[{"data":1,"prerenderedAt":-1},["ShallowReactive",2],{"suras-meta":3,"sura-56-alikhan":694,"$fkofYz2e1FqmRsF065BOYn7L-6VFcL5xKttAo4u9rcwQ":1094},[4,12,20,27,34,41,48,54,61,68,74,80,86,93,100,107,114,120,127,134,140,147,154,161,168,175,182,189,196,203,210,217,223,230,236,242,248,255,260,266,273,279,286,292,299,304,310,316,322,328,333,339,344,350,356,361,368,374,380,385,390,396,401,407,412,418,424,430,436,441,447,452,458,463,469,474,480,485,490,496,502,508,514,519,525,530,536,542,547,552,558,564,570,575,581,587,592,598,603,608,614,620,626,632,638,644,650,656,662,667,672,677,682,688],{"id":5,"nameAr":6,"nameAz":7,"nameRu":8,"nameEn":9,"nameTransliteration":9,"type":10,"ayahCount":11},1,"سُورَةُ ٱلْفَاتِحَةِ","Əl-Fatihə","Аль-Фатиха","Al-Fatihah","meccan",7,{"id":13,"nameAr":14,"nameAz":15,"nameRu":16,"nameEn":17,"nameTransliteration":17,"type":18,"ayahCount":19},2,"سُورَةُ البَقَرَةِ","Əl-Bəqərə","Аль-Бакара","Al-Baqarah","medinan",286,{"id":21,"nameAr":22,"nameAz":23,"nameRu":24,"nameEn":25,"nameTransliteration":25,"type":18,"ayahCount":26},3,"سُورَةُ آلِ عِمۡرَانَ","Ali-İmran","Али Имран","Ali-Imran",200,{"id":28,"nameAr":29,"nameAz":30,"nameRu":31,"nameEn":32,"nameTransliteration":32,"type":18,"ayahCount":33},4,"سُورَةُ النِّسَاءِ","Ən-Nisa","Ан-Ниса","An-Nisa",176,{"id":35,"nameAr":36,"nameAz":37,"nameRu":38,"nameEn":39,"nameTransliteration":39,"type":18,"ayahCount":40},5,"سُورَةُ المَائـِدَةِ","Əl-Maidə","Аль-Маида","Al-Maidah",120,{"id":42,"nameAr":43,"nameAz":44,"nameRu":45,"nameEn":46,"nameTransliteration":46,"type":10,"ayahCount":47},6,"سُورَةُ الأَنۡعَامِ","Əl-Ənam","Аль-Анам","Al-Anam",165,{"id":11,"nameAr":49,"nameAz":50,"nameRu":51,"nameEn":52,"nameTransliteration":52,"type":10,"ayahCount":53},"سُورَةُ الأَعۡرَافِ","Əl-Əraf","Аль-Араф","Al-Araf",206,{"id":55,"nameAr":56,"nameAz":57,"nameRu":58,"nameEn":59,"nameTransliteration":59,"type":18,"ayahCount":60},8,"سُورَةُ الأَنفَالِ","Əl-Ənfal","Аль-Анфаль","Al-Anfal",75,{"id":62,"nameAr":63,"nameAz":64,"nameRu":65,"nameEn":66,"nameTransliteration":66,"type":18,"ayahCount":67},9,"سُورَةُ التَّوۡبَةِ","Ət-Tövbə","Ат-Тауба","At-Tawbah",129,{"id":69,"nameAr":70,"nameAz":71,"nameRu":72,"nameEn":71,"nameTransliteration":71,"type":10,"ayahCount":73},10,"سُورَةُ يُونُسَ","Yunus","Юнус",109,{"id":75,"nameAr":76,"nameAz":77,"nameRu":78,"nameEn":77,"nameTransliteration":77,"type":10,"ayahCount":79},11,"سُورَةُ هُودٍ","Hud","Худ",123,{"id":81,"nameAr":82,"nameAz":83,"nameRu":84,"nameEn":83,"nameTransliteration":83,"type":10,"ayahCount":85},12,"سُورَةُ يُوسُفَ","Yusuf","Юсуф",111,{"id":87,"nameAr":88,"nameAz":89,"nameRu":90,"nameEn":91,"nameTransliteration":91,"type":18,"ayahCount":92},13,"سُورَةُ الرَّعۡدِ","Ər-Rəd","Ар-Раад","Ar-Rad",43,{"id":94,"nameAr":95,"nameAz":96,"nameRu":97,"nameEn":98,"nameTransliteration":98,"type":10,"ayahCount":99},14,"سُورَةُ إِبۡرَاهِيمَ","İbrahim","Ибрахим","Ibrahim",52,{"id":101,"nameAr":102,"nameAz":103,"nameRu":104,"nameEn":105,"nameTransliteration":105,"type":10,"ayahCount":106},15,"سُورَةُ الحِجۡرِ","Əl-Hicr","Аль-Хиджр","Al-Hijr",99,{"id":108,"nameAr":109,"nameAz":110,"nameRu":111,"nameEn":112,"nameTransliteration":112,"type":10,"ayahCount":113},16,"سُورَةُ النَّحۡلِ","Ən-Nəhl","Ан-Нахль","An-Nahl",128,{"id":115,"nameAr":116,"nameAz":117,"nameRu":118,"nameEn":119,"nameTransliteration":119,"type":10,"ayahCount":85},17,"سُورَةُ الإِسۡرَاءِ","Əl-İsra","Аль-Исра","Al-Isra",{"id":121,"nameAr":122,"nameAz":123,"nameRu":124,"nameEn":125,"nameTransliteration":125,"type":10,"ayahCount":126},18,"سُورَةُ الكَهۡفِ","Əl-Kəhf","Аль-Кахф","Al-Kahf",110,{"id":128,"nameAr":129,"nameAz":130,"nameRu":131,"nameEn":132,"nameTransliteration":132,"type":10,"ayahCount":133},19,"سُورَةُ مَرۡيَمَ","Məryəm","Марьям","Maryam",98,{"id":135,"nameAr":136,"nameAz":137,"nameRu":138,"nameEn":137,"nameTransliteration":137,"type":10,"ayahCount":139},20,"سُورَةُ طه","Ta-Ha","Та Ха",135,{"id":141,"nameAr":142,"nameAz":143,"nameRu":144,"nameEn":145,"nameTransliteration":145,"type":10,"ayahCount":146},21,"سُورَةُ الأَنبِيَاءِ","Əl-Ənbiya","Аль-Анбийа","Al-Anbiya",112,{"id":148,"nameAr":149,"nameAz":150,"nameRu":151,"nameEn":152,"nameTransliteration":152,"type":18,"ayahCount":153},22,"سُورَةُ الحَجِّ","Əl-Həcc","Аль-Хадж","Al-Hajj",78,{"id":155,"nameAr":156,"nameAz":157,"nameRu":158,"nameEn":159,"nameTransliteration":159,"type":10,"ayahCount":160},23,"سُورَةُ المُؤۡمِنُونَ","Əl-Muminun","Аль-Муминун","Al-Muminun",118,{"id":162,"nameAr":163,"nameAz":164,"nameRu":165,"nameEn":166,"nameTransliteration":166,"type":18,"ayahCount":167},24,"سُورَةُ النُّورِ","Ən-Nur","Ан-Нур","An-Nur",64,{"id":169,"nameAr":170,"nameAz":171,"nameRu":172,"nameEn":173,"nameTransliteration":173,"type":10,"ayahCount":174},25,"سُورَةُ الفُرۡقَانِ","Əl-Furqan","Аль-Фуркан","Al-Furqan",77,{"id":176,"nameAr":177,"nameAz":178,"nameRu":179,"nameEn":180,"nameTransliteration":180,"type":10,"ayahCount":181},26,"سُورَةُ الشُّعَرَاءِ","Əş-Şuəra","Аш-Шуара","Ash-Shuara",227,{"id":183,"nameAr":184,"nameAz":185,"nameRu":186,"nameEn":187,"nameTransliteration":187,"type":10,"ayahCount":188},27,"سُورَةُ النَّمۡلِ","Ən-Nəml","Ан-Намль","An-Naml",93,{"id":190,"nameAr":191,"nameAz":192,"nameRu":193,"nameEn":194,"nameTransliteration":194,"type":10,"ayahCount":195},28,"سُورَةُ القَصَصِ","Əl-Qəsəs","Аль-Касас","Al-Qasas",88,{"id":197,"nameAr":198,"nameAz":199,"nameRu":200,"nameEn":201,"nameTransliteration":201,"type":10,"ayahCount":202},29,"سُورَةُ العَنكَبُوتِ","Əl-Ənkəbut","Аль-Анкабут","Al-Ankabut",69,{"id":204,"nameAr":205,"nameAz":206,"nameRu":207,"nameEn":208,"nameTransliteration":208,"type":10,"ayahCount":209},30,"سُورَةُ الرُّومِ","Ər-Rum","Ар-Рум","Ar-Rum",60,{"id":211,"nameAr":212,"nameAz":213,"nameRu":214,"nameEn":215,"nameTransliteration":215,"type":10,"ayahCount":216},31,"سُورَةُ لُقۡمَانَ","Loğman","Лукман","Luqman",34,{"id":218,"nameAr":219,"nameAz":220,"nameRu":221,"nameEn":222,"nameTransliteration":222,"type":10,"ayahCount":204},32,"سُورَةُ السَّجۡدَةِ","Əs-Səcdə","Ас-Саджда","As-Sajdah",{"id":224,"nameAr":225,"nameAz":226,"nameRu":227,"nameEn":228,"nameTransliteration":228,"type":18,"ayahCount":229},33,"سُورَةُ الأَحۡزَابِ","Əl-Əhzab","Аль-Ахзаб","Al-Ahzab",73,{"id":216,"nameAr":231,"nameAz":232,"nameRu":233,"nameEn":234,"nameTransliteration":234,"type":10,"ayahCount":235},"سُورَةُ سَبَإٍ","Səba","Саба","Saba",54,{"id":237,"nameAr":238,"nameAz":239,"nameRu":240,"nameEn":239,"nameTransliteration":239,"type":10,"ayahCount":241},35,"سُورَةُ فَاطِرٍ","Fatir","Фатир",45,{"id":243,"nameAr":244,"nameAz":245,"nameRu":246,"nameEn":245,"nameTransliteration":245,"type":10,"ayahCount":247},36,"سُورَةُ يسٓ","Ya-Sin","Йа Син",83,{"id":249,"nameAr":250,"nameAz":251,"nameRu":252,"nameEn":253,"nameTransliteration":253,"type":10,"ayahCount":254},37,"سُورَةُ الصَّافَّاتِ","Əs-Saffat","Ас-Саффат","As-Saffat",182,{"id":256,"nameAr":257,"nameAz":258,"nameRu":259,"nameEn":258,"nameTransliteration":258,"type":10,"ayahCount":195},38,"سُورَةُ صٓ","Sad","Сад",{"id":261,"nameAr":262,"nameAz":263,"nameRu":264,"nameEn":265,"nameTransliteration":265,"type":10,"ayahCount":60},39,"سُورَةُ الزُّمَرِ","Əz-Zumər","Аз-Зумар","Az-Zumar",{"id":267,"nameAr":268,"nameAz":269,"nameRu":270,"nameEn":271,"nameTransliteration":271,"type":10,"ayahCount":272},40,"سُورَةُ غَافِرٍ","Ğafir","Гафир","Ghafir",85,{"id":274,"nameAr":275,"nameAz":276,"nameRu":277,"nameEn":278,"nameTransliteration":278,"type":10,"ayahCount":235},41,"سُورَةُ فُصِّلَتۡ","Fussilət","Фуссилат","Fussilat",{"id":280,"nameAr":281,"nameAz":282,"nameRu":283,"nameEn":284,"nameTransliteration":284,"type":10,"ayahCount":285},42,"سُورَةُ الشُّورَىٰ","Əş-Şura","Аш-Шура","Ash-Shura",53,{"id":92,"nameAr":287,"nameAz":288,"nameRu":289,"nameEn":290,"nameTransliteration":290,"type":10,"ayahCount":291},"سُورَةُ الزُّخۡرُفِ","Əz-Zuxruf","Аз-Зухруф","Az-Zukhruf",89,{"id":293,"nameAr":294,"nameAz":295,"nameRu":296,"nameEn":297,"nameTransliteration":297,"type":10,"ayahCount":298},44,"سُورَةُ الدُّخَانِ","Əd-Duxan","Ад-Духан","Ad-Dukhan",59,{"id":241,"nameAr":300,"nameAz":301,"nameRu":302,"nameEn":303,"nameTransliteration":303,"type":10,"ayahCount":249},"سُورَةُ الجَاثِيَةِ","Əl-Casiyə","Аль-Джасийа","Al-Jathiyah",{"id":305,"nameAr":306,"nameAz":307,"nameRu":308,"nameEn":309,"nameTransliteration":309,"type":10,"ayahCount":237},46,"سُورَةُ الأَحۡقَافِ","Əl-Əhqaf","Аль-Ахкаф","Al-Ahqaf",{"id":311,"nameAr":312,"nameAz":313,"nameRu":314,"nameEn":315,"nameTransliteration":315,"type":18,"ayahCount":256},47,"سُورَةُ مُحَمَّدٍ","Muhəmməd","Мухаммад","Muhammad",{"id":317,"nameAr":318,"nameAz":319,"nameRu":320,"nameEn":321,"nameTransliteration":321,"type":18,"ayahCount":197},48,"سُورَةُ الفَتۡحِ","Əl-Fəth","Аль-Фатх","Al-Fath",{"id":323,"nameAr":324,"nameAz":325,"nameRu":326,"nameEn":327,"nameTransliteration":327,"type":18,"ayahCount":121},49,"سُورَةُ الحُجُرَاتِ","Əl-Hucurat","Аль-Худжурат","Al-Hujurat",{"id":329,"nameAr":330,"nameAz":331,"nameRu":332,"nameEn":331,"nameTransliteration":331,"type":10,"ayahCount":241},50,"سُورَةُ قٓ","Qaf","Каф",{"id":334,"nameAr":335,"nameAz":336,"nameRu":337,"nameEn":338,"nameTransliteration":338,"type":10,"ayahCount":209},51,"سُورَةُ الذَّارِيَاتِ","Əz-Zariyat","Аз-Зарийат","Adh-Dhariyat",{"id":99,"nameAr":340,"nameAz":341,"nameRu":342,"nameEn":343,"nameTransliteration":343,"type":10,"ayahCount":323},"سُورَةُ الطُّورِ","Ət-Tur","Ат-Тур","At-Tur",{"id":285,"nameAr":345,"nameAz":346,"nameRu":347,"nameEn":348,"nameTransliteration":348,"type":10,"ayahCount":349},"سُورَةُ النَّجۡمِ","Ən-Nəcm","Ан-Наджм","An-Najm",62,{"id":235,"nameAr":351,"nameAz":352,"nameRu":353,"nameEn":354,"nameTransliteration":354,"type":10,"ayahCount":355},"سُورَةُ القَمَرِ","Əl-Qəmər","Аль-Камар","Al-Qamar",55,{"id":355,"nameAr":357,"nameAz":358,"nameRu":359,"nameEn":360,"nameTransliteration":360,"type":18,"ayahCount":153},"سُورَةُ الرَّحۡمَٰن","Ər-Rəhman","Ар-Рахман","Ar-Rahman",{"id":362,"nameAr":363,"nameAz":364,"nameRu":365,"nameEn":366,"nameTransliteration":366,"type":10,"ayahCount":367},56,"سُورَةُ الوَاقِعَةِ","Əl-Vaqiə","Аль-Вакиа","Al-Waqiah",96,{"id":369,"nameAr":370,"nameAz":371,"nameRu":372,"nameEn":373,"nameTransliteration":373,"type":18,"ayahCount":197},57,"سُورَةُ الحَدِيدِ","Əl-Hədid","Аль-Хадид","Al-Hadid",{"id":375,"nameAr":376,"nameAz":377,"nameRu":378,"nameEn":379,"nameTransliteration":379,"type":18,"ayahCount":148},58,"سُورَةُ المُجَادلَةِ","Əl-Mucadilə","Аль-Муджадила","Al-Mujadilah",{"id":298,"nameAr":381,"nameAz":382,"nameRu":383,"nameEn":384,"nameTransliteration":384,"type":18,"ayahCount":162},"سُورَةُ الحَشۡرِ","Əl-Həşr","Аль-Хашр","Al-Hashr",{"id":209,"nameAr":386,"nameAz":387,"nameRu":388,"nameEn":389,"nameTransliteration":389,"type":18,"ayahCount":87},"سُورَةُ المُمۡتَحنَةِ","Əl-Mumtəhinə","Аль-Мумтахана","Al-Mumtahanah",{"id":391,"nameAr":392,"nameAz":393,"nameRu":394,"nameEn":395,"nameTransliteration":395,"type":18,"ayahCount":94},61,"سُورَةُ الصَّفِّ","Əs-Saff","Ас-Сафф","As-Saff",{"id":349,"nameAr":397,"nameAz":398,"nameRu":399,"nameEn":400,"nameTransliteration":400,"type":18,"ayahCount":75},"سُورَةُ الجُمُعَةِ","Əl-Cumuə","Аль-Джумуа","Al-Jumuah",{"id":402,"nameAr":403,"nameAz":404,"nameRu":405,"nameEn":406,"nameTransliteration":406,"type":18,"ayahCount":75},63,"سُورَةُ المُنَافِقُونَ","Əl-Munafiqun","Аль-Мунафикун","Al-Munafiqun",{"id":167,"nameAr":408,"nameAz":409,"nameRu":410,"nameEn":411,"nameTransliteration":411,"type":18,"ayahCount":121},"سُورَةُ التَّغَابُنِ","Ət-Təğabun","Ат-Тагабун","At-Taghabun",{"id":413,"nameAr":414,"nameAz":415,"nameRu":416,"nameEn":417,"nameTransliteration":417,"type":18,"ayahCount":81},65,"سُورَةُ الطَّلَاقِ","Ət-Talaq","Ат-Талак","At-Talaq",{"id":419,"nameAr":420,"nameAz":421,"nameRu":422,"nameEn":423,"nameTransliteration":423,"type":18,"ayahCount":81},66,"سُورَةُ التَّحۡرِيمِ","Ət-Təhrim","Ат-Тахрим","At-Tahrim",{"id":425,"nameAr":426,"nameAz":427,"nameRu":428,"nameEn":429,"nameTransliteration":429,"type":10,"ayahCount":204},67,"سُورَةُ المُلۡكِ","Əl-Mulk","Аль-Мульк","Al-Mulk",{"id":431,"nameAr":432,"nameAz":433,"nameRu":434,"nameEn":435,"nameTransliteration":435,"type":10,"ayahCount":99},68,"سُورَةُ القَلَمِ","Əl-Qələm","Аль-Калам","Al-Qalam",{"id":202,"nameAr":437,"nameAz":438,"nameRu":439,"nameEn":440,"nameTransliteration":440,"type":10,"ayahCount":99},"سُورَةُ الحَاقَّةِ","Əl-Haqqə","Аль-Хакка","Al-Haqqah",{"id":442,"nameAr":443,"nameAz":444,"nameRu":445,"nameEn":446,"nameTransliteration":446,"type":10,"ayahCount":293},70,"سُورَةُ المَعَارِجِ","Əl-Məaric","Аль-Мааридж","Al-Maarij",{"id":448,"nameAr":449,"nameAz":450,"nameRu":451,"nameEn":450,"nameTransliteration":450,"type":10,"ayahCount":190},71,"سُورَةُ نُوحٍ","Nuh","Нух",{"id":453,"nameAr":454,"nameAz":455,"nameRu":456,"nameEn":457,"nameTransliteration":457,"type":10,"ayahCount":190},72,"سُورَةُ الجِنِّ","Əl-Cinn","Аль-Джинн","Al-Jinn",{"id":229,"nameAr":459,"nameAz":460,"nameRu":461,"nameEn":462,"nameTransliteration":462,"type":10,"ayahCount":135},"سُورَةُ المُزَّمِّلِ","Əl-Muzzəmmil","Аль-Муззаммиль","Al-Muzzammil",{"id":464,"nameAr":465,"nameAz":466,"nameRu":467,"nameEn":468,"nameTransliteration":468,"type":10,"ayahCount":362},74,"سُورَةُ المُدَّثِّرِ","Əl-Muddəssir","Аль-Муддассир","Al-Muddaththir",{"id":60,"nameAr":470,"nameAz":471,"nameRu":472,"nameEn":473,"nameTransliteration":473,"type":10,"ayahCount":267},"سُورَةُ القِيَامَةِ","Əl-Qiyamə","Аль-Кийама","Al-Qiyamah",{"id":475,"nameAr":476,"nameAz":477,"nameRu":478,"nameEn":479,"nameTransliteration":479,"type":18,"ayahCount":211},76,"سُورَةُ الإِنسَانِ","Əl-İnsan","Аль-Инсан","Al-Insan",{"id":174,"nameAr":481,"nameAz":482,"nameRu":483,"nameEn":484,"nameTransliteration":484,"type":10,"ayahCount":329},"سُورَةُ المُرۡسَلَاتِ","Əl-Mursəlat","Аль-Мурсалат","Al-Mursalat",{"id":153,"nameAr":486,"nameAz":487,"nameRu":488,"nameEn":489,"nameTransliteration":489,"type":10,"ayahCount":267},"سُورَةُ النَّبَإِ","Ən-Nəbə","Ан-Наба","An-Naba",{"id":491,"nameAr":492,"nameAz":493,"nameRu":494,"nameEn":495,"nameTransliteration":495,"type":10,"ayahCount":305},79,"سُورَةُ النَّازِعَاتِ","Ən-Naziat","Ан-Назиат","An-Naziat",{"id":497,"nameAr":498,"nameAz":499,"nameRu":500,"nameEn":501,"nameTransliteration":501,"type":10,"ayahCount":280},80,"سُورَةُ عَبَسَ","Əbəsə","Абаса","Abasa",{"id":503,"nameAr":504,"nameAz":505,"nameRu":506,"nameEn":507,"nameTransliteration":507,"type":10,"ayahCount":197},81,"سُورَةُ التَّكۡوِيرِ","Ət-Təkvir","Ат-Таквир","At-Takwir",{"id":509,"nameAr":510,"nameAz":511,"nameRu":512,"nameEn":513,"nameTransliteration":513,"type":10,"ayahCount":128},82,"سُورَةُ الانفِطَارِ","Əl-İnfitar","Аль-Инфитар","Al-Infitar",{"id":247,"nameAr":515,"nameAz":516,"nameRu":517,"nameEn":518,"nameTransliteration":518,"type":10,"ayahCount":243},"سُورَةُ المُطَفِّفِينَ","Əl-Mutaffifin","Аль-Мутаффифин","Al-Mutaffifin",{"id":520,"nameAr":521,"nameAz":522,"nameRu":523,"nameEn":524,"nameTransliteration":524,"type":10,"ayahCount":169},84,"سُورَةُ الانشِقَاقِ","Əl-İnşiqaq","Аль-Иншикак","Al-Inshiqaq",{"id":272,"nameAr":526,"nameAz":527,"nameRu":528,"nameEn":529,"nameTransliteration":529,"type":10,"ayahCount":148},"سُورَةُ البُرُوجِ","Əl-Buruc","Аль-Бурудж","Al-Buruj",{"id":531,"nameAr":532,"nameAz":533,"nameRu":534,"nameEn":535,"nameTransliteration":535,"type":10,"ayahCount":115},86,"سُورَةُ الطَّارِقِ","Ət-Tariq","Ат-Тарик","At-Tariq",{"id":537,"nameAr":538,"nameAz":539,"nameRu":540,"nameEn":541,"nameTransliteration":541,"type":10,"ayahCount":128},87,"سُورَةُ الأَعۡلَىٰ","Əl-Əla","Аль-Аля","Al-Ala",{"id":195,"nameAr":543,"nameAz":544,"nameRu":545,"nameEn":546,"nameTransliteration":546,"type":10,"ayahCount":176},"سُورَةُ الغَاشِيَةِ","Əl-Ğaşiyə","Аль-Гашийа","Al-Ghashiyah",{"id":291,"nameAr":548,"nameAz":549,"nameRu":550,"nameEn":551,"nameTransliteration":551,"type":10,"ayahCount":204},"سُورَةُ الفَجۡرِ","Əl-Fəcr","Аль-Фаджр","Al-Fajr",{"id":553,"nameAr":554,"nameAz":555,"nameRu":556,"nameEn":557,"nameTransliteration":557,"type":10,"ayahCount":135},90,"سُورَةُ البَلَدِ","Əl-Bələd","Аль-Балад","Al-Balad",{"id":559,"nameAr":560,"nameAz":561,"nameRu":562,"nameEn":563,"nameTransliteration":563,"type":10,"ayahCount":101},91,"سُورَةُ الشَّمۡسِ","Əş-Şəms","Аш-Шамс","Ash-Shams",{"id":565,"nameAr":566,"nameAz":567,"nameRu":568,"nameEn":569,"nameTransliteration":569,"type":10,"ayahCount":141},92,"سُورَةُ اللَّيۡلِ","Əl-Leyl","Аль-Лайл","Al-Layl",{"id":188,"nameAr":571,"nameAz":572,"nameRu":573,"nameEn":574,"nameTransliteration":574,"type":10,"ayahCount":75},"سُورَةُ الضُّحَىٰ","Əd-Duha","Ад-Духа","Ad-Duha",{"id":576,"nameAr":577,"nameAz":578,"nameRu":579,"nameEn":580,"nameTransliteration":580,"type":10,"ayahCount":55},94,"سُورَةُ الشَّرۡحِ","Əş-Şərh","Аш-Шарх","Ash-Sharh",{"id":582,"nameAr":583,"nameAz":584,"nameRu":585,"nameEn":586,"nameTransliteration":586,"type":10,"ayahCount":55},95,"سُورَةُ التِّينِ","Ət-Tin","Ат-Тин","At-Tin",{"id":367,"nameAr":588,"nameAz":589,"nameRu":590,"nameEn":591,"nameTransliteration":591,"type":10,"ayahCount":128},"سُورَةُ العَلَقِ","Əl-Ələq","Аль-Алак","Al-Alaq",{"id":593,"nameAr":594,"nameAz":595,"nameRu":596,"nameEn":597,"nameTransliteration":597,"type":10,"ayahCount":35},97,"سُورَةُ القَدۡرِ","Əl-Qədr","Аль-Кадр","Al-Qadr",{"id":133,"nameAr":599,"nameAz":600,"nameRu":601,"nameEn":602,"nameTransliteration":602,"type":18,"ayahCount":55},"سُورَةُ البَيِّنَةِ","Əl-Beyyinə","Аль-Баййина","Al-Bayyinah",{"id":106,"nameAr":604,"nameAz":605,"nameRu":606,"nameEn":607,"nameTransliteration":607,"type":18,"ayahCount":55},"سُورَةُ الزَّلۡزَلَةِ","Əz-Zəlzələ","Аз-Залзала","Az-Zalzalah",{"id":609,"nameAr":610,"nameAz":611,"nameRu":612,"nameEn":613,"nameTransliteration":613,"type":10,"ayahCount":75},100,"سُورَةُ العَادِيَاتِ","Əl-Adiyat","Аль-Адийат","Al-Adiyat",{"id":615,"nameAr":616,"nameAz":617,"nameRu":618,"nameEn":619,"nameTransliteration":619,"type":10,"ayahCount":75},101,"سُورَةُ القَارِعَةِ","Əl-Qariə","Аль-Кариа","Al-Qariah",{"id":621,"nameAr":622,"nameAz":623,"nameRu":624,"nameEn":625,"nameTransliteration":625,"type":10,"ayahCount":55},102,"سُورَةُ التَّكَاثُرِ","Ət-Təkasur","Ат-Такасур","At-Takathur",{"id":627,"nameAr":628,"nameAz":629,"nameRu":630,"nameEn":631,"nameTransliteration":631,"type":10,"ayahCount":21},103,"سُورَةُ العَصۡرِ","Əl-Əsr","Аль-Аср","Al-Asr",{"id":633,"nameAr":634,"nameAz":635,"nameRu":636,"nameEn":637,"nameTransliteration":637,"type":10,"ayahCount":62},104,"سُورَةُ الهُمَزَةِ","Əl-Huməzə","Аль-Хумаза","Al-Humazah",{"id":639,"nameAr":640,"nameAz":641,"nameRu":642,"nameEn":643,"nameTransliteration":643,"type":10,"ayahCount":35},105,"سُورَةُ الفِيلِ","Əl-Fil","Аль-Филь","Al-Fil",{"id":645,"nameAr":646,"nameAz":647,"nameRu":648,"nameEn":649,"nameTransliteration":649,"type":10,"ayahCount":28},106,"سُورَةُ قُرَيۡشٍ","Qureyş","Курайш","Quraysh",{"id":651,"nameAr":652,"nameAz":653,"nameRu":654,"nameEn":655,"nameTransliteration":655,"type":10,"ayahCount":11},107,"سُورَةُ المَاعُونِ","Əl-Maun","Аль-Маун","Al-Maun",{"id":657,"nameAr":658,"nameAz":659,"nameRu":660,"nameEn":661,"nameTransliteration":661,"type":10,"ayahCount":21},108,"سُورَةُ الكَوۡثَرِ","Əl-Kövsər","Аль-Каусар","Al-Kawthar",{"id":73,"nameAr":663,"nameAz":664,"nameRu":665,"nameEn":666,"nameTransliteration":666,"type":10,"ayahCount":42},"سُورَةُ الكَافِرُونَ","Əl-Kafirun","Аль-Кафирун","Al-Kafirun",{"id":126,"nameAr":668,"nameAz":669,"nameRu":670,"nameEn":671,"nameTransliteration":671,"type":18,"ayahCount":21},"سُورَةُ النَّصۡرِ","Ən-Nəsr","Ан-Наср","An-Nasr",{"id":85,"nameAr":673,"nameAz":674,"nameRu":675,"nameEn":676,"nameTransliteration":676,"type":10,"ayahCount":35},"سُورَةُ المَسَدِ","Əl-Məsəd","Аль-Масад","Al-Masad",{"id":146,"nameAr":678,"nameAz":679,"nameRu":680,"nameEn":681,"nameTransliteration":681,"type":10,"ayahCount":28},"سُورَةُ الإِخۡلَاصِ","Əl-İxlas","Аль-Ихлас","Al-Ikhlas",{"id":683,"nameAr":684,"nameAz":685,"nameRu":686,"nameEn":687,"nameTransliteration":687,"type":10,"ayahCount":35},113,"سُورَةُ الفَلَقِ","Əl-Fələq","Аль-Фаляк","Al-Falaq",{"id":689,"nameAr":690,"nameAz":691,"nameRu":692,"nameEn":693,"nameTransliteration":693,"type":10,"ayahCount":42},114,"سُورَةُ النَّاسِ","Ən-Nas","Ан-Нас","An-Nas",{"sura":695,"meta":979},{"id":362,"nameAr":363,"nameAz":364,"nameRu":365,"nameEn":366,"nameTransliteration":366,"type":10,"ayahCount":367,"ayahs":696},[697,700,703,706,709,712,715,718,721,724,727,730,733,736,739,742,745,748,751,754,757,760,763,766,769,772,775,777,780,783,786,789,792,795,798,801,804,807,810,811,814,816,819,822,825,828,831,834,837,840,843,846,849,852,855,858,861,864,867,870,873,876,879,882,885,888,891,894,897,900,903,906,909,912,915,918,921,924,927,930,933,936,939,942,945,948,951,954,957,960,963,966,969,972,975,978],{"number":5,"arabic":698,"translation":699},"بِسْمِ ٱللَّهِ ٱلرَّحْمَٰنِ ٱلرَّحِيمِ إِذَا وَقَعَتِ ٱلْوَاقِعَةُ","Vaqiə qopacağı zaman",{"number":13,"arabic":701,"translation":702},"لَيْسَ لِوَقْعَتِهَا كَاذِبَةٌ","onun qopduğunu heç kəs dana bilməz.",{"number":21,"arabic":704,"translation":705},"خَافِضَةٌۭ رَّافِعَةٌ","O, bəzilərini alçaldacaq, bəzilərini də ucaldacaqdır.",{"number":28,"arabic":707,"translation":708},"إِذَا رُجَّتِ ٱلْأَرْضُ رَجًّۭا","Yer şiddətlə titrədiyi zaman,",{"number":35,"arabic":710,"translation":711},"وَبُسَّتِ ٱلْجِبَالُ بَسًّۭا","Dağlar parça-parça olub ovxalandığı",{"number":42,"arabic":713,"translation":714},"فَكَانَتْ هَبَآءًۭ مُّنۢبَثًّۭا","və ətrafa səpələnmiş toz-torpağa döndüyü zaman,",{"number":11,"arabic":716,"translation":717},"وَكُنتُمْ أَزْوَٰجًۭا ثَلَٰثَةًۭ","siz üç dəstəyə ayrılacaqsınız.",{"number":55,"arabic":719,"translation":720},"فَأَصْحَٰبُ ٱلْمَيْمَنَةِ مَآ أَصْحَٰبُ ٱلْمَيْمَنَةِ","Sağ tərəf sahibləri. Nə xoşbəxtdir sağ tərəf sahibləri!",{"number":62,"arabic":722,"translation":723},"وَأَصْحَٰبُ ٱلْمَشْـَٔمَةِ مَآ أَصْحَٰبُ ٱلْمَشْـَٔمَةِ","Sol tərəf sahibləri. Nə bədbəxtdir sol tərəf sahibləri!",{"number":69,"arabic":725,"translation":726},"وَٱلسَّٰبِقُونَ ٱلسَّٰبِقُونَ","Xeyirxah işlərdə öndə gedənlər, Cənnətdə də öndədirlər!",{"number":75,"arabic":728,"translation":729},"أُو۟لَٰٓئِكَ ٱلْمُقَرَّبُونَ","Onlar Allaha yaxın olanlar,",{"number":81,"arabic":731,"translation":732},"فِى جَنَّٰتِ ٱلنَّعِيمِ","Nəim bağlarında qalacaq kimsələrdir.",{"number":87,"arabic":734,"translation":735},"ثُلَّةٌۭ مِّنَ ٱلْأَوَّلِينَ","Onların çoxu əvvəlki nəsillərdən,",{"number":94,"arabic":737,"translation":738},"وَقَلِيلٌۭ مِّنَ ٱلْءَاخِرِينَ","az bir qismi də axırıncılardandır.",{"number":101,"arabic":740,"translation":741},"عَلَىٰ سُرُرٍۢ مَّوْضُونَةٍۢ","Onlar bəzənmiş taxtlar üstündə",{"number":108,"arabic":743,"translation":744},"مُّتَّكِـِٔينَ عَلَيْهَا مُتَقَٰبِلِينَ","qarşı-qarşıya əyləşib dirsəklənəcəklər.",{"number":115,"arabic":746,"translation":747},"يَطُوفُ عَلَيْهِمْ وِلْدَٰنٌۭ مُّخَلَّدُونَ","Onların ətrafında həmişəcavan xidmətçi oğlanlar fırlanacaqlar;",{"number":121,"arabic":749,"translation":750},"بِأَكْوَابٍۢ وَأَبَارِيقَ وَكَأْسٍۢ مِّن مَّعِينٍۢ","çeşmə şərabı ilə dolu badələr, bardaqlar və qədəhlərlə –",{"number":128,"arabic":752,"translation":753},"لَّا يُصَدَّعُونَ عَنْهَا وَلَا يُنزِفُونَ","ondan başları ağrımaz və məst olmazlar,",{"number":135,"arabic":755,"translation":756},"وَفَٰكِهَةٍۢ مِّمَّا يَتَخَيَّرُونَ","bəyənib seçdikləri meyvələr",{"number":141,"arabic":758,"translation":759},"وَلَحْمِ طَيْرٍۢ مِّمَّا يَشْتَهُونَ","və istədikləri quş əti ilə hərlənəcəklər.",{"number":148,"arabic":761,"translation":762},"وَحُورٌ عِينٌۭ","Onları iri qaragözlü hurilər gözləyir –",{"number":155,"arabic":764,"translation":765},"كَأَمْثَٰلِ ٱللُّؤْلُؤِ ٱلْمَكْنُونِ","sədəf içində saxlanılmış mirvariyə bənzər hurilər.",{"number":162,"arabic":767,"translation":768},"جَزَآءًۢ بِمَا كَانُوا۟ يَعْمَلُونَ","Bu, onların etdikləri əməllərin mükafatı olacaq.",{"number":169,"arabic":770,"translation":771},"لَا يَسْمَعُونَ فِيهَا لَغْوًۭا وَلَا تَأْثِيمًا","Onlar orada nə boş söz, nə də günaha səbəb olan söhbət eşidəcəklər.",{"number":176,"arabic":773,"translation":774},"إِلَّا قِيلًۭا سَلَٰمًۭا سَلَٰمًۭا","Ancaq: “Salam! Salam!”– sözləri eşidəcəklər.",{"number":183,"arabic":776,"translation":720},"وَأَصْحَٰبُ ٱلْيَمِينِ مَآ أَصْحَٰبُ ٱلْيَمِينِ",{"number":190,"arabic":778,"translation":779},"فِى سِدْرٍۢ مَّخْضُودٍۢ","Onlar tikansız sidr ağacları arasında,",{"number":197,"arabic":781,"translation":782},"وَطَلْحٍۢ مَّنضُودٍۢ","meyvələri salxım-salxım asılmış banan ağacları altında,",{"number":204,"arabic":784,"translation":785},"وَظِلٍّۢ مَّمْدُودٍۢ","uzanmış kölgəliklərdə,",{"number":211,"arabic":787,"translation":788},"وَمَآءٍۢ مَّسْكُوبٍۢ","daim axan sular kənarında,",{"number":218,"arabic":790,"translation":791},"وَفَٰكِهَةٍۢ كَثِيرَةٍۢ","çoxlu meyvələr,",{"number":224,"arabic":793,"translation":794},"لَّا مَقْطُوعَةٍۢ وَلَا مَمْنُوعَةٍۢ","tükənməz və qadağan edilməyən meyvələr içində",{"number":216,"arabic":796,"translation":797},"وَفُرُشٍۢ مَّرْفُوعَةٍ","və hündür döşəklər üstündə olacaqlar.",{"number":237,"arabic":799,"translation":800},"إِنَّآ أَنشَأْنَٰهُنَّ إِنشَآءًۭ","Biz Cənnətdəki qadınları yeni biçimdə yaradacağıq.",{"number":243,"arabic":802,"translation":803},"فَجَعَلْنَٰهُنَّ أَبْكَارًا","Onları bakirə qızlar edəcəyik –",{"number":249,"arabic":805,"translation":806},"عُرُبًا أَتْرَابًۭا","ərlərini sevən, həmyaşıdlar.",{"number":256,"arabic":808,"translation":809},"لِّأَصْحَٰبِ ٱلْيَمِينِ","Bunlar sağ tərəf sahibləri üçündür.",{"number":261,"arabic":734,"translation":735},{"number":267,"arabic":812,"translation":813},"وَثُلَّةٌۭ مِّنَ ٱلْءَاخِرِينَ","bir qismi də axırıncılardandır.",{"number":274,"arabic":815,"translation":723},"وَأَصْحَٰبُ ٱلشِّمَالِ مَآ أَصْحَٰبُ ٱلشِّمَالِ",{"number":280,"arabic":817,"translation":818},"فِى سَمُومٍۢ وَحَمِيمٍۢ","Onlar qızmar yel və qaynar su içində,",{"number":92,"arabic":820,"translation":821},"وَظِلٍّۢ مِّن يَحْمُومٍۢ","qapqara duman kölgəsində olacaqlar.",{"number":293,"arabic":823,"translation":824},"لَّا بَارِدٍۢ وَلَا كَرِيمٍ","Bu duman nə sərin, nə də xoşagələndir.",{"number":241,"arabic":826,"translation":827},"إِنَّهُمْ كَانُوا۟ قَبْلَ ذَٰلِكَ مُتْرَفِينَ","Onlar bundan əvvəl cah-calal içində idilər,",{"number":305,"arabic":829,"translation":830},"وَكَانُوا۟ يُصِرُّونَ عَلَى ٱلْحِنثِ ٱلْعَظِيمِ","böyük günah işlətməkdə israr edirdilər",{"number":311,"arabic":832,"translation":833},"وَكَانُوا۟ يَقُولُونَ أَئِذَا مِتْنَا وَكُنَّا تُرَابًۭا وَعِظَٰمًا أَءِنَّا لَمَبْعُوثُونَ","və deyirdilər: “Məgər biz ölüb torpaq və sür-sümük olduqdan sonra yenidənmi dirildiləcəyik?",{"number":317,"arabic":835,"translation":836},"أَوَءَابَآؤُنَا ٱلْأَوَّلُونَ","Yaxud bizim əcdadlarımız dirildiləcəklərmi?”",{"number":323,"arabic":838,"translation":839},"قُلْ إِنَّ ٱلْأَوَّلِينَ وَٱلْءَاخِرِينَ","De: “Şübhəsiz ki, əvvəlkilər də, sonrakılar da,",{"number":329,"arabic":841,"translation":842},"لَمَجْمُوعُونَ إِلَىٰ مِيقَٰتِ يَوْمٍۢ مَّعْلُومٍۢ","bəlli bir günün müəyyən vaxtında mütləq toplanılacaqlar.",{"number":334,"arabic":844,"translation":845},"ثُمَّ إِنَّكُمْ أَيُّهَا ٱلضَّآلُّونَ ٱلْمُكَذِّبُونَ","Sonra, siz ey doğru yoldan azanlar, haqqı yalan sayanlar!",{"number":99,"arabic":847,"translation":848},"لَءَاكِلُونَ مِن شَجَرٍۢ مِّن زَقُّومٍۢ","Siz mütləq zəqqum ağacından yeyəcəksiniz,",{"number":285,"arabic":850,"translation":851},"فَمَالِـُٔونَ مِنْهَا ٱلْبُطُونَ","qarınlarınızı onunla dolduracaqsınız,",{"number":235,"arabic":853,"translation":854},"فَشَٰرِبُونَ عَلَيْهِ مِنَ ٱلْحَمِيمِ","üstündən də qaynar su içəcəksiniz.",{"number":355,"arabic":856,"translation":857},"فَشَٰرِبُونَ شُرْبَ ٱلْهِيمِ","Siz onu susamış xəstə dəvələr kimi içəcəksiniz”.",{"number":362,"arabic":859,"translation":860},"هَٰذَا نُزُلُهُمْ يَوْمَ ٱلدِّينِ","Bu onların Haqq-hesab günündəki ziyafətidir.",{"number":369,"arabic":862,"translation":863},"نَحْنُ خَلَقْنَٰكُمْ فَلَوْلَا تُصَدِّقُونَ","Sizi Biz yaratdıq. Bəs nə üçün dirildiləcəyinizi təsdiq etmirsiniz?",{"number":375,"arabic":865,"translation":866},"أَفَرَءَيْتُم مَّا تُمْنُونَ","Axıtdığınız nütfəni gördünüzmü?",{"number":298,"arabic":868,"translation":869},"ءَأَنتُمْ تَخْلُقُونَهُۥٓ أَمْ نَحْنُ ٱلْخَٰلِقُونَ","Onu siz yaradırsınız, yoxsa Biz?",{"number":209,"arabic":871,"translation":872},"نَحْنُ قَدَّرْنَا بَيْنَكُمُ ٱلْمَوْتَ وَمَا نَحْنُ بِمَسْبُوقِينَ","Sizin aranızda ölümü Biz müəyyən etdik və heç nə Bizim qarşımızı ala bilməz.",{"number":391,"arabic":874,"translation":875},"عَلَىٰٓ أَن نُّبَدِّلَ أَمْثَٰلَكُمْ وَنُنشِئَكُمْ فِى مَا لَا تَعْلَمُونَ","Sizi bənzərləriniz ilə əvəz etməyə və sizi özünüz bilmədiyiniz başqa bir şəkildə yaratmağa Bizə mane olan tapılmaz.",{"number":349,"arabic":877,"translation":878},"وَلَقَدْ عَلِمْتُمُ ٱلنَّشْأَةَ ٱلْأُولَىٰ فَلَوْلَا تَذَكَّرُونَ","Siz ilk yaradılışı bilirsiniz. Bəs nə üçün dirildiləcəyiniz barədə düşünmürsünüz?",{"number":402,"arabic":880,"translation":881},"أَفَرَءَيْتُم مَّا تَحْرُثُونَ","Əkdiyinizi gördünüzmü?",{"number":167,"arabic":883,"translation":884},"ءَأَنتُمْ تَزْرَعُونَهُۥٓ أَمْ نَحْنُ ٱلزَّٰرِعُونَ","Onu siz bitirirsiniz, yoxsa Biz?",{"number":413,"arabic":886,"translation":887},"لَوْ نَشَآءُ لَجَعَلْنَٰهُ حُطَٰمًۭا فَظَلْتُمْ تَفَكَّهُونَ","Əgər Biz istəsəydik, onu bir saman çöpünə döndərər, siz də heyrətə gələrdiniz,",{"number":419,"arabic":889,"translation":890},"إِنَّا لَمُغْرَمُونَ","və deyərdiniz: “Biz ziyana uğradıq.",{"number":425,"arabic":892,"translation":893},"بَلْ نَحْنُ مَحْرُومُونَ","Daha doğrusu nemətlərdən məhrum olduq!”",{"number":431,"arabic":895,"translation":896},"أَفَرَءَيْتُمُ ٱلْمَآءَ ٱلَّذِى تَشْرَبُونَ","İçdiyiniz suyu gördünüzmü?",{"number":202,"arabic":898,"translation":899},"ءَأَنتُمْ أَنزَلْتُمُوهُ مِنَ ٱلْمُزْنِ أَمْ نَحْنُ ٱلْمُنزِلُونَ","Onu buluddan siz endirirsiniz, yoxsa Biz?",{"number":442,"arabic":901,"translation":902},"لَوْ نَشَآءُ جَعَلْنَٰهُ أُجَاجًۭا فَلَوْلَا تَشْكُرُونَ","Əgər istəsəydik, onu acı edərdik. Bəs nə üçün şükür etmirsiniz?",{"number":448,"arabic":904,"translation":905},"أَفَرَءَيْتُمُ ٱلنَّارَ ٱلَّتِى تُورُونَ","Yandırdığınız odu gördünüzmü?",{"number":453,"arabic":907,"translation":908},"ءَأَنتُمْ أَنشَأْتُمْ شَجَرَتَهَآ أَمْ نَحْنُ ٱلْمُنشِـُٔونَ","Onun ağacını siz yaradırsınız, yoxsa Biz?",{"number":229,"arabic":910,"translation":911},"نَحْنُ جَعَلْنَٰهَا تَذْكِرَةًۭ وَمَتَٰعًۭا لِّلْمُقْوِينَ","Biz onu Cəhənnəmi yada salmaq və müsafirlərin istifadəsi üçün yaratdıq.",{"number":464,"arabic":913,"translation":914},"فَسَبِّحْ بِٱسْمِ رَبِّكَ ٱلْعَظِيمِ","Elə isə Ulu Rəbbinin adına təriflər de!",{"number":60,"arabic":916,"translation":917},"۞ فَلَآ أُقْسِمُ بِمَوَٰقِعِ ٱلنُّجُومِ","Ulduzların batdığı yerlərə and olsun!",{"number":475,"arabic":919,"translation":920},"وَإِنَّهُۥ لَقَسَمٌۭ لَّوْ تَعْلَمُونَ عَظِيمٌ","Kaş bunun, doğrudan da, böyük bir and olduğunu biləydiniz.",{"number":174,"arabic":922,"translation":923},"إِنَّهُۥ لَقُرْءَانٌۭ كَرِيمٌۭ","Həqiqətən, bu, ehtirama layiq Qurandır,",{"number":153,"arabic":925,"translation":926},"فِى كِتَٰبٍۢ مَّكْنُونٍۢ","qorunub saxlanılan Yazıdadır (Lövhi-məhfuzdadır).",{"number":491,"arabic":928,"translation":929},"لَّا يَمَسُّهُۥٓ إِلَّا ٱلْمُطَهَّرُونَ","Ona yalnız pak olanlar toxunur.",{"number":497,"arabic":931,"translation":932},"تَنزِيلٌۭ مِّن رَّبِّ ٱلْعَٰلَمِينَ","O, aləmlərin Rəbbi tərəfindən nazil edilmişdir.",{"number":503,"arabic":934,"translation":935},"أَفَبِهَٰذَا ٱلْحَدِيثِ أَنتُم مُّدْهِنُونَ","Siz bu kəlamı yalan sayırsınız?",{"number":509,"arabic":937,"translation":938},"وَتَجْعَلُونَ رِزْقَكُمْ أَنَّكُمْ تُكَذِّبُونَ","Sizə verilən ruziyə şükür etməyi, onu yalan saymaqla yerinə yetirirsiniz?",{"number":247,"arabic":940,"translation":941},"فَلَوْلَآ إِذَا بَلَغَتِ ٱلْحُلْقُومَ","Can boğaza yetişdiyi zaman –",{"number":520,"arabic":943,"translation":944},"وَأَنتُمْ حِينَئِذٍۢ تَنظُرُونَ","həmin an siz can verən adama baxırsınız.",{"number":272,"arabic":946,"translation":947},"وَنَحْنُ أَقْرَبُ إِلَيْهِ مِنكُمْ وَلَٰكِن لَّا تُبْصِرُونَ","Biz ona sizdən daha yaxın oluruq, siz isə bunu görmürsünüz.",{"number":531,"arabic":949,"translation":950},"فَلَوْلَآ إِن كُنتُمْ غَيْرَ مَدِينِينَ","Madam ki siz iddianıza görə haqq-hesab olunmayacaqsınız",{"number":537,"arabic":952,"translation":953},"تَرْجِعُونَهَآ إِن كُنتُمْ صَٰدِقِينَ","və doğru danışanlarsınız, onda, o canı geri qaytarın?",{"number":195,"arabic":955,"translation":956},"فَأَمَّآ إِن كَانَ مِنَ ٱلْمُقَرَّبِينَ","Amma əgər o, Allaha yaxın olanlardandırsa,",{"number":291,"arabic":958,"translation":959},"فَرَوْحٌۭ وَرَيْحَانٌۭ وَجَنَّتُ نَعِيمٍۢ","onda rəhmətə, gözəl ruziyə və Nəim bağına yetişər.",{"number":553,"arabic":961,"translation":962},"وَأَمَّآ إِن كَانَ مِنْ أَصْحَٰبِ ٱلْيَمِينِ","Əgər o, sağ tərəf sahiblərindəndirsə,",{"number":559,"arabic":964,"translation":965},"فَسَلَٰمٌۭ لَّكَ مِنْ أَصْحَٰبِ ٱلْيَمِينِ","ona: “Sağ tərəf sahiblərindən sənə salam olsun!”– deyiləcəkdir.",{"number":565,"arabic":967,"translation":968},"وَأَمَّآ إِن كَانَ مِنَ ٱلْمُكَذِّبِينَ ٱلضَّآلِّينَ","Yox əgər o, haqqı yalan sayanlardan və doğru yoldan azanlardandırsa,",{"number":188,"arabic":970,"translation":971},"فَنُزُلٌۭ مِّنْ حَمِيمٍۢ","onun ziyafəti qaynar su olacaq,",{"number":576,"arabic":973,"translation":974},"وَتَصْلِيَةُ جَحِيمٍ","özü də Cəhənnəmdə yanacaqdır.",{"number":582,"arabic":976,"translation":977},"إِنَّ هَٰذَا لَهُوَ حَقُّ ٱلْيَقِينِ","Həqiqətən, bu, şübhə doğurmayan bir həqiqətdir.",{"number":367,"arabic":913,"translation":914},[980,981,982,983,984,985,986,987,988,989,990,991,992,993,994,995,996,997,998,999,1000,1001,1002,1003,1004,1005,1006,1007,1008,1009,1010,1011,1012,1013,1014,1015,1016,1017,1018,1019,1020,1021,1022,1023,1024,1025,1026,1027,1028,1029,1030,1031,1032,1033,1034,1035,1036,1037,1038,1039,1040,1041,1042,1043,1044,1045,1046,1047,1048,1049,1050,1051,1052,1053,1054,1055,1056,1057,1058,1059,1060,1061,1062,1063,1064,1065,1066,1067,1068,1069,1070,1071,1072,1073,1074,1075,1076,1077,1078,1079,1080,1081,1082,1083,1084,1085,1086,1087,1088,1089,1090,1091,1092,1093],{"id":5,"nameAr":6,"nameAz":7,"nameRu":8,"nameEn":9,"nameTransliteration":9,"type":10,"ayahCount":11},{"id":13,"nameAr":14,"nameAz":15,"nameRu":16,"nameEn":17,"nameTransliteration":17,"type":18,"ayahCount":19},{"id":21,"nameAr":22,"nameAz":23,"nameRu":24,"nameEn":25,"nameTransliteration":25,"type":18,"ayahCount":26},{"id":28,"nameAr":29,"nameAz":30,"nameRu":31,"nameEn":32,"nameTransliteration":32,"type":18,"ayahCount":33},{"id":35,"nameAr":36,"nameAz":37,"nameRu":38,"nameEn":39,"nameTransliteration":39,"type":18,"ayahCount":40},{"id":42,"nameAr":43,"nameAz":44,"nameRu":45,"nameEn":46,"nameTransliteration":46,"type":10,"ayahCount":47},{"id":11,"nameAr":49,"nameAz":50,"nameRu":51,"nameEn":52,"nameTransliteration":52,"type":10,"ayahCount":53},{"id":55,"nameAr":56,"nameAz":57,"nameRu":58,"nameEn":59,"nameTransliteration":59,"type":18,"ayahCount":60},{"id":62,"nameAr":63,"nameAz":64,"nameRu":65,"nameEn":66,"nameTransliteration":66,"type":18,"ayahCount":67},{"id":69,"nameAr":70,"nameAz":71,"nameRu":72,"nameEn":71,"nameTransliteration":71,"type":10,"ayahCount":73},{"id":75,"nameAr":76,"nameAz":77,"nameRu":78,"nameEn":77,"nameTransliteration":77,"type":10,"ayahCount":79},{"id":81,"nameAr":82,"nameAz":83,"nameRu":84,"nameEn":83,"nameTransliteration":83,"type":10,"ayahCount":85},{"id":87,"nameAr":88,"nameAz":89,"nameRu":90,"nameEn":91,"nameTransliteration":91,"type":18,"ayahCount":92},{"id":94,"nameAr":95,"nameAz":96,"nameRu":97,"nameEn":98,"nameTransliteration":98,"type":10,"ayahCount":99},{"id":101,"nameAr":102,"nameAz":103,"nameRu":104,"nameEn":105,"nameTransliteration":105,"type":10,"ayahCount":106},{"id":108,"nameAr":109,"nameAz":110,"nameRu":111,"nameEn":112,"nameTransliteration":112,"type":10,"ayahCount":113},{"id":115,"nameAr":116,"nameAz":117,"nameRu":118,"nameEn":119,"nameTransliteration":119,"type":10,"ayahCount":85},{"id":121,"nameAr":122,"nameAz":123,"nameRu":124,"nameEn":125,"nameTransliteration":125,"type":10,"ayahCount":126},{"id":128,"nameAr":129,"nameAz":130,"nameRu":131,"nameEn":132,"nameTransliteration":132,"type":10,"ayahCount":133},{"id":135,"nameAr":136,"nameAz":137,"nameRu":138,"nameEn":137,"nameTransliteration":137,"type":10,"ayahCount":139},{"id":141,"nameAr":142,"nameAz":143,"nameRu":144,"nameEn":145,"nameTransliteration":145,"type":10,"ayahCount":146},{"id":148,"nameAr":149,"nameAz":150,"nameRu":151,"nameEn":152,"nameTransliteration":152,"type":18,"ayahCount":153},{"id":155,"nameAr":156,"nameAz":157,"nameRu":158,"nameEn":159,"nameTransliteration":159,"type":10,"ayahCount":160},{"id":162,"nameAr":163,"nameAz":164,"nameRu":165,"nameEn":166,"nameTransliteration":166,"type":18,"ayahCount":167},{"id":169,"nameAr":170,"nameAz":171,"nameRu":172,"nameEn":173,"nameTransliteration":173,"type":10,"ayahCount":174},{"id":176,"nameAr":177,"nameAz":178,"nameRu":179,"nameEn":180,"nameTransliteration":180,"type":10,"ayahCount":181},{"id":183,"nameAr":184,"nameAz":185,"nameRu":186,"nameEn":187,"nameTransliteration":187,"type":10,"ayahCount":188},{"id":190,"nameAr":191,"nameAz":192,"nameRu":193,"nameEn":194,"nameTransliteration":194,"type":10,"ayahCount":195},{"id":197,"nameAr":198,"nameAz":199,"nameRu":200,"nameEn":201,"nameTransliteration":201,"type":10,"ayahCount":202},{"id":204,"nameAr":205,"nameAz":206,"nameRu":207,"nameEn":208,"nameTransliteration":208,"type":10,"ayahCount":209},{"id":211,"nameAr":212,"nameAz":213,"nameRu":214,"nameEn":215,"nameTransliteration":215,"type":10,"ayahCount":216},{"id":218,"nameAr":219,"nameAz":220,"nameRu":221,"nameEn":222,"nameTransliteration":222,"type":10,"ayahCount":204},{"id":224,"nameAr":225,"nameAz":226,"nameRu":227,"nameEn":228,"nameTransliteration":228,"type":18,"ayahCount":229},{"id":216,"nameAr":231,"nameAz":232,"nameRu":233,"nameEn":234,"nameTransliteration":234,"type":10,"ayahCount":235},{"id":237,"nameAr":238,"nameAz":239,"nameRu":240,"nameEn":239,"nameTransliteration":239,"type":10,"ayahCount":241},{"id":243,"nameAr":244,"nameAz":245,"nameRu":246,"nameEn":245,"nameTransliteration":245,"type":10,"ayahCount":247},{"id":249,"nameAr":250,"nameAz":251,"nameRu":252,"nameEn":253,"nameTransliteration":253,"type":10,"ayahCount":254},{"id":256,"nameAr":257,"nameAz":258,"nameRu":259,"nameEn":258,"nameTransliteration":258,"type":10,"ayahCount":195},{"id":261,"nameAr":262,"nameAz":263,"nameRu":264,"nameEn":265,"nameTransliteration":265,"type":10,"ayahCount":60},{"id":267,"nameAr":268,"nameAz":269,"nameRu":270,"nameEn":271,"nameTransliteration":271,"type":10,"ayahCount":272},{"id":274,"nameAr":275,"nameAz":276,"nameRu":277,"nameEn":278,"nameTransliteration":278,"type":10,"ayahCount":235},{"id":280,"nameAr":281,"nameAz":282,"nameRu":283,"nameEn":284,"nameTransliteration":284,"type":10,"ayahCount":285},{"id":92,"nameAr":287,"nameAz":288,"nameRu":289,"nameEn":290,"nameTransliteration":290,"type":10,"ayahCount":291},{"id":293,"nameAr":294,"nameAz":295,"nameRu":296,"nameEn":297,"nameTransliteration":297,"type":10,"ayahCount":298},{"id":241,"nameAr":300,"nameAz":301,"nameRu":302,"nameEn":303,"nameTransliteration":303,"type":10,"ayahCount":249},{"id":305,"nameAr":306,"nameAz":307,"nameRu":308,"nameEn":309,"nameTransliteration":309,"type":10,"ayahCount":237},{"id":311,"nameAr":312,"nameAz":313,"nameRu":314,"nameEn":315,"nameTransliteration":315,"type":18,"ayahCount":256},{"id":317,"nameAr":318,"nameAz":319,"nameRu":320,"nameEn":321,"nameTransliteration":321,"type":18,"ayahCount":197},{"id":323,"nameAr":324,"nameAz":325,"nameRu":326,"nameEn":327,"nameTransliteration":327,"type":18,"ayahCount":121},{"id":329,"nameAr":330,"nameAz":331,"nameRu":332,"nameEn":331,"nameTransliteration":331,"type":10,"ayahCount":241},{"id":334,"nameAr":335,"nameAz":336,"nameRu":337,"nameEn":338,"nameTransliteration":338,"type":10,"ayahCount":209},{"id":99,"nameAr":340,"nameAz":341,"nameRu":342,"nameEn":343,"nameTransliteration":343,"type":10,"ayahCount":323},{"id":285,"nameAr":345,"nameAz":346,"nameRu":347,"nameEn":348,"nameTransliteration":348,"type":10,"ayahCount":349},{"id":235,"nameAr":351,"nameAz":352,"nameRu":353,"nameEn":354,"nameTransliteration":354,"type":10,"ayahCount":355},{"id":355,"nameAr":357,"nameAz":358,"nameRu":359,"nameEn":360,"nameTransliteration":360,"type":18,"ayahCount":153},{"id":362,"nameAr":363,"nameAz":364,"nameRu":365,"nameEn":366,"nameTransliteration":366,"type":10,"ayahCount":367},{"id":369,"nameAr":370,"nameAz":371,"nameRu":372,"nameEn":373,"nameTransliteration":373,"type":18,"ayahCount":197},{"id":375,"nameAr":376,"nameAz":377,"nameRu":378,"nameEn":379,"nameTransliteration":379,"type":18,"ayahCount":148},{"id":298,"nameAr":381,"nameAz":382,"nameRu":383,"nameEn":384,"nameTransliteration":384,"type":18,"ayahCount":162},{"id":209,"nameAr":386,"nameAz":387,"nameRu":388,"nameEn":389,"nameTransliteration":389,"type":18,"ayahCount":87},{"id":391,"nameAr":392,"nameAz":393,"nameRu":394,"nameEn":395,"nameTransliteration":395,"type":18,"ayahCount":94},{"id":349,"nameAr":397,"nameAz":398,"nameRu":399,"nameEn":400,"nameTransliteration":400,"type":18,"ayahCount":75},{"id":402,"nameAr":403,"nameAz":404,"nameRu":405,"nameEn":406,"nameTransliteration":406,"type":18,"ayahCount":75},{"id":167,"nameAr":408,"nameAz":409,"nameRu":410,"nameEn":411,"nameTransliteration":411,"type":18,"ayahCount":121},{"id":413,"nameAr":414,"nameAz":415,"nameRu":416,"nameEn":417,"nameTransliteration":417,"type":18,"ayahCount":81},{"id":419,"nameAr":420,"nameAz":421,"nameRu":422,"nameEn":423,"nameTransliteration":423,"type":18,"ayahCount":81},{"id":425,"nameAr":426,"nameAz":427,"nameRu":428,"nameEn":429,"nameTransliteration":429,"type":10,"ayahCount":204},{"id":431,"nameAr":432,"nameAz":433,"nameRu":434,"nameEn":435,"nameTransliteration":435,"type":10,"ayahCount":99},{"id":202,"nameAr":437,"nameAz":438,"nameRu":439,"nameEn":440,"nameTransliteration":440,"type":10,"ayahCount":99},{"id":442,"nameAr":443,"nameAz":444,"nameRu":445,"nameEn":446,"nameTransliteration":446,"type":10,"ayahCount":293},{"id":448,"nameAr":449,"nameAz":450,"nameRu":451,"nameEn":450,"nameTransliteration":450,"type":10,"ayahCount":190},{"id":453,"nameAr":454,"nameAz":455,"nameRu":456,"nameEn":457,"nameTransliteration":457,"type":10,"ayahCount":190},{"id":229,"nameAr":459,"nameAz":460,"nameRu":461,"nameEn":462,"nameTransliteration":462,"type":10,"ayahCount":135},{"id":464,"nameAr":465,"nameAz":466,"nameRu":467,"nameEn":468,"nameTransliteration":468,"type":10,"ayahCount":362},{"id":60,"nameAr":470,"nameAz":471,"nameRu":472,"nameEn":473,"nameTransliteration":473,"type":10,"ayahCount":267},{"id":475,"nameAr":476,"nameAz":477,"nameRu":478,"nameEn":479,"nameTransliteration":479,"type":18,"ayahCount":211},{"id":174,"nameAr":481,"nameAz":482,"nameRu":483,"nameEn":484,"nameTransliteration":484,"type":10,"ayahCount":329},{"id":153,"nameAr":486,"nameAz":487,"nameRu":488,"nameEn":489,"nameTransliteration":489,"type":10,"ayahCount":267},{"id":491,"nameAr":492,"nameAz":493,"nameRu":494,"nameEn":495,"nameTransliteration":495,"type":10,"ayahCount":305},{"id":497,"nameAr":498,"nameAz":499,"nameRu":500,"nameEn":501,"nameTransliteration":501,"type":10,"ayahCount":280},{"id":503,"nameAr":504,"nameAz":505,"nameRu":506,"nameEn":507,"nameTransliteration":507,"type":10,"ayahCount":197},{"id":509,"nameAr":510,"nameAz":511,"nameRu":512,"nameEn":513,"nameTransliteration":513,"type":10,"ayahCount":128},{"id":247,"nameAr":515,"nameAz":516,"nameRu":517,"nameEn":518,"nameTransliteration":518,"type":10,"ayahCount":243},{"id":520,"nameAr":521,"nameAz":522,"nameRu":523,"nameEn":524,"nameTransliteration":524,"type":10,"ayahCount":169},{"id":272,"nameAr":526,"nameAz":527,"nameRu":528,"nameEn":529,"nameTransliteration":529,"type":10,"ayahCount":148},{"id":531,"nameAr":532,"nameAz":533,"nameRu":534,"nameEn":535,"nameTransliteration":535,"type":10,"ayahCount":115},{"id":537,"nameAr":538,"nameAz":539,"nameRu":540,"nameEn":541,"nameTransliteration":541,"type":10,"ayahCount":128},{"id":195,"nameAr":543,"nameAz":544,"nameRu":545,"nameEn":546,"nameTransliteration":546,"type":10,"ayahCount":176},{"id":291,"nameAr":548,"nameAz":549,"nameRu":550,"nameEn":551,"nameTransliteration":551,"type":10,"ayahCount":204},{"id":553,"nameAr":554,"nameAz":555,"nameRu":556,"nameEn":557,"nameTransliteration":557,"type":10,"ayahCount":135},{"id":559,"nameAr":560,"nameAz":561,"nameRu":562,"nameEn":563,"nameTransliteration":563,"type":10,"ayahCount":101},{"id":565,"nameAr":566,"nameAz":567,"nameRu":568,"nameEn":569,"nameTransliteration":569,"type":10,"ayahCount":141},{"id":188,"nameAr":571,"nameAz":572,"nameRu":573,"nameEn":574,"nameTransliteration":574,"type":10,"ayahCount":75},{"id":576,"nameAr":577,"nameAz":578,"nameRu":579,"nameEn":580,"nameTransliteration":580,"type":10,"ayahCount":55},{"id":582,"nameAr":583,"nameAz":584,"nameRu":585,"nameEn":586,"nameTransliteration":586,"type":10,"ayahCount":55},{"id":367,"nameAr":588,"nameAz":589,"nameRu":590,"nameEn":591,"nameTransliteration":591,"type":10,"ayahCount":128},{"id":593,"nameAr":594,"nameAz":595,"nameRu":596,"nameEn":597,"nameTransliteration":597,"type":10,"ayahCount":35},{"id":133,"nameAr":599,"nameAz":600,"nameRu":601,"nameEn":602,"nameTransliteration":602,"type":18,"ayahCount":55},{"id":106,"nameAr":604,"nameAz":605,"nameRu":606,"nameEn":607,"nameTransliteration":607,"type":18,"ayahCount":55},{"id":609,"nameAr":610,"nameAz":611,"nameRu":612,"nameEn":613,"nameTransliteration":613,"type":10,"ayahCount":75},{"id":615,"nameAr":616,"nameAz":617,"nameRu":618,"nameEn":619,"nameTransliteration":619,"type":10,"ayahCount":75},{"id":621,"nameAr":622,"nameAz":623,"nameRu":624,"nameEn":625,"nameTransliteration":625,"type":10,"ayahCount":55},{"id":627,"nameAr":628,"nameAz":629,"nameRu":630,"nameEn":631,"nameTransliteration":631,"type":10,"ayahCount":21},{"id":633,"nameAr":634,"nameAz":635,"nameRu":636,"nameEn":637,"nameTransliteration":637,"type":10,"ayahCount":62},{"id":639,"nameAr":640,"nameAz":641,"nameRu":642,"nameEn":643,"nameTransliteration":643,"type":10,"ayahCount":35},{"id":645,"nameAr":646,"nameAz":647,"nameRu":648,"nameEn":649,"nameTransliteration":649,"type":10,"ayahCount":28},{"id":651,"nameAr":652,"nameAz":653,"nameRu":654,"nameEn":655,"nameTransliteration":655,"type":10,"ayahCount":11},{"id":657,"nameAr":658,"nameAz":659,"nameRu":660,"nameEn":661,"nameTransliteration":661,"type":10,"ayahCount":21},{"id":73,"nameAr":663,"nameAz":664,"nameRu":665,"nameEn":666,"nameTransliteration":666,"type":10,"ayahCount":42},{"id":126,"nameAr":668,"nameAz":669,"nameRu":670,"nameEn":671,"nameTransliteration":671,"type":18,"ayahCount":21},{"id":85,"nameAr":673,"nameAz":674,"nameRu":675,"nameEn":676,"nameTransliteration":676,"type":10,"ayahCount":35},{"id":146,"nameAr":678,"nameAz":679,"nameRu":680,"nameEn":681,"nameTransliteration":681,"type":10,"ayahCount":28},{"id":683,"nameAr":684,"nameAz":685,"nameRu":686,"nameEn":687,"nameTransliteration":687,"type":10,"ayahCount":35},{"id":689,"nameAr":690,"nameAz":691,"nameRu":692,"nameEn":693,"nameTransliteration":693,"type":10,"ayahCount":42},{"edition":1095,"sura":362,"blocks":1096},"saadi-az",[1097,1099,1101,1103,1105,1107,1109,1111,1113,1115,1117,1119,1121,1123,1125,1127,1129,1131,1133,1135,1137,1139,1141,1143,1145,1147,1149,1151,1153,1155,1157,1159,1161,1163,1165,1167,1169,1171,1173,1175,1177,1179,1181,1183,1185,1187],{"from":5,"to":13,"text":1098},"Fövqəluca, qarşısıalınmaz bir hadisənin – Qiyamət gününün başlandığı vaxtda baş verəcək hadisələr haqqında xəbər verir. Həmin günün başlanması heç kimdə şübhə doğurmamalıdır. Onun labüdlüyünü Kəramətli Kitablar və bir çox məntiqi dəlillər təsdiq edir. Fövqəluca Allahın müdrikliyinin özü Ədalətli Məhkəmənin zəruriliyini vurğulayır.",{"from":21,"to":21,"text":1100},"Həmin gün insanların bəziləri alçaldılacaq və Cəhənnəmin lap dibinə atılacaq, digərləri isə Cənnətin yüksəkliklərinədək ucaldılacaqlar. Başqa bir şərhə görə, bu ayədə deyilir ki, Qiyamət günü carçı onun yaxınlığında olanlar üçün onlara müraciət edəndə, səsini alçaldacaq, ondan uzaqda olanlara müraciət etdikdə isə səsini ucaldacaq.",{"from":28,"to":11,"text":1102},"Həmin gün yerin səthi silkələnəcək, hərəkətə gələcək və titrəməyə başlayacaq. Onun üzərində nə dağlar, nə də hündürlüklər qalmayacaq. Bütün yer üzü dərinlikləri, çala-çuxurları olmayan, düm-düz meydana çevriləcək. İnsanlar isə onların yaxşı və pis əməllərindən asılı olaraq üç dəstəyə bölünəcəklər. Sonra Fövqəluca həmin gün məxluqların hansı dəstələrinin yaranacağını bildirir.",{"from":55,"to":62,"text":1104},"Allah bu sözlərlə bəzilərini tərifləyir, onlara hörmətini bildirir və digərlərini isə qınayır və hədələyir.",{"from":69,"to":81,"text":1106},"Onlar xeyirxahlıq etməkdə başqa insanları ötüb keçmişlər və başqalarından öncə Cənnətə girəcəklər. Fövqəluca onları Cənnətin yuxarı başında Öz yaxınlığında yerləşdirəcək, onlara uca imarətlər əta edəcək ki, onlardan yuxarıda digər saraylar və məskənlər olmayacaqdır.",{"from":87,"to":94,"text":1108},"Yaxınlaşdırılmış sadiq insanların böyük bir hissəsini müsəlmanların ilk nəsilləri və əvvəlki peyğəmbərlərin (onlara salam olsun!) ardıcılları təmsil edəcəklər. Bu ayələr Peyğəmbərin (ona Allahın salavatı və salamı olsun!) səhabələrinin (Allah onlardan razı olsun!) və ilk müsəlmanların üstünlüyünü göstərir. Onlar Allahın Özünə yaxınlaşdırdığı qulları arasında, sonrakı nəsil müsəlmanlarından daha çox olacaqlar.",{"from":101,"to":108,"text":1110},"Yaxınlaşdırılmış sədaqətli möminlər qızıl və gümüş naxışlı, qiymətli daş-qaşlar, mirvarilər və Fövqəluca Allahdan başqa, kimsənin xəbəri olmayan bir çox başqa zinətli şeylərlə bəzədilmiş taxtlara oturub söykənəcəklər. Onlar üzbəüz oturacaq[1] və bu onların qarşılıqlı münasibətlərinin paklığına, onların gözəl əxlaqına və bir-birilərinə qarşı səmimi məhəbbət bəsləmələrinə dəlalət edəcəkdir. Onlar taxtlarına dirsəklənib oturacaqlar, yəni ən mükəmməl və sabit vəziyyətdə rahatlanacaqlar[2].",{"from":115,"to":141,"text":1112},"Onlara gənc və yaraşıqlı yeniyetmələr xidmət edəcək və möminlərin bütün istəklərini yerinə yetirəcəklər. Bu yeniyetmələr çanaqda örtülü saxlanmış mirvari kimidirlər və heç vaxt öz gözəllik və təravətini itirmirlər. Allah onlara əbədi gənclik bəxş etmişdir və buna görə Cənnət yeniyetmələri yaşlanmır, qocalmır və üzləri dəyişikliyə uğramır. Onlar əllərində piyalələr, yəni dəstəksiz qablar və bardaqlar, yəni, dəstəkli qablarla və həmçinin heç bir mənfi təsir göstərməyən şərabla dolu qədəhlərlə Cənnət sakinlərinin ətrafında dolaşacaqlar. O içkilər baş ağrısı vermir və Cənnət sakinləri, yer üzündə çaxırdan və spirtli içkiləri qəbul etdikdən sonra baş verdiyi kimi, o içkidən düşüncə qabiliyyətini və təmkinliyini itimirlər.\n\nBu onu göstərir ki, yer üzünün bəzi ləzzətlərinə bənzər olan bütün Cənnət nemətləri dünya həyatındakı nemətlərə xas olan nöqsanlardan məhrumdur. Fövqəluca buyurur: “Budur təqvalılara vəd edilən Cənnətin təsviri! Orada heç vaxt durğun qalmayan sudan çaylar, dadı dəyişməyən süd çayları, içənlərə ləzzət verən şərab çayları və saflaşdırılmış baldan çaylar axır...” (Muhəmməd, 47. 15). Fövqəluca qeyd edir ki, Cənnət şərabı nəinki ləzzət bəxş edir, o, həm də yer üzündə şəraba xas olan qüsurlardan məhrumdur.\n\nCənnət sakinlərinə ürəkləri istəyən və xoşlarına gələn nə varsa, gətirilib veriləcəkdir[3]. Ən iştahaçan meyvələr və ən dadlı bəhrələr onlara ən gözəl və kamil tərzdə təqdim olunacaqdır. Onlara həmçinin öz sifarişləri ilə hazırlanmış müxtəlif quşların əti veriləcəkdir. Onlar arzuladıqları istənilən əti qızardılmış, qaynadılmış və başqa cür hazırlanmış halda dada biləcəklər.",{"from":148,"to":155,"text":1114},"Məhz gözəl gözlər qadın gözəlliyinin və cazibədarlığının nişanəsidir və buna görə Cənnət huriləri iri, qəşəng qara gözlərin sahibi olacaqlar. Hurilər, yad gözlərdən, küləklərdən və günəş şüalarından qorunub saxlanan onurğasız dəniz heyvanlarının çanağındakı[4] nəm, təmiz və yaraşıqlı mirvarilərə bənzəyirlər. Belə mirvarilər öz gözəl rəngini qoruyur və nöqsansız olur. Eyni şeyi ən kamil keyfiyyətlərə və xüsusiyyətlərə malik olan Cənnət huriləri haqqında demək olar.",{"from":162,"to":162,"text":1116},"İnsan Cənnət bağlarının nemətləri və ləzzətləri üzərində nə qədər düşünsə də, o, onların arasında yalnız ürəklərin həzz aldığı və baxışların heyran qaldığı şeyləri tapacaqdır. Fövqəluca xeyirxah işlər görənlər üçün belə mükafatlar hazırlamışdır. Onlar yaxşılıq edirdilər və Allah da onlara yaxşılıqla əvəz verəcək və onlara xoşbəxtlik və firavanlıq əta edəcəkdir.",{"from":169,"to":176,"text":1118},"Səadət bağlarında heç kim boş və mənasız sözlər eşitməyəcək və heç kim təhqir olunmayacaq və incidilməyəcəkdir. Cənnət sakinləri yalnız xeyirli və gözəl sözlər danışacaqlar, çünki Cənnət – mömin və vicdanlı olanların məskəni olacaqdır.\n\nBu ayə Cənnət əhlinin gözəl rəftarına və əla əxlaqına dəlildir. Onlar bir-birilərinə xeyirli sözlərlə müraciət edirlər ki, bu da onların ürəyinə boşboğazlıqla və söyüşlə heç bir əlaqəsi olmayan sevinc bəxş edir. Ey Allah! Bizi də o xoşbəxtlərdən et!\n\nSonra Fövqəluca sağ tərəfə düşənlərə nələrin hazırlanması haqqında xəbər verir.",{"from":183,"to":224,"text":1120},"Onlar tikansız və füsunkar meyvələri sallanmış gilas ağaclarının altında istirahət edəcəklər. Bu gilas ağacları[5] həmçinin bir çox digər özəlliklərə malikdir. Onların ətrafa yayılan qol-budaqlarının kölgəsində möminlər gözəl istirahət edəcəklər. Onlar həmçinin ləzzətli banan yeyəcəklər. Yer üzündə bu yüksək ağac isti iqlimli ölkələrdə bitir.\n\nCənnət sakinləri çoxsalı coşub-daşan bulaqlar və şır-şırla axan kiçik çaylar arasında gəzəcək, bol və bitib-tükənməyən və asanlıqla dərilən meyvələrdən ləzzət alacaqlar. Cənnət bəhrələri, yer üzündə ilin müəyyən mövsümündə və yüksək ağaclarda yetişən meyvələrə oxşamır, onları ağacdan dərmək çətin olur. Cənnətdə istənilən meyvələr istənilən vaxtda ağaclarda yetişir və o qədər aşağıda olur ki, Allahın qulları onları hər hansı vəziyyətdə olduqda belə, əllərini uzadıb dərə bilərlər.",{"from":216,"to":216,"text":1122},"Möminlər ipək çəkilmiş yumşaq və hündür döşəklər döşənmiş və qızılla, mirvarilərlə və yalnız tək Allaha məlum olan bir çox digər bəzək zinətləri ilə süslənmiş yataqlarda uzanacaqlar.",{"from":237,"to":249,"text":1124},"Bu ayələrdə Cənnət sakinlərinin zövcələrindən bəhs edilir. Allah onları həyata başqa, kamil bir simada qaytaracaq ki, onlar bir daha ölüm və qocalıq görməsinlər. Bu, iman sahibi olan bütün qadınlara, onlar yer aləmini tərk etdikləri zaman olduqları yaşdan asılı olmayaraq və həmçinin Cənnət qızları olan – hurilərə şamil ediləcəkdir. Onların hamısı, ərləri ilə yaxınlığa baxmayaraq, bakirəliklərini itirməyəcəklər.\n\nCənnət sakinlərinin zövcələri öz ərləri ilə eyni yaşda olacaqlar və həmişə onları sevəcəklər. Onlar valehedici və gözəl olacaq, sədaqətli və məhəbbətlə dolu olacaqlar. Onların heyranedici nitqi ağılları heyrətə salacaq. Onların məlahətli nitqini, əfsunlayıcı nəğməsini, mehriban və füsunkar səsini eşidən hər kəs, onların heç vaxt susmasını istəməyəcək. Onların xeyirxah əxlaqı, qadın zərifliyi, şəfqəti və mehribanlığı onların ərlərinin ürəyini xoşbəxtlik və sevinclə dolduracaqdır. Onlar Cənnət bağlarında gəzməyə çıxdıqda isə, oraları ətir və təravətlə, nurla dolduracaqlar. Əlbəttə ki, onlar intim yaxınlıq zamanı olduqca hissiyyatlı və təkraredilməz olacaqlar.\n\nCənnətdə bütün kişilər otuz üç yaşında olacaqlar. Bu, insanın ən gözəl yaşı – bütün qüvvələrinin tam çiçəkləndiyi dövrüdür. Onların zövcələri öz ərləri ilə eyni yaşda olacaqlar və onlarla sevgi və razılıq hissi ilə yaşayacaqlar. Onlar öz ərindən razı qalacaq, onlar da zövcələrindən razı qalacaqlar. Onlar bir-birilərinə nə narahatlıq, nə də qəm-qüssə gətirməyəcəklər. Əksinə əgər Cənnətdə ər-arvad qəlblərin sevinci və göz oxşayan sevincin özüdürsə, bu başqa cür ola da bilməz!",{"from":256,"to":267,"text":1126},"Bütün bunlar sağ tərəfə düşənlər üçün hazırlanmışdır. Onların arasında çoxu müsəlmanların ilk nəsillərindən və xeyli hissəsi də sonrakı nəsillərindən olan möminlərdir.",{"from":274,"to":274,"text":1128},"Bu qatı günahkarlar Cəhənnəm Odunun sakinləri olacaqlar. Sonra Fövqəluca Allah onların əməllərinə görə layiq olduqları cəzadan xəbər verir.",{"from":280,"to":92,"text":1130},"Odlu qasırğa – Cəhənnəmin yandırıcı küləyidir və o, günahkarları boğur və onlara ağlasığmaz əzablar verir; qaynar su isə, hədsiz dərəcədə bərk isti olan sudur və o, əzabkeşlərin bağırsaqlarını və daxili orqanlarını parça-parça edir[6]. Onlar Cəhənnəmin tüstülü odunda iztirab çəkəcəklər.",{"from":293,"to":293,"text":1132},"Orada nə sərin əsən külək var, nə də gözəl mənzərələr. Nəzərə alsaq ki, bir şeyin inkarı, başqa bir zidd olan şeyin təsdiqidir, onda bu sözlər onu göstərir ki, Cəhənnəmdə qəm-qüssədən, yandırıcı bürküdən və pisliklərdən başqa bir şey yoxdur. Sonra Allah günahkarları Cəhənnəm Oduna gətirən cinayətləri yada salır və belə buyurur:",{"from":241,"to":317,"text":1134},"Dünya həyatı onları azdırıb, özünə məftun etdi və onların yeganə qayğısına çevrildi: onun xatirinə çalışıb-işləyir və onun nemətlərindən həzz alırdılar. Onların bu dünyaya bəslədikləri böyük ümidləri, onları Axirət üçün xeyirxah işlərdən yayındırdı. Allah kafirləri məhz belə laqeydliyə görə qınayır. Onlar ağır günahlar edirdilər, lakin buna təəssüflənmir və bunu tövbə etmirdilər, əksinə günahlarında davam edir və Rəbbi qəzəbləndirirdilər. Nəticədə isə onlar çoxsaylı günahları ilə, bağışlanmaya layiq olmadan, Onun hüzuruna gəldilər. Onlar ölümdən sonra həyatı inkar edirdilər və dirilməni qeyri-mümkün sayırdılar və deyirdilər: “Məgər bədəni çürüdükdən, torpağa və sür-sümüyə döndükdən sonra, insan dirilə bilərmi?! Bu – sadəcə mümkün olmayan bir şeydir».",{"from":323,"to":329,"text":1136},"Fövqəluca Peyğəmbərinə (ona Allahın salavatı və salamı olsun!) buyurur ki, cahillərə belə cavab versin: “Bütün məxluqlar Məhşər ayağında[7] toplaşacaqlar. Bu gün dünyanın sonu, maddi həyatın sonu olacaqdır və onda Allah hər insana onun ağır çətinliklər və sınaqlar aləmində törətdiyi əməllərə görə əvəz verəcəkdir».",{"from":334,"to":355,"text":1138},"Həmin gün doğru yoldan imtina edən və həlak yoluna addım atıb, Elçini (ona Allahın salavatı və salamı olsun!), onun (s.ə.s.) gətirdiyi haqqı inkar edən, Rəbbinin mükafatına və cəzasına iman gətirməyən fasiqlər zəqqum ağacının meyvələrini mütləq dadacaqlar. O, ən mürdar və yaramaz ağacdır və bu ağac çox pis iy verir və dəhşətli görünüşü var. Özlərinin təsəvvürolunmaz aclığı üzündən günahkarlar, onun murdar görünüşünə baxmayaraq, qarınlarını zəqqumun meyvələri ilə dolduracaqlar. Lakin Cəhənnəm meyvəsindən onların qara ciyəri yanacaq və ürəkləri parçalanacaq. Əzabkeşlər aclıqlarını belə təamlarla təmin etməyə çalışacaqlar, lakin bu təamlar onların nə çəkisini artıracaq, nə də onları aclıqdan xilas etməyəcəkdir.\n\nOdlu Cəhənnəmdə içməli suya gəldikdə isə, bu – çirkin içki olacaqdır ki, əzabkeşlər Cəhənnəm meyvələrinin üstündən həmin çirkab sudan içəcəklər. Bu su – qaynar su olacaqdır və fasiqlərin qarnında da qaynayıb-coşacaqdır, lakin buna baxmayaraq, onlar onu, taqətdən düşmüş xəstə dəvələr kimi, acgözlüklə içəcəklər.",{"from":362,"to":362,"text":1140},"Bu “yemək” və “içmək” Qiyamət günü kafirlərə veriləcək “ziyafət” olacaqdır. Onlar özləri bu “qonaqlığı” özləri üçün hazırlamışlar və onu Allahın Öz qullarına verəcəyi bol-bol hədiyyələrdən üstün tutmuşlar.\n\nFövqəluca buyurur: “Həqiqətən, iman gətirib, xeyirxah işlər görənlərin məskəni Firdövs Cənnəti olacaqdır. Onlar orada əbədi qalacaqlar və özləri üçün heç bir dəyişiklik olmasını istəməyəcəklər” (Kəhf, 18\u002F107-108).\n\nSonra Allah ölümdən sonra dirilmənin doğruluğunu təsdiq edən məntiqi bir dəlil gətirir və buyurur:",{"from":369,"to":369,"text":1142},"Siz mövcud deyildiniz, lakin Biz sizi xəlq etdik və bu Bizim üçün heç də çətinlik yaratmadı. Məgər sizi heçlikdən yaratmağı Bacaran Allah, sizi öldükdən sonra dirildə bilməzmi? Həqiqətən, O (Pak və Müqəddəs), – fövqəlqüdrətli və fövqəlgüclüdür. Niyə siz, daha böyük və qeyri-adi yaradılışın şahidləri olduğunuz halda, dirildilməyə inanmırsınız?",{"from":375,"to":391,"text":1144},"Siz heç düşünmüsünüzmü ki, toxumun kiçicik bir damlasından dünyaya necə gəlmisiniz? Məgər bu toxumu və ondan inkişaf edən insanı sizmi yaratmısınız? Yaxud onu Fövqəluca Allah xəlq etmişdir?! O (Pak və Müqəddəs), qadında və kişidə qarşılıqlı həvəs yaratmış və onlara birgə yaşayış tərzini öyrətmişdir. O (Pak və Müqəddəs), ər-arvada bir-birinə məhəbbət aşılamış və onların arasında nəsli davam etdirməyə yönəldilmiş mehribancasına dostluq və qarşılıqlı razılıq münasibətləri yaratmışdır. Sizin dünyaya gəlişiniz onu da sübut edir ki, siz öldükdən sonra da həyata qayıda bilərsiniz və buna görə Fövqəluca belə buyurur:",{"from":349,"to":349,"text":1146},"Niyə siz etiraf etmirsiniz ki, sizi artıq bir dəfə yaratmış Xaliq, sizi ikinci dəfə də yarada bilər?",{"from":402,"to":402,"text":1148},"Fövqəluca Öz lütüfkarlığını insanlara xatırladır və onları Özündən başqa heç kimə ibadət etməməyə dəvət edir. Məhz O (Pak və Müqəddəs), insanlar üçün əkinçiliyi, taxılın və bəhərlərin yetitşdirilməsini asanlaşdırmışdır. Bunun sayəsində onlar böyük fayda və çoxsaylı nemət verən zəruri yeyinti məhsullarını əldə edirlər. İnsanlar sadəcə olaraq bu nemətləri saymağa və həm də onların hamısına görə öz Xeyirxahlarına minnətdarlıq etməyə qadir deyillər. Onların bunu heç vaxt unutmamaları üçün, Allah onlara Öz lütüfkarlığını xatırladır və buyurur:",{"from":167,"to":167,"text":1150},"Sizmi toxumları becərirsiniz, gövdələrini yuxarı ucaldırsınız? Sizmi sünbülləri və meyvələri yetişdirirsiniz? Yaxud bunların hamısı yalnız Allahın hökmü altındadır və O (Pak və Müqəddəs), sizə mərhəmət göstərərək, əkinlərinizi sizin üçün bitirib yetişdirir? Siz təkcə yeri şumlayır və toxumları əkirsiniz, qalan hər şey sizin iştirakınız olmadan baş verir. Siz bundan artığına axı heç qabil də deyilsiniz.",{"from":413,"to":425,"text":1152},"Allah qeyd edir ki, məhsullara müxtəlif bəlalar və bədbəxtliklər düçar olur və əgər Allahın qayğısı olmasaydı, onlar məhv olardı. Lakin Fövqəluca onları məhv olmaqdan xilas edir ki, insanlar bolluq içində yaşasınlar və onlar üçün ayrılmış müddət bitənədək, o nemətlərdən zövq alsınlar. Əgər O (Pak və Müqəddəs), istəsəydi, yetişmiş sünbülləri çörçöpə elə çevirərdi ki, onları nə yemək, nə də xeyirli məqsədlər üçün istifadə etmək olardı. Onda siz baş verənlərə təəssüflənər və məhsulu çoxlu zəhmət və vəsait sərf etdikdən sonra itirdiyinizə görə kədərlənərdiniz.\n\nSiz məhrumiyyətinizin səbəbini mütləq dərk edərdiniz.\n\nFövqəluca Allaha şükür edin ki, O (Pak və Müqəddəs), sizi Öz nemətlərindən məhrum etmir, sizin əkin sahələrinizə və zəmilərinizə bəla göndərmir, əksinə, onları qayğıkeşliklə qoruyur, məhsullarınızın yetişməsinə imkan yaradır.",{"from":431,"to":442,"text":1154},"Fövqəluca insanlara, yanğılarını söndürdükləri içməli su haqqında düşünməyi təklif edir. Əgər O (Pak və Müqəddəs), istəməsəydi, insanlar özləri heç vaxt suyu içməli edə bilməzdilər. Əgər O (Pak və Müqəddəs), istəməsəydi, buludlardan heç vaxt yararlı yağış suyu yağmazdı. Əgər O (Pak və Müqəddəs), istəməsəydi, yer üzündə böyük və kiçik çaylar axmazdı və yerin təkindən bulaqlar fəvvarə vurmazdı. Əgər Onun mərhəməti olmasaydı, onda insanların ləzzətlə qəbul etdiyi içməli su olmazdı, bütün sular duzlu, acı, faydasız olardı. Yaxşı, bəs siz niyə bu böyük lütüfkarlığına görə Fövqəluca Allaha şükür etmirsiniz?",{"from":448,"to":453,"text":1156},"Budur, Fövqəlucanın daha bir mərhəməti – onsuz Allahın məxluqları yer üzündə yaşaya bilməzdilər. Rəbb insanlara xatırladır ki, onlar tez-tez oda möhtac olurlar və bu odu onlar ağacları alışdırmaqla əldə edirlər. Axı insanlar özləri ağac yaratmağa qadir deyillər. Onları Fövqəluca Allah xəlq edir, insanlar isə bu yaşıl ağaclardan onlara zəruri olan tonqal qalayırlar. İnsanlar bu minvalla öz zəruri tələbatlarını təmin edirlər və od onlara lazım olmadıqda, onu söndürürlər.",{"from":229,"to":229,"text":1158},"Allah odu yaratmışdır ki, Rəbbin mərhəmətini və itaətsizlik göstərən günahkarlar üçün hazırlanmış Cəhənnəm Odunu xatırlatsın.\n\nAllah oddan insanlara yol göstərən ulduz[8] yaratdı ki, onlara mübarək Cənnət məkanının istiqamətini göstərsin.\n\nBundan başqa, od uzaq səfərə çıxan insanlara böyük fayda verir[9], lakin Fövqəluca xüsusilə səfərə çıxanları qeyd edir, çünki onlar hamıdan daha çox oda və istiliyə möhtac olurlar. Ola da bilsin ki, bunun səbəbi həm də ondadır ki, bütün yer həyatı – uzun-uzadı bir səfərdir və insanlar doğulduqları andan öz Rəbbinə doğru yola çıxırlar. Odu isə Allah yaratmışdır ki, onlar ondan bu dünyada istifadə etsinlər və ona baxaraq, Axirət həyatı haqqında düşünsünlər.\n\nBeləliklə, Allah qullarına xatırladır ki, onlar çoxsaylı nemətlərinə görə Rəbbini tərifləməli, Ona həmd və ibadət etməlidirlər. Buna görə sonra O (Pak və Müqəddəs), onlara Onu ucaltmalarını və şərəfləndirmələrini əmr edərək, belə buyurur:",{"from":464,"to":464,"text":1160},"Rəbbin Pakdır, adları və sifətləri kamildir, mərhəməti və xeyirxahlığı hüdudsuzdur! Allaha qəlbinlə, sözünlə və bədəninlə həmd et, çünki O (Pak və Müqəddəs), buna layiqdir. Tək O (Pak və Müqəddəs), qullarının Ona şükür etmələrinə, xatırlamalarına, Onu rədd etməmələrinə, unutmamalarına, Ona qulaq asmalarına, itaətsizlik göstərməmələrinə layiqdir.",{"from":60,"to":60,"text":1162},"Fövqəluca ulduzlara və onların göyün qərb hissəsində batdıqları yerlərinə and içir. Məhz gecənin bu hissəsində əzəmətli hadisələr baş verir və onlar Allahın fövqəlqüdrətini və müşrikliyin qüsurluluğunu təsdiq edir.",{"from":475,"to":475,"text":1164},"Allah bu sözləri ilə bu andın xüsusi əhəmiyyətini vurğulayır. O (Pak və Müqəddəs), onu böyük adlandırır, çünki ulduzların yerləşməsi, hərəkəti və batması insanlara o qədər dəlil və nəsihətlər verir ki, onların hamısını sayıb qurtarmaq, sadəcə, mümkün deyildir.",{"from":174,"to":153,"text":1166},"Fövqəluca bu həqiqəti təsdiq etmək üçün məhz yuxarıdakı böyük andı içmişdir. Quran – bir Kitabdır ki, həqiqiliyinə və etibarlılığına şübhə etmək mümkün deyil. Allah onu mübarək adlandırır, çünki o, insanlara çox böyük nemət gətirir və onların qarşısında biliklərin saysız-hesabsız xəzinəsini açır. Hər bir xeyirli təşəbbüs və hər hansı faydalı bilik başlanğıcını məhz bu ilahi vəhydən götürür. O xəzinə göylərdə mühafizə olunur və Mühafizəolunan səhifələrdə yazılmışdır və bütün məxluqların nəzərlərindən qorunur. Bu, Quranın əzəmətinin, Allahın və göylərin sakinlərinin ona münasibətinin dəlilidir.\n\nDigər bir şərhə görə, Mübarək Quran mələklərin kitablarında yazılmışdır və Fövqəluca Öz Vəhyini yerdəki insanlara çatdırmağı onlara həvalə etmişdir. Mələklər bu kitabları saxlayırlar və onları şeytanlardan qoruyurlar. Şeytanlar Kəramətli Quranı təhrif etməyə qadir deyillər və ona uydurmalar əlavə edə və ya onun həqiqətinin bir hissəsini oğurlaya bilməzlər.",{"from":491,"to":491,"text":1168},"Sonuncu Mübarək Kitaba yalnız Allahın pak etdiyi, nöqsan, qüsur və itaətsizlikdən xilas etdiyi alicənab mələklər toxunurlar. Şər ruhlar və şeytanlar Quran səhifələrinə toxunmaq iqtidarında deyillər. Bu isə o deməkdir ki, insanlar da ona yalnız təmizləndikdən sonra toxunmalıdırlar.",{"from":497,"to":497,"text":1170},"Fövqəlucanın yer üzünə nazil etdiyi bu Kitaba ən gözəl keyfiyyətlər və ən şərəfli adlar məxsusdur, çünki O (Pak və Müqəddəs), daima Öz qullarının maddi əmin-amanlığı və mənəvi dindarlığı haqqında qayğı çəkir. Mübarək Quran məhz bu məqsədə xidmət edir. Onda hər iki aləmdə xoşbəxtliyə aparan yol təsvir olunmuşdur. Bu – Allahın göstərdiyi mərhəmətdir ki, Onun qulları heç vaxt ona görə öz Rəbbinə tam minnətdarlıq bildirə bilməzlər. Bütün bunlar onların Quranı öyrənməsini, onun hökümlərini yerinə yetirməsini və onu insanlar arasında təbliğ etməsini zəruriləşdirir. Buna görə Fövqəluca buyurur:",{"from":503,"to":503,"text":1172},"Doğrudanmı siz acı dillərdən və qınaqlardan ehtiyat edərək, Quran haqqında xəbəri gizlədəcəksiniz? İnsanlara bu böyük Kitaba və hikmətli Zikrə bu tərzdə yanaşmaq yaraşmaz. İnsan etiqad etmədiyi və əmin olmadığı söz və baxışlardan utana, çəkinə bilər, Kəramətli Quran – Haqdır. Hər kəs bu Kitaba qalib gəlmək istəsə, özü məğlub olar. Hər kəs ki, onu özünə rəhbər götürsə, həmişə yüksəkdə olacaq. Buna görə insanlar ona xəyanət etməməli, onu gizlətməməlidirlər. Əksinə, onu ətrafdakıların arasında hamılıqla təbliğ etməlidirlər.",{"from":509,"to":509,"text":1174},"Siz Allahın nemətlərindən istifadə edirsiniz, lakin minnətdarlıq əvəzinə, Ona küfürünüz və naşükürlüyünüzlə cavab verirsiniz. Allah sizə yağış verir, siz isə deyirsiniz: “Yağış filan ulduza görə yağdı”. Siz maddi nemətləri, əslində, sizin xeyirxahınız və himayədarınız olmayanlara aid edirsiniz. Bəs siz niyə sizə əta etdiyi bolluğa görə Allaha şükür etmirsiniz ki, O (Pak və Müqəddəs), mükafatınızı daha da artırsın? Niyə siz küfürə və naşükürlüyə üstünlük verirsiniz? Axı küfür və naşükürlük sizi Allahın mərhəmətindən məhrum edir və sizi müdhiş cəzaya məruz qoyur?",{"from":247,"to":272,"text":1176},"Biz can verənin vəziyyətindən sizdən yaxşı xəbərdarıq, Bizim mələklərimiz onun bilavasitə yaxınlığındadırlar, lakin siz onları görmürsünüz.",{"from":531,"to":537,"text":1178},"Əgər sizin zənniniz doğrudursa və heç bir dirilmə, hesabat və əvəz mövcud deyilsə, onda ölənin ruhunu ona qaytarın. Lakin siz çox gözəl bilirsiniz ki, bunu etməyə gücünüz çatmaz. Buna görə də, siz ya Muhəmməd Peyğəmbərin (ona Allahın salavatı və salamı olsun!) sizə bildirdiklərinə iman gətirməlisiniz, ya da onu (s.ə.s.) inkar edərək, özünüzü ən pis qismətə hazırlamalısınız.\n\nSonra Fövqəluca Allah Axirət həyatında üç dəstəyə ayrılacaq insanlar üçün hazırlanmış qisməti xatırladır ki, onların barəsində bu surənin əvvəlində bəhs edilmişdi. Bunlar – yaxın saleh möminlər[10], möminlər və azmış kafirlərdir. Ölümqabağı an gəldikdə, hər kəs bu dünyada öz əməlləri ilə özü üçün qabaqcadan hazırladığını alacaqdır.",{"from":195,"to":291,"text":1180},"Əgər ölməkdə olan Allaha yaxınlaşmağa can atmışsa, dinin fərz və könüllü ehkamlarını yerinə yetirmişsə, haram və arzuolunmaz əməllərdən çəkinmişsə və dinin bəyənmədiyində, lakin qadağan da etmədiyində həddi aşmamışsa, onda ona rahatlıq, ətirli və bərəkətli bağ hazırlanmışdır. Rahatlıq, əmin-amanlıq, sevinc, şadyanalıq mənəvi məmnunluqdur. Ətirli adı altında gözəl yeməklər və içkilər və sair maddi ləzzətlər nəzərdə tutulur. Belə bir rəy də var ki, söhbət bilavasitə ətriyyatdan gedir və belə olduğu halda, bu xüsusinin vasitəsi ilə ümuminin nümunə göstərilməsinə işarədir.\n\nBərəkətli bağa gəldikdə isə, o, Cənnət nemətlərinin hər ikisini özündə birləşdirir. Onda baxışların görmədiyi, qulaqların eşitmədiyi və insanın xəyalından belə keçirmədiyi şeylər toplanmışdır. Bütün bu nemətlər haqqında müjdəni Allaha yaxın olan möminlər bu dünya ilə vidalaşdıqları anda eşidib, böyük sevinc və şadlıq hissindən vəcdə gələrək, onların ruhları göyə uçmağa hazır olacaqlar.\n\nFövqəluca buyurur: “Həqiqətən, Allahın dostları qorxu bilməyəcək və kədərlənməyəcəklər. Onlar iman gətirmiş və təqvalı idilər. Onlara bu dünyada da, Axirət həyatında da müjdə vardır...” (Yunus, 10\u002F62-64). Möminlər bu dünya ilə vidalaşdıqları anda eşidəcəkləri müjdə, bu ayədə xatırlanan müjdələrdən birincisidir.\n\nOnun haqqında növbəti vəhydə belə deyilir: “Həqiqətən, “Rəbbimiz – Allahdır” deyənlərə və sonra səbirli olanlara mələklər nazil olur: “Qorxmayın və kədərlənməyin, sevinin sizə vəd edilən Cənnətə! Biz sizin həm bu dünyada, həm də Axirətdə köməkçilərinizik. Sizə orada ürəyiniz istəyən hər şey hazırlanmışdır! Sizə orada xahiş edəcəyiniz hər şey hazırlanmışdır! Bu, Bağışlayan və Rəhimlidən ziyafətdir!” (Fussilət, 41\u002F30-32).",{"from":553,"to":559,"text":1182},"Əgər can verən dinin fərz ehkamlarını yerinə yetirənlərdən və günah işlətməkdən çəkinənlərdən olarsa, lakin bəzi hallarda, imanını və tövhidə bağlılığını pozmayan nöqsanlara yol verərsə, onda ona deyilər: “Sənə salam olsun! Sən bədbəxtliklərdən, əzabdan və cəzadan xilas edilmisən, çünki sağ tərəfdə olanların arasına düşmüsən».\n\nBu sözlərin digər tərcüməsi belə səslənir: “Sağ tərəfdə olanlardan sənə salam olsun!”[12] Səni sənin qardaşların salamlayırlar. Onlar da səninlə birgə sağ tərəfə düşüblər. Bu gün sən onlara birləşəcək və onlarla görüşəcəksən.",{"from":565,"to":576,"text":1184},"Əgər can verən yolunu azmış, haqqı inkar edən və doğru yoldan imtina edən olarsa, onda onun ziyafəti qaynar su və Cəhənnəm odu olacaqdır. Həmin gün o öz Rəbbi hüzurunda dayanacağı zaman, onu Cəhənnəm Alovuna atacaqlar və o, onun bədənini udacaq və ürəyinədək işləyəcək. Belə günahkarlar haqqında Fövqəluca buyurur: “Əgər onlar kömək üçün yalvarsalar, onda onlara əridilmiş metala bənzər su ilə yardım edərlər ki, o da üzü yandırır. Mənfur içki və murdar məskən!” (Kəhf, 18\u002F29).",{"from":582,"to":582,"text":1186},"Qulları onların yaxşı və pis əməllərinə görə gözləyən əvəz şübhəsiz bir həqiqətdir. Bundan əlavə, bu həqiqət inandırıcı dəlillərlə təsdiq edilmişdir. O, mütləq gerçəkləşəcəkdir və bunun təsdiqi olaraq Allah qullarına çoxsaylı təkzibolunmaz dəlillər və möcüzələr göstərir ki, onların sayəsində Allahın ağıllı və düşüncəli qulları bu həqiqətə, onu öz gözləri ilə görürmüşlər kimi, inanırlar. Bu böyük mərhəmətə və bol mükafata görə onlar fasiləsiz olaraq şükür və həmd edir, öz Rəbbini tərifləyirlər.",{"from":367,"to":367,"text":1188},"Sizin Böyük Rəbbiniz Pakdır! O (Pak və Müqəddəs), fasiqlərin və kafirlərin Onun haqqında dedikləri hər şeydən çox uzaqdır! Həmd olsun Ona – aləmlərin Rəbbinə, ən böyük, xeyirli və mübarək həmd!\n\n[11] Bu ayənin rus dilindəki tərcüməsində müəyyən özəlliklər olduğu üçün bunu izah etməyə ehtiyac var. Belə ki, 91-ci ayədə rus mətnində belə verilib: “(91) то ему скажут: «Мир тебе! Ты являешься одним из тех, кто на правой стороне». Lakin mətnin ərəbcəsi belədir: “فَسَلَامٌ لَكَ مِنْ اَصْحَابِ الْيَمٖين” Buradan aydın görünür ki: “Sənə sağ tərəfdə olanlardan salam olsun!” ifadəsi daha doğrudur. Buna görə də, mən 91-ci ayənin tərcüməsini onun əslinə yaxın redaktə etdim və rus mətnini dibnotda (burada) verməyi məqsədəuyğun saydım. Hörmətli oxucular mətnləri müqayisəli şəkildə oxumuş olsalar, fərqi görərlər. F.S."]