[{"data":1,"prerenderedAt":-1},["ShallowReactive",2],{"suras-meta":3,"sura-46-alikhan":694,"$fUgl3LSKNdKpY5KwblqccM2jnJEoZ-0ygzkiRroR55tE":917},[4,12,20,27,34,41,48,54,61,68,74,80,86,93,100,107,114,120,127,134,140,147,154,161,168,175,182,189,196,203,210,217,223,230,236,242,248,255,260,266,273,279,286,292,299,304,310,316,322,328,333,339,344,350,356,361,368,374,380,385,390,396,401,407,412,418,424,430,436,441,447,452,458,463,469,474,480,485,490,496,502,508,514,519,525,530,536,542,547,552,558,564,570,575,581,587,592,598,603,608,614,620,626,632,638,644,650,656,662,667,672,677,682,688],{"id":5,"nameAr":6,"nameAz":7,"nameRu":8,"nameEn":9,"nameTransliteration":9,"type":10,"ayahCount":11},1,"سُورَةُ ٱلْفَاتِحَةِ","Əl-Fatihə","Аль-Фатиха","Al-Fatihah","meccan",7,{"id":13,"nameAr":14,"nameAz":15,"nameRu":16,"nameEn":17,"nameTransliteration":17,"type":18,"ayahCount":19},2,"سُورَةُ البَقَرَةِ","Əl-Bəqərə","Аль-Бакара","Al-Baqarah","medinan",286,{"id":21,"nameAr":22,"nameAz":23,"nameRu":24,"nameEn":25,"nameTransliteration":25,"type":18,"ayahCount":26},3,"سُورَةُ آلِ عِمۡرَانَ","Ali-İmran","Али Имран","Ali-Imran",200,{"id":28,"nameAr":29,"nameAz":30,"nameRu":31,"nameEn":32,"nameTransliteration":32,"type":18,"ayahCount":33},4,"سُورَةُ النِّسَاءِ","Ən-Nisa","Ан-Ниса","An-Nisa",176,{"id":35,"nameAr":36,"nameAz":37,"nameRu":38,"nameEn":39,"nameTransliteration":39,"type":18,"ayahCount":40},5,"سُورَةُ المَائـِدَةِ","Əl-Maidə","Аль-Маида","Al-Maidah",120,{"id":42,"nameAr":43,"nameAz":44,"nameRu":45,"nameEn":46,"nameTransliteration":46,"type":10,"ayahCount":47},6,"سُورَةُ الأَنۡعَامِ","Əl-Ənam","Аль-Анам","Al-Anam",165,{"id":11,"nameAr":49,"nameAz":50,"nameRu":51,"nameEn":52,"nameTransliteration":52,"type":10,"ayahCount":53},"سُورَةُ الأَعۡرَافِ","Əl-Əraf","Аль-Араф","Al-Araf",206,{"id":55,"nameAr":56,"nameAz":57,"nameRu":58,"nameEn":59,"nameTransliteration":59,"type":18,"ayahCount":60},8,"سُورَةُ الأَنفَالِ","Əl-Ənfal","Аль-Анфаль","Al-Anfal",75,{"id":62,"nameAr":63,"nameAz":64,"nameRu":65,"nameEn":66,"nameTransliteration":66,"type":18,"ayahCount":67},9,"سُورَةُ التَّوۡبَةِ","Ət-Tövbə","Ат-Тауба","At-Tawbah",129,{"id":69,"nameAr":70,"nameAz":71,"nameRu":72,"nameEn":71,"nameTransliteration":71,"type":10,"ayahCount":73},10,"سُورَةُ يُونُسَ","Yunus","Юнус",109,{"id":75,"nameAr":76,"nameAz":77,"nameRu":78,"nameEn":77,"nameTransliteration":77,"type":10,"ayahCount":79},11,"سُورَةُ هُودٍ","Hud","Худ",123,{"id":81,"nameAr":82,"nameAz":83,"nameRu":84,"nameEn":83,"nameTransliteration":83,"type":10,"ayahCount":85},12,"سُورَةُ يُوسُفَ","Yusuf","Юсуф",111,{"id":87,"nameAr":88,"nameAz":89,"nameRu":90,"nameEn":91,"nameTransliteration":91,"type":18,"ayahCount":92},13,"سُورَةُ الرَّعۡدِ","Ər-Rəd","Ар-Раад","Ar-Rad",43,{"id":94,"nameAr":95,"nameAz":96,"nameRu":97,"nameEn":98,"nameTransliteration":98,"type":10,"ayahCount":99},14,"سُورَةُ إِبۡرَاهِيمَ","İbrahim","Ибрахим","Ibrahim",52,{"id":101,"nameAr":102,"nameAz":103,"nameRu":104,"nameEn":105,"nameTransliteration":105,"type":10,"ayahCount":106},15,"سُورَةُ الحِجۡرِ","Əl-Hicr","Аль-Хиджр","Al-Hijr",99,{"id":108,"nameAr":109,"nameAz":110,"nameRu":111,"nameEn":112,"nameTransliteration":112,"type":10,"ayahCount":113},16,"سُورَةُ النَّحۡلِ","Ən-Nəhl","Ан-Нахль","An-Nahl",128,{"id":115,"nameAr":116,"nameAz":117,"nameRu":118,"nameEn":119,"nameTransliteration":119,"type":10,"ayahCount":85},17,"سُورَةُ الإِسۡرَاءِ","Əl-İsra","Аль-Исра","Al-Isra",{"id":121,"nameAr":122,"nameAz":123,"nameRu":124,"nameEn":125,"nameTransliteration":125,"type":10,"ayahCount":126},18,"سُورَةُ الكَهۡفِ","Əl-Kəhf","Аль-Кахф","Al-Kahf",110,{"id":128,"nameAr":129,"nameAz":130,"nameRu":131,"nameEn":132,"nameTransliteration":132,"type":10,"ayahCount":133},19,"سُورَةُ مَرۡيَمَ","Məryəm","Марьям","Maryam",98,{"id":135,"nameAr":136,"nameAz":137,"nameRu":138,"nameEn":137,"nameTransliteration":137,"type":10,"ayahCount":139},20,"سُورَةُ طه","Ta-Ha","Та Ха",135,{"id":141,"nameAr":142,"nameAz":143,"nameRu":144,"nameEn":145,"nameTransliteration":145,"type":10,"ayahCount":146},21,"سُورَةُ الأَنبِيَاءِ","Əl-Ənbiya","Аль-Анбийа","Al-Anbiya",112,{"id":148,"nameAr":149,"nameAz":150,"nameRu":151,"nameEn":152,"nameTransliteration":152,"type":18,"ayahCount":153},22,"سُورَةُ الحَجِّ","Əl-Həcc","Аль-Хадж","Al-Hajj",78,{"id":155,"nameAr":156,"nameAz":157,"nameRu":158,"nameEn":159,"nameTransliteration":159,"type":10,"ayahCount":160},23,"سُورَةُ المُؤۡمِنُونَ","Əl-Muminun","Аль-Муминун","Al-Muminun",118,{"id":162,"nameAr":163,"nameAz":164,"nameRu":165,"nameEn":166,"nameTransliteration":166,"type":18,"ayahCount":167},24,"سُورَةُ النُّورِ","Ən-Nur","Ан-Нур","An-Nur",64,{"id":169,"nameAr":170,"nameAz":171,"nameRu":172,"nameEn":173,"nameTransliteration":173,"type":10,"ayahCount":174},25,"سُورَةُ الفُرۡقَانِ","Əl-Furqan","Аль-Фуркан","Al-Furqan",77,{"id":176,"nameAr":177,"nameAz":178,"nameRu":179,"nameEn":180,"nameTransliteration":180,"type":10,"ayahCount":181},26,"سُورَةُ الشُّعَرَاءِ","Əş-Şuəra","Аш-Шуара","Ash-Shuara",227,{"id":183,"nameAr":184,"nameAz":185,"nameRu":186,"nameEn":187,"nameTransliteration":187,"type":10,"ayahCount":188},27,"سُورَةُ النَّمۡلِ","Ən-Nəml","Ан-Намль","An-Naml",93,{"id":190,"nameAr":191,"nameAz":192,"nameRu":193,"nameEn":194,"nameTransliteration":194,"type":10,"ayahCount":195},28,"سُورَةُ القَصَصِ","Əl-Qəsəs","Аль-Касас","Al-Qasas",88,{"id":197,"nameAr":198,"nameAz":199,"nameRu":200,"nameEn":201,"nameTransliteration":201,"type":10,"ayahCount":202},29,"سُورَةُ العَنكَبُوتِ","Əl-Ənkəbut","Аль-Анкабут","Al-Ankabut",69,{"id":204,"nameAr":205,"nameAz":206,"nameRu":207,"nameEn":208,"nameTransliteration":208,"type":10,"ayahCount":209},30,"سُورَةُ الرُّومِ","Ər-Rum","Ар-Рум","Ar-Rum",60,{"id":211,"nameAr":212,"nameAz":213,"nameRu":214,"nameEn":215,"nameTransliteration":215,"type":10,"ayahCount":216},31,"سُورَةُ لُقۡمَانَ","Loğman","Лукман","Luqman",34,{"id":218,"nameAr":219,"nameAz":220,"nameRu":221,"nameEn":222,"nameTransliteration":222,"type":10,"ayahCount":204},32,"سُورَةُ السَّجۡدَةِ","Əs-Səcdə","Ас-Саджда","As-Sajdah",{"id":224,"nameAr":225,"nameAz":226,"nameRu":227,"nameEn":228,"nameTransliteration":228,"type":18,"ayahCount":229},33,"سُورَةُ الأَحۡزَابِ","Əl-Əhzab","Аль-Ахзаб","Al-Ahzab",73,{"id":216,"nameAr":231,"nameAz":232,"nameRu":233,"nameEn":234,"nameTransliteration":234,"type":10,"ayahCount":235},"سُورَةُ سَبَإٍ","Səba","Саба","Saba",54,{"id":237,"nameAr":238,"nameAz":239,"nameRu":240,"nameEn":239,"nameTransliteration":239,"type":10,"ayahCount":241},35,"سُورَةُ فَاطِرٍ","Fatir","Фатир",45,{"id":243,"nameAr":244,"nameAz":245,"nameRu":246,"nameEn":245,"nameTransliteration":245,"type":10,"ayahCount":247},36,"سُورَةُ يسٓ","Ya-Sin","Йа Син",83,{"id":249,"nameAr":250,"nameAz":251,"nameRu":252,"nameEn":253,"nameTransliteration":253,"type":10,"ayahCount":254},37,"سُورَةُ الصَّافَّاتِ","Əs-Saffat","Ас-Саффат","As-Saffat",182,{"id":256,"nameAr":257,"nameAz":258,"nameRu":259,"nameEn":258,"nameTransliteration":258,"type":10,"ayahCount":195},38,"سُورَةُ صٓ","Sad","Сад",{"id":261,"nameAr":262,"nameAz":263,"nameRu":264,"nameEn":265,"nameTransliteration":265,"type":10,"ayahCount":60},39,"سُورَةُ الزُّمَرِ","Əz-Zumər","Аз-Зумар","Az-Zumar",{"id":267,"nameAr":268,"nameAz":269,"nameRu":270,"nameEn":271,"nameTransliteration":271,"type":10,"ayahCount":272},40,"سُورَةُ غَافِرٍ","Ğafir","Гафир","Ghafir",85,{"id":274,"nameAr":275,"nameAz":276,"nameRu":277,"nameEn":278,"nameTransliteration":278,"type":10,"ayahCount":235},41,"سُورَةُ فُصِّلَتۡ","Fussilət","Фуссилат","Fussilat",{"id":280,"nameAr":281,"nameAz":282,"nameRu":283,"nameEn":284,"nameTransliteration":284,"type":10,"ayahCount":285},42,"سُورَةُ الشُّورَىٰ","Əş-Şura","Аш-Шура","Ash-Shura",53,{"id":92,"nameAr":287,"nameAz":288,"nameRu":289,"nameEn":290,"nameTransliteration":290,"type":10,"ayahCount":291},"سُورَةُ الزُّخۡرُفِ","Əz-Zuxruf","Аз-Зухруф","Az-Zukhruf",89,{"id":293,"nameAr":294,"nameAz":295,"nameRu":296,"nameEn":297,"nameTransliteration":297,"type":10,"ayahCount":298},44,"سُورَةُ الدُّخَانِ","Əd-Duxan","Ад-Духан","Ad-Dukhan",59,{"id":241,"nameAr":300,"nameAz":301,"nameRu":302,"nameEn":303,"nameTransliteration":303,"type":10,"ayahCount":249},"سُورَةُ الجَاثِيَةِ","Əl-Casiyə","Аль-Джасийа","Al-Jathiyah",{"id":305,"nameAr":306,"nameAz":307,"nameRu":308,"nameEn":309,"nameTransliteration":309,"type":10,"ayahCount":237},46,"سُورَةُ الأَحۡقَافِ","Əl-Əhqaf","Аль-Ахкаф","Al-Ahqaf",{"id":311,"nameAr":312,"nameAz":313,"nameRu":314,"nameEn":315,"nameTransliteration":315,"type":18,"ayahCount":256},47,"سُورَةُ مُحَمَّدٍ","Muhəmməd","Мухаммад","Muhammad",{"id":317,"nameAr":318,"nameAz":319,"nameRu":320,"nameEn":321,"nameTransliteration":321,"type":18,"ayahCount":197},48,"سُورَةُ الفَتۡحِ","Əl-Fəth","Аль-Фатх","Al-Fath",{"id":323,"nameAr":324,"nameAz":325,"nameRu":326,"nameEn":327,"nameTransliteration":327,"type":18,"ayahCount":121},49,"سُورَةُ الحُجُرَاتِ","Əl-Hucurat","Аль-Худжурат","Al-Hujurat",{"id":329,"nameAr":330,"nameAz":331,"nameRu":332,"nameEn":331,"nameTransliteration":331,"type":10,"ayahCount":241},50,"سُورَةُ قٓ","Qaf","Каф",{"id":334,"nameAr":335,"nameAz":336,"nameRu":337,"nameEn":338,"nameTransliteration":338,"type":10,"ayahCount":209},51,"سُورَةُ الذَّارِيَاتِ","Əz-Zariyat","Аз-Зарийат","Adh-Dhariyat",{"id":99,"nameAr":340,"nameAz":341,"nameRu":342,"nameEn":343,"nameTransliteration":343,"type":10,"ayahCount":323},"سُورَةُ الطُّورِ","Ət-Tur","Ат-Тур","At-Tur",{"id":285,"nameAr":345,"nameAz":346,"nameRu":347,"nameEn":348,"nameTransliteration":348,"type":10,"ayahCount":349},"سُورَةُ النَّجۡمِ","Ən-Nəcm","Ан-Наджм","An-Najm",62,{"id":235,"nameAr":351,"nameAz":352,"nameRu":353,"nameEn":354,"nameTransliteration":354,"type":10,"ayahCount":355},"سُورَةُ القَمَرِ","Əl-Qəmər","Аль-Камар","Al-Qamar",55,{"id":355,"nameAr":357,"nameAz":358,"nameRu":359,"nameEn":360,"nameTransliteration":360,"type":18,"ayahCount":153},"سُورَةُ الرَّحۡمَٰن","Ər-Rəhman","Ар-Рахман","Ar-Rahman",{"id":362,"nameAr":363,"nameAz":364,"nameRu":365,"nameEn":366,"nameTransliteration":366,"type":10,"ayahCount":367},56,"سُورَةُ الوَاقِعَةِ","Əl-Vaqiə","Аль-Вакиа","Al-Waqiah",96,{"id":369,"nameAr":370,"nameAz":371,"nameRu":372,"nameEn":373,"nameTransliteration":373,"type":18,"ayahCount":197},57,"سُورَةُ الحَدِيدِ","Əl-Hədid","Аль-Хадид","Al-Hadid",{"id":375,"nameAr":376,"nameAz":377,"nameRu":378,"nameEn":379,"nameTransliteration":379,"type":18,"ayahCount":148},58,"سُورَةُ المُجَادلَةِ","Əl-Mucadilə","Аль-Муджадила","Al-Mujadilah",{"id":298,"nameAr":381,"nameAz":382,"nameRu":383,"nameEn":384,"nameTransliteration":384,"type":18,"ayahCount":162},"سُورَةُ الحَشۡرِ","Əl-Həşr","Аль-Хашр","Al-Hashr",{"id":209,"nameAr":386,"nameAz":387,"nameRu":388,"nameEn":389,"nameTransliteration":389,"type":18,"ayahCount":87},"سُورَةُ المُمۡتَحنَةِ","Əl-Mumtəhinə","Аль-Мумтахана","Al-Mumtahanah",{"id":391,"nameAr":392,"nameAz":393,"nameRu":394,"nameEn":395,"nameTransliteration":395,"type":18,"ayahCount":94},61,"سُورَةُ الصَّفِّ","Əs-Saff","Ас-Сафф","As-Saff",{"id":349,"nameAr":397,"nameAz":398,"nameRu":399,"nameEn":400,"nameTransliteration":400,"type":18,"ayahCount":75},"سُورَةُ الجُمُعَةِ","Əl-Cumuə","Аль-Джумуа","Al-Jumuah",{"id":402,"nameAr":403,"nameAz":404,"nameRu":405,"nameEn":406,"nameTransliteration":406,"type":18,"ayahCount":75},63,"سُورَةُ المُنَافِقُونَ","Əl-Munafiqun","Аль-Мунафикун","Al-Munafiqun",{"id":167,"nameAr":408,"nameAz":409,"nameRu":410,"nameEn":411,"nameTransliteration":411,"type":18,"ayahCount":121},"سُورَةُ التَّغَابُنِ","Ət-Təğabun","Ат-Тагабун","At-Taghabun",{"id":413,"nameAr":414,"nameAz":415,"nameRu":416,"nameEn":417,"nameTransliteration":417,"type":18,"ayahCount":81},65,"سُورَةُ الطَّلَاقِ","Ət-Talaq","Ат-Талак","At-Talaq",{"id":419,"nameAr":420,"nameAz":421,"nameRu":422,"nameEn":423,"nameTransliteration":423,"type":18,"ayahCount":81},66,"سُورَةُ التَّحۡرِيمِ","Ət-Təhrim","Ат-Тахрим","At-Tahrim",{"id":425,"nameAr":426,"nameAz":427,"nameRu":428,"nameEn":429,"nameTransliteration":429,"type":10,"ayahCount":204},67,"سُورَةُ المُلۡكِ","Əl-Mulk","Аль-Мульк","Al-Mulk",{"id":431,"nameAr":432,"nameAz":433,"nameRu":434,"nameEn":435,"nameTransliteration":435,"type":10,"ayahCount":99},68,"سُورَةُ القَلَمِ","Əl-Qələm","Аль-Калам","Al-Qalam",{"id":202,"nameAr":437,"nameAz":438,"nameRu":439,"nameEn":440,"nameTransliteration":440,"type":10,"ayahCount":99},"سُورَةُ الحَاقَّةِ","Əl-Haqqə","Аль-Хакка","Al-Haqqah",{"id":442,"nameAr":443,"nameAz":444,"nameRu":445,"nameEn":446,"nameTransliteration":446,"type":10,"ayahCount":293},70,"سُورَةُ المَعَارِجِ","Əl-Məaric","Аль-Мааридж","Al-Maarij",{"id":448,"nameAr":449,"nameAz":450,"nameRu":451,"nameEn":450,"nameTransliteration":450,"type":10,"ayahCount":190},71,"سُورَةُ نُوحٍ","Nuh","Нух",{"id":453,"nameAr":454,"nameAz":455,"nameRu":456,"nameEn":457,"nameTransliteration":457,"type":10,"ayahCount":190},72,"سُورَةُ الجِنِّ","Əl-Cinn","Аль-Джинн","Al-Jinn",{"id":229,"nameAr":459,"nameAz":460,"nameRu":461,"nameEn":462,"nameTransliteration":462,"type":10,"ayahCount":135},"سُورَةُ المُزَّمِّلِ","Əl-Muzzəmmil","Аль-Муззаммиль","Al-Muzzammil",{"id":464,"nameAr":465,"nameAz":466,"nameRu":467,"nameEn":468,"nameTransliteration":468,"type":10,"ayahCount":362},74,"سُورَةُ المُدَّثِّرِ","Əl-Muddəssir","Аль-Муддассир","Al-Muddaththir",{"id":60,"nameAr":470,"nameAz":471,"nameRu":472,"nameEn":473,"nameTransliteration":473,"type":10,"ayahCount":267},"سُورَةُ القِيَامَةِ","Əl-Qiyamə","Аль-Кийама","Al-Qiyamah",{"id":475,"nameAr":476,"nameAz":477,"nameRu":478,"nameEn":479,"nameTransliteration":479,"type":18,"ayahCount":211},76,"سُورَةُ الإِنسَانِ","Əl-İnsan","Аль-Инсан","Al-Insan",{"id":174,"nameAr":481,"nameAz":482,"nameRu":483,"nameEn":484,"nameTransliteration":484,"type":10,"ayahCount":329},"سُورَةُ المُرۡسَلَاتِ","Əl-Mursəlat","Аль-Мурсалат","Al-Mursalat",{"id":153,"nameAr":486,"nameAz":487,"nameRu":488,"nameEn":489,"nameTransliteration":489,"type":10,"ayahCount":267},"سُورَةُ النَّبَإِ","Ən-Nəbə","Ан-Наба","An-Naba",{"id":491,"nameAr":492,"nameAz":493,"nameRu":494,"nameEn":495,"nameTransliteration":495,"type":10,"ayahCount":305},79,"سُورَةُ النَّازِعَاتِ","Ən-Naziat","Ан-Назиат","An-Naziat",{"id":497,"nameAr":498,"nameAz":499,"nameRu":500,"nameEn":501,"nameTransliteration":501,"type":10,"ayahCount":280},80,"سُورَةُ عَبَسَ","Əbəsə","Абаса","Abasa",{"id":503,"nameAr":504,"nameAz":505,"nameRu":506,"nameEn":507,"nameTransliteration":507,"type":10,"ayahCount":197},81,"سُورَةُ التَّكۡوِيرِ","Ət-Təkvir","Ат-Таквир","At-Takwir",{"id":509,"nameAr":510,"nameAz":511,"nameRu":512,"nameEn":513,"nameTransliteration":513,"type":10,"ayahCount":128},82,"سُورَةُ الانفِطَارِ","Əl-İnfitar","Аль-Инфитар","Al-Infitar",{"id":247,"nameAr":515,"nameAz":516,"nameRu":517,"nameEn":518,"nameTransliteration":518,"type":10,"ayahCount":243},"سُورَةُ المُطَفِّفِينَ","Əl-Mutaffifin","Аль-Мутаффифин","Al-Mutaffifin",{"id":520,"nameAr":521,"nameAz":522,"nameRu":523,"nameEn":524,"nameTransliteration":524,"type":10,"ayahCount":169},84,"سُورَةُ الانشِقَاقِ","Əl-İnşiqaq","Аль-Иншикак","Al-Inshiqaq",{"id":272,"nameAr":526,"nameAz":527,"nameRu":528,"nameEn":529,"nameTransliteration":529,"type":10,"ayahCount":148},"سُورَةُ البُرُوجِ","Əl-Buruc","Аль-Бурудж","Al-Buruj",{"id":531,"nameAr":532,"nameAz":533,"nameRu":534,"nameEn":535,"nameTransliteration":535,"type":10,"ayahCount":115},86,"سُورَةُ الطَّارِقِ","Ət-Tariq","Ат-Тарик","At-Tariq",{"id":537,"nameAr":538,"nameAz":539,"nameRu":540,"nameEn":541,"nameTransliteration":541,"type":10,"ayahCount":128},87,"سُورَةُ الأَعۡلَىٰ","Əl-Əla","Аль-Аля","Al-Ala",{"id":195,"nameAr":543,"nameAz":544,"nameRu":545,"nameEn":546,"nameTransliteration":546,"type":10,"ayahCount":176},"سُورَةُ الغَاشِيَةِ","Əl-Ğaşiyə","Аль-Гашийа","Al-Ghashiyah",{"id":291,"nameAr":548,"nameAz":549,"nameRu":550,"nameEn":551,"nameTransliteration":551,"type":10,"ayahCount":204},"سُورَةُ الفَجۡرِ","Əl-Fəcr","Аль-Фаджр","Al-Fajr",{"id":553,"nameAr":554,"nameAz":555,"nameRu":556,"nameEn":557,"nameTransliteration":557,"type":10,"ayahCount":135},90,"سُورَةُ البَلَدِ","Əl-Bələd","Аль-Балад","Al-Balad",{"id":559,"nameAr":560,"nameAz":561,"nameRu":562,"nameEn":563,"nameTransliteration":563,"type":10,"ayahCount":101},91,"سُورَةُ الشَّمۡسِ","Əş-Şəms","Аш-Шамс","Ash-Shams",{"id":565,"nameAr":566,"nameAz":567,"nameRu":568,"nameEn":569,"nameTransliteration":569,"type":10,"ayahCount":141},92,"سُورَةُ اللَّيۡلِ","Əl-Leyl","Аль-Лайл","Al-Layl",{"id":188,"nameAr":571,"nameAz":572,"nameRu":573,"nameEn":574,"nameTransliteration":574,"type":10,"ayahCount":75},"سُورَةُ الضُّحَىٰ","Əd-Duha","Ад-Духа","Ad-Duha",{"id":576,"nameAr":577,"nameAz":578,"nameRu":579,"nameEn":580,"nameTransliteration":580,"type":10,"ayahCount":55},94,"سُورَةُ الشَّرۡحِ","Əş-Şərh","Аш-Шарх","Ash-Sharh",{"id":582,"nameAr":583,"nameAz":584,"nameRu":585,"nameEn":586,"nameTransliteration":586,"type":10,"ayahCount":55},95,"سُورَةُ التِّينِ","Ət-Tin","Ат-Тин","At-Tin",{"id":367,"nameAr":588,"nameAz":589,"nameRu":590,"nameEn":591,"nameTransliteration":591,"type":10,"ayahCount":128},"سُورَةُ العَلَقِ","Əl-Ələq","Аль-Алак","Al-Alaq",{"id":593,"nameAr":594,"nameAz":595,"nameRu":596,"nameEn":597,"nameTransliteration":597,"type":10,"ayahCount":35},97,"سُورَةُ القَدۡرِ","Əl-Qədr","Аль-Кадр","Al-Qadr",{"id":133,"nameAr":599,"nameAz":600,"nameRu":601,"nameEn":602,"nameTransliteration":602,"type":18,"ayahCount":55},"سُورَةُ البَيِّنَةِ","Əl-Beyyinə","Аль-Баййина","Al-Bayyinah",{"id":106,"nameAr":604,"nameAz":605,"nameRu":606,"nameEn":607,"nameTransliteration":607,"type":18,"ayahCount":55},"سُورَةُ الزَّلۡزَلَةِ","Əz-Zəlzələ","Аз-Залзала","Az-Zalzalah",{"id":609,"nameAr":610,"nameAz":611,"nameRu":612,"nameEn":613,"nameTransliteration":613,"type":10,"ayahCount":75},100,"سُورَةُ العَادِيَاتِ","Əl-Adiyat","Аль-Адийат","Al-Adiyat",{"id":615,"nameAr":616,"nameAz":617,"nameRu":618,"nameEn":619,"nameTransliteration":619,"type":10,"ayahCount":75},101,"سُورَةُ القَارِعَةِ","Əl-Qariə","Аль-Кариа","Al-Qariah",{"id":621,"nameAr":622,"nameAz":623,"nameRu":624,"nameEn":625,"nameTransliteration":625,"type":10,"ayahCount":55},102,"سُورَةُ التَّكَاثُرِ","Ət-Təkasur","Ат-Такасур","At-Takathur",{"id":627,"nameAr":628,"nameAz":629,"nameRu":630,"nameEn":631,"nameTransliteration":631,"type":10,"ayahCount":21},103,"سُورَةُ العَصۡرِ","Əl-Əsr","Аль-Аср","Al-Asr",{"id":633,"nameAr":634,"nameAz":635,"nameRu":636,"nameEn":637,"nameTransliteration":637,"type":10,"ayahCount":62},104,"سُورَةُ الهُمَزَةِ","Əl-Huməzə","Аль-Хумаза","Al-Humazah",{"id":639,"nameAr":640,"nameAz":641,"nameRu":642,"nameEn":643,"nameTransliteration":643,"type":10,"ayahCount":35},105,"سُورَةُ الفِيلِ","Əl-Fil","Аль-Филь","Al-Fil",{"id":645,"nameAr":646,"nameAz":647,"nameRu":648,"nameEn":649,"nameTransliteration":649,"type":10,"ayahCount":28},106,"سُورَةُ قُرَيۡشٍ","Qureyş","Курайш","Quraysh",{"id":651,"nameAr":652,"nameAz":653,"nameRu":654,"nameEn":655,"nameTransliteration":655,"type":10,"ayahCount":11},107,"سُورَةُ المَاعُونِ","Əl-Maun","Аль-Маун","Al-Maun",{"id":657,"nameAr":658,"nameAz":659,"nameRu":660,"nameEn":661,"nameTransliteration":661,"type":10,"ayahCount":21},108,"سُورَةُ الكَوۡثَرِ","Əl-Kövsər","Аль-Каусар","Al-Kawthar",{"id":73,"nameAr":663,"nameAz":664,"nameRu":665,"nameEn":666,"nameTransliteration":666,"type":10,"ayahCount":42},"سُورَةُ الكَافِرُونَ","Əl-Kafirun","Аль-Кафирун","Al-Kafirun",{"id":126,"nameAr":668,"nameAz":669,"nameRu":670,"nameEn":671,"nameTransliteration":671,"type":18,"ayahCount":21},"سُورَةُ النَّصۡرِ","Ən-Nəsr","Ан-Наср","An-Nasr",{"id":85,"nameAr":673,"nameAz":674,"nameRu":675,"nameEn":676,"nameTransliteration":676,"type":10,"ayahCount":35},"سُورَةُ المَسَدِ","Əl-Məsəd","Аль-Масад","Al-Masad",{"id":146,"nameAr":678,"nameAz":679,"nameRu":680,"nameEn":681,"nameTransliteration":681,"type":10,"ayahCount":28},"سُورَةُ الإِخۡلَاصِ","Əl-İxlas","Аль-Ихлас","Al-Ikhlas",{"id":683,"nameAr":684,"nameAz":685,"nameRu":686,"nameEn":687,"nameTransliteration":687,"type":10,"ayahCount":35},113,"سُورَةُ الفَلَقِ","Əl-Fələq","Аль-Фаляк","Al-Falaq",{"id":689,"nameAr":690,"nameAz":691,"nameRu":692,"nameEn":693,"nameTransliteration":693,"type":10,"ayahCount":42},114,"سُورَةُ النَّاسِ","Ən-Nas","Ан-Нас","An-Nas",{"sura":695,"meta":802},{"id":305,"nameAr":306,"nameAz":307,"nameRu":308,"nameEn":309,"nameTransliteration":309,"type":10,"ayahCount":237,"ayahs":696},[697,700,703,706,709,712,715,718,721,724,727,730,733,736,739,742,745,748,751,754,757,760,763,766,769,772,775,778,781,784,787,790,793,796,799],{"number":5,"arabic":698,"translation":699},"بِسْمِ ٱللَّهِ ٱلرَّحْمَٰنِ ٱلرَّحِيمِ حمٓ","Ha. Mim.",{"number":13,"arabic":701,"translation":702},"تَنزِيلُ ٱلْكِتَٰبِ مِنَ ٱللَّهِ ٱلْعَزِيزِ ٱلْحَكِيمِ","Bu Kitab Qüdrətli, Müdrik Allah tərəfindən nazil edilmişdir.",{"number":21,"arabic":704,"translation":705},"مَا خَلَقْنَا ٱلسَّمَٰوَٰتِ وَٱلْأَرْضَ وَمَا بَيْنَهُمَآ إِلَّا بِٱلْحَقِّ وَأَجَلٍۢ مُّسَمًّۭى ۚ وَٱلَّذِينَ كَفَرُوا۟ عَمَّآ أُنذِرُوا۟ مُعْرِضُونَ","Biz göyləri, yeri və onların arasında olanları ancaq bir həqiqət kimi və məlum bir zaman kəsimi üçün yaratdıq. Kafirlər isə xəbərdar edildikləri şeylərdən üz döndərdilər.",{"number":28,"arabic":707,"translation":708},"قُلْ أَرَءَيْتُم مَّا تَدْعُونَ مِن دُونِ ٱللَّهِ أَرُونِى مَاذَا خَلَقُوا۟ مِنَ ٱلْأَرْضِ أَمْ لَهُمْ شِرْكٌۭ فِى ٱلسَّمَٰوَٰتِ ۖ ٱئْتُونِى بِكِتَٰبٍۢ مِّن قَبْلِ هَٰذَآ أَوْ أَثَٰرَةٍۢ مِّنْ عِلْمٍ إِن كُنتُمْ صَٰدِقِينَ","De: “Bir deyin görək, sizin Allahdan başqa tapındıqlarınız yer üzündə nə yaratmışlar? Yoxsa onların göylərin yaradılmasında bir şərikliyi var? Əgər doğru danışanlarsınızsa, mənə bundan əvvəl nazil olmuş bir kitab və ya elmdən qalan bir əsər gətirin”.",{"number":35,"arabic":710,"translation":711},"وَمَنْ أَضَلُّ مِمَّن يَدْعُوا۟ مِن دُونِ ٱللَّهِ مَن لَّا يَسْتَجِيبُ لَهُۥٓ إِلَىٰ يَوْمِ ٱلْقِيَٰمَةِ وَهُمْ عَن دُعَآئِهِمْ غَٰفِلُونَ","Allahı qoyub Qiyamət gününədək özünə cavab verə bilməyən əşyalara yalvaran kimsədən daha çox azmış kim ola bilər? Halbuki o bütlər onların yalvarışından xəbərsizdirlər.",{"number":42,"arabic":713,"translation":714},"وَإِذَا حُشِرَ ٱلنَّاسُ كَانُوا۟ لَهُمْ أَعْدَآءًۭ وَكَانُوا۟ بِعِبَادَتِهِمْ كَٰفِرِينَ","İnsanlar bir yerə toplanılacaqları zaman bütlər onlara düşmən kəsiləcək və onların ibadətini inkar edəcəklər.",{"number":11,"arabic":716,"translation":717},"وَإِذَا تُتْلَىٰ عَلَيْهِمْ ءَايَٰتُنَا بَيِّنَٰتٍۢ قَالَ ٱلَّذِينَ كَفَرُوا۟ لِلْحَقِّ لَمَّا جَآءَهُمْ هَٰذَا سِحْرٌۭ مُّبِينٌ","Ayələrimiz onlara aydın şəkildə oxunarkən, artıq həqiqətin gəldiyini görüb onu inkar edən kafirlər: “Bu, açıq bir sehrdir!”– deyirlər.",{"number":55,"arabic":719,"translation":720},"أَمْ يَقُولُونَ ٱفْتَرَىٰهُ ۖ قُلْ إِنِ ٱفْتَرَيْتُهُۥ فَلَا تَمْلِكُونَ لِى مِنَ ٱللَّهِ شَيْـًٔا ۖ هُوَ أَعْلَمُ بِمَا تُفِيضُونَ فِيهِ ۖ كَفَىٰ بِهِۦ شَهِيدًۢا بَيْنِى وَبَيْنَكُمْ ۖ وَهُوَ ٱلْغَفُورُ ٱلرَّحِيمُ","Yaxud: “Bunu özündən uydurmuşdur!” – deyirlər. De: “Əgər mən onu uydurmuşamsa, siz məni Allahdan gələn heç bir cəzadan xilas edə bilməzsiniz. O sizin Quran haqqındakı söz-söhbətlərinizi daha yaxşı bilir. Mənimlə sizin aranızda şahid kimi Allah yetər. O, Bağışlayandır, Rəhmlidir”.",{"number":62,"arabic":722,"translation":723},"قُلْ مَا كُنتُ بِدْعًۭا مِّنَ ٱلرُّسُلِ وَمَآ أَدْرِى مَا يُفْعَلُ بِى وَلَا بِكُمْ ۖ إِنْ أَتَّبِعُ إِلَّا مَا يُوحَىٰٓ إِلَىَّ وَمَآ أَنَا۠ إِلَّا نَذِيرٌۭ مُّبِينٌۭ","De: “Mən peyğəmbərlərin birincisi deyiləm. Mənə və sizə nə üz verəcəyini də bilmirəm. Mən sadəcə mənə vəhy olunana tabe oluram. Mən yalnız açıq-aşkar xəbərdar edənəm!”",{"number":69,"arabic":725,"translation":726},"قُلْ أَرَءَيْتُمْ إِن كَانَ مِنْ عِندِ ٱللَّهِ وَكَفَرْتُم بِهِۦ وَشَهِدَ شَاهِدٌۭ مِّنۢ بَنِىٓ إِسْرَٰٓءِيلَ عَلَىٰ مِثْلِهِۦ فَـَٔامَنَ وَٱسْتَكْبَرْتُمْ ۖ إِنَّ ٱللَّهَ لَا يَهْدِى ٱلْقَوْمَ ٱلظَّٰلِمِينَ","De: “Bir deyin görək, əgər bu Quran Allah tərəfindəndirsə və siz də onu inkar etmisinizsə, İsrail oğullarından da bir şahid onun bənzərinə şahidlik edib iman gətiribsə, siz isə təkəbbür göstərmisinizsə, zülm etmiş olmazsınızmı? Allah zalımları doğru yola yönəltməz!”",{"number":75,"arabic":728,"translation":729},"وَقَالَ ٱلَّذِينَ كَفَرُوا۟ لِلَّذِينَ ءَامَنُوا۟ لَوْ كَانَ خَيْرًۭا مَّا سَبَقُونَآ إِلَيْهِ ۚ وَإِذْ لَمْ يَهْتَدُوا۟ بِهِۦ فَسَيَقُولُونَ هَٰذَآ إِفْكٌۭ قَدِيمٌۭ","Kafirlər möminlərə dedilər: “Əgər Quran xeyirli bir şey olsaydı, onlar bunda bizi qabaqlaya bilməzdilər!” Onlar bununla doğru yola gəlmədikləri üçün: “Bu, köhnə yalandır!”– deyəcəklər.",{"number":81,"arabic":731,"translation":732},"وَمِن قَبْلِهِۦ كِتَٰبُ مُوسَىٰٓ إِمَامًۭا وَرَحْمَةًۭ ۚ وَهَٰذَا كِتَٰبٌۭ مُّصَدِّقٌۭ لِّسَانًا عَرَبِيًّۭا لِّيُنذِرَ ٱلَّذِينَ ظَلَمُوا۟ وَبُشْرَىٰ لِلْمُحْسِنِينَ","Ondan əvvəl Musanın rəhbər və mərhəmət olan Kitabı var idi. Bu isə zalımları qorxutmaq və yaxşı iş görənlərə müjdə vermək üçün ərəb dilində nazil edilmiş, əvvəlkiləri təsdiq edən bir Kitabdır.",{"number":87,"arabic":734,"translation":735},"إِنَّ ٱلَّذِينَ قَالُوا۟ رَبُّنَا ٱللَّهُ ثُمَّ ٱسْتَقَٰمُوا۟ فَلَا خَوْفٌ عَلَيْهِمْ وَلَا هُمْ يَحْزَنُونَ","Həqiqətən də: “Rəbbimiz Allahdır!”– deyib sonra düz yol tutanlara heç bir qorxu yoxdur və onlar kədərlənməyəcəklər.",{"number":94,"arabic":737,"translation":738},"أُو۟لَٰٓئِكَ أَصْحَٰبُ ٱلْجَنَّةِ خَٰلِدِينَ فِيهَا جَزَآءًۢ بِمَا كَانُوا۟ يَعْمَلُونَ","Onlar Cənnət əhlidirlər və etdikləri əməllərin əvəzi olaraq orada əbədi qalacaqlar.",{"number":101,"arabic":740,"translation":741},"وَوَصَّيْنَا ٱلْإِنسَٰنَ بِوَٰلِدَيْهِ إِحْسَٰنًا ۖ حَمَلَتْهُ أُمُّهُۥ كُرْهًۭا وَوَضَعَتْهُ كُرْهًۭا ۖ وَحَمْلُهُۥ وَفِصَٰلُهُۥ ثَلَٰثُونَ شَهْرًا ۚ حَتَّىٰٓ إِذَا بَلَغَ أَشُدَّهُۥ وَبَلَغَ أَرْبَعِينَ سَنَةًۭ قَالَ رَبِّ أَوْزِعْنِىٓ أَنْ أَشْكُرَ نِعْمَتَكَ ٱلَّتِىٓ أَنْعَمْتَ عَلَىَّ وَعَلَىٰ وَٰلِدَىَّ وَأَنْ أَعْمَلَ صَٰلِحًۭا تَرْضَىٰهُ وَأَصْلِحْ لِى فِى ذُرِّيَّتِىٓ ۖ إِنِّى تُبْتُ إِلَيْكَ وَإِنِّى مِنَ ٱلْمُسْلِمِينَ","Biz insana ata-anasının qayğısına qalmağı tövsiyə etdik. Anası onu bətnində əziyyətlə daşımış və əziyyətlə doğmuşdur. Onun bətndə daşınma və süddən kəsilmə müddəti otuz ay çəkir. Nəhayət, o, yetkinlik çağına yetişib qırx yaşa çatdıqda deyər: “Ey Rəbbim! Mənə, mənim özümə və valideynlərimə bəxş etdiyin nemətə şükür etmək və Sənin razı qalacağın yaxşı işlər görmək üçün ilham ver, nəslimi də mənim üçün əməlisaleh et. Mən Sənə tövbə etdim. Həqiqətən, mən müsəlmanlardanam!”",{"number":108,"arabic":743,"translation":744},"أُو۟لَٰٓئِكَ ٱلَّذِينَ نَتَقَبَّلُ عَنْهُمْ أَحْسَنَ مَا عَمِلُوا۟ وَنَتَجَاوَزُ عَن سَيِّـَٔاتِهِمْ فِىٓ أَصْحَٰبِ ٱلْجَنَّةِ ۖ وَعْدَ ٱلصِّدْقِ ٱلَّذِى كَانُوا۟ يُوعَدُونَ","Belələri, əməllərinin ən yaxşısını qəbul edəcəyimiz, günahlarından keçəcəyimiz və Cənnət əhli içərisinə daxil edəcəyimiz kimsələrdir. Bu onlara verilmiş doğru vəddir.",{"number":115,"arabic":746,"translation":747},"وَٱلَّذِى قَالَ لِوَٰلِدَيْهِ أُفٍّۢ لَّكُمَآ أَتَعِدَانِنِىٓ أَنْ أُخْرَجَ وَقَدْ خَلَتِ ٱلْقُرُونُ مِن قَبْلِى وَهُمَا يَسْتَغِيثَانِ ٱللَّهَ وَيْلَكَ ءَامِنْ إِنَّ وَعْدَ ٱللَّهِ حَقٌّۭ فَيَقُولُ مَا هَٰذَآ إِلَّآ أَسَٰطِيرُ ٱلْأَوَّلِينَ","Kimisi də ata-anasına: “Tfu sizə! Məndən əvvəl neçə-neçə nəsillər gəlib-getdiyi halda, siz məni qəbirdən çıxarılacağımlamı hədələyirsiniz?”– deyər. Onlar Allahdan yardım diləyərək: “Vay sənin halına! İman gətir, Allahın vədi haqdır!”– deyərlər. O isə: “Bu, keçmişdəkilərin əfsanələrindən başqa bir şey deyildir!”– deyər.",{"number":121,"arabic":749,"translation":750},"أُو۟لَٰٓئِكَ ٱلَّذِينَ حَقَّ عَلَيْهِمُ ٱلْقَوْلُ فِىٓ أُمَمٍۢ قَدْ خَلَتْ مِن قَبْلِهِم مِّنَ ٱلْجِنِّ وَٱلْإِنسِ ۖ إِنَّهُمْ كَانُوا۟ خَٰسِرِينَ","Belələri o kəslərdir ki, onlardan əvvəl gəlib-getmiş cin və insanlardan ibarət olan xalqlar haqqındakı Söz onların barəsində də gerçəkləşmişdir. Həqiqətən də, onlar ziyana uğrayanlardır.",{"number":128,"arabic":752,"translation":753},"وَلِكُلٍّۢ دَرَجَٰتٌۭ مِّمَّا عَمِلُوا۟ ۖ وَلِيُوَفِّيَهُمْ أَعْمَٰلَهُمْ وَهُمْ لَا يُظْلَمُونَ","Hamının etdiyi əməllərə görə dərəcələri vardır ki, Allah onlara əməllərinin əvəzini versin. Onlara əsla zülm edilməz.",{"number":135,"arabic":755,"translation":756},"وَيَوْمَ يُعْرَضُ ٱلَّذِينَ كَفَرُوا۟ عَلَى ٱلنَّارِ أَذْهَبْتُمْ طَيِّبَٰتِكُمْ فِى حَيَاتِكُمُ ٱلدُّنْيَا وَٱسْتَمْتَعْتُم بِهَا فَٱلْيَوْمَ تُجْزَوْنَ عَذَابَ ٱلْهُونِ بِمَا كُنتُمْ تَسْتَكْبِرُونَ فِى ٱلْأَرْضِ بِغَيْرِ ٱلْحَقِّ وَبِمَا كُنتُمْ تَفْسُقُونَ","Kafirlər Odun qarşısına gətiriləcəkləri gün onlara deyiləcəkdir: “Siz dünya həyatınızda pak nemətlərinizi sərf edib qurtardınız və onlardan zövq aldınız. Bu gün isə siz yer üzündə haqsız olaraq təkəbbür göstərdiyinizə və asi olduğunuza görə alçaldıcı əzabla cəzalandırılacaqsınız!”",{"number":141,"arabic":758,"translation":759},"۞ وَٱذْكُرْ أَخَا عَادٍ إِذْ أَنذَرَ قَوْمَهُۥ بِٱلْأَحْقَافِ وَقَدْ خَلَتِ ٱلنُّذُرُ مِنۢ بَيْنِ يَدَيْهِ وَمِنْ خَلْفِهِۦٓ أَلَّا تَعْبُدُوٓا۟ إِلَّا ٱللَّهَ إِنِّىٓ أَخَافُ عَلَيْكُمْ عَذَابَ يَوْمٍ عَظِيمٍۢ","Ad tayfasının qardaşını xatırla! Bir zaman o özündən əvvəl də, sonra da qorxudan peyğəmbərlər gəlib-getmiş qumsal təpələrdə yaşayan tayfasını: “Allahdan başqasına ibadət etməyin. Mən sizə üz verəcək əzəmətli günün əzabından qorxuram!” deyə xəbərdar etmişdi.",{"number":148,"arabic":761,"translation":762},"قَالُوٓا۟ أَجِئْتَنَا لِتَأْفِكَنَا عَنْ ءَالِهَتِنَا فَأْتِنَا بِمَا تَعِدُنَآ إِن كُنتَ مِنَ ٱلصَّٰدِقِينَ","Onlar isə demişdilər: “Sən bizi məbudlarımızdan döndərməyəmi gəldin? Əgər doğru danışanlardansansa, bizə vəd etdiyini gətir!”",{"number":155,"arabic":764,"translation":765},"قَالَ إِنَّمَا ٱلْعِلْمُ عِندَ ٱللَّهِ وَأُبَلِّغُكُم مَّآ أُرْسِلْتُ بِهِۦ وَلَٰكِنِّىٓ أَرَىٰكُمْ قَوْمًۭا تَجْهَلُونَ","Hud dedi: “Bu haqda bilgi ancaq Allaha məxsusdur. Mən sizə yalnız mənimlə göndərilənləri təbliğ edirəm. Lakin mən sizin cahil adamlar olduğunuzu görürəm”.",{"number":162,"arabic":767,"translation":768},"فَلَمَّا رَأَوْهُ عَارِضًۭا مُّسْتَقْبِلَ أَوْدِيَتِهِمْ قَالُوا۟ هَٰذَا عَارِضٌۭ مُّمْطِرُنَا ۚ بَلْ هُوَ مَا ٱسْتَعْجَلْتُم بِهِۦ ۖ رِيحٌۭ فِيهَا عَذَابٌ أَلِيمٌۭ","Nəhayət o əzabı vadilərinə doğru gələn bir bulud şəklində gördükdə: “Bu bizə yağış yağdıracaq buluddur!”– dedilər. Hud dedi: “Xeyr! Bu sizin tez gəlməsini istədiyiniz – özü ilə ağrılı-acılı əzab gətirən bir küləkdir!",{"number":169,"arabic":770,"translation":771},"تُدَمِّرُ كُلَّ شَىْءٍۭ بِأَمْرِ رَبِّهَا فَأَصْبَحُوا۟ لَا يُرَىٰٓ إِلَّا مَسَٰكِنُهُمْ ۚ كَذَٰلِكَ نَجْزِى ٱلْقَوْمَ ٱلْمُجْرِمِينَ","O öz Rəbbinin əmri ilə hər şeyi yerlə yeksan edəcəkdir!” Onlar elə məhv oldular ki, evlərindən başqa heç bir şey görünmədi. Biz günahkar adamları belə cəzalandırırıq.",{"number":176,"arabic":773,"translation":774},"وَلَقَدْ مَكَّنَّٰهُمْ فِيمَآ إِن مَّكَّنَّٰكُمْ فِيهِ وَجَعَلْنَا لَهُمْ سَمْعًۭا وَأَبْصَٰرًۭا وَأَفْـِٔدَةًۭ فَمَآ أَغْنَىٰ عَنْهُمْ سَمْعُهُمْ وَلَآ أَبْصَٰرُهُمْ وَلَآ أَفْـِٔدَتُهُم مِّن شَىْءٍ إِذْ كَانُوا۟ يَجْحَدُونَ بِـَٔايَٰتِ ٱللَّهِ وَحَاقَ بِهِم مَّا كَانُوا۟ بِهِۦ يَسْتَهْزِءُونَ","Sizə vermədiyimiz imkanları Biz onlara vermişdik. Onlara qulaq, göz və qəlb vermişdik. Lakin nə qulaqları, nə gözləri, nə də qəlbləri onlara heç bir fayda vermədi. Çünki onlar Allahın ayələrini inkar edirdilər. Onları ələ saldıqları əzab bürüdü.",{"number":183,"arabic":776,"translation":777},"وَلَقَدْ أَهْلَكْنَا مَا حَوْلَكُم مِّنَ ٱلْقُرَىٰ وَصَرَّفْنَا ٱلْءَايَٰتِ لَعَلَّهُمْ يَرْجِعُونَ","Biz sizin ətrafınızda olan şəhərləri məhv etdik. Biz ayələri onlara müxtəlif cür izah etdik ki, bəlkə küfrdən əl çəkələr.",{"number":190,"arabic":779,"translation":780},"فَلَوْلَا نَصَرَهُمُ ٱلَّذِينَ ٱتَّخَذُوا۟ مِن دُونِ ٱللَّهِ قُرْبَانًا ءَالِهَةًۢ ۖ بَلْ ضَلُّوا۟ عَنْهُمْ ۚ وَذَٰلِكَ إِفْكُهُمْ وَمَا كَانُوا۟ يَفْتَرُونَ","Bəs nəyə görə Allahı qoyub Ona yaxınlaşmaq məqsədilə ilahiləşdirdikləri tanrılar onlara kömək etmədi? Əksinə, onlardan uzaqlaşıb yox oldular. Bu onların iftiraları və uydurmalarıdır.",{"number":197,"arabic":782,"translation":783},"وَإِذْ صَرَفْنَآ إِلَيْكَ نَفَرًۭا مِّنَ ٱلْجِنِّ يَسْتَمِعُونَ ٱلْقُرْءَانَ فَلَمَّا حَضَرُوهُ قَالُوٓا۟ أَنصِتُوا۟ ۖ فَلَمَّا قُضِىَ وَلَّوْا۟ إِلَىٰ قَوْمِهِم مُّنذِرِينَ","Bir zaman bir dəstə cini Quranı dinləmək üçün sənin yanına yolladıq. Onlar onu dinləməyə gəldikdə bir-birinə: “Susun, qulaq asaq!”– dedilər. Quran oxunub qurtardıqdan sonra isə xəbərdar etmək məqsədilə öz tayfalarının yanına qayıtdılar.",{"number":204,"arabic":785,"translation":786},"قَالُوا۟ يَٰقَوْمَنَآ إِنَّا سَمِعْنَا كِتَٰبًا أُنزِلَ مِنۢ بَعْدِ مُوسَىٰ مُصَدِّقًۭا لِّمَا بَيْنَ يَدَيْهِ يَهْدِىٓ إِلَى ٱلْحَقِّ وَإِلَىٰ طَرِيقٍۢ مُّسْتَقِيمٍۢ","Onlar dedilər: “Ey qövmümüz! Biz, həqiqətən də, Musadan sonra nazil edilmiş, özündən əvvəlkiləri təsdiqləyən, haqqa və düz yola yönəldən bir Kitab dinlədik!",{"number":211,"arabic":788,"translation":789},"يَٰقَوْمَنَآ أَجِيبُوا۟ دَاعِىَ ٱللَّهِ وَءَامِنُوا۟ بِهِۦ يَغْفِرْ لَكُم مِّن ذُنُوبِكُمْ وَيُجِرْكُم مِّنْ عَذَابٍ أَلِيمٍۢ","Ey qövmümüz! Allahın təbliğatçısını qəbul edin və ona iman gətirin ki, Allah günahlarınızı bağışlasın və sizi ağrılı-acılı əzabdan qurtarsın!”",{"number":218,"arabic":791,"translation":792},"وَمَن لَّا يُجِبْ دَاعِىَ ٱللَّهِ فَلَيْسَ بِمُعْجِزٍۢ فِى ٱلْأَرْضِ وَلَيْسَ لَهُۥ مِن دُونِهِۦٓ أَوْلِيَآءُ ۚ أُو۟لَٰٓئِكَ فِى ضَلَٰلٍۢ مُّبِينٍ","Allahın təbliğatçısını qəbul etməyən kimsə yer üzündə Allahdan yaxa qurtara bilməz və Ondan başqa onun himayəçi dostları da olmaz. Onlar aşkar azğınlıq içindədirlər.",{"number":224,"arabic":794,"translation":795},"أَوَلَمْ يَرَوْا۟ أَنَّ ٱللَّهَ ٱلَّذِى خَلَقَ ٱلسَّمَٰوَٰتِ وَٱلْأَرْضَ وَلَمْ يَعْىَ بِخَلْقِهِنَّ بِقَٰدِرٍ عَلَىٰٓ أَن يُحْۦِىَ ٱلْمَوْتَىٰ ۚ بَلَىٰٓ إِنَّهُۥ عَلَىٰ كُلِّ شَىْءٍۢ قَدِيرٌۭ","Məgər onlar göyləri və yeri yaradan, onları yaratmaqla yorulmayan Allahın ölüləri də diriltməyə qadir olduğunu görmürlərmi? Sözsüz ki, O, hər şeyə qadirdir.",{"number":216,"arabic":797,"translation":798},"وَيَوْمَ يُعْرَضُ ٱلَّذِينَ كَفَرُوا۟ عَلَى ٱلنَّارِ أَلَيْسَ هَٰذَا بِٱلْحَقِّ ۖ قَالُوا۟ بَلَىٰ وَرَبِّنَا ۚ قَالَ فَذُوقُوا۟ ٱلْعَذَابَ بِمَا كُنتُمْ تَكْفُرُونَ","Kafirlər Odun qarşısına gətiriləcəkləri gün onlara: “Məgər bu, həqiqət deyilmi?”– deyiləcəkdir. Onlar: “Bəli, Rəbbimizə and olsun ki, həqiqətdir!”– deyəcəklər. Allah da: “Küfr etdiyinizə görə dadın əzabı!”– deyəcəkdir.",{"number":237,"arabic":800,"translation":801},"فَٱصْبِرْ كَمَا صَبَرَ أُو۟لُوا۟ ٱلْعَزْمِ مِنَ ٱلرُّسُلِ وَلَا تَسْتَعْجِل لَّهُمْ ۚ كَأَنَّهُمْ يَوْمَ يَرَوْنَ مَا يُوعَدُونَ لَمْ يَلْبَثُوٓا۟ إِلَّا سَاعَةًۭ مِّن نَّهَارٍۭ ۚ بَلَٰغٌۭ ۚ فَهَلْ يُهْلَكُ إِلَّا ٱلْقَوْمُ ٱلْفَٰسِقُونَ","Elçilərdən möhkəm iradə sahiblərinin səbir etdiyi kimi, sən də səbir et! Onlara əzabın tez gəlməsini istəmə. Onlar vəd olunduğunu görəcəkləri gün gündüzün bircə saatı qədər qaldıqlarını sanacaqlar. Bu, bir təbliğatdır. Heç fasiq adamlardan başqası məhv edilərmi?",[803,804,805,806,807,808,809,810,811,812,813,814,815,816,817,818,819,820,821,822,823,824,825,826,827,828,829,830,831,832,833,834,835,836,837,838,839,840,841,842,843,844,845,846,847,848,849,850,851,852,853,854,855,856,857,858,859,860,861,862,863,864,865,866,867,868,869,870,871,872,873,874,875,876,877,878,879,880,881,882,883,884,885,886,887,888,889,890,891,892,893,894,895,896,897,898,899,900,901,902,903,904,905,906,907,908,909,910,911,912,913,914,915,916],{"id":5,"nameAr":6,"nameAz":7,"nameRu":8,"nameEn":9,"nameTransliteration":9,"type":10,"ayahCount":11},{"id":13,"nameAr":14,"nameAz":15,"nameRu":16,"nameEn":17,"nameTransliteration":17,"type":18,"ayahCount":19},{"id":21,"nameAr":22,"nameAz":23,"nameRu":24,"nameEn":25,"nameTransliteration":25,"type":18,"ayahCount":26},{"id":28,"nameAr":29,"nameAz":30,"nameRu":31,"nameEn":32,"nameTransliteration":32,"type":18,"ayahCount":33},{"id":35,"nameAr":36,"nameAz":37,"nameRu":38,"nameEn":39,"nameTransliteration":39,"type":18,"ayahCount":40},{"id":42,"nameAr":43,"nameAz":44,"nameRu":45,"nameEn":46,"nameTransliteration":46,"type":10,"ayahCount":47},{"id":11,"nameAr":49,"nameAz":50,"nameRu":51,"nameEn":52,"nameTransliteration":52,"type":10,"ayahCount":53},{"id":55,"nameAr":56,"nameAz":57,"nameRu":58,"nameEn":59,"nameTransliteration":59,"type":18,"ayahCount":60},{"id":62,"nameAr":63,"nameAz":64,"nameRu":65,"nameEn":66,"nameTransliteration":66,"type":18,"ayahCount":67},{"id":69,"nameAr":70,"nameAz":71,"nameRu":72,"nameEn":71,"nameTransliteration":71,"type":10,"ayahCount":73},{"id":75,"nameAr":76,"nameAz":77,"nameRu":78,"nameEn":77,"nameTransliteration":77,"type":10,"ayahCount":79},{"id":81,"nameAr":82,"nameAz":83,"nameRu":84,"nameEn":83,"nameTransliteration":83,"type":10,"ayahCount":85},{"id":87,"nameAr":88,"nameAz":89,"nameRu":90,"nameEn":91,"nameTransliteration":91,"type":18,"ayahCount":92},{"id":94,"nameAr":95,"nameAz":96,"nameRu":97,"nameEn":98,"nameTransliteration":98,"type":10,"ayahCount":99},{"id":101,"nameAr":102,"nameAz":103,"nameRu":104,"nameEn":105,"nameTransliteration":105,"type":10,"ayahCount":106},{"id":108,"nameAr":109,"nameAz":110,"nameRu":111,"nameEn":112,"nameTransliteration":112,"type":10,"ayahCount":113},{"id":115,"nameAr":116,"nameAz":117,"nameRu":118,"nameEn":119,"nameTransliteration":119,"type":10,"ayahCount":85},{"id":121,"nameAr":122,"nameAz":123,"nameRu":124,"nameEn":125,"nameTransliteration":125,"type":10,"ayahCount":126},{"id":128,"nameAr":129,"nameAz":130,"nameRu":131,"nameEn":132,"nameTransliteration":132,"type":10,"ayahCount":133},{"id":135,"nameAr":136,"nameAz":137,"nameRu":138,"nameEn":137,"nameTransliteration":137,"type":10,"ayahCount":139},{"id":141,"nameAr":142,"nameAz":143,"nameRu":144,"nameEn":145,"nameTransliteration":145,"type":10,"ayahCount":146},{"id":148,"nameAr":149,"nameAz":150,"nameRu":151,"nameEn":152,"nameTransliteration":152,"type":18,"ayahCount":153},{"id":155,"nameAr":156,"nameAz":157,"nameRu":158,"nameEn":159,"nameTransliteration":159,"type":10,"ayahCount":160},{"id":162,"nameAr":163,"nameAz":164,"nameRu":165,"nameEn":166,"nameTransliteration":166,"type":18,"ayahCount":167},{"id":169,"nameAr":170,"nameAz":171,"nameRu":172,"nameEn":173,"nameTransliteration":173,"type":10,"ayahCount":174},{"id":176,"nameAr":177,"nameAz":178,"nameRu":179,"nameEn":180,"nameTransliteration":180,"type":10,"ayahCount":181},{"id":183,"nameAr":184,"nameAz":185,"nameRu":186,"nameEn":187,"nameTransliteration":187,"type":10,"ayahCount":188},{"id":190,"nameAr":191,"nameAz":192,"nameRu":193,"nameEn":194,"nameTransliteration":194,"type":10,"ayahCount":195},{"id":197,"nameAr":198,"nameAz":199,"nameRu":200,"nameEn":201,"nameTransliteration":201,"type":10,"ayahCount":202},{"id":204,"nameAr":205,"nameAz":206,"nameRu":207,"nameEn":208,"nameTransliteration":208,"type":10,"ayahCount":209},{"id":211,"nameAr":212,"nameAz":213,"nameRu":214,"nameEn":215,"nameTransliteration":215,"type":10,"ayahCount":216},{"id":218,"nameAr":219,"nameAz":220,"nameRu":221,"nameEn":222,"nameTransliteration":222,"type":10,"ayahCount":204},{"id":224,"nameAr":225,"nameAz":226,"nameRu":227,"nameEn":228,"nameTransliteration":228,"type":18,"ayahCount":229},{"id":216,"nameAr":231,"nameAz":232,"nameRu":233,"nameEn":234,"nameTransliteration":234,"type":10,"ayahCount":235},{"id":237,"nameAr":238,"nameAz":239,"nameRu":240,"nameEn":239,"nameTransliteration":239,"type":10,"ayahCount":241},{"id":243,"nameAr":244,"nameAz":245,"nameRu":246,"nameEn":245,"nameTransliteration":245,"type":10,"ayahCount":247},{"id":249,"nameAr":250,"nameAz":251,"nameRu":252,"nameEn":253,"nameTransliteration":253,"type":10,"ayahCount":254},{"id":256,"nameAr":257,"nameAz":258,"nameRu":259,"nameEn":258,"nameTransliteration":258,"type":10,"ayahCount":195},{"id":261,"nameAr":262,"nameAz":263,"nameRu":264,"nameEn":265,"nameTransliteration":265,"type":10,"ayahCount":60},{"id":267,"nameAr":268,"nameAz":269,"nameRu":270,"nameEn":271,"nameTransliteration":271,"type":10,"ayahCount":272},{"id":274,"nameAr":275,"nameAz":276,"nameRu":277,"nameEn":278,"nameTransliteration":278,"type":10,"ayahCount":235},{"id":280,"nameAr":281,"nameAz":282,"nameRu":283,"nameEn":284,"nameTransliteration":284,"type":10,"ayahCount":285},{"id":92,"nameAr":287,"nameAz":288,"nameRu":289,"nameEn":290,"nameTransliteration":290,"type":10,"ayahCount":291},{"id":293,"nameAr":294,"nameAz":295,"nameRu":296,"nameEn":297,"nameTransliteration":297,"type":10,"ayahCount":298},{"id":241,"nameAr":300,"nameAz":301,"nameRu":302,"nameEn":303,"nameTransliteration":303,"type":10,"ayahCount":249},{"id":305,"nameAr":306,"nameAz":307,"nameRu":308,"nameEn":309,"nameTransliteration":309,"type":10,"ayahCount":237},{"id":311,"nameAr":312,"nameAz":313,"nameRu":314,"nameEn":315,"nameTransliteration":315,"type":18,"ayahCount":256},{"id":317,"nameAr":318,"nameAz":319,"nameRu":320,"nameEn":321,"nameTransliteration":321,"type":18,"ayahCount":197},{"id":323,"nameAr":324,"nameAz":325,"nameRu":326,"nameEn":327,"nameTransliteration":327,"type":18,"ayahCount":121},{"id":329,"nameAr":330,"nameAz":331,"nameRu":332,"nameEn":331,"nameTransliteration":331,"type":10,"ayahCount":241},{"id":334,"nameAr":335,"nameAz":336,"nameRu":337,"nameEn":338,"nameTransliteration":338,"type":10,"ayahCount":209},{"id":99,"nameAr":340,"nameAz":341,"nameRu":342,"nameEn":343,"nameTransliteration":343,"type":10,"ayahCount":323},{"id":285,"nameAr":345,"nameAz":346,"nameRu":347,"nameEn":348,"nameTransliteration":348,"type":10,"ayahCount":349},{"id":235,"nameAr":351,"nameAz":352,"nameRu":353,"nameEn":354,"nameTransliteration":354,"type":10,"ayahCount":355},{"id":355,"nameAr":357,"nameAz":358,"nameRu":359,"nameEn":360,"nameTransliteration":360,"type":18,"ayahCount":153},{"id":362,"nameAr":363,"nameAz":364,"nameRu":365,"nameEn":366,"nameTransliteration":366,"type":10,"ayahCount":367},{"id":369,"nameAr":370,"nameAz":371,"nameRu":372,"nameEn":373,"nameTransliteration":373,"type":18,"ayahCount":197},{"id":375,"nameAr":376,"nameAz":377,"nameRu":378,"nameEn":379,"nameTransliteration":379,"type":18,"ayahCount":148},{"id":298,"nameAr":381,"nameAz":382,"nameRu":383,"nameEn":384,"nameTransliteration":384,"type":18,"ayahCount":162},{"id":209,"nameAr":386,"nameAz":387,"nameRu":388,"nameEn":389,"nameTransliteration":389,"type":18,"ayahCount":87},{"id":391,"nameAr":392,"nameAz":393,"nameRu":394,"nameEn":395,"nameTransliteration":395,"type":18,"ayahCount":94},{"id":349,"nameAr":397,"nameAz":398,"nameRu":399,"nameEn":400,"nameTransliteration":400,"type":18,"ayahCount":75},{"id":402,"nameAr":403,"nameAz":404,"nameRu":405,"nameEn":406,"nameTransliteration":406,"type":18,"ayahCount":75},{"id":167,"nameAr":408,"nameAz":409,"nameRu":410,"nameEn":411,"nameTransliteration":411,"type":18,"ayahCount":121},{"id":413,"nameAr":414,"nameAz":415,"nameRu":416,"nameEn":417,"nameTransliteration":417,"type":18,"ayahCount":81},{"id":419,"nameAr":420,"nameAz":421,"nameRu":422,"nameEn":423,"nameTransliteration":423,"type":18,"ayahCount":81},{"id":425,"nameAr":426,"nameAz":427,"nameRu":428,"nameEn":429,"nameTransliteration":429,"type":10,"ayahCount":204},{"id":431,"nameAr":432,"nameAz":433,"nameRu":434,"nameEn":435,"nameTransliteration":435,"type":10,"ayahCount":99},{"id":202,"nameAr":437,"nameAz":438,"nameRu":439,"nameEn":440,"nameTransliteration":440,"type":10,"ayahCount":99},{"id":442,"nameAr":443,"nameAz":444,"nameRu":445,"nameEn":446,"nameTransliteration":446,"type":10,"ayahCount":293},{"id":448,"nameAr":449,"nameAz":450,"nameRu":451,"nameEn":450,"nameTransliteration":450,"type":10,"ayahCount":190},{"id":453,"nameAr":454,"nameAz":455,"nameRu":456,"nameEn":457,"nameTransliteration":457,"type":10,"ayahCount":190},{"id":229,"nameAr":459,"nameAz":460,"nameRu":461,"nameEn":462,"nameTransliteration":462,"type":10,"ayahCount":135},{"id":464,"nameAr":465,"nameAz":466,"nameRu":467,"nameEn":468,"nameTransliteration":468,"type":10,"ayahCount":362},{"id":60,"nameAr":470,"nameAz":471,"nameRu":472,"nameEn":473,"nameTransliteration":473,"type":10,"ayahCount":267},{"id":475,"nameAr":476,"nameAz":477,"nameRu":478,"nameEn":479,"nameTransliteration":479,"type":18,"ayahCount":211},{"id":174,"nameAr":481,"nameAz":482,"nameRu":483,"nameEn":484,"nameTransliteration":484,"type":10,"ayahCount":329},{"id":153,"nameAr":486,"nameAz":487,"nameRu":488,"nameEn":489,"nameTransliteration":489,"type":10,"ayahCount":267},{"id":491,"nameAr":492,"nameAz":493,"nameRu":494,"nameEn":495,"nameTransliteration":495,"type":10,"ayahCount":305},{"id":497,"nameAr":498,"nameAz":499,"nameRu":500,"nameEn":501,"nameTransliteration":501,"type":10,"ayahCount":280},{"id":503,"nameAr":504,"nameAz":505,"nameRu":506,"nameEn":507,"nameTransliteration":507,"type":10,"ayahCount":197},{"id":509,"nameAr":510,"nameAz":511,"nameRu":512,"nameEn":513,"nameTransliteration":513,"type":10,"ayahCount":128},{"id":247,"nameAr":515,"nameAz":516,"nameRu":517,"nameEn":518,"nameTransliteration":518,"type":10,"ayahCount":243},{"id":520,"nameAr":521,"nameAz":522,"nameRu":523,"nameEn":524,"nameTransliteration":524,"type":10,"ayahCount":169},{"id":272,"nameAr":526,"nameAz":527,"nameRu":528,"nameEn":529,"nameTransliteration":529,"type":10,"ayahCount":148},{"id":531,"nameAr":532,"nameAz":533,"nameRu":534,"nameEn":535,"nameTransliteration":535,"type":10,"ayahCount":115},{"id":537,"nameAr":538,"nameAz":539,"nameRu":540,"nameEn":541,"nameTransliteration":541,"type":10,"ayahCount":128},{"id":195,"nameAr":543,"nameAz":544,"nameRu":545,"nameEn":546,"nameTransliteration":546,"type":10,"ayahCount":176},{"id":291,"nameAr":548,"nameAz":549,"nameRu":550,"nameEn":551,"nameTransliteration":551,"type":10,"ayahCount":204},{"id":553,"nameAr":554,"nameAz":555,"nameRu":556,"nameEn":557,"nameTransliteration":557,"type":10,"ayahCount":135},{"id":559,"nameAr":560,"nameAz":561,"nameRu":562,"nameEn":563,"nameTransliteration":563,"type":10,"ayahCount":101},{"id":565,"nameAr":566,"nameAz":567,"nameRu":568,"nameEn":569,"nameTransliteration":569,"type":10,"ayahCount":141},{"id":188,"nameAr":571,"nameAz":572,"nameRu":573,"nameEn":574,"nameTransliteration":574,"type":10,"ayahCount":75},{"id":576,"nameAr":577,"nameAz":578,"nameRu":579,"nameEn":580,"nameTransliteration":580,"type":10,"ayahCount":55},{"id":582,"nameAr":583,"nameAz":584,"nameRu":585,"nameEn":586,"nameTransliteration":586,"type":10,"ayahCount":55},{"id":367,"nameAr":588,"nameAz":589,"nameRu":590,"nameEn":591,"nameTransliteration":591,"type":10,"ayahCount":128},{"id":593,"nameAr":594,"nameAz":595,"nameRu":596,"nameEn":597,"nameTransliteration":597,"type":10,"ayahCount":35},{"id":133,"nameAr":599,"nameAz":600,"nameRu":601,"nameEn":602,"nameTransliteration":602,"type":18,"ayahCount":55},{"id":106,"nameAr":604,"nameAz":605,"nameRu":606,"nameEn":607,"nameTransliteration":607,"type":18,"ayahCount":55},{"id":609,"nameAr":610,"nameAz":611,"nameRu":612,"nameEn":613,"nameTransliteration":613,"type":10,"ayahCount":75},{"id":615,"nameAr":616,"nameAz":617,"nameRu":618,"nameEn":619,"nameTransliteration":619,"type":10,"ayahCount":75},{"id":621,"nameAr":622,"nameAz":623,"nameRu":624,"nameEn":625,"nameTransliteration":625,"type":10,"ayahCount":55},{"id":627,"nameAr":628,"nameAz":629,"nameRu":630,"nameEn":631,"nameTransliteration":631,"type":10,"ayahCount":21},{"id":633,"nameAr":634,"nameAz":635,"nameRu":636,"nameEn":637,"nameTransliteration":637,"type":10,"ayahCount":62},{"id":639,"nameAr":640,"nameAz":641,"nameRu":642,"nameEn":643,"nameTransliteration":643,"type":10,"ayahCount":35},{"id":645,"nameAr":646,"nameAz":647,"nameRu":648,"nameEn":649,"nameTransliteration":649,"type":10,"ayahCount":28},{"id":651,"nameAr":652,"nameAz":653,"nameRu":654,"nameEn":655,"nameTransliteration":655,"type":10,"ayahCount":11},{"id":657,"nameAr":658,"nameAz":659,"nameRu":660,"nameEn":661,"nameTransliteration":661,"type":10,"ayahCount":21},{"id":73,"nameAr":663,"nameAz":664,"nameRu":665,"nameEn":666,"nameTransliteration":666,"type":10,"ayahCount":42},{"id":126,"nameAr":668,"nameAz":669,"nameRu":670,"nameEn":671,"nameTransliteration":671,"type":18,"ayahCount":21},{"id":85,"nameAr":673,"nameAz":674,"nameRu":675,"nameEn":676,"nameTransliteration":676,"type":10,"ayahCount":35},{"id":146,"nameAr":678,"nameAz":679,"nameRu":680,"nameEn":681,"nameTransliteration":681,"type":10,"ayahCount":28},{"id":683,"nameAr":684,"nameAz":685,"nameRu":686,"nameEn":687,"nameTransliteration":687,"type":10,"ayahCount":35},{"id":689,"nameAr":690,"nameAz":691,"nameRu":692,"nameEn":693,"nameTransliteration":693,"type":10,"ayahCount":42},{"edition":918,"sura":305,"blocks":919},"saadi-az",[920,922,924,926,928,930,932,934,936,938,940,942,944,946,948,950,952,954,956,958,960,962,964,966,968,970,972,974,976,978,980,982,984,986],{"from":5,"to":13,"text":921},"Fövqəluca Öz Son Vəhyini şərəfləndirmiş və ucaltmışdır. Bunu ona görə etmişdir ki, qullarını Şanlı Quranı öyrənməyə ruhlandırsın və onlar öz qəlbini onun nuru ilə işıqlandırsınlar, onun ayələri üzərində düşünsünlər və onun hikmətlər xəzinəsinə nüfuz edə bilsinlər.\n\nAllah Şanlı Quranı onun hökümləri və qadağaları ilə məhz Özünün nazil etdiyini bəyan etdikdən sonra, O (Pak və Müqəddəs), qullarına göyləri və yeri xəlq etdiyini xatırladır. Bununla da Fövqəluca təntənə ilə Özünün Xaliq və Hakim olduğunu bəyan edir. O (Pak və Müqəddəs), belə buyurur: “...Heç şübhəsiz ki, xəlq etmək və hökm vermək Ona məxsusdur...” (Əraf, 7\u002F54); “Allah – yeddi göyü və yerin də o qədər mislini Yaradandır...” (Talaq, 65\u002F12); “O mələkləri ruhla Öz əmri ilə istədiyi quluna nazil edir: “Məndən başqa ilah olmaması barədə xəbərdarlıq edin. Məndən qorxun!” O, göyləri və yeri haqq ilə xəlq etmişdir...” (Nəhl, 16\u002F2-3).\n\nAllah Özünün çoxsaylı məxluqlarından insanları və cinləri seçmiş və onlara öz həyat yolunu müstəqil müəyyən etmək haqqı əta etmişdir. Rəbb onlara yaşamaq üçün mühit bəxş etmiş, göyləri, yeri və onların arasında olanları tabe etmiş və onlara Öz elçilərini göndərmiş və Kitablar nazil etmişdir. O (Pak və Müqəddəs), onlara bəzi şeyləri yerinə yetirməyi, bəzilərindən isə çəkinməyi buyurmuş və bildirmişdir ki, yer həyatı keçici zəhmət və qayğılar üçün təyin olunmuşdur və insanlar onda əbədi qalmayacaqlar. Onlar öləcək, lakin yox olmayacaqlar və başqa bir dünyaya, əbədi dünyaya gedəcəklər və yola özləri ilə yer üzündə yaşadıqları zaman yerinə yetirməyə nail olduqları əməllərini aparacaqlar. Orada, Axirət həyatında, onlar bütün əməllərinə görə əvəz alacaqlar.",{"from":21,"to":21,"text":923},"Fövqəluca insanlara Axirət həyatının varlığını sübut edən çoxlu möcüzələr göstərmiş, kafirlərə Onun mükafatının necə gözəl olacağını və Onun cəzasının isə necə dəhşətli olacağını bəyan etmişdir. O (Pak və Müqəddəs), xalqların bəzilərini yüksəltmiş, digərlərini isə həlak etmişdir ki, insanlar xeyirli sonu daha da möhkəm arzulasınlar və pis nəticələrdən dəhşətə gəlsinlər. O (Pak və Müqəddəs), Kainatı əylənmək üçün və nahaq yerə deyil, yalnız Haqqın xatirinə xəlq etmişdir ki, insanlar öz Xaliqinin əzəmətini dərk edə bilsinlər, Onun kamilliyinə əmin olsunlar və anlasınlar ki, qüdrətli göyləri və nəhəng yeri yaratmış Allah heç bir çətinlik çəkmədən onları da öldükdən sonra dirildə biləcəkdir, sonra, ya cəzalandıracaq, ya da mükafatlandıracaqdır.\n\nAllah qullarına Özünün haqlı olmasının dəlillərini təqdim etdikdən sonra, onlara doğru yolu göstərir və bəyan edir ki, Onun qulları arasında elələri var ki, haqdan üz döndərirlər və peyğəmbərlərin dininə düşmənçilik bəsləyirlər. Lakin onların arasında elələri də var ki, Allaha iman gətirir və haqqı tanıyırlar. Onlar öz Rəbbinin əhkamlarına riayət edir, onlara hörmətlə yanaşır, onları yerinə yetirirlər və bunların sayəsində onları böyük müvəffəqiyyət, şərdən və cəzadan xilas olma gözləyir.",{"from":28,"to":28,"text":925},"Kafirlər bütləri Allaha bərabər tutmuş və özləri üçün nə xeyrə, nə şərə, nə həyata, nə ölümə, nə də dirilməyə sərəncam çəkə bilməyən ilahlar uydurmuşdular. Ey Muhəmməd! Bu “ilahların” acizliyini ifşa et və kafirləri əmin et ki, daş heykəllər ibadətə layiq deyillər. Buna görə onlardan soruş: “Sizin “ilahlarınız” neçə ulduz və neçə planet yaradıblar? Onlar neçə dağ və neçə çay yaradıblar? “İlahlarınız” neçə heyvan, ot və bitkilər yetişdirmişlər? Bəlkə onlar Kainatı yaratmaqda Allaha kömək etmişlər? Belə bir şey olmamışdır və siz özünüz buna şahidsiniz». Bu – Allahdan başqa, kimə olursa olsun, ibadət edilməsinin yalan və faydasız olmasının təkzibolunmaz məntiqi dəlilidir.\n\nSonra Fövqəluca xəbər verir ki, müşriklərin iddiaları nəinki məntiqi dəlillərdən, həm də Mübarək Kitabların həqiqi mətnlərindəki sübut və əsaslardan da məhrumdur. Ey Muhəmməd! Qoy müşriklər hansı Kitabın insanları bütlərə ibadə etməyə çağırdığını sənə göstərsinlər, ya da Allahın elçilərinin (onlara salam olsun!) hansı birinin belə etməyə[1] hökm verdiyini sənə desinlər.\n\nMüşriklər heç vəchlə Peyğəmbərə (ona Allahın salavatı və salamı olsun!) etiraz edə bilməzdilər, çünki Allahın bütün elçiləri (onlara salam olsun!) Vahid Allaha ibadəti təbliğ edirdilər və On-dan başqa kiməsə ibadəti qadağan edirdilər. Tövhid ən yüksək bir elmdir ki, bəşəriyyətə Allahın elçilərindən (onlara salam olsun!) irs qalmışdır və buna görə Fövqəluca belə buyurur: “...Biz hər ümmətə elçi göndərmişik: “Allaha ibadət edin və tağutdan çəkinin!...” (Nəhl, 16\u002F36). Hər bir peyğəmbər (ə) öz xalqına demişdir: “...Allaha ibadət edin, çünki sizin Ondan başqa ilahınız yoxdur!...” (Əraf, 7\u002F59).[2]\n\nBütün bunlardan aydın olur ki, öz inanclarını müdafiə edən müşriklər sübut və dəlillərə istinad etmirdilər və yalnız yanlış zənnə qapılır və qüsurlu nəticələr çıxarırdılar. Buna əmin olmaq üçün onların dini təlimi və adətləri ilə sadəcə tanış olmaq və onların uydurub bütün həyatları boyu ibadət etdikləri “ilahlarının” bu dünyada və ölümdən sonra onlara hansı faydanı verə biləcəklərini onlardan soruşmaq kifayətdir.",{"from":35,"to":35,"text":927},"Onlar müşriklərə zərrə qədər xeyir gətirə bilməzlər, çünki onların yalvarış və dualarını eşitməzlər. Yox, əgər dualarını eşitsəydilər də, onsuz da bu dünyada onlara heç bir kömək edə bilməzdilər. Bu, Qiyamət gününə qədər belə olacaqdır və o başladıqda isə Allahdan başqa kömək üçün dua edilənlərin hamısı müşriklərdən imtina edəcəklər və onların özlərinə ibadət etdiklərini təkzib edəcəklər.",{"from":42,"to":42,"text":929},"Müşriklər və onların uydurduqları “ilahlar” bir-birilərini lənətləyəcək və bir-birilərindən imtina edəcəklər.",{"from":11,"to":11,"text":931},"Kafir günahkarlara, gerçəkliyinə şübhə edilməsi mümkün olmayan ayələri bəyan etdikdə, onlar özləri üçün faydalı nəticələr çıxartmır və onlardan üz döndərirlər ki, bununla da özlərini Allahın qarşısında hər hansı formada bəraət qazanmaqdan məhrum edirlər. Onlar haqqı dinləyir, lakin özlərinin yalançılığı üzündən və qərəzkarlığından onu açıq-aşkar sehr adlandırırlar. Onlar haqqa qara yaxmağa və onu təhrif etməyə cəhd göstərirlər. Lakin onların əsassız iddiaları yalnız kəmağıllara və axmaqlara inandırıcı görünə bilər, çünki Elçinin (ona Allahın salavatı və salamı olsun!) gətirdiyi haqq ilə sehrbazlıq arasında fərq, göylər və yer arasındakı məsafədən də böyükdür.\n\nPeyğəmbərin (ona Allahın salavatı və salamı olsun!) Təlimi o dərəcədə şərəfli və ucadır ki, göylər onunla yanaşı alçaq görünür. Onun işığı o qədər əzəmətlidir ki, günəşin parlaqlığını üstələyir. Onun həqiqiliyi çoxsaylı möcüzələrlə təsdiq olunmuşdur ki, Rəbb onları bütün dünyaya göstərmiş və insanların özlərində əks etdirmişdir. Adəmin (ə) sağlam düşüncəli və ağıllı nəsilləri onu qəbul edirlər. Necə ola bilər ki, kafirlər bu haqq Təlimi ən azğın, günahkar və yaramaz insanların məşğul olduğu yalançı sehrbazlıqla müqayisə etsinlər?! Onların arasında heç bir əlaqə yoxdur və kafirlərin iddiaları, yalnız yalan və azğınlıqdır.",{"from":55,"to":55,"text":933},"Əgər mən onu uydurmuşamsa, onda O (Pak və Müqəddəs), niyə məni etdiyimə görə cəzalandırmır? Onun məni cəzalandırması Ona heç də çətin deyil və Ona sizin söylədikləriniz yaxşı məlumdur. Allah məni məhv etmək istəsə və ya mənə mərhəmət göstərməyi qərara alsa, onda siz onsuz da Allahın qarşısında mənə heç nə ilə kömək edə bilməzsiniz. Əgər mən Onun adından yalan danışsaydım, bu ən böyük böhtan və zalımlıq olardı. Lakin mənim sizin uydurduqlarınız iftiralara heç bir aidiyyətim yoxdur. Allaha tövbə edin, günah işlətməkdən əl çəkin və onda Rəbb sizi bağışlayar, sizə rəhm edər, sizə doğru yola gəlməyə yardım göstərər və sizə bol mükafat verər.\n\nKafirlərin haqqa bəslədikləri ədavətə və kin-küdurətə baxmayaraq, Muhəmməd Peyğəmbər (ona Allahın salavatı və salamı olsun!) onları törətdikləri cinayətlərə görə tövbə etməyə çağırmışdır.",{"from":62,"to":62,"text":935},"Mənə qədər də insanların yanına elçilər gəlmişdilər və siz təəccüb etməməlisiniz ki, Allah məni sizin yanınıza göndərmişdir. Siz mənim təlimimi rədd etməməlisiniz. Mənə qədər nə qədər elçilər və peyğəmbərlər olmuşdurlarsa da, hamısı mənim sizə təbliğ etdiyimi təbliğ etmişdilər. Mənim xütbələrimdə sizin xoşunuza gəlməyən nədir?! Mən – sadəcə, bir insanam və mən məxluqların taleyinin sərəncamçısı deyiləm. Sizi də, məni də idarə edən Fövqəluca Allahdır və yalnız O (Pak və Müqəddəs), bizim taleyimizi həll edir. Mən öz istəyimlə Allahın dininə heç nə əlavə etmirəm. Mən – yalnız açıq xəbərdarlıq edənəm. Əgər siz mənim dinimə gəlsəniz, onda həm bu dünyada, həm də ölümünüzdən sonra şərafətli bir qismətə nail olarsınız. Yox, əgər siz məni rədd etsəniz, onda Allahın hüzurunda cavab verməli olacaqsınız. Mən sizi cəzalandırılacağınız barədə xəbərdar etdim və kim öz xalqını xəbərdar edirsə, o, artıq ona görə cavabdeh olmayacaqdır.",{"from":69,"to":69,"text":937},"Xristian və yəhudilər arasında elə elm adamları tapıldı ki, onlar haqdan xəbərdar idilər, Quranın haqq olduğuna əmin olmuşdular və bilirdilər ki, onun bəyan etdiyini Allahın əvvəlki peyğəmbərləri və onların şanlı ardıcılları da öyrədirdilər. Onlar Qurana iman gətirmişdilər və doğru yolla getmişdilər, siz isə, cahil və axmaqlar, ondan təkəbbürlə üz döndərdiniz. Məgər bu ən böyük zalımlıq və ən böyük kafirlik deyilmi? Həqiqətən, Allah, haqq özünə aydın olduqdan sonra ondan təkəbbürlə imtina edənləri doğru yola yönəltmir.",{"from":75,"to":75,"text":939},"Haqqın inadkar düşmənləri və Elçinin (ona Allahın salavatı və salamı olsun!) rəqibləri möminlərə deyirlər: “Əgər Qurana iman fayda versəydi, onda biz birinci olaraq ona iman gətirərdik». Əslində isə, onların sözləri yalan və saxtadır. Məgər kafirlərin möminlərə üstün gəldikləri bütün məsələlər haqdırmı? Kim demişdir ki, onların ürəyi xeyirxah, ağılları isə nurludur? Kim demişdir ki, onlar doğru yolla gedirlər?\n\nHəqiqətən, kafirlər azğınlıq içindədirlər və nə isə bir şey etməkdə acizdirlər. Özlərini cürətləndirmək və güclü hesab etmək üçün onlar bu gurultulu sözləri deyir, sonra isə Quranı və dini söyməyə başlayırlar. Onlar Quranın nəsihətlərinə diqqətlə qulaq asmayaraq, böyük nemətdən məhrum edilmişlər ki, məhz bu da onların Şərəfli Qurana kin bəsləməsinə səbəb olmuşdur. Onlar onu təhqir etməyə cəhd göstərirlər və onu yalan adlandırırlar, lakin hamıya yaxşı məlumdur ki, Quran – şübhə olunmayan Haqdır.",{"from":81,"to":81,"text":941},"Bu son vəhyin əvvəlki Səmavi Kitablara, onlardan biri olan Tövrata, çox bənzərliyi vardır. Bu, Qurandan sonra ən şərəfli və ən kamil Kitab, Musaya (ə) təlimat və mərhəmət olaraq nazil edilmişdi ki, İsrail oğulları onun hökümlərini və nəsihətlərini rəhbər tutsunlar və bunun sayəsində bu dünyada və Axirət həyatında xoşbəxtliyə nail olsunlar.\n\nMübarək Quran özündən əvvəlki bütün Kitabları təsdiqləyir və onların həqiqiliyinə şahidlik edir. Allah onu asan ifadə edilən ərəb dilində nazil etmişdir ki, insanlar onu başa düşə və yadda saxlaya bilsinlər. Bu Kitab özləri özlərinə zülm edənləri, Allaha iman gətirməyənləri və Onun hökümlərinə itaətsizlik göstərənləri dəhşətli cəza ala biləcəkləri barədə xəbərdar edir. Bununla yanaşı, o, öz Xaliqinə ibadət edənləri və ətraflarındakı məxluqlara yaxşılıq edənləri həm bu dünyada, həm də öldükdən sonra bol mükafat alacaqları barədə müjdələyir. Mübarək Quran həmçinin hansı əməllərin cəzalandırılmağa, hansılarının isə tərifə və mükafata layiq görüləcəyini izah edir.",{"from":87,"to":87,"text":943},"O möminlər ki, Allahı özlərinin Vahid Rəbbi qəbul etmişlər və Onun əmrlərini fasiləsiz olaraq yerinə yetirirlər, onları qarşıda nəyin gözlədiyindən qorxmayacaqlar və əvvəllər törətdikləri əməllərə görə kədərlənməyəcəklər.",{"from":94,"to":94,"text":945},"Onlar Cənnət bağlarında əbədi qalacaq və özləri üçün başqa bir mükafat istəməyəcəklər. Bu füsunkar Yurd, onların Allaha iman gətirməsinin və öz həyatını xeyirxah əməllərə həsr etməsinin layiqli əvəzidir.",{"from":101,"to":101,"text":947},"Bu böyük tapşırıq Fövqəlucanın Öz qullarına xeirxah münasibətin şəhadəti və Onun valideynlərə olan minnətdarlığıdır. O (Pak və Müqəddəs), Adəmin nəsilləri ilə əhd bağlamış və onlara öz valideynlərinə xoş rəftar göstərməyi, onlarla mülayim və mehribancasına danışmağı, onlardan ötrü var-dövlətini xərcləməyi, onlara səmimi, hərtərəfli qayğı göstərməyi əmr etmişdir.\n\nSonra Allah bildirir ki, insanları valideynlərinə məhz belə münasibət bəsləməyi vacib etmişdir və xatırladır ki, ana insanı öz bətnində daşıyaraq, çox əzab-əziyyətlər çəkir. Sonra doğum başlayır ki, bu daha ağır bir imtahandır. Bundan sonra ananın öhdəsinə körpəni əmizdirmək, ona qulluq etmək və tərbiyə vermək vəzifələri düşür. Bütün bunlar hər hansı bir və iki saat deyil, bir çox illər ərzində davam edir. Bəzən döllənmədən başlayaraq əmizdirmədən kəsilənədək otuz ay keçir: hamiləlik doqquz ay davam edir, qalan vaxt isə körpəni əmizdirməyə sərf olunur. Quran təfsirçiləri belə hesab edirlər ki, bu ayədə hamiləliyin ən az müddətinin altı aydan ibarət olması göstərilmişdir. Məsələ orasındadır ki, “Əl-Bəqərə” surəsində belə deyilir: “Analar övladlarını tam iki il əmizdirməlidirlər...” (Bəqərə, 2\u002F233). Əgər otuz aydan tam iki il, yəni, iyirmi dörd ay çıxılarsa, onda yerdə altı ay qalır ki, bu da hamiləliyin ən azı altı ay olduğunu göstərir.\n\nİnsan qırx yaşına çatdıqda, o bütün qüvvələrinin tam çiçəklənməsinə və təfəkkür kamilliyinə nail olur və o, dininə və maddi nemətlərə görə Rəbbinə, ona Allaha minnətdar olmaq hissi aşılaması üçün dua edir. Hər bir insan Allaha şükür[4] etməyə və Ona danışıqsız tabe olmaqla öz minnətdarlığını bildirməyə borcludur. Allahın göstərdiyi bütün nemətlərini qəbul etməklə yanaşı, insan etiraf etməlidir ki, o, Allaha tam layiqincə minnətdarlıq göstərmək gücündə deyil. Allahın qulu, Onun xeyirxahlıqlarına görə və Onun ona valideynlər, övladlar, və nəvə-nəticələr bəxş etdiyinə görə öz Rəbbinə minnətdarlıqla həmd etməlidir. İnsan öz valideynlərindən və nəsillərindən nə qədər yaxşılıqlar görür və bunlar onun dini və möminliyi üçün nə qədər fayda verir! Unutmaq olmaz ki, valideynlərin düzgün dünyabaxışları və əməlləri mömin müsəlmanın şəxsiyyətinin formalaşmasında mühüm amildir.\n\nİnsan da Allaha dua etməlidir ki, O (Pak və Müqəddəs), onun əməllərini Allahın bəyəndiklərindən etsin. Bundan ötrü o, müvafiq hökümləri yerinə yetirməli və onun əməllərini heçə çıxara bilən şeylərdən çəkinməlidir. Yalnız bu halda Allah onun səylərini qəbul edər və onları mükafatsız qoymaz. O, həm də Ona yalvarmalıdır ki, onun nəsillərini doğru yola yönəltsin. “Mənim üçün” sözlərinə gəldikdə isə, bu o deməkdir ki, saleh nəsillər öz valideynlərinə fayda gətirir və onların mükafatını artırırlar.",{"from":108,"to":108,"text":949},"Allah, yuxarıda sadalanan məziyyətlərə malik möminlərdən onların etdikləri əməllərin ən yaxşısını qəbul edəcək. Onlar xeyirxah işlər görməklə yanaşı günahlar da törətmişlər, lakin Allah ən yaxşısını qəbul edir, günahları və nöqsanları bağışlayır. Buna görə, onlar yalnız arzu etdiklərini və xoşagələn şeyləri alacaq, dəhşətləri və cəzaları görməyəcəklər. Öz sözünü pozmayan Sadiq Allahın vədi belədir!",{"from":115,"to":115,"text":951},"Öz valideynlərinin qayğısına qalan və xeyirxah işlər görən möminlərin taleyini xatırlatdıqdan sonra, Fövqəluca Rəbb valideynlərinə hörmət göstərməyən günahkarları yada salır.\n\nAllah, valideynləri onu Allaha və Qiyamət gününə iman gətirməyə, Allahın cəza verəcəyindən qorxmağa çağıranda, onlardan üz çevirən naşükür bir insanı nümunə gətirir. Ata və ana övladlarının əbədi xoşbəxtlik və sonsuz səadətə nail olması üçün ona kömək etməkdən başqa daha nə yaxşı bir şey edə bilərlər? Əlbəttə ki, heç nə! Onda, valideynlərinin belə xeyirxahlığına ən yaramaz tərzdə cavab verən insan haqqında nə demək olar? O deyir: “Uff[5], sizin əlinizdən! Lənətə gələsiniz! Niyə siz bu danışıqlarla məndən əl çəkmirsiniz?!”\n\nO, dirilməni inkar edir, onu mümkün olmayan bir şey sayır və buna görə deyir: “Niyə siz məni dirildilmə ilə qorxudursunuz? Məgər mənə qədər artıq kafirlərin çoxlu nəsilləri həyatdan getməyiblər. Onlar da, mənim kimi, Axirət həyatını və dirildilməni inkar edirdilər. Onların başına nə gəldiyini mənə göstərin!” Bütün inadkar və cahil kafirlər kimi, o da, öz naşükür sələflərindən nümunə götürür.\n\nLakin onun valideynləri əllərini yanlarına salmırlar. Onlar Allahın yardımına sığınaraq, var qüvvələri ilə ona kömək etməyə çalışırlar və bundan ötrü hər bir imkandan istifadə edirlər. Onlar Fövqəlucaya yalvarırlar ki, O (Pak və Müqəddəs), onların oğlunu doğru yola yönəltsin, onu nadanlığına və onlara çəkdirdiyi narahatçılığa görə məzəmmət edirlər, haqqı ona izah edir və xatırladırlar ki, Allahın vədi sarsılmazdır.\n\nOnlar onu hər cür mümkün vasitələrlə inandırmağa cəhd göstərirlər, lakin o, daha da dikbaşlıq və inadkarlıq edir. O, haqqa etinasızlıq göstərir və onun barəsində ədəbsizcəsinə danışaraq, belə deyir: “Bu, sadəcə, bizim əcdadlarımızın rəvayət etdikləri bir əfsanədir. Bu, Allahın vəhyi ola bilməz».\n\nYaxşı məlumdur ki, Muhəmməd Peyğəmbər (ona Allahın salavatı və salamı olsun!) oxumaq və yazmaq bilmirdi. O (s.ə.s.), vəfatınadək heç kimdən dərs almamışdı. Bəs onda Mübarək Quranı ona (s.ə.s.) kim öyrətmişdi? Hətta bütün məxluqların bir yerə toplaşacaqlarında belə Allahın Kitabına bənzər bir şeyi yaza bilməyəcəkləri halda, o (s.ə.s) bunu necə yaza bilərdi?",{"from":121,"to":121,"text":953},"Yuxarıda təsvir olunan yaramaz sifətlərə malik olan insanları Allahın vəd etdiyi cəzası mütləq haqlayacaqdır. Bu cəzanı əvvəllər yer üzündə yaşamış və Allaha, Qiyamət gününə iman gətirməmiş cinlər və insanlar artıq dadmışdılar. Bunlar da mütləq onların arasında olacaq və birlikdə əzaba düçar ediləcəklər. Onlar ziyana uğrayaraq, nəyləri var idisə, hamısını itirdilər. Bu isə o deməkdir ki, onların nə isə əldə etdiklərindən söbət belə ola bilməz. Onlar imanı itirmişdilər və mükafata layiq ola və Cəhənnəm cəzasından qurtula bilmədilər.",{"from":128,"to":128,"text":955},"Hər bir mömin və günahkar etdiyinə uyğun gələn pilləsində olacaqdır. Hər bir insan Axirət həyatında özünün yaxşı və pis əməlləri ilə layiq olduğu pillədə olacaqdır. Allah insanların günahlarını artırmayacaq və onların xeyirxah əməllərini azaltmayacaqdır.",{"from":135,"to":135,"text":957},"Fövqəluca kafirlərin Cəhənnəmin qarşısında dayandıqları zaman necə həyəcan keçirəcəklərini xəbər verir. Mələklər onları məzəmmət edəcək, danlayacaq və onlara belə deyəcəklər: “Siz dünya aləmində nemət payınızı sərf etmisiniz. Siz yalnız dünya həyatı haqqında fikirləşirdiniz, onun zövq və ləzzətlərinə aldanmışdınız və onlardan aldığınız həzz ilə qane olurdunuz və Allahın sizə bəxş etdiyi nemətlər sizi ölümdən sonra nəyin gözlədiyini sizə unutdurmuşdu. Siz maddi həyatdan, heyvanların çəmənliklərinizdə otladığı zaman nail olduğu “məmnunluğa” bənzər ləzzət alırdınız. Bu gün sizi Cəhənnəmdə əzab-əziyyətli cəza gözləyir. Siz yer üzündə özünüzü təşəxxüslə apardığınıza, Allaha itaətsizlik göstərdiyinizə və öz yanlış yolunuzu yalandan Allahın yolu kimi bəyan etdiyinizə görə, orada alçaldılacaq və rüsvay ediləcəksiniz. Siz yalan danışırdınız, günah işlər görürdünüz, Allaha böhtan atırdınız, haqqı ləkələyirdiniz və ona iman gətirməyi özünüzə layiq bilmirdiniz və bütün bunların hamısına görə siz müdhiş bir cəza alacaqsınız».",{"from":141,"to":141,"text":959},"Ey Muhəmməd! Xoş sözlərlə Adların qardaşını da, yəni, alicənab peyğəmbər və elçi Hudu (ə) da yad et. Fövqəluca Öz dinini təbliğ etmək və insanlara düz yolu izah etmək vəzifəsi ilə onu (ə) şərəfləndirmişdi. O (ə) öz xalqına Əhqaf adlı, “qum təpələri” mənasını daşıyan yerdə, nəsihət verirdi. O yer, bu adı Yəmənin böyük səhrasının ortasında yerləşdiyi üçün almışdı.\n\nHud (ə) elçilərin birincisi deyildi və yer üzünə yeni təlim gətirməmişdi, əvvəlki elçilərin (onlara salam olsun!) təlimini təbliğ edirdi. O (ə), öz xalqına əmr etmişdi ki, yalnız Allaha ibadət etsinlər, doğru danışsınlar və tərifəlayiq işlər görsünlər. O (ə), onlara uydurulmuş “ilahlara” ibadəti, onları Allaha bərabər tutmağı qadağan etmiş və ona (ə) itaət etməyənləri dəhşətli cəza ilə hədələmişdi.",{"from":148,"to":148,"text":961},"Lakin Adlar onun (ə) nəsihətlərini dinləmirdilər və deyirdilər: “Sən xoş niyyətlə gəlməmisən və yalan danışırsan. Sən bizə və bizim ilahlarımıza həsəd çəkirsən və istəyirsən ki, biz onlardan məhrum olaq. Qoy sənin bizi qorxutduğun şey gerçəkləşsin». Bu – nadanlığın və inadkarlığın həddini aşmaq idi.",{"from":155,"to":155,"text":963},"Yalnız Allah sərəncam çəkir və hökm çıxarır və əgər O (Pak və Müqəddəs), istəyərsə, sizə əzab-əziyyətli cəza göndərər. Mənim vəzifəm isə sizə yalnız şübhə edilməsi mümkün olmayan haqqı çatdırmaqdır. Həqiqətən, siz cahil insanlarsınız və buna görə Allaha qarşı kobudluq etməyə cürət edirsiniz.",{"from":162,"to":162,"text":965},"Fövqəluca onları kafirliyə və zalımlığa görə cəzalandırdı və onların üstünə qasırğa göndərərək, onları məhv edib, yoxa çıxartdı. Onlar yağış buludunun vadilərinə tərəf yaxınlaşdığını gördükdə, qərara gəldilər ki, çox tezliklə güclü yağış yağacaq və onların sahələrini suvaracaq, su içdikləri quyularını və çaylarını su ilə dolduracaq. Onlar sevinir və şadyanalıq edirdilər, lakin Hud peyğəmbər (ə) dedi: “Heç də yox! Bu – tez gəlməsini özünüz istədiyiniz amansız cəzadır. Bu – bir qasırğadır ki, əzabverici cəza gətirir və qarşısına çıxan hər şeyi məhv edəcəkdir».\n\nFövqəluca buyurur: “O, onu onların üzərində yeddi gecə və səkkiz gün ərzində fasiləsiz, şiddətlə əsdirdi və sən insanları, sanki kökündən qopub yıxılmış çürük xurma ağaclarının gövdələri kimi, yerə sərilmiş görə bilərdin” (Haqqa, 69\u002F7).",{"from":169,"to":169,"text":967},"Onların özləri, onların ev əşyaları və var-dövləti – hər şeyləri məhv edilmişdi. Bunun səbəbi isə onların cinayətləri və zalımlığı oldu.",{"from":176,"to":176,"text":969},"Fasiqlər, onlara çoxsaylı maddi nemətlər Bəxşedən Allaha şükür etmək və Onu xatırlamaq istəmirdilər. Onlar son dərəcə böyük imkanlara malik idilər, dünya ləzzətlərindən zövq alırdılar və sizdən daha çox yaşayırdılar. Bu barədə düşünün və özünüz üçün faydalı nəticə çıxarın. Siz gücün və var-dövlətin sizi Allahın cəzasından qoruyacağına ümid edirsinizsə, onda sizdən əvvəlkilərin taleyini yadınıza salın. Onlar sizdən daha qüvvətli və daha böyük imkanlara malik idilər, lakin nə saysız-hesabsız var-dövlət, nə çoxsaylı övladlar, nə qüdrətli qoşunları onlara fayda vermədi. Onların eşitməklə, görməklə və əqli inkişafla bağlı çətinlikləri yox idi və siz iddia edə bilməzsiniz ki, onlar haqqı axmaq və kəmağıl olduqlarına görə inkar etmişdilər. Səbəb onların kəmağıllılığında deyil, sadəcə, Allah doğru yola yalnız istədiklərini yönəldir.\n\nNə eşitmə, nə görmə qabiliyyəti, nə də qəlbləri onlara qətiyyən heç bir fayda vermədi, çünki onlar Allahın ayələrini rədd etmişdilər, halbuki, o ayələrin hər biri onların Vahid Allaha iman gətirməsini və yalnız Ona ibadət etməsini vacib edirdi. Onlar inkar etdikləri və məsxərəyə qoyduqları elçilərin çəkindirdikləri cəzanı daddılar.",{"from":183,"to":183,"text":971},"Fövqəluca bütpərəst ərəblərə və digər müşriklərə xatırladır ki, O (Pak və Müqəddəs), Allaha iman gətirməkdən imtina etmiş əvvəlki xalqları həlak etmişdir. Onlar sizin yaxınlığınızda yaşayırdılar[6] və onlardan bir çoxu, məsələn, adlar və səmudlular, elə Ərəbistan yarımadasında məskunlaşırdılar. Allah onlara bir çox müxtəlif möcüzələr və dəlillər göstərmişdi ki, küfürdən və allahsızlıqdan geri dönsünlər. Lakin bütpərəstlər dindən üz döndərdikdə, Fövqəlqüdrətli Allah onları elə yaxaladı ki, onların yardım və xilas üçün dua etdikləri “ilahları” onlara heç nə ilə kömək edə bilmədilər. Buna görə Fövqəluca belə buyurur:",{"from":190,"to":190,"text":973},"Onlar “ilahlarına” ibadət edir və onlara nəzir verirdilər ki, çətin anda köməklərinə çatsınlar, amma “ilahlar” onların dualarını eşitmədilər və onları xilas etməyə gəlmədilər. Müşriklər öz yalançı baxışları ilə lovğalanır və özlərini haqlı sayırdılar. Onlar elə güman edirdilər ki, onların etdikləri hər şey hökmən onlara fayda verəcək, amma onların əməlləri hədər getdi və onları həlakətə uğratdı.",{"from":197,"to":197,"text":975},"Fövqəluca Muhəmməd Peyğəmbəri (ona Allahın salavatı və salamı olsun!) yer üzündə yaşayan bütün insanlara və cinlərə göndərmişdi və ona (s.ə.s.) əmr etmişdi ki, onu həm onlara, həm də digərlərinə çatdırsın[8]. İnsanlara gəldikdə isə, Allahın Elçisi (ona Allahın salavatı və salamı olsun!) özü öz xütbələrini və nəsihətlərini onların yanına gedərək tam çatdıra bilərdi. Cinlərlə isə bu, başqa yanaşma tələb edirdi və buna görə Allah Özü cinləri Peyğəmbərin (s.ə.s.) yanına gəlməyə yönəltmişdi. Cinlər Allahın Elçisini (ona Allahın salavatı və salamı olsun!) diqqətlə dinləmiş və onun oxuduğunu yadda saxlamışdılar[9]. Mübarək Quran ayələri onlara çox güclü təsir göstərmişdi və onlar öz qəbilədaşlarının yanına qayıdıb, onlara Muhəmmədin (ona Allahın salavatı və salamı olsun!) dininin gerçəkliyini sübut etməyə başladılar. Beləliklə, Fövqəluca ona (s.ə.s.) islamı cinlər aləmində yaymağa da kömək etdi.",{"from":204,"to":204,"text":977},"Bizim eşitdiyimiz Kitab, əvvəlki Kitabları təsdiq edir və doğru yolu göstərir, yəni, şeylərin mahiyyətini izah edir, Allahı dərk etməyə kömək göstərir, dinin qanunlarını bəyan edir, Ona doğru və əbədi Cənnət məkanına aparan yolu göstərir.\n\nİman gətirmiş cinlər İncili yada salmadılar, çünki İsa peyğəmbərin (ə) gəlişindən sonra Musaya (ə) nazil edilən Tövrat onsuz da İsrail oğulları üçün ən mühün qanunlar məcəlləsi olaraq qalmaqdaydı, İncil isə yalnız ona əlavələr etmiş və onun bəzi qanun mahiyyətli müddəalarını yeniləşdirmişdi. Quranın məziyyətləri və əzəməti haqqında xatırlanandan sonra, cinlər öz qəbilədaşlarını haqq dinə dəvət etdilər və dedilər:",{"from":211,"to":211,"text":979},"Öz şəxsi mənafeyinin məqsədlərinə nail olmaq və ya öz istəklərinin təmin edilməsi xatirinə deyil, yalnız Allah xatirinə dini Təbliğedənə (ona Allahın salavatı və salamı olsun!) diqqətlə qulaq asın. O (s.ə.s.) istəyir ki, siz Rəbbinizin yoluna gələsiniz, mükafata layiq görüləsiniz və sizdən amansız intiqam alınmasından uzaq olasınız. Allaha iman gətirin ki, O (Pak və Müqəddəs), günahlarınızı bağışlasın və sizi ağrılı-acılı əzab-əziyyətdən xilas etsin. Əgər siz bu əzabdan qurtula bilsəniz, onda siz mütləq Cənnət səadətindən ləzzət almış olarsınız. Belə olduqda, Fövqəluca, yalnız Allahın Elçisinin (ona Allahın salavatı və salamı olsun!) çağırışına qulaq asanları mükafatlandırır[10].",{"from":218,"to":218,"text":981},"Allah fövqəlqüdrətlidir və heç kim Ona üstün gəlməyə qadir deyil və ya Ondan qaçıb qurtula bilməz. Yalnız O (Pak və Müqəddəs), Öz qulunu Cəhənnəm odundan müdafiə edə bilər. Axı kim elçilərin (onlara Allahın salamı olsun!) təbliğatına qulaq asmayanlardan, onların nəsihətlərinə etina etməyənlərdən və ecazkar ayələrdən və çoxsaylı dəlillərdən təkəbbürlə üz döndərənlərdən daha pis günahkar ola bilər?!!",{"from":224,"to":224,"text":983},"Fövqəluca bəyan edir ki, O (Pak və Müqəddəs), göyləri və yeri çətinlik çəkmədən xəlq etmişdir və insanları öldükdən sonra diriltmək, bu nəhəng və əzəmətli məxluqları yaratmaqdan olduqca asandır. Niyə siz elə hesab edirsiniz ki, bütün varlıq üzərində Hökümranolan, sizi öldükdən sonra diriltməyə qadir deyildir?!!",{"from":216,"to":216,"text":985},"Fövqəluca bu ayədə kafirlərin inanılmasından boyun qaçırdıqları Cəhənnəm Oduna gətirilib atılacaqları dəhşətli taleyi haqqında xəbər verir. Mələklər onları sərtliklə qınayaraq, deyəcəklər: “Məgər bu cəza həqiqət deyilmi? Bu gün siz öz gözünüzlə görüb inkar etdiklərinizin doğruluğuna əmin oldunuz». Bax onda günahkarların yalanı və azğınlığı faş olacaq və onlar törətdikləri günahları etiraf edəcəklər. Allah onlara deyəcək: “İman gətirmədiyinizə görə dadın əzabı! Siz öz küfrünüzdən əl çəkmək istəmirdiniz və buna görə əbədi cəzaya layiq oldunuz».",{"from":237,"to":237,"text":987},"Fövqəluca Öz Elçisinə (ona Allahın salavatı və salamı olsun!) əmr edir ki, kaflrlərin ona (s.ə.s.) çəkdirdikləri əzab-əziyyətə səbirlə dözsün və insanların ən böyüklərinin – möhkəm iradəli elçilərin (onlara Allahın salamı olsun!) etdikləri kimi, ara vermədən onları Allaha dəvət etsin. Kafirliklə mübarizədə onlar görünməmiş səy, səbirlilik, dözümlülük və öz işlərinin doğruluğuna etiqad göstərirdilər. Onlar hər kəsdən daha çox təqlid olunmağa layiqdirlər və hər bir mömin onların ardınca getməli, onların yolunu davam etdirməlidirlər.\n\nPeyğəmbər (ona Allahın salavatı və salamı olsun!) Rəbbinin əmrinə tabe olmuş və özünü elə göstərmişdi ki, ona qədər olan əvvəlkilərin heç biri bunu etməyə nail olmamışdılar. Müşriklər Elçi (s.ə.s.) ilə mübarizədə birləşmişdilər və var qüvvələri ilə cəhd göstərirdilər ki, Allahın dinini yaymaqda ona (s.ə.s.) maneçilik törətsinlər. Lakin o (s.ə.s.) axıradək öz vəzifəsinə sadiq qalmışdı. O (s.ə.s.), Allahın düşmənləri ilə döyüşür və Fövqəluca ona (s.ə.s.) kafirlər üzərində qələbə bəxş edənə qədər səbirlə onların əziyyətlərinə və təhqirlərinə dözürdü. Budur, artıq onun (s.ə.s.) dini digər dinlər üzərində təntənə ilə zəfər çalmışdır, onun ardıcılları isə istənilən digər təlimin davamçılarına qalib gəlmişlər. Ey Rəbbimiz, Peyğəmbərimiz Muhəmmədə salavat və salam olsun!\n\nEy Muhəmməd, hətta kafirlər, yalan saydıqları cəzanı onlara göstərməyi özləri səndən xahiş etsələr də, sən Məni onları cəzalandırmağa tələsdirmə. Onlar öz nadanlıqları və kəmağıl olmaları üzündən bunu edirlər, lakin onların düşünülməmiş sözləri səni də düşünülməmiş addımlar atmağa məcbur etməsin. Onları əməllərinə görə lənətləmə, çünki baş verəcək hadisə, onsuz da baş verəcəkdir. Onların özləri üçün qısa ömürlü zövqə üstünlük vermələrinə kədərlənmə, axı onlara onsuz da dözülməz əzablar burulğanına batmaq nəsib olacaqdır.\n\nYer üzündə onların həzz aldıqları dünya həyatı narahatdır və qısadır. Sənə nazil edilən Əzəmətli Quran isə sizin bilməyiniz üçün zəruri olan hər şeyi Bizim izah etdiyimiz və Axirət aləminə səyahətə necə hazırlaşmağı sizə öyrətdiyimiz Bəyanatdır. O, Səadət məskəninə düşməkdə və əzab-əziyyətli cəzadan xilas olmaqda sizə kömək edəcək. Quran – insanın Axirət həyatına özü ilə apara biləcəyi ən yaxşı şeydir və Allahın Öz qullarını yer üzündə zənginləşdirdiyi şeylərdən ən yaxşısıdır.\n\nMəgər fasiqlərdən başqa kimsə həlak edilərmi? Əlbəttə ki, yox! Allahın cəzası yalnız heç bir xeyirli əməli olmayan, Rəbbinin itaətindən çıxan və Allahın elçilərinin (onlara salam olsun) gətirdiyi haqqa iman gətirməkdən imtina edən kəsləri haqlayacaqdır. Allah onlara mərhəmət göstərərək, onları azğınlıqdan xəbərdar etmişdi, lakin onlar Onun xəbərdarlıqlarına qulaq asmadılar və ölum anınadək kafirliyin burulğanında itib-batdılar. Ey Allah, bizi bundan qoru!"]