَ","İbrahim","Ибрахим","Ibrahim",52,{"id":101,"nameAr":102,"nameAz":103,"nameRu":104,"nameEn":105,"nameTransliteration":105,"type":10,"ayahCount":106},15,"سُورَةُ الحِجۡرِ","Əl-Hicr","Аль-Хиджр","Al-Hijr",99,{"id":108,"nameAr":109,"nameAz":110,"nameRu":111,"nameEn":112,"nameTransliteration":112,"type":10,"ayahCount":113},16,"سُورَةُ النَّحۡلِ","Ən-Nəhl","Ан-Нахль","An-Nahl",128,{"id":115,"nameAr":116,"nameAz":117,"nameRu":118,"nameEn":119,"nameTransliteration":119,"type":10,"ayahCount":85},17,"سُورَةُ الإِسۡرَاءِ","Əl-İsra","Аль-Исра","Al-Isra",{"id":121,"nameAr":122,"nameAz":123,"nameRu":124,"nameEn":125,"nameTransliteration":125,"type":10,"ayahCount":126},18,"سُورَةُ الكَهۡفِ","Əl-Kəhf","Аль-Кахф","Al-Kahf",110,{"id":128,"nameAr":129,"nameAz":130,"nameRu":131,"nameEn":132,"nameTransliteration":132,"type":10,"ayahCount":133},19,"سُورَةُ مَرۡيَمَ","Məryəm","Марьям","Maryam",98,{"id":135,"nameAr":136,"nameAz":137,"nameRu":138,"nameEn":137,"nameTransliteration":137,"type":10,"ayahCount":139},20,"سُورَةُ طه","Ta-Ha","Та Ха",135,{"id":141,"nameAr":142,"nameAz":143,"nameRu":144,"nameEn":145,"nameTransliteration":145,"type":10,"ayahCount":146},21,"سُورَةُ الأَنبِيَاءِ","Əl-Ənbiya","Аль-Анбийа","Al-Anbiya",112,{"id":148,"nameAr":149,"nameAz":150,"nameRu":151,"nameEn":152,"nameTransliteration":152,"type":18,"ayahCount":153},22,"سُورَةُ الحَجِّ","Əl-Həcc","Аль-Хадж","Al-Hajj",78,{"id":155,"nameAr":156,"nameAz":157,"nameRu":158,"nameEn":159,"nameTransliteration":159,"type":10,"ayahCount":160},23,"سُورَةُ المُؤۡمِنُونَ","Əl-Muminun","Аль-Муминун","Al-Muminun",118,{"id":162,"nameAr":163,"nameAz":164,"nameRu":165,"nameEn":166,"nameTransliteration":166,"type":18,"ayahCount":167},24,"سُورَةُ النُّورِ","Ən-Nur","Ан-Нур","An-Nur",64,{"id":169,"nameAr":170,"nameAz":171,"nameRu":172,"nameEn":173,"nameTransliteration":173,"type":10,"ayahCount":174},25,"سُورَةُ الفُرۡقَانِ","Əl-Furqan","Аль-Фуркан","Al-Furqan",77,{"id":176,"nameAr":177,"nameAz":178,"nameRu":179,"nameEn":180,"nameTransliteration":180,"type":10,"ayahCount":181},26,"سُورَةُ الشُّعَرَاءِ","Əş-Şuəra","Аш-Шуара","Ash-Shuara",227,{"id":183,"nameAr":184,"nameAz":185,"nameRu":186,"nameEn":187,"nameTransliteration":187,"type":10,"ayahCount":188},27,"سُورَةُ النَّمۡلِ","Ən-Nəml","Ан-Намль","An-Naml",93,{"id":190,"nameAr":191,"nameAz":192,"nameRu":193,"nameEn":194,"nameTransliteration":194,"type":10,"ayahCount":195},28,"سُورَةُ القَصَصِ","Əl-Qəsəs","Аль-Касас","Al-Qasas",88,{"id":197,"nameAr":198,"nameAz":199,"nameRu":200,"nameEn":201,"nameTransliteration":201,"type":10,"ayahCount":202},29,"سُورَةُ العَنكَبُوتِ","Əl-Ənkəbut","Аль-Анкабут","Al-Ankabut",69,{"id":204,"nameAr":205,"nameAz":206,"nameRu":207,"nameEn":208,"nameTransliteration":208,"type":10,"ayahCount":209},30,"سُورَةُ الرُّومِ","Ər-Rum","Ар-Рум","Ar-Rum",60,{"id":211,"nameAr":212,"nameAz":213,"nameRu":214,"nameEn":215,"nameTransliteration":215,"type":10,"ayahCount":216},31,"سُورَةُ لُقۡمَانَ","Loğman","Лукман","Luqman",34,{"id":218,"nameAr":219,"nameAz":220,"nameRu":221,"nameEn":222,"nameTransliteration":222,"type":10,"ayahCount":204},32,"سُورَةُ السَّجۡدَةِ","Əs-Səcdə","Ас-Саджда","As-Sajdah",{"id":224,"nameAr":225,"nameAz":226,"nameRu":227,"nameEn":228,"nameTransliteration":228,"type":18,"ayahCount":229},33,"سُورَةُ الأَحۡزَابِ","Əl-Əhzab","Аль-Ахзаб","Al-Ahzab",73,{"id":216,"nameAr":231,"nameAz":232,"nameRu":233,"nameEn":234,"nameTransliteration":234,"type":10,"ayahCount":235},"سُورَةُ سَبَإٍ","Səba","Саба","Saba",54,{"id":237,"nameAr":238,"nameAz":239,"nameRu":240,"nameEn":239,"nameTransliteration":239,"type":10,"ayahCount":241},35,"سُورَةُ فَاطِرٍ","Fatir","Фатир",45,{"id":243,"nameAr":244,"nameAz":245,"nameRu":246,"nameEn":245,"nameTransliteration":245,"type":10,"ayahCount":247},36,"سُورَةُ يسٓ","Ya-Sin","Йа Син",83,{"id":249,"nameAr":250,"nameAz":251,"nameRu":252,"nameEn":253,"nameTransliteration":253,"type":10,"ayahCount":254},37,"سُورَةُ الصَّافَّاتِ","Əs-Saffat","Ас-Саффат","As-Saffat",182,{"id":256,"nameAr":257,"nameAz":258,"nameRu":259,"nameEn":258,"nameTransliteration":258,"type":10,"ayahCount":195},38,"سُورَةُ صٓ","Sad","Сад",{"id":261,"nameAr":262,"nameAz":263,"nameRu":264,"nameEn":265,"nameTransliteration":265,"type":10,"ayahCount":60},39,"سُورَةُ الزُّمَرِ","Əz-Zumər","Аз-Зумар","Az-Zumar",{"id":267,"nameAr":268,"nameAz":269,"nameRu":270,"nameEn":271,"nameTransliteration":271,"type":10,"ayahCount":272},40,"سُورَةُ غَافِرٍ","Ğafir","Гафир","Ghafir",85,{"id":274,"nameAr":275,"nameAz":276,"nameRu":277,"nameEn":278,"nameTransliteration":278,"type":10,"ayahCount":235},41,"سُورَةُ فُصِّلَتۡ","Fussilət","Фуссилат","Fussilat",{"id":280,"nameAr":281,"nameAz":282,"nameRu":283,"nameEn":284,"nameTransliteration":284,"type":10,"ayahCount":285},42,"سُورَةُ الشُّورَىٰ","Əş-Şura","Аш-Шура","Ash-Shura",53,{"id":92,"nameAr":287,"nameAz":288,"nameRu":289,"nameEn":290,"nameTransliteration":290,"type":10,"ayahCount":291},"سُورَةُ الزُّخۡرُفِ","Əz-Zuxruf","Аз-Зухруф","Az-Zukhruf",89,{"id":293,"nameAr":294,"nameAz":295,"nameRu":296,"nameEn":297,"nameTransliteration":297,"type":10,"ayahCount":298},44,"سُورَةُ الدُّخَانِ","Əd-Duxan","Ад-Духан","Ad-Dukhan",59,{"id":241,"nameAr":300,"nameAz":301,"nameRu":302,"nameEn":303,"nameTransliteration":303,"type":10,"ayahCount":249},"سُورَةُ الجَاثِيَةِ","Əl-Casiyə","Аль-Джасийа","Al-Jathiyah",{"id":305,"nameAr":306,"nameAz":307,"nameRu":308,"nameEn":309,"nameTransliteration":309,"type":10,"ayahCount":237},46,"سُورَةُ الأَحۡقَافِ","Əl-Əhqaf","Аль-Ахкаф","Al-Ahqaf",{"id":311,"nameAr":312,"nameAz":313,"nameRu":314,"nameEn":315,"nameTransliteration":315,"type":18,"ayahCount":256},47,"سُورَةُ مُحَمَّدٍ","Muhəmməd","Мухаммад","Muhammad",{"id":317,"nameAr":318,"nameAz":319,"nameRu":320,"nameEn":321,"nameTransliteration":321,"type":18,"ayahCount":197},48,"سُورَةُ الفَتۡحِ","Əl-Fəth","Аль-Фатх","Al-Fath",{"id":323,"nameAr":324,"nameAz":325,"nameRu":326,"nameEn":327,"nameTransliteration":327,"type":18,"ayahCount":121},49,"سُورَةُ الحُجُرَاتِ","Əl-Hucurat","Аль-Худжурат","Al-Hujurat",{"id":329,"nameAr":330,"nameAz":331,"nameRu":332,"nameEn":331,"nameTransliteration":331,"type":10,"ayahCount":241},50,"سُورَةُ قٓ","Qaf","Каф",{"id":334,"nameAr":335,"nameAz":336,"nameRu":337,"nameEn":338,"nameTransliteration":338,"type":10,"ayahCount":209},51,"سُورَةُ الذَّارِيَاتِ","Əz-Zariyat","Аз-Зарийат","Adh-Dhariyat",{"id":99,"nameAr":340,"nameAz":341,"nameRu":342,"nameEn":343,"nameTransliteration":343,"type":10,"ayahCount":323},"سُورَةُ الطُّورِ","Ət-Tur","Ат-Тур","At-Tur",{"id":285,"nameAr":345,"nameAz":346,"nameRu":347,"nameEn":348,"nameTransliteration":348,"type":10,"ayahCount":349},"سُورَةُ النَّجۡمِ","Ən-Nəcm","Ан-Наджм","An-Najm",62,{"id":235,"nameAr":351,"nameAz":352,"nameRu":353,"nameEn":354,"nameTransliteration":354,"type":10,"ayahCount":355},"سُورَةُ القَمَرِ","Əl-Qəmər","Аль-Камар","Al-Qamar",55,{"id":355,"nameAr":357,"nameAz":358,"nameRu":359,"nameEn":360,"nameTransliteration":360,"type":18,"ayahCount":153},"سُورَةُ الرَّحۡمَٰن","Ər-Rəhman","Ар-Рахман","Ar-Rahman",{"id":362,"nameAr":363,"nameAz":364,"nameRu":365,"nameEn":366,"nameTransliteration":366,"type":10,"ayahCount":367},56,"سُورَةُ الوَاقِعَةِ","Əl-Vaqiə","Аль-Вакиа","Al-Waqiah",96,{"id":369,"nameAr":370,"nameAz":371,"nameRu":372,"nameEn":373,"nameTransliteration":373,"type":18,"ayahCount":197},57,"سُورَةُ الحَدِيدِ","Əl-Hədid","Аль-Хадид","Al-Hadid",{"id":375,"nameAr":376,"nameAz":377,"nameRu":378,"nameEn":379,"nameTransliteration":379,"type":18,"ayahCount":148},58,"سُورَةُ المُجَادلَةِ","Əl-Mucadilə","Аль-Муджадила","Al-Mujadilah",{"id":298,"nameAr":381,"nameAz":382,"nameRu":383,"nameEn":384,"nameTransliteration":384,"type":18,"ayahCount":162},"سُورَةُ الحَشۡرِ","Əl-Həşr","Аль-Хашр","Al-Hashr",{"id":209,"nameAr":386,"nameAz":387,"nameRu":388,"nameEn":389,"nameTransliteration":389,"type":18,"ayahCount":87},"سُورَةُ المُمۡتَحنَةِ","Əl-Mumtəhinə","Аль-Мумтахана","Al-Mumtahanah",{"id":391,"nameAr":392,"nameAz":393,"nameRu":394,"nameEn":395,"nameTransliteration":395,"type":18,"ayahCount":94},61,"سُورَةُ الصَّفِّ","Əs-Saff","Ас-Сафф","As-Saff",{"id":349,"nameAr":397,"nameAz":398,"nameRu":399,"nameEn":400,"nameTransliteration":400,"type":18,"ayahCount":75},"سُورَةُ الجُمُعَةِ","Əl-Cumuə","Аль-Джумуа","Al-Jumuah",{"id":402,"nameAr":403,"nameAz":404,"nameRu":405,"nameEn":406,"nameTransliteration":406,"type":18,"ayahCount":75},63,"سُورَةُ المُنَافِقُونَ","Əl-Munafiqun","Аль-Мунафикун","Al-Munafiqun",{"id":167,"nameAr":408,"nameAz":409,"nameRu":410,"nameEn":411,"nameTransliteration":411,"type":18,"ayahCount":121},"سُورَةُ التَّغَابُنِ","Ət-Təğabun","Ат-Тагабун","At-Taghabun",{"id":413,"nameAr":414,"nameAz":415,"nameRu":416,"nameEn":417,"nameTransliteration":417,"type":18,"ayahCount":81},65,"سُورَةُ الطَّلَاقِ","Ət-Talaq","Ат-Талак","At-Talaq",{"id":419,"nameAr":420,"nameAz":421,"nameRu":422,"nameEn":423,"nameTransliteration":423,"type":18,"ayahCount":81},66,"سُورَةُ التَّحۡرِيمِ","Ət-Təhrim","Ат-Тахрим","At-Tahrim",{"id":425,"nameAr":426,"nameAz":427,"nameRu":428,"nameEn":429,"nameTransliteration":429,"type":10,"ayahCount":204},67,"سُورَةُ المُلۡكِ","Əl-Mulk","Аль-Мульк","Al-Mulk",{"id":431,"nameAr":432,"nameAz":433,"nameRu":434,"nameEn":435,"nameTransliteration":435,"type":10,"ayahCount":99},68,"سُورَةُ القَلَمِ","Əl-Qələm","Аль-Калам","Al-Qalam",{"id":202,"nameAr":437,"nameAz":438,"nameRu":439,"nameEn":440,"nameTransliteration":440,"type":10,"ayahCount":99},"سُورَةُ الحَاقَّةِ","Əl-Haqqə","Аль-Хакка","Al-Haqqah",{"id":442,"nameAr":443,"nameAz":444,"nameRu":445,"nameEn":446,"nameTransliteration":446,"type":10,"ayahCount":293},70,"سُورَةُ المَعَارِجِ","Əl-Məaric","Аль-Мааридж","Al-Maarij",{"id":448,"nameAr":449,"nameAz":450,"nameRu":451,"nameEn":450,"nameTransliteration":450,"type":10,"ayahCount":190},71,"سُورَةُ نُوحٍ","Nuh","Нух",{"id":453,"nameAr":454,"nameAz":455,"nameRu":456,"nameEn":457,"nameTransliteration":457,"type":10,"ayahCount":190},72,"سُورَةُ الجِنِّ","Əl-Cinn","Аль-Джинн","Al-Jinn",{"id":229,"nameAr":459,"nameAz":460,"nameRu":461,"nameEn":462,"nameTransliteration":462,"type":10,"ayahCount":135},"سُورَةُ المُزَّمِّلِ","Əl-Muzzəmmil","Аль-Муззаммиль","Al-Muzzammil",{"id":464,"nameAr":465,"nameAz":466,"nameRu":467,"nameEn":468,"nameTransliteration":468,"type":10,"ayahCount":362},74,"سُورَةُ المُدَّثِّرِ","Əl-Muddəssir","Аль-Муддассир","Al-Muddaththir",{"id":60,"nameAr":470,"nameAz":471,"nameRu":472,"nameEn":473,"nameTransliteration":473,"type":10,"ayahCount":267},"سُورَةُ القِيَامَةِ","Əl-Qiyamə","Аль-Кийама","Al-Qiyamah",{"id":475,"nameAr":476,"nameAz":477,"nameRu":478,"nameEn":479,"nameTransliteration":479,"type":18,"ayahCount":211},76,"سُورَةُ الإِنسَانِ","Əl-İnsan","Аль-Инсан","Al-Insan",{"id":174,"nameAr":481,"nameAz":482,"nameRu":483,"nameEn":484,"nameTransliteration":484,"type":10,"ayahCount":329},"سُورَةُ المُرۡسَلَاتِ","Əl-Mursəlat","Аль-Мурсалат","Al-Mursalat",{"id":153,"nameAr":486,"nameAz":487,"nameRu":488,"nameEn":489,"nameTransliteration":489,"type":10,"ayahCount":267},"سُورَةُ النَّبَإِ","Ən-Nəbə","Ан-Наба","An-Naba",{"id":491,"nameAr":492,"nameAz":493,"nameRu":494,"nameEn":495,"nameTransliteration":495,"type":10,"ayahCount":305},79,"سُورَةُ النَّازِعَاتِ","Ən-Naziat","Ан-Назиат","An-Naziat",{"id":497,"nameAr":498,"nameAz":499,"nameRu":500,"nameEn":501,"nameTransliteration":501,"type":10,"ayahCount":280},80,"سُورَةُ عَبَسَ","Əbəsə","Абаса","Abasa",{"id":503,"nameAr":504,"nameAz":505,"nameRu":506,"nameEn":507,"nameTransliteration":507,"type":10,"ayahCount":197},81,"سُورَةُ التَّكۡوِيرِ","Ət-Təkvir","Ат-Таквир","At-Takwir",{"id":509,"nameAr":510,"nameAz":511,"nameRu":512,"nameEn":513,"nameTransliteration":513,"type":10,"ayahCount":128},82,"سُورَةُ الانفِطَارِ","Əl-İnfitar","Аль-Инфитар","Al-Infitar",{"id":247,"nameAr":515,"nameAz":516,"nameRu":517,"nameEn":518,"nameTransliteration":518,"type":10,"ayahCount":243},"سُورَةُ المُطَفِّفِينَ","Əl-Mutaffifin","Аль-Мутаффифин","Al-Mutaffifin",{"id":520,"nameAr":521,"nameAz":522,"nameRu":523,"nameEn":524,"nameTransliteration":524,"type":10,"ayahCount":169},84,"سُورَةُ الانشِقَاقِ","Əl-İnşiqaq","Аль-Иншикак","Al-Inshiqaq",{"id":272,"nameAr":526,"nameAz":527,"nameRu":528,"nameEn":529,"nameTransliteration":529,"type":10,"ayahCount":148},"سُورَةُ البُرُوجِ","Əl-Buruc","Аль-Бурудж","Al-Buruj",{"id":531,"nameAr":532,"nameAz":533,"nameRu":534,"nameEn":535,"nameTransliteration":535,"type":10,"ayahCount":115},86,"سُورَةُ الطَّارِقِ","Ət-Tariq","Ат-Тарик","At-Tariq",{"id":537,"nameAr":538,"nameAz":539,"nameRu":540,"nameEn":541,"nameTransliteration":541,"type":10,"ayahCount":128},87,"سُورَةُ الأَعۡلَىٰ","Əl-Əla","Аль-Аля","Al-Ala",{"id":195,"nameAr":543,"nameAz":544,"nameRu":545,"nameEn":546,"nameTransliteration":546,"type":10,"ayahCount":176},"سُورَةُ الغَاشِيَةِ","Əl-Ğaşiyə","Аль-Гашийа","Al-Ghashiyah",{"id":291,"nameAr":548,"nameAz":549,"nameRu":550,"nameEn":551,"nameTransliteration":551,"type":10,"ayahCount":204},"سُورَةُ الفَجۡرِ","Əl-Fəcr","Аль-Фаджр","Al-Fajr",{"id":553,"nameAr":554,"nameAz":555,"nameRu":556,"nameEn":557,"nameTransliteration":557,"type":10,"ayahCount":135},90,"سُورَةُ البَلَدِ","Əl-Bələd","Аль-Балад","Al-Balad",{"id":559,"nameAr":560,"nameAz":561,"nameRu":562,"nameEn":563,"nameTransliteration":563,"type":10,"ayahCount":101},91,"سُورَةُ الشَّمۡسِ","Əş-Şəms","Аш-Шамс","Ash-Shams",{"id":565,"nameAr":566,"nameAz":567,"nameRu":568,"nameEn":569,"nameTransliteration":569,"type":10,"ayahCount":141},92,"سُورَةُ اللَّيۡلِ","Əl-Leyl","Аль-Лайл","Al-Layl",{"id":188,"nameAr":571,"nameAz":572,"nameRu":573,"nameEn":574,"nameTransliteration":574,"type":10,"ayahCount":75},"سُورَةُ الضُّحَىٰ","Əd-Duha","Ад-Духа","Ad-Duha",{"id":576,"nameAr":577,"nameAz":578,"nameRu":579,"nameEn":580,"nameTransliteration":580,"type":10,"ayahCount":55},94,"سُورَةُ الشَّرۡحِ","Əş-Şərh","Аш-Шарх","Ash-Sharh",{"id":582,"nameAr":583,"nameAz":584,"nameRu":585,"nameEn":586,"nameTransliteration":586,"type":10,"ayahCount":55},95,"سُورَةُ التِّينِ","Ət-Tin","Ат-Тин","At-Tin",{"id":367,"nameAr":588,"nameAz":589,"nameRu":590,"nameEn":591,"nameTransliteration":591,"type":10,"ayahCount":128},"سُورَةُ العَلَقِ","Əl-Ələq","Аль-Алак","Al-Alaq",{"id":593,"nameAr":594,"nameAz":595,"nameRu":596,"nameEn":597,"nameTransliteration":597,"type":10,"ayahCount":35},97,"سُورَةُ القَدۡرِ","Əl-Qədr","Аль-Кадр","Al-Qadr",{"id":133,"nameAr":599,"nameAz":600,"nameRu":601,"nameEn":602,"nameTransliteration":602,"type":18,"ayahCount":55},"سُورَةُ البَيِّنَةِ","Əl-Beyyinə","Аль-Баййина","Al-Bayyinah",{"id":106,"nameAr":604,"nameAz":605,"nameRu":606,"nameEn":607,"nameTransliteration":607,"type":18,"ayahCount":55},"سُورَةُ الزَّلۡزَلَةِ","Əz-Zəlzələ","Аз-Залзала","Az-Zalzalah",{"id":609,"nameAr":610,"nameAz":611,"nameRu":612,"nameEn":613,"nameTransliteration":613,"type":10,"ayahCount":75},100,"سُورَةُ العَادِيَاتِ","Əl-Adiyat","Аль-Адийат","Al-Adiyat",{"id":615,"nameAr":616,"nameAz":617,"nameRu":618,"nameEn":619,"nameTransliteration":619,"type":10,"ayahCount":75},101,"سُورَةُ القَارِعَةِ","Əl-Qariə","Аль-Кариа","Al-Qariah",{"id":621,"nameAr":622,"nameAz":623,"nameRu":624,"nameEn":625,"nameTransliteration":625,"type":10,"ayahCount":55},102,"سُورَةُ التَّكَاثُرِ","Ət-Təkasur","Ат-Такасур","At-Takathur",{"id":627,"nameAr":628,"nameAz":629,"nameRu":630,"nameEn":631,"nameTransliteration":631,"type":10,"ayahCount":21},103,"سُورَةُ العَصۡرِ","Əl-Əsr","Аль-Аср","Al-Asr",{"id":633,"nameAr":634,"nameAz":635,"nameRu":636,"nameEn":637,"nameTransliteration":637,"type":10,"ayahCount":62},104,"سُورَةُ الهُمَزَةِ","Əl-Huməzə","Аль-Хумаза","Al-Humazah",{"id":639,"nameAr":640,"nameAz":641,"nameRu":642,"nameEn":643,"nameTransliteration":643,"type":10,"ayahCount":35},105,"سُورَةُ الفِيلِ","Əl-Fil","Аль-Филь","Al-Fil",{"id":645,"nameAr":646,"nameAz":647,"nameRu":648,"nameEn":649,"nameTransliteration":649,"type":10,"ayahCount":28},106,"سُورَةُ قُرَيۡشٍ","Qureyş","Курайш","Quraysh",{"id":651,"nameAr":652,"nameAz":653,"nameRu":654,"nameEn":655,"nameTransliteration":655,"type":10,"ayahCount":11},107,"سُورَةُ المَاعُونِ","Əl-Maun","Аль-Маун","Al-Maun",{"id":657,"nameAr":658,"nameAz":659,"nameRu":660,"nameEn":661,"nameTransliteration":661,"type":10,"ayahCount":21},108,"سُورَةُ الكَوۡثَرِ","Əl-Kövsər","Аль-Каусар","Al-Kawthar",{"id":73,"nameAr":663,"nameAz":664,"nameRu":665,"nameEn":666,"nameTransliteration":666,"type":10,"ayahCount":42},"سُورَةُ الكَافِرُونَ","Əl-Kafirun","Аль-Кафирун","Al-Kafirun",{"id":126,"nameAr":668,"nameAz":669,"nameRu":670,"nameEn":671,"nameTransliteration":671,"type":18,"ayahCount":21},"سُورَةُ النَّصۡرِ","Ən-Nəsr","Ан-Наср","An-Nasr",{"id":85,"nameAr":673,"nameAz":674,"nameRu":675,"nameEn":676,"nameTransliteration":676,"type":10,"ayahCount":35},"سُورَةُ المَسَدِ","Əl-Məsəd","Аль-Масад","Al-Masad",{"id":146,"nameAr":678,"nameAz":679,"nameRu":680,"nameEn":681,"nameTransliteration":681,"type":10,"ayahCount":28},"سُورَةُ الإِخۡلَاصِ","Əl-İxlas","Аль-Ихлас","Al-Ikhlas",{"id":683,"nameAr":684,"nameAz":685,"nameRu":686,"nameEn":687,"nameTransliteration":687,"type":10,"ayahCount":35},113,"سُورَةُ الفَلَقِ","Əl-Fələq","Аль-Фаляк","Al-Falaq",{"id":689,"nameAr":690,"nameAz":691,"nameRu":692,"nameEn":693,"nameTransliteration":693,"type":10,"ayahCount":42},114,"سُورَةُ النَّاسِ","Ən-Nas","Ан-Нас","An-Nas",{"sura":695,"meta":808},{"id":241,"nameAr":300,"nameAz":301,"nameRu":302,"nameEn":303,"nameTransliteration":303,"type":10,"ayahCount":249,"ayahs":696},[697,700,703,706,709,712,715,718,721,724,727,730,733,736,739,742,745,748,751,754,757,760,763,766,769,772,775,778,781,784,787,790,793,796,799,802,805],{"number":5,"arabic":698,"translation":699},"بِسْمِ ٱللَّهِ ٱلرَّحْمَٰنِ ٱلرَّحِيمِ حمٓ","Ha. Mim.",{"number":13,"arabic":701,"translation":702},"تَنزِيلُ ٱلْكِتَٰبِ مِنَ ٱللَّهِ ٱلْعَزِيزِ ٱلْحَكِيمِ","Bu Kitab Qüdrətli, Müdrik Allah tərəfindən nazil edilmişdir.",{"number":21,"arabic":704,"translation":705},"إِنَّ فِى ٱلسَّمَٰوَٰتِ وَٱلْأَرْضِ لَءَايَٰتٍۢ لِّلْمُؤْمِنِينَ","Həqiqətən, göylərdə və yerdə möminlər üçün dəlillər vardır.",{"number":28,"arabic":707,"translation":708},"وَفِى خَلْقِكُمْ وَمَا يَبُثُّ مِن دَآبَّةٍ ءَايَٰتٌۭ لِّقَوْمٍۢ يُوقِنُونَ","Sizin yaradılışınızda və Allahın yer üzünə yaydığı canlılarda qəti iman gətirmiş insanlar üçün neçə-neçə dəlillər vardır.",{"number":35,"arabic":710,"translation":711},"وَٱخْتِلَٰفِ ٱلَّيْلِ وَٱلنَّهَارِ وَمَآ أَنزَلَ ٱللَّهُ مِنَ ٱلسَّمَآءِ مِن رِّزْقٍۢ فَأَحْيَا بِهِ ٱلْأَرْضَ بَعْدَ مَوْتِهَا وَتَصْرِيفِ ٱلرِّيَٰحِ ءَايَٰتٌۭ لِّقَوْمٍۢ يَعْقِلُونَ","Gecə və gündüzün bir-birini əvəz etməsində, Allahın göydən yağmur endirib onun vasitəsilə yeri ölümündən sonra diriltməsində və küləkləri istədiyi səmtə yönəltməsində düşüncəli insanlar üçün də dəlillər vardır.",{"number":42,"arabic":713,"translation":714},"تِلْكَ ءَايَٰتُ ٱللَّهِ نَتْلُوهَا عَلَيْكَ بِٱلْحَقِّ ۖ فَبِأَىِّ حَدِيثٍۭ بَعْدَ ٱللَّهِ وَءَايَٰتِهِۦ يُؤْمِنُونَ","Bunlar Allahın ayələridir. Biz onları sənə bir həqiqət kimi oxuyuruq. Onlar Allaha və Onun dəlillərinə dair sözə inanmadıqdan daha sonra hansı sözə inanacaqlar?!",{"number":11,"arabic":716,"translation":717},"وَيْلٌۭ لِّكُلِّ أَفَّاكٍ أَثِيمٍۢ","Vay halına iftiraçının və günahkarın!",{"number":55,"arabic":719,"translation":720},"يَسْمَعُ ءَايَٰتِ ٱللَّهِ تُتْلَىٰ عَلَيْهِ ثُمَّ يُصِرُّ مُسْتَكْبِرًۭا كَأَن لَّمْ يَسْمَعْهَا ۖ فَبَشِّرْهُ بِعَذَابٍ أَلِيمٍۢ","O, Allahın ona oxunan ayələrini eşidir və sonra, sanki onları eşitməmiş kimi təkəbbür göstərərək inadkarlıq edir. Beləsini ağrılı-acılı bir əzabla müjdələ.",{"number":62,"arabic":722,"translation":723},"وَإِذَا عَلِمَ مِنْ ءَايَٰتِنَا شَيْـًٔا ٱتَّخَذَهَا هُزُوًا ۚ أُو۟لَٰٓئِكَ لَهُمْ عَذَابٌۭ مُّهِينٌۭ","O, ayələrimizdən bir şey öyrəndiyi zaman ona lağ edir. Məhz belələri üçün alçaldıcı bir əzab vardır.",{"number":69,"arabic":725,"translation":726},"مِّن وَرَآئِهِمْ جَهَنَّمُ ۖ وَلَا يُغْنِى عَنْهُم مَّا كَسَبُوا۟ شَيْـًۭٔا وَلَا مَا ٱتَّخَذُوا۟ مِن دُونِ ٱللَّهِ أَوْلِيَآءَ ۖ وَلَهُمْ عَذَابٌ عَظِيمٌ","Qarşıda onları Cəhənnəm gözləyir. Nə qazandıqları şeylər, nə də Allahdan başqa tutduqları himayəçilər onları əzabdan qurtara bilməyəcəklər. Onları böyük bir əzab gözləyir.",{"number":75,"arabic":728,"translation":729},"هَٰذَا هُدًۭى ۖ وَٱلَّذِينَ كَفَرُوا۟ بِـَٔايَٰتِ رَبِّهِمْ لَهُمْ عَذَابٌۭ مِّن رِّجْزٍ أَلِيمٌ","Bu Quran doğru yol göstəricisidir. Rəbbinin ayələrini inkar edənləri ən pis cəza – ağrılı-acılı əzab gözləyir.",{"number":81,"arabic":731,"translation":732},"۞ ٱللَّهُ ٱلَّذِى سَخَّرَ لَكُمُ ٱلْبَحْرَ لِتَجْرِىَ ٱلْفُلْكُ فِيهِ بِأَمْرِهِۦ وَلِتَبْتَغُوا۟ مِن فَضْلِهِۦ وَلَعَلَّكُمْ تَشْكُرُونَ","Gəmilərin Onun əmri ilə dənizdə üzməsi və sizin də Onun lütfündən axtarmanız üçün dənizi sizin xidmətinizə verən Allahdır. Bəlkə, şükür edəsiniz.",{"number":87,"arabic":734,"translation":735},"وَسَخَّرَ لَكُم مَّا فِى ٱلسَّمَٰوَٰتِ وَمَا فِى ٱلْأَرْضِ جَمِيعًۭا مِّنْهُ ۚ إِنَّ فِى ذَٰلِكَ لَءَايَٰتٍۢ لِّقَوْمٍۢ يَتَفَكَّرُونَ","Göylərdə və yerdə olanların hamısını O, sizin xidmətinizə vermişdir. Həqiqətən, bunda düşünən adamlar üçün dəlillər vardır.",{"number":94,"arabic":737,"translation":738},"قُل لِّلَّذِينَ ءَامَنُوا۟ يَغْفِرُوا۟ لِلَّذِينَ لَا يَرْجُونَ أَيَّامَ ٱللَّهِ لِيَجْزِىَ قَوْمًۢا بِمَا كَانُوا۟ يَكْسِبُونَ","İman gətirənlərə de ki, Allah, qazandıqları günahlara görə hər hansı bir tayfanın cəzasını versin deyə, Allahın əzab günlərini gözləməyənləri bağışlasınlar.",{"number":101,"arabic":740,"translation":741},"مَنْ عَمِلَ صَٰلِحًۭا فَلِنَفْسِهِۦ ۖ وَمَنْ أَسَآءَ فَعَلَيْهَا ۖ ثُمَّ إِلَىٰ رَبِّكُمْ تُرْجَعُونَ","Kim yaxşı iş görsə, xeyri özünə, kim də pislik etsə, zərəri özünə olar. Sonra siz Rəbbinizə qaytarılacaqsınız.",{"number":108,"arabic":743,"translation":744},"وَلَقَدْ ءَاتَيْنَا بَنِىٓ إِسْرَٰٓءِيلَ ٱلْكِتَٰبَ وَٱلْحُكْمَ وَٱلنُّبُوَّةَ وَرَزَقْنَٰهُم مِّنَ ٱلطَّيِّبَٰتِ وَفَضَّلْنَٰهُمْ عَلَى ٱلْعَٰلَمِينَ","Biz İsrail oğullarına Kitab, hökmranlıq və peyğəmbərlik bəxş etmiş, onlara pak nemətlərdən ruzi vermiş və onları aləmlərdən üstün etmişdik.",{"number":115,"arabic":746,"translation":747},"وَءَاتَيْنَٰهُم بَيِّنَٰتٍۢ مِّنَ ٱلْأَمْرِ ۖ فَمَا ٱخْتَلَفُوٓا۟ إِلَّا مِنۢ بَعْدِ مَا جَآءَهُمُ ٱلْعِلْمُ بَغْيًۢا بَيْنَهُمْ ۚ إِنَّ رَبَّكَ يَقْضِى بَيْنَهُمْ يَوْمَ ٱلْقِيَٰمَةِ فِيمَا كَانُوا۟ فِيهِ يَخْتَلِفُونَ","Onlara dinə dair aydın dəlillər vermişdik. Amma elm onlara gəldikdən sonra aralarındakı paxıllıq üzündən ixtilafa düşdülər. Şübhəsiz ki, sənin Rəbbin ixtilafa düşdükləri məsələlər barəsində Qiyamət günü onların arasında hökm verəcəkdir.",{"number":121,"arabic":749,"translation":750},"ثُمَّ جَعَلْنَٰكَ عَلَىٰ شَرِيعَةٍۢ مِّنَ ٱلْأَمْرِ فَٱتَّبِعْهَا وَلَا تَتَّبِعْ أَهْوَآءَ ٱلَّذِينَ لَا يَعْلَمُونَ","Sonra sənə də dində şəriət yolu göstərdik. Sən ona tabe ol və haqqı bilməyənlərin istəklərinə tabe olma!",{"number":128,"arabic":752,"translation":753},"إِنَّهُمْ لَن يُغْنُوا۟ عَنكَ مِنَ ٱللَّهِ شَيْـًۭٔا ۚ وَإِنَّ ٱلظَّٰلِمِينَ بَعْضُهُمْ أَوْلِيَآءُ بَعْضٍۢ ۖ وَٱللَّهُ وَلِىُّ ٱلْمُتَّقِينَ","Çünki onlar səni heç bir vəchlə Allahdan qurtara bilməzlər. Şübhəsiz ki, zalımlar bir-birinin himayədarıdırlar, Allah isə müttəqilərin Himayədarıdır.",{"number":135,"arabic":755,"translation":756},"هَٰذَا بَصَٰٓئِرُ لِلنَّاسِ وَهُدًۭى وَرَحْمَةٌۭ لِّقَوْمٍۢ يُوقِنُونَ","Bu Quran insanlar üçün açıq-aydın bir dəlil, qəti inananlar üçün isə doğru yol göstəricisi və mərhəmətdir.",{"number":141,"arabic":758,"translation":759},"أَمْ حَسِبَ ٱلَّذِينَ ٱجْتَرَحُوا۟ ٱلسَّيِّـَٔاتِ أَن نَّجْعَلَهُمْ كَٱلَّذِينَ ءَامَنُوا۟ وَعَمِلُوا۟ ٱلصَّٰلِحَٰتِ سَوَآءًۭ مَّحْيَاهُمْ وَمَمَاتُهُمْ ۚ سَآءَ مَا يَحْكُمُونَ","Yoxsa günah qazananlar onları həyatda olduğu kimi, ölümlərindən sonra da iman gətirib yaxşı işlər görənlərlə eyni tutacağımızı güman edirlər? Nə pis mühakimə yürüdürlər!",{"number":148,"arabic":761,"translation":762},"وَخَلَقَ ٱللَّهُ ٱلسَّمَٰوَٰتِ وَٱلْأَرْضَ بِٱلْحَقِّ وَلِتُجْزَىٰ كُلُّ نَفْسٍۭ بِمَا كَسَبَتْ وَهُمْ لَا يُظْلَمُونَ","Allah göyləri və yeri ədalətlə yaratmışdır ki, hər kəs qazandığının əvəzini alsın. Belə ki, onlara heç bir haqsızlıq edilməyəcəkdir.",{"number":155,"arabic":764,"translation":765},"أَفَرَءَيْتَ مَنِ ٱتَّخَذَ إِلَٰهَهُۥ هَوَىٰهُ وَأَضَلَّهُ ٱللَّهُ عَلَىٰ عِلْمٍۢ وَخَتَمَ عَلَىٰ سَمْعِهِۦ وَقَلْبِهِۦ وَجَعَلَ عَلَىٰ بَصَرِهِۦ غِشَٰوَةًۭ فَمَن يَهْدِيهِ مِنۢ بَعْدِ ٱللَّهِ ۚ أَفَلَا تَذَكَّرُونَ","Nəfsinin istəyini ilahiləşdirən şəxsi gördünmü? Allah əzəli elmi sayəsində onu azğınlığa saldı, qulağını və qəlbini möhürlədi, gözünə də pərdə çəkdi. Allahdan başqa kim onu doğru yola yönəldə bilər? Məgər düşünüb anlamırsınız?",{"number":162,"arabic":767,"translation":768},"وَقَالُوا۟ مَا هِىَ إِلَّا حَيَاتُنَا ٱلدُّنْيَا نَمُوتُ وَنَحْيَا وَمَا يُهْلِكُنَآ إِلَّا ٱلدَّهْرُ ۚ وَمَا لَهُم بِذَٰلِكَ مِنْ عِلْمٍ ۖ إِنْ هُمْ إِلَّا يَظُنُّونَ","Onlar dedilər: “Həyat ancaq bizim dünya həyatımızdır. Kimimiz ölür, kimimiz də doğulur. Bizi öldürən ancaq zamandır”. Bu haqda onların heç bir biliyi yoxdur. Onlar ancaq zənnə qapılırlar.",{"number":169,"arabic":770,"translation":771},"وَإِذَا تُتْلَىٰ عَلَيْهِمْ ءَايَٰتُنَا بَيِّنَٰتٍۢ مَّا كَانَ حُجَّتَهُمْ إِلَّآ أَن قَالُوا۟ ٱئْتُوا۟ بِـَٔابَآئِنَآ إِن كُنتُمْ صَٰدِقِينَ","Bizim aydın ayələrimiz onlara oxunduğu zaman onların dəlili: “Əgər doğru deyirsinizsə, atalarımızı dirildib gətirin!”– deməkdən başqa bir şey deyildir.",{"number":176,"arabic":773,"translation":774},"قُلِ ٱللَّهُ يُحْيِيكُمْ ثُمَّ يُمِيتُكُمْ ثُمَّ يَجْمَعُكُمْ إِلَىٰ يَوْمِ ٱلْقِيَٰمَةِ لَا رَيْبَ فِيهِ وَلَٰكِنَّ أَكْثَرَ ٱلنَّاسِ لَا يَعْلَمُونَ","De: “Allah sizə həyat verir, sonra öldürür, sonra da sizi gələcəyinə heç bir şəkk-şübhə olmayan Qiyamət günü dirildib bir yerə toplayacaqdır”. Lakin insanların çoxu bunu bilmir.",{"number":183,"arabic":776,"translation":777},"وَلِلَّهِ مُلْكُ ٱلسَّمَٰوَٰتِ وَٱلْأَرْضِ ۚ وَيَوْمَ تَقُومُ ٱلسَّاعَةُ يَوْمَئِذٍۢ يَخْسَرُ ٱلْمُبْطِلُونَ","Göylərin və yerin hökmranlığı ancaq Allaha məxsusdur. O Saatın gələcəyi gün – məhz o gün yalan danışanlar ziyana uğrayacaqlar.",{"number":190,"arabic":779,"translation":780},"وَتَرَىٰ كُلَّ أُمَّةٍۢ جَاثِيَةًۭ ۚ كُلُّ أُمَّةٍۢ تُدْعَىٰٓ إِلَىٰ كِتَٰبِهَا ٱلْيَوْمَ تُجْزَوْنَ مَا كُنتُمْ تَعْمَلُونَ","Sən həmin gün bütün millətləri diz çökmüş görəcəksən. Hər millət öz əməl kitabına tərəf çağırılacaqdır. “Bu gün sizə etdiyiniz əməllərin əvəzi veriləcəkdir!",{"number":197,"arabic":782,"translation":783},"هَٰذَا كِتَٰبُنَا يَنطِقُ عَلَيْكُم بِٱلْحَقِّ ۚ إِنَّا كُنَّا نَسْتَنسِخُ مَا كُنتُمْ تَعْمَلُونَ","Bu Bizim sizin əleyhinizə həqiqəti söyləyən kitabımızdır. Şübhəsiz ki, Biz sizin etdiyiniz əməlləri yazdırmışıq!”",{"number":204,"arabic":785,"translation":786},"فَأَمَّا ٱلَّذِينَ ءَامَنُوا۟ وَعَمِلُوا۟ ٱلصَّٰلِحَٰتِ فَيُدْخِلُهُمْ رَبُّهُمْ فِى رَحْمَتِهِۦ ۚ ذَٰلِكَ هُوَ ٱلْفَوْزُ ٱلْمُبِينُ","İman gətirib yaxşı işlər görənlərə gəlincə, Rəbbi onları Öz mərhəmətinə nəsib edəcəkdir. Bu, açıq-aşkar müvəffəqiyyətdir.",{"number":211,"arabic":788,"translation":789},"وَأَمَّا ٱلَّذِينَ كَفَرُوٓا۟ أَفَلَمْ تَكُنْ ءَايَٰتِى تُتْلَىٰ عَلَيْكُمْ فَٱسْتَكْبَرْتُمْ وَكُنتُمْ قَوْمًۭا مُّجْرِمِينَ","Kafir olanlara gəldikdə isə, onlara deyiləcəkdir: “Məgər ayələrim sizə oxunmurdumu? Siz isə təkəbbür göstərirdiniz və günahkar adamlar idiniz.",{"number":218,"arabic":791,"translation":792},"وَإِذَا قِيلَ إِنَّ وَعْدَ ٱللَّهِ حَقٌّۭ وَٱلسَّاعَةُ لَا رَيْبَ فِيهَا قُلْتُم مَّا نَدْرِى مَا ٱلسَّاعَةُ إِن نَّظُنُّ إِلَّا ظَنًّۭا وَمَا نَحْنُ بِمُسْتَيْقِنِينَ","Sizə: “Allahın vədi haqdır və o Saata heç bir şəkk-şübhə yoxdur!”– deyildiyi zaman: “Biz o Saatın nə olduğunu bilmirik! Onun ancaq bir zənn olduğunu güman edirik. Biz buna əmin deyilik!”– deyirdiniz”.",{"number":224,"arabic":794,"translation":795},"وَبَدَا لَهُمْ سَيِّـَٔاتُ مَا عَمِلُوا۟ وَحَاقَ بِهِم مَّا كَانُوا۟ بِهِۦ يَسْتَهْزِءُونَ","Onların etdikləri pis əməllər özlərinin qarşısına çıxacaq, istehza etdikləri əzab onları bürüyəcək",{"number":216,"arabic":797,"translation":798},"وَقِيلَ ٱلْيَوْمَ نَنسَىٰكُمْ كَمَا نَسِيتُمْ لِقَآءَ يَوْمِكُمْ هَٰذَا وَمَأْوَىٰكُمُ ٱلنَّارُ وَمَا لَكُم مِّن نَّٰصِرِينَ","və onlara deyiləcəkdir: “Siz bu gününüzlə qarşılaşacağınızı unutduğunuz kimi, Biz də bu gün sizi unudacağıq. Sizin sığınacaq yeriniz Cəhənnəmdir. Sizin köməkçiləriniz də olmayacaqdır.",{"number":237,"arabic":800,"translation":801},"ذَٰلِكُم بِأَنَّكُمُ ٱتَّخَذْتُمْ ءَايَٰتِ ٱللَّهِ هُزُوًۭا وَغَرَّتْكُمُ ٱلْحَيَوٰةُ ٱلدُّنْيَا ۚ فَٱلْيَوْمَ لَا يُخْرَجُونَ مِنْهَا وَلَا هُمْ يُسْتَعْتَبُونَ","Bu ona görədir ki, siz Allahın ayələrini məsxərəyə qoyurdunuz və dünya həyatı sizi aldatmışdı”. Bu gün onlar oradan çıxarılmayacaq və onlardan tövbə etmələri tələb olunmayacaqdır.",{"number":243,"arabic":803,"translation":804},"فَلِلَّهِ ٱلْحَمْدُ رَبِّ ٱلسَّمَٰوَٰتِ وَرَبِّ ٱلْأَرْضِ رَبِّ ٱلْعَٰلَمِينَ","Göylərin Rəbbi, yerin Rəbbi və aləmlərin Rəbbi olan Allaha həmd olsun!",{"number":249,"arabic":806,"translation":807},"وَلَهُ ٱلْكِبْرِيَآءُ فِى ٱلسَّمَٰوَٰتِ وَٱلْأَرْضِ ۖ وَهُوَ ٱلْعَزِيزُ ٱلْحَكِيمُ","Göylərdə və yerdə böyüklük yalnız Ona məxsusdur. O, Qüdrətlidir, Müdrikdir.",[809,810,811,812,813,814,815,816,817,818,819,820,821,822,823,824,825,826,827,828,829,830,831,832,833,834,835,836,837,838,839,840,841,842,843,844,845,846,847,848,849,850,851,852,853,854,855,856,857,858,859,860,861,862,863,864,865,866,867,868,869,870,871,872,873,874,875,876,877,878,879,880,881,882,883,884,885,886,887,888,889,890,891,892,893,894,895,896,897,898,899,900,901,902,903,904,905,906,907,908,909,910,911,912,913,914,915,916,917,918,919,920,921,922],{"id":5,"nameAr":6,"nameAz":7,"nameRu":8,"nameEn":9,"nameTransliteration":9,"type":10,"ayahCount":11},{"id":13,"nameAr":14,"nameAz":15,"nameRu":16,"nameEn":17,"nameTransliteration":17,"type":18,"ayahCount":19},{"id":21,"nameAr":22,"nameAz":23,"nameRu":24,"nameEn":25,"nameTransliteration":25,"type":18,"ayahCount":26},{"id":28,"nameAr":29,"nameAz":30,"nameRu":31,"nameEn":32,"nameTransliteration":32,"type":18,"ayahCount":33},{"id":35,"nameAr":36,"nameAz":37,"nameRu":38,"nameEn":39,"nameTransliteration":39,"type":18,"ayahCount":40},{"id":42,"nameAr":43,"nameAz":44,"nameRu":45,"nameEn":46,"nameTransliteration":46,"type":10,"ayahCount":47},{"id":11,"nameAr":49,"nameAz":50,"nameRu":51,"nameEn":52,"nameTransliteration":52,"type":10,"ayahCount":53},{"id":55,"nameAr":56,"nameAz":57,"nameRu":58,"nameEn":59,"nameTransliteration":59,"type":18,"ayahCount":60},{"id":62,"nameAr":63,"nameAz":64,"nameRu":65,"nameEn":66,"nameTransliteration":66,"type":18,"ayahCount":67},{"id":69,"nameAr":70,"nameAz":71,"nameRu":72,"nameEn":71,"nameTransliteration":71,"type":10,"ayahCount":73},{"id":75,"nameAr":76,"nameAz":77,"nameRu":78,"nameEn":77,"nameTransliteration":77,"type":10,"ayahCount":79},{"id":81,"nameAr":82,"nameAz":83,"nameRu":84,"nameEn":83,"nameTransliteration":83,"type":10,"ayahCount":85},{"id":87,"nameAr":88,"nameAz":89,"nameRu":90,"nameEn":91,"nameTransliteration":91,"type":18,"ayahCount":92},{"id":94,"nameAr":95,"nameAz":96,"nameRu":97,"nameEn":98,"nameTransliteration":98,"type":10,"ayahCount":99},{"id":101,"nameAr":102,"nameAz":103,"nameRu":104,"nameEn":105,"nameTransliteration":105,"type":10,"ayahCount":106},{"id":108,"nameAr":109,"nameAz":110,"nameRu":111,"nameEn":112,"nameTransliteration":112,"type":10,"ayahCount":113},{"id":115,"nameAr":116,"nameAz":117,"nameRu":118,"nameEn":119,"nameTransliteration":119,"type":10,"ayahCount":85},{"id":121,"nameAr":122,"nameAz":123,"nameRu":124,"nameEn":125,"nameTransliteration":125,"type":10,"ayahCount":126},{"id":128,"nameAr":129,"nameAz":130,"nameRu":131,"nameEn":132,"nameTransliteration":132,"type":10,"ayahCount":133},{"id":135,"nameAr":136,"nameAz":137,"nameRu":138,"nameEn":137,"nameTransliteration":137,"type":10,"ayahCount":139},{"id":141,"nameAr":142,"nameAz":143,"nameRu":144,"nameEn":145,"nameTransliteration":145,"type":10,"ayahCount":146},{"id":148,"nameAr":149,"nameAz":150,"nameRu":151,"nameEn":152,"nameTransliteration":152,"type":18,"ayahCount":153},{"id":155,"nameAr":156,"nameAz":157,"nameRu":158,"nameEn":159,"nameTransliteration":159,"type":10,"ayahCount":160},{"id":162,"nameAr":163,"nameAz":164,"nameRu":165,"nameEn":166,"nameTransliteration":166,"type":18,"ayahCount":167},{"id":169,"nameAr":170,"nameAz":171,"nameRu":172,"nameEn":173,"nameTransliteration":173,"type":10,"ayahCount":174},{"id":176,"nameAr":177,"nameAz":178,"nameRu":179,"nameEn":180,"nameTransliteration":180,"type":10,"ayahCount":181},{"id":183,"nameAr":184,"nameAz":185,"nameRu":186,"nameEn":187,"nameTransliteration":187,"type":10,"ayahCount":188},{"id":190,"nameAr":191,"nameAz":192,"nameRu":193,"nameEn":194,"nameTransliteration":194,"type":10,"ayahCount":195},{"id":197,"nameAr":198,"nameAz":199,"nameRu":200,"nameEn":201,"nameTransliteration":201,"type":10,"ayahCount":202},{"id":204,"nameAr":205,"nameAz":206,"nameRu":207,"nameEn":208,"nameTransliteration":208,"type":10,"ayahCount":209},{"id":211,"nameAr":212,"nameAz":213,"nameRu":214,"nameEn":215,"nameTransliteration":215,"type":10,"ayahCount":216},{"id":218,"nameAr":219,"nameAz":220,"nameRu":221,"nameEn":222,"nameTransliteration":222,"type":10,"ayahCount":204},{"id":224,"nameAr":225,"nameAz":226,"nameRu":227,"nameEn":228,"nameTransliteration":228,"type":18,"ayahCount":229},{"id":216,"nameAr":231,"nameAz":232,"nameRu":233,"nameEn":234,"nameTransliteration":234,"type":10,"ayahCount":235},{"id":237,"nameAr":238,"nameAz":239,"nameRu":240,"nameEn":239,"nameTransliteration":239,"type":10,"ayahCount":241},{"id":243,"nameAr":244,"nameAz":245,"nameRu":246,"nameEn":245,"nameTransliteration":245,"type":10,"ayahCount":247},{"id":249,"nameAr":250,"nameAz":251,"nameRu":252,"nameEn":253,"nameTransliteration":253,"type":10,"ayahCount":254},{"id":256,"nameAr":257,"nameAz":258,"nameRu":259,"nameEn":258,"nameTransliteration":258,"type":10,"ayahCount":195},{"id":261,"nameAr":262,"nameAz":263,"nameRu":264,"nameEn":265,"nameTransliteration":265,"type":10,"ayahCount":60},{"id":267,"nameAr":268,"nameAz":269,"nameRu":270,"nameEn":271,"nameTransliteration":271,"type":10,"ayahCount":272},{"id":274,"nameAr":275,"nameAz":276,"nameRu":277,"nameEn":278,"nameTransliteration":278,"type":10,"ayahCount":235},{"id":280,"nameAr":281,"nameAz":282,"nameRu":283,"nameEn":284,"nameTransliteration":284,"type":10,"ayahCount":285},{"id":92,"nameAr":287,"nameAz":288,"nameRu":289,"nameEn":290,"nameTransliteration":290,"type":10,"ayahCount":291},{"id":293,"nameAr":294,"nameAz":295,"nameRu":296,"nameEn":297,"nameTransliteration":297,"type":10,"ayahCount":298},{"id":241,"nameAr":300,"nameAz":301,"nameRu":302,"nameEn":303,"nameTransliteration":303,"type":10,"ayahCount":249},{"id":305,"nameAr":306,"nameAz":307,"nameRu":308,"nameEn":309,"nameTransliteration":309,"type":10,"ayahCount":237},{"id":311,"nameAr":312,"nameAz":313,"nameRu":314,"nameEn":315,"nameTransliteration":315,"type":18,"ayahCount":256},{"id":317,"nameAr":318,"nameAz":319,"nameRu":320,"nameEn":321,"nameTransliteration":321,"type":18,"ayahCount":197},{"id":323,"nameAr":324,"nameAz":325,"nameRu":326,"nameEn":327,"nameTransliteration":327,"type":18,"ayahCount":121},{"id":329,"nameAr":330,"nameAz":331,"nameRu":332,"nameEn":331,"nameTransliteration":331,"type":10,"ayahCount":241},{"id":334,"nameAr":335,"nameAz":336,"nameRu":337,"nameEn":338,"nameTransliteration":338,"type":10,"ayahCount":209},{"id":99,"nameAr":340,"nameAz":341,"nameRu":342,"nameEn":343,"nameTransliteration":343,"type":10,"ayahCount":323},{"id":285,"nameAr":345,"nameAz":346,"nameRu":347,"nameEn":348,"nameTransliteration":348,"type":10,"ayahCount":349},{"id":235,"nameAr":351,"nameAz":352,"nameRu":353,"nameEn":354,"nameTransliteration":354,"type":10,"ayahCount":355},{"id":355,"nameAr":357,"nameAz":358,"nameRu":359,"nameEn":360,"nameTransliteration":360,"type":18,"ayahCount":153},{"id":362,"nameAr":363,"nameAz":364,"nameRu":365,"nameEn":366,"nameTransliteration":366,"type":10,"ayahCount":367},{"id":369,"nameAr":370,"nameAz":371,"nameRu":372,"nameEn":373,"nameTransliteration":373,"type":18,"ayahCount":197},{"id":375,"nameAr":376,"nameAz":377,"nameRu":378,"nameEn":379,"nameTransliteration":379,"type":18,"ayahCount":148},{"id":298,"nameAr":381,"nameAz":382,"nameRu":383,"nameEn":384,"nameTransliteration":384,"type":18,"ayahCount":162},{"id":209,"nameAr":386,"nameAz":387,"nameRu":388,"nameEn":389,"nameTransliteration":389,"type":18,"ayahCount":87},{"id":391,"nameAr":392,"nameAz":393,"nameRu":394,"nameEn":395,"nameTransliteration":395,"type":18,"ayahCount":94},{"id":349,"nameAr":397,"nameAz":398,"nameRu":399,"nameEn":400,"nameTransliteration":400,"type":18,"ayahCount":75},{"id":402,"nameAr":403,"nameAz":404,"nameRu":405,"nameEn":406,"nameTransliteration":406,"type":18,"ayahCount":75},{"id":167,"nameAr":408,"nameAz":409,"nameRu":410,"nameEn":411,"nameTransliteration":411,"type":18,"ayahCount":121},{"id":413,"nameAr":414,"nameAz":415,"nameRu":416,"nameEn":417,"nameTransliteration":417,"type":18,"ayahCount":81},{"id":419,"nameAr":420,"nameAz":421,"nameRu":422,"nameEn":423,"nameTransliteration":423,"type":18,"ayahCount":81},{"id":425,"nameAr":426,"nameAz":427,"nameRu":428,"nameEn":429,"nameTransliteration":429,"type":10,"ayahCount":204},{"id":431,"nameAr":432,"nameAz":433,"nameRu":434,"nameEn":435,"nameTransliteration":435,"type":10,"ayahCount":99},{"id":202,"nameAr":437,"nameAz":438,"nameRu":439,"nameEn":440,"nameTransliteration":440,"type":10,"ayahCount":99},{"id":442,"nameAr":443,"nameAz":444,"nameRu":445,"nameEn":446,"nameTransliteration":446,"type":10,"ayahCount":293},{"id":448,"nameAr":449,"nameAz":450,"nameRu":451,"nameEn":450,"nameTransliteration":450,"type":10,"ayahCount":190},{"id":453,"nameAr":454,"nameAz":455,"nameRu":456,"nameEn":457,"nameTransliteration":457,"type":10,"ayahCount":190},{"id":229,"nameAr":459,"nameAz":460,"nameRu":461,"nameEn":462,"nameTransliteration":462,"type":10,"ayahCount":135},{"id":464,"nameAr":465,"nameAz":466,"nameRu":467,"nameEn":468,"nameTransliteration":468,"type":10,"ayahCount":362},{"id":60,"nameAr":470,"nameAz":471,"nameRu":472,"nameEn":473,"nameTransliteration":473,"type":10,"ayahCount":267},{"id":475,"nameAr":476,"nameAz":477,"nameRu":478,"nameEn":479,"nameTransliteration":479,"type":18,"ayahCount":211},{"id":174,"nameAr":481,"nameAz":482,"nameRu":483,"nameEn":484,"nameTransliteration":484,"type":10,"ayahCount":329},{"id":153,"nameAr":486,"nameAz":487,"nameRu":488,"nameEn":489,"nameTransliteration":489,"type":10,"ayahCount":267},{"id":491,"nameAr":492,"nameAz":493,"nameRu":494,"nameEn":495,"nameTransliteration":495,"type":10,"ayahCount":305},{"id":497,"nameAr":498,"nameAz":499,"nameRu":500,"nameEn":501,"nameTransliteration":501,"type":10,"ayahCount":280},{"id":503,"nameAr":504,"nameAz":505,"nameRu":506,"nameEn":507,"nameTransliteration":507,"type":10,"ayahCount":197},{"id":509,"nameAr":510,"nameAz":511,"nameRu":512,"nameEn":513,"nameTransliteration":513,"type":10,"ayahCount":128},{"id":247,"nameAr":515,"nameAz":516,"nameRu":517,"nameEn":518,"nameTransliteration":518,"type":10,"ayahCount":243},{"id":520,"nameAr":521,"nameAz":522,"nameRu":523,"nameEn":524,"nameTransliteration":524,"type":10,"ayahCount":169},{"id":272,"nameAr":526,"nameAz":527,"nameRu":528,"nameEn":529,"nameTransliteration":529,"type":10,"ayahCount":148},{"id":531,"nameAr":532,"nameAz":533,"nameRu":534,"nameEn":535,"nameTransliteration":535,"type":10,"ayahCount":115},{"id":537,"nameAr":538,"nameAz":539,"nameRu":540,"nameEn":541,"nameTransliteration":541,"type":10,"ayahCount":128},{"id":195,"nameAr":543,"nameAz":544,"nameRu":545,"nameEn":546,"nameTransliteration":546,"type":10,"ayahCount":176},{"id":291,"nameAr":548,"nameAz":549,"nameRu":550,"nameEn":551,"nameTransliteration":551,"type":10,"ayahCount":204},{"id":553,"nameAr":554,"nameAz":555,"nameRu":556,"nameEn":557,"nameTransliteration":557,"type":10,"ayahCount":135},{"id":559,"nameAr":560,"nameAz":561,"nameRu":562,"nameEn":563,"nameTransliteration":563,"type":10,"ayahCount":101},{"id":565,"nameAr":566,"nameAz":567,"nameRu":568,"nameEn":569,"nameTransliteration":569,"type":10,"ayahCount":141},{"id":188,"nameAr":571,"nameAz":572,"nameRu":573,"nameEn":574,"nameTransliteration":574,"type":10,"ayahCount":75},{"id":576,"nameAr":577,"nameAz":578,"nameRu":579,"nameEn":580,"nameTransliteration":580,"type":10,"ayahCount":55},{"id":582,"nameAr":583,"nameAz":584,"nameRu":585,"nameEn":586,"nameTransliteration":586,"type":10,"ayahCount":55},{"id":367,"nameAr":588,"nameAz":589,"nameRu":590,"nameEn":591,"nameTransliteration":591,"type":10,"ayahCount":128},{"id":593,"nameAr":594,"nameAz":595,"nameRu":596,"nameEn":597,"nameTransliteration":597,"type":10,"ayahCount":35},{"id":133,"nameAr":599,"nameAz":600,"nameRu":601,"nameEn":602,"nameTransliteration":602,"type":18,"ayahCount":55},{"id":106,"nameAr":604,"nameAz":605,"nameRu":606,"nameEn":607,"nameTransliteration":607,"type":18,"ayahCount":55},{"id":609,"nameAr":610,"nameAz":611,"nameRu":612,"nameEn":613,"nameTransliteration":613,"type":10,"ayahCount":75},{"id":615,"nameAr":616,"nameAz":617,"nameRu":618,"nameEn":619,"nameTransliteration":619,"type":10,"ayahCount":75},{"id":621,"nameAr":622,"nameAz":623,"nameRu":624,"nameEn":625,"nameTransliteration":625,"type":10,"ayahCount":55},{"id":627,"nameAr":628,"nameAz":629,"nameRu":630,"nameEn":631,"nameTransliteration":631,"type":10,"ayahCount":21},{"id":633,"nameAr":634,"nameAz":635,"nameRu":636,"nameEn":637,"nameTransliteration":637,"type":10,"ayahCount":62},{"id":639,"nameAr":640,"nameAz":641,"nameRu":642,"nameEn":643,"nameTransliteration":643,"type":10,"ayahCount":35},{"id":645,"nameAr":646,"nameAz":647,"nameRu":648,"nameEn":649,"nameTransliteration":649,"type":10,"ayahCount":28},{"id":651,"nameAr":652,"nameAz":653,"nameRu":654,"nameEn":655,"nameTransliteration":655,"type":10,"ayahCount":11},{"id":657,"nameAr":658,"nameAz":659,"nameRu":660,"nameEn":661,"nameTransliteration":661,"type":10,"ayahCount":21},{"id":73,"nameAr":663,"nameAz":664,"nameRu":665,"nameEn":666,"nameTransliteration":666,"type":10,"ayahCount":42},{"id":126,"nameAr":668,"nameAz":669,"nameRu":670,"nameEn":671,"nameTransliteration":671,"type":18,"ayahCount":21},{"id":85,"nameAr":673,"nameAz":674,"nameRu":675,"nameEn":676,"nameTransliteration":676,"type":10,"ayahCount":35},{"id":146,"nameAr":678,"nameAz":679,"nameRu":680,"nameEn":681,"nameTransliteration":681,"type":10,"ayahCount":28},{"id":683,"nameAr":684,"nameAz":685,"nameRu":686,"nameEn":687,"nameTransliteration":687,"type":10,"ayahCount":35},{"id":689,"nameAr":690,"nameAz":691,"nameRu":692,"nameEn":693,"nameTransliteration":693,"type":10,"ayahCount":42},{"edition":924,"sura":241,"blocks":925},"saadi-az",[926,928,930,932,934,936,938,940,942,944,946,948,950,952,954,956,958,960,962,964,966,968,970,972,974,976,978,980,982],{"from":5,"to":13,"text":927},"Fövqəluca bütün möminlərinə Quranı oxumağı və onun qayğısına qalmağı bir vəzifə olaraq tapşırmışdır. Onu Vahid və Xeyirxah, ən kamil sifətlərin, hüdudsuz əzəmət və qüsursuz fövqəlhikmət Sahibi Allah nazil etmişdir.",{"from":21,"to":42,"text":929},"Böyük Xaliqin gözəl sifətlərini insanların öz ətrafında və özlərində gördükləri çoxsaylı möcüzələr təsdiq edir. O (Pak və Müqəddəs), göyləri və yeri yaratmış, onlarda quşları, vəhşi heyvanları və digər heyvanları yerləşdirmiş, yeri insanın xeyrinə xidmət edən şeylərlə zənginləşdirmiş, daima onu yağışlarla sulayır və onlar torpağı canlandırır, insanları gümrahlaşdırır. Bütün bu əla ayələr dərrakəli insanları Allahın nazil etdiyi Kitabın həqiqiliyinə və onun ibarət olduğu qanun və hökümlərin fövqəladə hikmətli olmasına, həmçinin Xaliqin kamilliyinə, Axirət həyatının və Dirilmənin gerçəkliyinə əmin edir.\n\nSonra Fövqəluca insanları Onun ayələrindən ibrət götürən və ya götürməyənlər kimi, iki dərəcəyə ayırır.\n\nAllahın qullarının bir qismi bu ayələrdən faydalı nəticələr çıxarır, onların üzərində düşünür və bununla öz qəlbini nəcibləşdirirlər ki, bunlar – möminlərdir. Onlar səmimi qəlb ilə Allaha, Onun mələklərinə, Kitablarına, elçilərinə və Qiyamət gününə iman gətirirlər, tam əminliyə və etiqada nail olurlar. Onların idrakı təmiz və qüsursuzdur, bilikləri geniş və doğrudur.\n\nAllahın digər qulları Onun ayələrini görür və eşidirlər, sonra isə təkəbbürlə onlardan üz döndərirlər, sanki onları eşitməmiş və görməmişlər. Onların ürəkləri qüsurlu və günahkardır və onlarda gizlənən təkəbbür onları haqdan daha da uzaqlaşmağa yönəldir. Lakin onların öz şərəfsizliyinə haqq qazandırması mümkün olmayacaqdır, çünki onlar əzəmətli möcüzələrin şahidləri olublar, amma onları istehza ilə qarşıladıqlarına görə Allah onları sərt cəza ilə təhdid edir:",{"from":11,"to":69,"text":931},"Belə bir adamın nitqi yalan, əməlləri də günahkar əməldir. Ona və onun taylarına Cəhənnəm və vəhşətnak əzab-əziyyət, lakin ədalətli cəza hazırlanmışdır. Nə var-dövlət, nə də uydurma hamilər onları ağır cəzadan xilas edə bilməyəcəklər. Onlar öz var-dövlətinə və öz hamilərinə ümid bəsləyirlər, lakin sonuncular, onların hər şeydən daha çox köməyə ehtiyacları olduğu bir vaxtda onları dar ayaqda qoyub, tərk edəcəklər.",{"from":75,"to":75,"text":933},"Quranla nazil edilmiş və Kainatda mövcud olan dəlillər sadalandıqdan, insanların xoşbəxt və bədbəxtlərə ayrılacağı xatırladıldıqdan sonra, Fövqəluca bəyan edir ki, Şərəfli Quran doğru yola yönəldən Təlimatdir. Bu səciyyələndirmə bütün Qurana aiddir. O, insanlara Fövqəluca Allahı, Onun qüsursuz sifətlərini və həmdəlayiq əməllərini dərk etməkdə kömək göstərir. O, Allahın elçiləri (onlara salam olsun!), onların dostları, düşmənləri və həm də bu və ya digərlərinin xasiyyətləri haqqında hekayətləri xəbər verir. O, xeyir və şəri izah edir, xeyirxah işlər görməyi və cinayətlərdən çəkinməyi öyrədir, əvəz veriləcəyinin labüdlüyünü sübuta yetirir, veriləcək əvəzin bu dünyada və Axirət həyatında necə olacağını bəyan edir. Möminlər bu Kitabın nəsihətlərini əllərində rəhbər tuturlar və bunun sayəsində onlar mütləq uğura nail olacaq və öz xoşbəxtliyini tapacaqlar.\n\nKafirlərə gəldikdə isə, onlar üçün çox dəhşətli iztirablar hazırlanmışdır. Onlar doğrudan da o iztirablara layiqdirlər, çünki aydın və danılmaz dəlillərdən və möcüzələrdən üz çevirmişlər, halbuki, onlardan yalnız şərəfsizliyə və zalımlığa hədd-hüdud bilməyənlər imtina edərlər.",{"from":81,"to":81,"text":935},"Fövqəluca xəbər verir ki, Onun iradəsi ilə dənizlər və okeanlar insanların ixtiyarına verilmişdir. Onlar qayıqlarda və gəmilərdə üzürlər. O (Pak və Müqəddəs), onlara lütfünü göstərərək, bu təşəbbüsü asanlaşdırmışdır ki, onlar Onun mərhəmətinə nail olmağa çalışsınlar, yəni, dənizlərin arxasında yerləşən əcnəbi ölkələrə ticarət gəmiləri göndərsinlər və onlarla ticarət müqavilələri bağlasınlar. Siz isə Fövqəluca Allaha şükür edin! Əgər siz Ona minnətdarlıq etsəniz, onda O (Pak və Müqəddəs), sizə borclu qalmaz, sizin nemətinizi daha da artırar və əvəzində sizə bol mükafat əta edir.",{"from":87,"to":87,"text":937},"Allah Öz mərhəməti sayəsində yeri və səma cisimlərini, günəşi və ayı, ulduzları və planetləri, heyvanları və bitkiləri, filiz və daş kömür mədənlərini və bir çox başqa nemətləri insanların ixtiyarına vermişdir. Onlar insanlara böyük fayda verir və insanlar onlara olduqca möhtacdırlar. Bütün bunlar Adəm oğullarını var gücləri ilə səmimi qəlbdən Allaha Onun mərhəmətinə görə şükür etməyi, Onun ayələri və hökümləri üzərində düşünməyi vacib edir. Həqiqətən də, bunda – ağıllı adamlar üçün dəlillər vardır, çünki Kainatın yaradılması və onun insanın mənafeyinə tabe edilməsi Allahın fövqəlqüdrətini və Onun iradəsinin sarsılmazlığını təsdiq edir.\n\nAllahın Öz məxluqlarını xəlq etdiyi mükəmməllik və dəqiqlik Onun hikmətinin və elminin hüdudsuzluğunun şəhadətidir. Bu məxluqların əzəməti və çoxsaylılığı Onun mülkünün ucu-bucağının olmamasına və hakimiyyətinin sərhədinin yoxluğuna dəlalət edir. Müəyyən vəzifələr yerinə yetirən, bəzən isə tamamilə bir-birinə əks funksiyalar daşıyan çoxsaylı məxluqlar onu göstərir ki, O (Pak və Müqəddəs), nə istəyirsə, onu da yaradır. Allahın insanın dünyəvi və Axirət həyatı üçün nəhəng fayda verən məxluqları Onun mərhəmətinin və xeyirxahlığının da hüdudsuzluğunu təsdiq edir. Bütün bunlar birlikdə ona dəlalət edir ki, Allah ibadətə, məhəbbətə və Onun qarşısında varlıqların təzim etməsinə layiq Yeganə Rəbdir və Onun bütün elçiləri əsil həqiqəti təbliğ edirdilər.\n\nBütün bu məntiqi sübutlar tamamilə açıq-aydındır və öz gerçəkliyinə heç bir şübhə yeri qoymur.",{"from":94,"to":101,"text":939},"Fövqəluca Öz mömin qullarına saleh əxlaq normasına riayət etmələrini və Allahın mükafatlandıracağına ümid bəsləməyən və Onun cəzalandıracağından qorxmayan müşriklərin onlara əziyyət verməsinə səbirlə dözmələrini buyurmuşdur. Axı Fövqəluca Allah hər bir insana onun əməllərinə görə əvəz verəcək və onda möminlər güzəştə getmələri və səbirli olmalarına görə bol mükafat alacaqlar. Kafirlərə veriləcək cəza isə onlara toxunmayacaq.",{"from":108,"to":108,"text":941},"Allah İsrail xalqını, onlara qədər heç kimə əta etmədiyi, nemətlərlə bəxtiyar etmişdi. O (Pak və Müqəddəs), onlara Tövratı və İncili, həmçinin hikmət, yəni biliklər və qanun nazil etmişdi ki, onlar onun əsasında aralarındakı mübahisələri həll edir və hökm çıxarırdılar. İbrahimin (ə) nəsillərindən olan peyğəmbərlərin çoxu həmçinin İsrail oğullarından idilər və məhz bu böyük peyğəmbərlər və elçilər topluluğu İsrail xalqını şan-şöhrət sahibi etmişdi. Bununla yanaşı Allah onlara ləzzətli yeməklər, içkilər və bəzək şeyləri bəxş etmiş və onlara göydən səma mannası və bildirçinlər nazil etmişdi. Bununla da İsrail oğulları bütün insanlar üzərində ucaldılmış oldular, müsəlmanlar istisna olmaqla, çünki Muhəmməd Peyğəmbərin (ona Allahın salavatı və salamı olsun!) gəlişi ilə bütün ümmətlərin, hansı zamanlarda yaşamasından asılı olmayaraq, ən yaxşısı dünyaya gəlmişdi. Bu andan Kitab, hikmət, hakimiyyət, peyğəmbərlik və heç bir insanın hələ layiq görülmədiyi bir çox digər gözəl məziyyətlər müsəlman ümmətinə keçmişdi. Musa peyğəmbərin (ə) Qanunu islam şəriətinin yalnız bir hissəsidir. Quran özündə ona qədərki Mübarək Kitablar haqqında həqiqətləri əks etdirmişdir, Muhəmməd Peyğəmbər (ona Allahın salavatı və salamı olsun!) isə Allahın bütün elçilərinin, həqiqətən də, Onun elçiləri olduqlarını təsdiq edir.",{"from":115,"to":115,"text":943},"Allahın iradəsi ilə İsrail oğullarına aydın ayələr, yəni təkzibedilməz dəlillər əta edilmişdi və bunlar haqqı aşkar və yalanı ifşa edirdi. Bu dəlillər – Musa peyğəmbərin (ə) yəhudilərə göstərdiyi möcüzələr idi. Bu böyük nemətlər və lütüfkarlıqlar İsrail oğullarını ən mükəmməl tərzdə Rəbbə Onun xeyirxahlığına görə minnətdar olmağa və dönmədən Allahın göstərdiyi düz yolla getməyə yönəltməliydi, lakin onlar bunun əksini etdilər və haqdan üz döndərdilər.\n\nOnlar, ixtilafa düşməmək barədə verilmiş hökümlə bağlı məsələlərdə ziddiyyətə düşdülər. Amma ən təəccüblüsü o idi ki, onlar, elm onlara əta edildikdən sonra qruplara bölündülər. Həqiqi bilik insanları vahid bir rəyə gəlməyə yönəldir, lakin yəhudiləri yönəldən onların qəlbində gizlənmiş zalımlıq və kin-küdurət idi ki, onu bir-birilərinə qarşı istifadə edirdilər. Elə buna görə sənin Rəbbin onlara kimin haqqa riayət etdiyini, kimin isə yalana inandığını göstərəcək və onların ixtilafa düşməsinə təkan verən yanlış niyyətlərini ifşa edəcəkdir.",{"from":121,"to":121,"text":945},"Ey Muhəmməd! Biz sənə mükəmməl bir şəriət nazil etmişik ki, bu insanları yaxşılıq etməyə və onları pisliklərdən çəkinməyə yönəldir, Bizim qanunverici iradəmizi əks etdirir. Bu şəriəti əlində rəhbər tut, çünki yalnız belə olduqda əbədi xoşbəxtliyə nail olarsan, uğur və böyük müvəffəqiyyət qazanarsan. Cahillərin aydın biliyə istinad etməyən istəklərinə güzəştə getmə. Bu nadanlar – Allahın və Onun Elçisinin (ona Allahın salavatı və salamı olsun!) şəriətinə müqavimət göstərən kafirlərdir.",{"from":128,"to":128,"text":947},"Əgər sən onların alçaq istəklərinə güzəştə getsən, onlar səni şərdən qoruya bilməz və sənə fayda gətirməzlər. Sənə onların yaramaz iddiaları ilə razılaşmaq və onların ardınca getmək yaraşmaz, çünki sizin aranızda razılığa gələ biləcəyiniz heç bir şey yoxdur. Zalımlar yalnız bir-birilərini sevərlər, halbuki möminləri Himayəedən – Allahdır və O (Pak və Müqəddəs), onların Onun cəzasından qorxması və Onun hökümlərinə itaət etməsi sayəsində onları zülmətdən nura çıxardır.",{"from":135,"to":135,"text":949},"Mübarək Quran – özündə aydın dəlilləri əks etdirən hikmətli nəsihətdir, insanların gözlərini haqqa açır və ondan böyük fayda əldə etməkdə onlara kömək göstərir. Quran insanlara dinin əsas və fərdi məsələlərini izah edir, onlara həm bu dünyada, həm də Axirət həyatında sevinc, xoşbəxtlik və böyük nemət gətirir. Bu isə o deməkdir ki, Quran insanların Allahın mərhəmətinə və xeyirxahlığına doğru yolunu işıqlandırır, onların qəlbini yaxşılaşdırır, onların düşüncəliliyini artırır, onların imanını və etiqadını gücləndirir və həm də haqqın, inadkar rəqibləri ilə mübahisələrində, qələbə çalmasına yardım göstərir.",{"from":141,"to":141,"text":951},"Doğrudanmı Allah qarşısında öz vəzifələrini yerinə yetirməyən və günahlara batıb qalmış cinayətkarlar elə fikirləşirlər ki, Allah onları, iman gətirmiş və xeyirxah işlər görənlərlə bərabər tutacaq? Məgər onlar özləri ilə, Allahın hökümlərini yerinə yetirənlər, Onu öz günahları ilə qəzəbləndirməkdən qorxanlar, Fövqəlucanın iradəsini öz istəklərindən və hər şeydən üstün tutanlar arasında böyük fərqin olduğu barədə düşünmürlər? Doğrudanmı onlar elə zənn edirlər ki, Biz onlara və digərlərinə dünya həyatında və öldükdən sonra eyni münasibət bəsləyəcəyik? Gör onlar Allah barədə necə də pis fikirləşirlər! Onların qüsurlu təfəkkürü Fövqəlmüdrik və Ədalətli Hakimin hikmətli niyyətinə tamamilə ziddir. Onlar məntiqin və sağlam mənanın tamamilə əksinədir və Mübarək Kitabların və peyğəmbərlərin (onlara salam olsun!) təliminin əleyhinədir.\n\nHaqq sadə və sarsılmazdır: iman gətirmiş və xeyirxah işlər görən möminlər Allahın köməyinə nail olacaqlar və həm yer üzündə, həm də ölümdən sonra uğur, xoşbəxtlik və böyük mükafat əldə edəcəklər və onların hər biri öz möminliklərinin dərəcəsinə uyğun olaraq mükafatlandırılacaqlar; günahkarlara isə Rəbbin qəzəbi və alçaldılma bəlası düçar olacaqdır və yerdə də, Axirətdə də həyat onlar üçün cəzaya və bədbəxtliyə çevriləcəkdir.",{"from":148,"to":148,"text":953},"Allah Kainatı haqqa müvafiq, yəni, Öz müdrik niyyəti sayəsində yaratmışdır və bu yaradılışın qayəsi – bütün varlıqların Bir Allaha ibadət etməsi və özləri üçün digər “ilahlar” uydurmaması ilə bağlıdır. Fövqəluca Öz qullarına çoxsaylı nemətlər əta etmiş, onlara güclü bədən bəxş etmiş və onlara son dərəcə elə gözəl qabiliyyət və bacarıqlar aşılamışdır ki, məxluqlarının öz Xeyirxahlarına minnətdar və itaətkar olacaqlarını və ya olmayacaqlarını görsün. Sonra isə O (Pak və Müqəddəs), hər bir quluna onun əməllərinə görə əvəz verəcəkdir.",{"from":155,"to":155,"text":955},"Bu azğınlar eyibli qəlblərinin arzuladıqları hər əməli yerinə yetirirlər və Allahın bunlardan razı qalıb-qalmadığı haqqında düşünmürlər. Allah onları yoldan sapdırmışdır, çünki O (Pak və Müqəddəs), çox gözəl bilir ki, onlar doğru yolla getməyə layiq deyillər. Onların qulaqları onlara fayda gətirən şeyləri eşitmir, ürəkləri xeyirxahlığa ehtiyac duymur, gözləri isə haqqı görməyə qabil deyil. Əgər Allah insanı doğru yola aparan qapıları onlara görə Özü bağlamış və onları əbədi azğınlığa məhkum etmişdirsə, onda heç kim bu adamlara kömək edə bilməz. Amma Allah onlarla zalımcasına davranmamışdır – onlar özləri özlərinə qarşı zalımlıq etmişlər və cinayətləri onları Allahın mərhəmətindən uzaqlaşdırmışdır. Ey insanlar! Məgər sizin faydanıza səbəb olacaq şeyləri etməyəcəksinizmi və sizə fəlakət gətirən işlərə son qoymayacaqsınızmı?",{"from":162,"to":162,"text":957},"Dirilməni inkar edən kafirlər elə hesab edirlər ki, hər şey bir-birinin ardınca ötüb gedir: gündüz gecəni əvəz edir, insanlar doğulur və ölür, lakin onlardan heç biri Allaha qayıtmır və onlardan heç kimi cəzalandırmır və mükafatlandırmırlar. Onlar təsəvvürləri belə olmayan şeylər haqqında danışırlar. Onlar Axirət həyatını inkar edir, sadiq elçiləri, hər hansı bir dəlilə və fakta istinad etmədən, yalanda günahlandırırlar. Onlar gümana qapılır, ehtimal edirlər və gerçəklikdən inanılmayacaq dərəcədə uzaq olduqlarına görə Fövqəluca belə buyurur:",{"from":169,"to":169,"text":959},"Kafirlərin bəyanatları necə də kobuddur! Onlar qərara alıblar ki, Allahın elçiləri (onlara salam olsun!) öz doğruçu olmalarını ölüləri qəbirlərindən dirildməklə sübut etməlidirlər. Onlar iman gətirməkdən imtina edərək, bəyan edirlər ki, onları hər hansı əlamət və möcüzə inandıra bilməz. Onlar inadla ata və babalarının dirildilməsini tələb edirdilər. Lakin onlar yalan deyirdilər, çünki haqqı tapmaq istəmirdilər, təkcə Allahın dininin yayılmasına mane olmağa cəhd göstərirdilər.[2]",{"from":176,"to":176,"text":961},"Əgər bu belə deyilsə və əgər onlar doğrudan da Qiyamət gününə iman gətiriblərsə, onda onlara xeyirxahlıq etməyə və həmin Günə hazırlaşmağa mane olan nədir?",{"from":183,"to":183,"text":963},"Fövqəluca bu ayədə Öz hakimiyyətinin əzəməti və Onun Öz ucsuz-bucaqsız mülkündə Yeganə Hakim və Hökmdar olduğunu xəbər verir. Qiyamət saatı başladıqda isə O (Pak və Müqəddəs), Özünün bütün yaratdıqlarını qarşısında toplayacaq və onda haqqı inkar edən və yalanla onun nurunu söndürməyə cəhd göstərən kafirləri böyük bir məyusluq çulğayacaqdır. Onların əməlləri əbəs olacaqdır və onlara fayda verməyəcəkdir, çünki onların əsası yalanla yoğrulmuşdu. Bu dəhşətli gündə onlar həqiqəti biləcəklər, lakin mükafat almayacaqlar, çünki onların qisməti əzab-əziyyətli cəza olacaqdır.",{"from":190,"to":190,"text":965},"Fövqəluca Qiyamət günü insanların hiss edəcəyi dəhşəti təsvir edir. Həmin günü təsəvvür et, – ola bilsin ki, sən Allahdan qorxarsan və Onunla görüşəcəyinə hazırlaşasan. Sən insanların ürəklərini çulğayan qorxudan və dəhşətdən diz çokdüklərini görərsən; bütün canlı məxluqlar Mərhəmətli Hökmdarın hökmünü gözləyəcəklər.\n\nHər bir dinə məxsus olan ümmət öz Kitabına dəvət olunacaq, yəni, öz peyğəmbərinin Allahın adından bəyan etdiyi şəriətinə uyğun olaraq cavab verməyə çağırılacaq. Onda öz peyğəmbərinə itaət edən mükafatlandırılacaq, kim ki, dininin hökümlərini unutmuş olsa, ağır zərər çəkəcək. Musanın (ə) ardıcılları Musanın (ə) şəriətinə, İsanın (ə) ardıcılları İsanın (ə) şəriətinə, Muhəmmədin (s.ə.s.) davamçıları da Muhəmmədin (s.ə.s.) şəriətinə uyğun olaraq cavab verəcəklər. Beləliklə, hər bir xalq Allah qarşısında öz peyğəmbərinin şəriətinə uyğun məsuliyyət daşıyacaqdır. Bu – həmin ayənin şərhlərindən biridir və əslində də doğrudur, öz səhihliyinə şübhə yeri qoymur.\n\nBaşqa bir rəyə görə, hər bir insan onun yaxşı və pis əməllərinin yazıldığı kitabına uyğun olaraq cavab verməyə çağırılacaq və hər kəs yalnız öz əməllərinə görə cavab verəcək. Buna görə Fövqəluca belə buyurur: “Kim saleh əməl işlədərsə, öz xeyrinədir. Kim ki, pislik edərsə, o da özünə pislik edər...” (Casiyə, 45\u002F15).\n\nBəzi şərhçilərin rəyinə görə, yuxarıda sadalanan hər iki izah ədalətli və səhihdir, çünki sonra Fövqəluca belə buyurur:",{"from":197,"to":197,"text":967},"Sizə nazil edilmiş Kitab sizin aranızda ədalətlə hökm çıxartmağa kömək edəcəkdir. Bu çətin olmayacaqdır, çünki sizin bütün əməlləriniz mələklər tərəfindən yazılırdı.",{"from":204,"to":204,"text":969},"Fövqəluca bildirir ki, insanlar iki qrupa bölünəcəklər və O (Pak və Müqəddəs), hər iki qrupun taleyi haqqında xəbər verir. Rəbb Allaha səmimiyyətlə iman gətirənləri, onlar öz imanını əməlləri ilə, dinin fərz və fərdi hökümlərini yerinə yetirməklə təsdiq etdikləri üçün, Cənnət bağlarına daxil edəcəkdir. Orada möminləri əbədi məmnunluq və xoşbəxt həyat gözləyir. Bu, həmin ən böyük nailiyyətdir və bunun sayəsində Allahın qulu arzu etdiyi nemətləri alacaq və hər hansı şərdən qurtulacaqdır.",{"from":211,"to":211,"text":971},"Məgər sizə xilas yolunu göstərməmişdilərmi və sizi məhv olmaqdan çəkindirməmişdilərmi? Lakin siz Bizim sizə əta etdiyimiz bütün nemətlərin ən böyüyündən istifadə etmədiniz. Siz Bizim nəsihətlərimizdən təkəbbürlə üz döndərdiniz, kafir oldunuz və ən qorxunc və dəhşətli cinayətə - Allaha qarşı cinayətə əl atdınız. İndi isə siz məhkum edilmişsiniz və yer üzündə bütün törətdiklərinizin əvəzini alacaqsınız.",{"from":218,"to":218,"text":973},"Siz dirilmə və əvəz veriləcəyi haqqında doğru xəbəri yalan hesab etdiniz. Sizin minnətdarlığınız belədirmi?! Fövqəluca Allah bu dünyada kafirlərin rəftarını xatırlatdıqdan sonra onların Axirətdəki gələcək taleyindən bəhs edib, belə buyurur:",{"from":224,"to":224,"text":975},"Onlar cinayətlərinin yaramaz nəticələrini öz gözləri ilə görəcək və yer üzündə yaşadıqları zaman insanları məsxərəyə qoyduqlarına görə onları amansız cəza yaxalayacaqdır.",{"from":216,"to":216,"text":977},"Biz sizi Rəbbinizin hüzurunda dayanmalı olacağınızı yaddan çıxartdığınıza görə Cəhənnəmə atıb yandıracağıq. Heç kim sizi oradan xilas edə və Allahın cəzasından müdafiə edə bilməyəcək. Həqiqətən, Rəbbin verəcəyi əvəz həmişə insanların əməllərinə uyğun olacaqdır.",{"from":237,"to":237,"text":979},"Bu cəza Allahın ayələrini məsxərəyə qoyduğunuza görə sizin başınıza gəlmişdir. Siz ciddi-cəhdlə düşünməli olduğunuz şeylərə necə olub ki, bu tərzdə yanaşmısınız? Halbuki buna səmimiyyətlə sevinməli idiniz. Siz dünya ləzzətlərinə və məmnunluqlarına aludə olduğunuz üçün belə davranırdınız ki, onlarda sevinc və rahatlıq tapıb, yalnız onların xatirinə çalışırdınız və ölümdən sonra əbədi həyatı yaddan çıxartmışdınız. İndi isə, möhlət verilməyəcək və siz əvvəlki həyatınıza qaytarılmayacaqsınız ki, tövbə edəsiniz və xeyirxah işlər görəsiniz.",{"from":243,"to":243,"text":981},"Bu həmd Onun əzəmətinə, şan-şöhrətinə və fövqəlqüdrətinə layiqdir. O (Pak və Müqəddəs), – bütün məxluqların Rəbbidir. O (Pak və Müqəddəs), onları yaratmış, saysız-hesabsız gözlə görülən və görülməsi mümkün olmayan nemətlərlə təmin etmiş və onların qayğısını çəkir.",{"from":249,"to":249,"text":983},"Allaha həmd edilməsi Onun kamil sifətlərinin və gözəl adlarının şərəfləndirilməsini nəzərdə tutur və həmçinin Ona məhəbbət və ehtiram bəsləndiyini bildirir. Allahın əzəməti isə Onun fövqəlqüdrətini və şöhrətini eyniləşdirir. Bilmək lazımdır ki, ibadət iki meyara: Allaha məhəbbətə və Onun hüzurunda mütiliyə əsaslanır. Bunların hər ikisinə yalnız Onun həmdəlayiq sifətlərini, fövqəlqüdrətini və şan-şöhrətini dərk etməklə nail olmaq mümkündür.\n\nElə buna görə Allah bildirmişdir ki, Onun gözəl adları arasında – Fövqəlqüdrətli və Müdrik adları da vardır. Bütün varlıqlar Ona itaətkardırlar. O (Pak və Müqəddəs), hər şeyi öz yerində yerləşdirir və yalnız fayda verən şeyləri həyata keçirir. O (Pak və Müqəddəs), Kainatı onun bütün məxluqları ilə xəlq etmiş, ədalətli qanunlar nazil etmiş və bütün bunların hamısı hikmətlə icra olunduğundan Onun qullarına ən böyük fayda bəxş edir."]