[{"data":1,"prerenderedAt":-1},["ShallowReactive",2],{"suras-meta":3,"sura-79-alikhan":694,"$f9DCuX3e_tDKh3ecxW63_e_3LvWNO-Hi1RyNzORav0N4":950},[4,12,20,27,34,41,48,54,61,68,74,80,86,93,100,107,114,120,127,134,140,147,154,161,168,175,182,189,196,203,210,217,223,230,236,242,248,255,260,266,273,279,286,292,299,304,310,316,322,328,333,339,344,350,356,361,368,374,380,385,390,396,401,407,412,418,424,430,436,441,447,452,458,463,469,474,480,485,490,496,502,508,514,519,525,530,536,542,547,552,558,564,570,575,581,587,592,598,603,608,614,620,626,632,638,644,650,656,662,667,672,677,682,688],{"id":5,"nameAr":6,"nameAz":7,"nameRu":8,"nameEn":9,"nameTransliteration":9,"type":10,"ayahCount":11},1,"سُورَةُ ٱلْفَاتِحَةِ","Əl-Fatihə","Аль-Фатиха","Al-Fatihah","meccan",7,{"id":13,"nameAr":14,"nameAz":15,"nameRu":16,"nameEn":17,"nameTransliteration":17,"type":18,"ayahCount":19},2,"سُورَةُ البَقَرَةِ","Əl-Bəqərə","Аль-Бакара","Al-Baqarah","medinan",286,{"id":21,"nameAr":22,"nameAz":23,"nameRu":24,"nameEn":25,"nameTransliteration":25,"type":18,"ayahCount":26},3,"سُورَةُ آلِ عِمۡرَانَ","Ali-İmran","Али Имран","Ali-Imran",200,{"id":28,"nameAr":29,"nameAz":30,"nameRu":31,"nameEn":32,"nameTransliteration":32,"type":18,"ayahCount":33},4,"سُورَةُ النِّسَاءِ","Ən-Nisa","Ан-Ниса","An-Nisa",176,{"id":35,"nameAr":36,"nameAz":37,"nameRu":38,"nameEn":39,"nameTransliteration":39,"type":18,"ayahCount":40},5,"سُورَةُ المَائـِدَةِ","Əl-Maidə","Аль-Маида","Al-Maidah",120,{"id":42,"nameAr":43,"nameAz":44,"nameRu":45,"nameEn":46,"nameTransliteration":46,"type":10,"ayahCount":47},6,"سُورَةُ الأَنۡعَامِ","Əl-Ənam","Аль-Анам","Al-Anam",165,{"id":11,"nameAr":49,"nameAz":50,"nameRu":51,"nameEn":52,"nameTransliteration":52,"type":10,"ayahCount":53},"سُورَةُ الأَعۡرَافِ","Əl-Əraf","Аль-Араф","Al-Araf",206,{"id":55,"nameAr":56,"nameAz":57,"nameRu":58,"nameEn":59,"nameTransliteration":59,"type":18,"ayahCount":60},8,"سُورَةُ الأَنفَالِ","Əl-Ənfal","Аль-Анфаль","Al-Anfal",75,{"id":62,"nameAr":63,"nameAz":64,"nameRu":65,"nameEn":66,"nameTransliteration":66,"type":18,"ayahCount":67},9,"سُورَةُ التَّوۡبَةِ","Ət-Tövbə","Ат-Тауба","At-Tawbah",129,{"id":69,"nameAr":70,"nameAz":71,"nameRu":72,"nameEn":71,"nameTransliteration":71,"type":10,"ayahCount":73},10,"سُورَةُ يُونُسَ","Yunus","Юнус",109,{"id":75,"nameAr":76,"nameAz":77,"nameRu":78,"nameEn":77,"nameTransliteration":77,"type":10,"ayahCount":79},11,"سُورَةُ هُودٍ","Hud","Худ",123,{"id":81,"nameAr":82,"nameAz":83,"nameRu":84,"nameEn":83,"nameTransliteration":83,"type":10,"ayahCount":85},12,"سُورَةُ يُوسُفَ","Yusuf","Юсуф",111,{"id":87,"nameAr":88,"nameAz":89,"nameRu":90,"nameEn":91,"nameTransliteration":91,"type":18,"ayahCount":92},13,"سُورَةُ الرَّعۡدِ","Ər-Rəd","Ар-Раад","Ar-Rad",43,{"id":94,"nameAr":95,"nameAz":96,"nameRu":97,"nameEn":98,"nameTransliteration":98,"type":10,"ayahCount":99},14,"سُورَةُ إِبۡرَاهِيمَ","İbrahim","Ибрахим","Ibrahim",52,{"id":101,"nameAr":102,"nameAz":103,"nameRu":104,"nameEn":105,"nameTransliteration":105,"type":10,"ayahCount":106},15,"سُورَةُ الحِجۡرِ","Əl-Hicr","Аль-Хиджр","Al-Hijr",99,{"id":108,"nameAr":109,"nameAz":110,"nameRu":111,"nameEn":112,"nameTransliteration":112,"type":10,"ayahCount":113},16,"سُورَةُ النَّحۡلِ","Ən-Nəhl","Ан-Нахль","An-Nahl",128,{"id":115,"nameAr":116,"nameAz":117,"nameRu":118,"nameEn":119,"nameTransliteration":119,"type":10,"ayahCount":85},17,"سُورَةُ الإِسۡرَاءِ","Əl-İsra","Аль-Исра","Al-Isra",{"id":121,"nameAr":122,"nameAz":123,"nameRu":124,"nameEn":125,"nameTransliteration":125,"type":10,"ayahCount":126},18,"سُورَةُ الكَهۡفِ","Əl-Kəhf","Аль-Кахф","Al-Kahf",110,{"id":128,"nameAr":129,"nameAz":130,"nameRu":131,"nameEn":132,"nameTransliteration":132,"type":10,"ayahCount":133},19,"سُورَةُ مَرۡيَمَ","Məryəm","Марьям","Maryam",98,{"id":135,"nameAr":136,"nameAz":137,"nameRu":138,"nameEn":137,"nameTransliteration":137,"type":10,"ayahCount":139},20,"سُورَةُ طه","Ta-Ha","Та Ха",135,{"id":141,"nameAr":142,"nameAz":143,"nameRu":144,"nameEn":145,"nameTransliteration":145,"type":10,"ayahCount":146},21,"سُورَةُ الأَنبِيَاءِ","Əl-Ənbiya","Аль-Анбийа","Al-Anbiya",112,{"id":148,"nameAr":149,"nameAz":150,"nameRu":151,"nameEn":152,"nameTransliteration":152,"type":18,"ayahCount":153},22,"سُورَةُ الحَجِّ","Əl-Həcc","Аль-Хадж","Al-Hajj",78,{"id":155,"nameAr":156,"nameAz":157,"nameRu":158,"nameEn":159,"nameTransliteration":159,"type":10,"ayahCount":160},23,"سُورَةُ المُؤۡمِنُونَ","Əl-Muminun","Аль-Муминун","Al-Muminun",118,{"id":162,"nameAr":163,"nameAz":164,"nameRu":165,"nameEn":166,"nameTransliteration":166,"type":18,"ayahCount":167},24,"سُورَةُ النُّورِ","Ən-Nur","Ан-Нур","An-Nur",64,{"id":169,"nameAr":170,"nameAz":171,"nameRu":172,"nameEn":173,"nameTransliteration":173,"type":10,"ayahCount":174},25,"سُورَةُ الفُرۡقَانِ","Əl-Furqan","Аль-Фуркан","Al-Furqan",77,{"id":176,"nameAr":177,"nameAz":178,"nameRu":179,"nameEn":180,"nameTransliteration":180,"type":10,"ayahCount":181},26,"سُورَةُ الشُّعَرَاءِ","Əş-Şuəra","Аш-Шуара","Ash-Shuara",227,{"id":183,"nameAr":184,"nameAz":185,"nameRu":186,"nameEn":187,"nameTransliteration":187,"type":10,"ayahCount":188},27,"سُورَةُ النَّمۡلِ","Ən-Nəml","Ан-Намль","An-Naml",93,{"id":190,"nameAr":191,"nameAz":192,"nameRu":193,"nameEn":194,"nameTransliteration":194,"type":10,"ayahCount":195},28,"سُورَةُ القَصَصِ","Əl-Qəsəs","Аль-Касас","Al-Qasas",88,{"id":197,"nameAr":198,"nameAz":199,"nameRu":200,"nameEn":201,"nameTransliteration":201,"type":10,"ayahCount":202},29,"سُورَةُ العَنكَبُوتِ","Əl-Ənkəbut","Аль-Анкабут","Al-Ankabut",69,{"id":204,"nameAr":205,"nameAz":206,"nameRu":207,"nameEn":208,"nameTransliteration":208,"type":10,"ayahCount":209},30,"سُورَةُ الرُّومِ","Ər-Rum","Ар-Рум","Ar-Rum",60,{"id":211,"nameAr":212,"nameAz":213,"nameRu":214,"nameEn":215,"nameTransliteration":215,"type":10,"ayahCount":216},31,"سُورَةُ لُقۡمَانَ","Loğman","Лукман","Luqman",34,{"id":218,"nameAr":219,"nameAz":220,"nameRu":221,"nameEn":222,"nameTransliteration":222,"type":10,"ayahCount":204},32,"سُورَةُ السَّجۡدَةِ","Əs-Səcdə","Ас-Саджда","As-Sajdah",{"id":224,"nameAr":225,"nameAz":226,"nameRu":227,"nameEn":228,"nameTransliteration":228,"type":18,"ayahCount":229},33,"سُورَةُ الأَحۡزَابِ","Əl-Əhzab","Аль-Ахзаб","Al-Ahzab",73,{"id":216,"nameAr":231,"nameAz":232,"nameRu":233,"nameEn":234,"nameTransliteration":234,"type":10,"ayahCount":235},"سُورَةُ سَبَإٍ","Səba","Саба","Saba",54,{"id":237,"nameAr":238,"nameAz":239,"nameRu":240,"nameEn":239,"nameTransliteration":239,"type":10,"ayahCount":241},35,"سُورَةُ فَاطِرٍ","Fatir","Фатир",45,{"id":243,"nameAr":244,"nameAz":245,"nameRu":246,"nameEn":245,"nameTransliteration":245,"type":10,"ayahCount":247},36,"سُورَةُ يسٓ","Ya-Sin","Йа Син",83,{"id":249,"nameAr":250,"nameAz":251,"nameRu":252,"nameEn":253,"nameTransliteration":253,"type":10,"ayahCount":254},37,"سُورَةُ الصَّافَّاتِ","Əs-Saffat","Ас-Саффат","As-Saffat",182,{"id":256,"nameAr":257,"nameAz":258,"nameRu":259,"nameEn":258,"nameTransliteration":258,"type":10,"ayahCount":195},38,"سُورَةُ صٓ","Sad","Сад",{"id":261,"nameAr":262,"nameAz":263,"nameRu":264,"nameEn":265,"nameTransliteration":265,"type":10,"ayahCount":60},39,"سُورَةُ الزُّمَرِ","Əz-Zumər","Аз-Зумар","Az-Zumar",{"id":267,"nameAr":268,"nameAz":269,"nameRu":270,"nameEn":271,"nameTransliteration":271,"type":10,"ayahCount":272},40,"سُورَةُ غَافِرٍ","Ğafir","Гафир","Ghafir",85,{"id":274,"nameAr":275,"nameAz":276,"nameRu":277,"nameEn":278,"nameTransliteration":278,"type":10,"ayahCount":235},41,"سُورَةُ فُصِّلَتۡ","Fussilət","Фуссилат","Fussilat",{"id":280,"nameAr":281,"nameAz":282,"nameRu":283,"nameEn":284,"nameTransliteration":284,"type":10,"ayahCount":285},42,"سُورَةُ الشُّورَىٰ","Əş-Şura","Аш-Шура","Ash-Shura",53,{"id":92,"nameAr":287,"nameAz":288,"nameRu":289,"nameEn":290,"nameTransliteration":290,"type":10,"ayahCount":291},"سُورَةُ الزُّخۡرُفِ","Əz-Zuxruf","Аз-Зухруф","Az-Zukhruf",89,{"id":293,"nameAr":294,"nameAz":295,"nameRu":296,"nameEn":297,"nameTransliteration":297,"type":10,"ayahCount":298},44,"سُورَةُ الدُّخَانِ","Əd-Duxan","Ад-Духан","Ad-Dukhan",59,{"id":241,"nameAr":300,"nameAz":301,"nameRu":302,"nameEn":303,"nameTransliteration":303,"type":10,"ayahCount":249},"سُورَةُ الجَاثِيَةِ","Əl-Casiyə","Аль-Джасийа","Al-Jathiyah",{"id":305,"nameAr":306,"nameAz":307,"nameRu":308,"nameEn":309,"nameTransliteration":309,"type":10,"ayahCount":237},46,"سُورَةُ الأَحۡقَافِ","Əl-Əhqaf","Аль-Ахкаф","Al-Ahqaf",{"id":311,"nameAr":312,"nameAz":313,"nameRu":314,"nameEn":315,"nameTransliteration":315,"type":18,"ayahCount":256},47,"سُورَةُ مُحَمَّدٍ","Muhəmməd","Мухаммад","Muhammad",{"id":317,"nameAr":318,"nameAz":319,"nameRu":320,"nameEn":321,"nameTransliteration":321,"type":18,"ayahCount":197},48,"سُورَةُ الفَتۡحِ","Əl-Fəth","Аль-Фатх","Al-Fath",{"id":323,"nameAr":324,"nameAz":325,"nameRu":326,"nameEn":327,"nameTransliteration":327,"type":18,"ayahCount":121},49,"سُورَةُ الحُجُرَاتِ","Əl-Hucurat","Аль-Худжурат","Al-Hujurat",{"id":329,"nameAr":330,"nameAz":331,"nameRu":332,"nameEn":331,"nameTransliteration":331,"type":10,"ayahCount":241},50,"سُورَةُ قٓ","Qaf","Каф",{"id":334,"nameAr":335,"nameAz":336,"nameRu":337,"nameEn":338,"nameTransliteration":338,"type":10,"ayahCount":209},51,"سُورَةُ الذَّارِيَاتِ","Əz-Zariyat","Аз-Зарийат","Adh-Dhariyat",{"id":99,"nameAr":340,"nameAz":341,"nameRu":342,"nameEn":343,"nameTransliteration":343,"type":10,"ayahCount":323},"سُورَةُ الطُّورِ","Ət-Tur","Ат-Тур","At-Tur",{"id":285,"nameAr":345,"nameAz":346,"nameRu":347,"nameEn":348,"nameTransliteration":348,"type":10,"ayahCount":349},"سُورَةُ النَّجۡمِ","Ən-Nəcm","Ан-Наджм","An-Najm",62,{"id":235,"nameAr":351,"nameAz":352,"nameRu":353,"nameEn":354,"nameTransliteration":354,"type":10,"ayahCount":355},"سُورَةُ القَمَرِ","Əl-Qəmər","Аль-Камар","Al-Qamar",55,{"id":355,"nameAr":357,"nameAz":358,"nameRu":359,"nameEn":360,"nameTransliteration":360,"type":18,"ayahCount":153},"سُورَةُ الرَّحۡمَٰن","Ər-Rəhman","Ар-Рахман","Ar-Rahman",{"id":362,"nameAr":363,"nameAz":364,"nameRu":365,"nameEn":366,"nameTransliteration":366,"type":10,"ayahCount":367},56,"سُورَةُ الوَاقِعَةِ","Əl-Vaqiə","Аль-Вакиа","Al-Waqiah",96,{"id":369,"nameAr":370,"nameAz":371,"nameRu":372,"nameEn":373,"nameTransliteration":373,"type":18,"ayahCount":197},57,"سُورَةُ الحَدِيدِ","Əl-Hədid","Аль-Хадид","Al-Hadid",{"id":375,"nameAr":376,"nameAz":377,"nameRu":378,"nameEn":379,"nameTransliteration":379,"type":18,"ayahCount":148},58,"سُورَةُ المُجَادلَةِ","Əl-Mucadilə","Аль-Муджадила","Al-Mujadilah",{"id":298,"nameAr":381,"nameAz":382,"nameRu":383,"nameEn":384,"nameTransliteration":384,"type":18,"ayahCount":162},"سُورَةُ الحَشۡرِ","Əl-Həşr","Аль-Хашр","Al-Hashr",{"id":209,"nameAr":386,"nameAz":387,"nameRu":388,"nameEn":389,"nameTransliteration":389,"type":18,"ayahCount":87},"سُورَةُ المُمۡتَحنَةِ","Əl-Mumtəhinə","Аль-Мумтахана","Al-Mumtahanah",{"id":391,"nameAr":392,"nameAz":393,"nameRu":394,"nameEn":395,"nameTransliteration":395,"type":18,"ayahCount":94},61,"سُورَةُ الصَّفِّ","Əs-Saff","Ас-Сафф","As-Saff",{"id":349,"nameAr":397,"nameAz":398,"nameRu":399,"nameEn":400,"nameTransliteration":400,"type":18,"ayahCount":75},"سُورَةُ الجُمُعَةِ","Əl-Cumuə","Аль-Джумуа","Al-Jumuah",{"id":402,"nameAr":403,"nameAz":404,"nameRu":405,"nameEn":406,"nameTransliteration":406,"type":18,"ayahCount":75},63,"سُورَةُ المُنَافِقُونَ","Əl-Munafiqun","Аль-Мунафикун","Al-Munafiqun",{"id":167,"nameAr":408,"nameAz":409,"nameRu":410,"nameEn":411,"nameTransliteration":411,"type":18,"ayahCount":121},"سُورَةُ التَّغَابُنِ","Ət-Təğabun","Ат-Тагабун","At-Taghabun",{"id":413,"nameAr":414,"nameAz":415,"nameRu":416,"nameEn":417,"nameTransliteration":417,"type":18,"ayahCount":81},65,"سُورَةُ الطَّلَاقِ","Ət-Talaq","Ат-Талак","At-Talaq",{"id":419,"nameAr":420,"nameAz":421,"nameRu":422,"nameEn":423,"nameTransliteration":423,"type":18,"ayahCount":81},66,"سُورَةُ التَّحۡرِيمِ","Ət-Təhrim","Ат-Тахрим","At-Tahrim",{"id":425,"nameAr":426,"nameAz":427,"nameRu":428,"nameEn":429,"nameTransliteration":429,"type":10,"ayahCount":204},67,"سُورَةُ المُلۡكِ","Əl-Mulk","Аль-Мульк","Al-Mulk",{"id":431,"nameAr":432,"nameAz":433,"nameRu":434,"nameEn":435,"nameTransliteration":435,"type":10,"ayahCount":99},68,"سُورَةُ القَلَمِ","Əl-Qələm","Аль-Калам","Al-Qalam",{"id":202,"nameAr":437,"nameAz":438,"nameRu":439,"nameEn":440,"nameTransliteration":440,"type":10,"ayahCount":99},"سُورَةُ الحَاقَّةِ","Əl-Haqqə","Аль-Хакка","Al-Haqqah",{"id":442,"nameAr":443,"nameAz":444,"nameRu":445,"nameEn":446,"nameTransliteration":446,"type":10,"ayahCount":293},70,"سُورَةُ المَعَارِجِ","Əl-Məaric","Аль-Мааридж","Al-Maarij",{"id":448,"nameAr":449,"nameAz":450,"nameRu":451,"nameEn":450,"nameTransliteration":450,"type":10,"ayahCount":190},71,"سُورَةُ نُوحٍ","Nuh","Нух",{"id":453,"nameAr":454,"nameAz":455,"nameRu":456,"nameEn":457,"nameTransliteration":457,"type":10,"ayahCount":190},72,"سُورَةُ الجِنِّ","Əl-Cinn","Аль-Джинн","Al-Jinn",{"id":229,"nameAr":459,"nameAz":460,"nameRu":461,"nameEn":462,"nameTransliteration":462,"type":10,"ayahCount":135},"سُورَةُ المُزَّمِّلِ","Əl-Muzzəmmil","Аль-Муззаммиль","Al-Muzzammil",{"id":464,"nameAr":465,"nameAz":466,"nameRu":467,"nameEn":468,"nameTransliteration":468,"type":10,"ayahCount":362},74,"سُورَةُ المُدَّثِّرِ","Əl-Muddəssir","Аль-Муддассир","Al-Muddaththir",{"id":60,"nameAr":470,"nameAz":471,"nameRu":472,"nameEn":473,"nameTransliteration":473,"type":10,"ayahCount":267},"سُورَةُ القِيَامَةِ","Əl-Qiyamə","Аль-Кийама","Al-Qiyamah",{"id":475,"nameAr":476,"nameAz":477,"nameRu":478,"nameEn":479,"nameTransliteration":479,"type":18,"ayahCount":211},76,"سُورَةُ الإِنسَانِ","Əl-İnsan","Аль-Инсан","Al-Insan",{"id":174,"nameAr":481,"nameAz":482,"nameRu":483,"nameEn":484,"nameTransliteration":484,"type":10,"ayahCount":329},"سُورَةُ المُرۡسَلَاتِ","Əl-Mursəlat","Аль-Мурсалат","Al-Mursalat",{"id":153,"nameAr":486,"nameAz":487,"nameRu":488,"nameEn":489,"nameTransliteration":489,"type":10,"ayahCount":267},"سُورَةُ النَّبَإِ","Ən-Nəbə","Ан-Наба","An-Naba",{"id":491,"nameAr":492,"nameAz":493,"nameRu":494,"nameEn":495,"nameTransliteration":495,"type":10,"ayahCount":305},79,"سُورَةُ النَّازِعَاتِ","Ən-Naziat","Ан-Назиат","An-Naziat",{"id":497,"nameAr":498,"nameAz":499,"nameRu":500,"nameEn":501,"nameTransliteration":501,"type":10,"ayahCount":280},80,"سُورَةُ عَبَسَ","Əbəsə","Абаса","Abasa",{"id":503,"nameAr":504,"nameAz":505,"nameRu":506,"nameEn":507,"nameTransliteration":507,"type":10,"ayahCount":197},81,"سُورَةُ التَّكۡوِيرِ","Ət-Təkvir","Ат-Таквир","At-Takwir",{"id":509,"nameAr":510,"nameAz":511,"nameRu":512,"nameEn":513,"nameTransliteration":513,"type":10,"ayahCount":128},82,"سُورَةُ الانفِطَارِ","Əl-İnfitar","Аль-Инфитар","Al-Infitar",{"id":247,"nameAr":515,"nameAz":516,"nameRu":517,"nameEn":518,"nameTransliteration":518,"type":10,"ayahCount":243},"سُورَةُ المُطَفِّفِينَ","Əl-Mutaffifin","Аль-Мутаффифин","Al-Mutaffifin",{"id":520,"nameAr":521,"nameAz":522,"nameRu":523,"nameEn":524,"nameTransliteration":524,"type":10,"ayahCount":169},84,"سُورَةُ الانشِقَاقِ","Əl-İnşiqaq","Аль-Иншикак","Al-Inshiqaq",{"id":272,"nameAr":526,"nameAz":527,"nameRu":528,"nameEn":529,"nameTransliteration":529,"type":10,"ayahCount":148},"سُورَةُ البُرُوجِ","Əl-Buruc","Аль-Бурудж","Al-Buruj",{"id":531,"nameAr":532,"nameAz":533,"nameRu":534,"nameEn":535,"nameTransliteration":535,"type":10,"ayahCount":115},86,"سُورَةُ الطَّارِقِ","Ət-Tariq","Ат-Тарик","At-Tariq",{"id":537,"nameAr":538,"nameAz":539,"nameRu":540,"nameEn":541,"nameTransliteration":541,"type":10,"ayahCount":128},87,"سُورَةُ الأَعۡلَىٰ","Əl-Əla","Аль-Аля","Al-Ala",{"id":195,"nameAr":543,"nameAz":544,"nameRu":545,"nameEn":546,"nameTransliteration":546,"type":10,"ayahCount":176},"سُورَةُ الغَاشِيَةِ","Əl-Ğaşiyə","Аль-Гашийа","Al-Ghashiyah",{"id":291,"nameAr":548,"nameAz":549,"nameRu":550,"nameEn":551,"nameTransliteration":551,"type":10,"ayahCount":204},"سُورَةُ الفَجۡرِ","Əl-Fəcr","Аль-Фаджр","Al-Fajr",{"id":553,"nameAr":554,"nameAz":555,"nameRu":556,"nameEn":557,"nameTransliteration":557,"type":10,"ayahCount":135},90,"سُورَةُ البَلَدِ","Əl-Bələd","Аль-Балад","Al-Balad",{"id":559,"nameAr":560,"nameAz":561,"nameRu":562,"nameEn":563,"nameTransliteration":563,"type":10,"ayahCount":101},91,"سُورَةُ الشَّمۡسِ","Əş-Şəms","Аш-Шамс","Ash-Shams",{"id":565,"nameAr":566,"nameAz":567,"nameRu":568,"nameEn":569,"nameTransliteration":569,"type":10,"ayahCount":141},92,"سُورَةُ اللَّيۡلِ","Əl-Leyl","Аль-Лайл","Al-Layl",{"id":188,"nameAr":571,"nameAz":572,"nameRu":573,"nameEn":574,"nameTransliteration":574,"type":10,"ayahCount":75},"سُورَةُ الضُّحَىٰ","Əd-Duha","Ад-Духа","Ad-Duha",{"id":576,"nameAr":577,"nameAz":578,"nameRu":579,"nameEn":580,"nameTransliteration":580,"type":10,"ayahCount":55},94,"سُورَةُ الشَّرۡحِ","Əş-Şərh","Аш-Шарх","Ash-Sharh",{"id":582,"nameAr":583,"nameAz":584,"nameRu":585,"nameEn":586,"nameTransliteration":586,"type":10,"ayahCount":55},95,"سُورَةُ التِّينِ","Ət-Tin","Ат-Тин","At-Tin",{"id":367,"nameAr":588,"nameAz":589,"nameRu":590,"nameEn":591,"nameTransliteration":591,"type":10,"ayahCount":128},"سُورَةُ العَلَقِ","Əl-Ələq","Аль-Алак","Al-Alaq",{"id":593,"nameAr":594,"nameAz":595,"nameRu":596,"nameEn":597,"nameTransliteration":597,"type":10,"ayahCount":35},97,"سُورَةُ القَدۡرِ","Əl-Qədr","Аль-Кадр","Al-Qadr",{"id":133,"nameAr":599,"nameAz":600,"nameRu":601,"nameEn":602,"nameTransliteration":602,"type":18,"ayahCount":55},"سُورَةُ البَيِّنَةِ","Əl-Beyyinə","Аль-Баййина","Al-Bayyinah",{"id":106,"nameAr":604,"nameAz":605,"nameRu":606,"nameEn":607,"nameTransliteration":607,"type":18,"ayahCount":55},"سُورَةُ الزَّلۡزَلَةِ","Əz-Zəlzələ","Аз-Залзала","Az-Zalzalah",{"id":609,"nameAr":610,"nameAz":611,"nameRu":612,"nameEn":613,"nameTransliteration":613,"type":10,"ayahCount":75},100,"سُورَةُ العَادِيَاتِ","Əl-Adiyat","Аль-Адийат","Al-Adiyat",{"id":615,"nameAr":616,"nameAz":617,"nameRu":618,"nameEn":619,"nameTransliteration":619,"type":10,"ayahCount":75},101,"سُورَةُ القَارِعَةِ","Əl-Qariə","Аль-Кариа","Al-Qariah",{"id":621,"nameAr":622,"nameAz":623,"nameRu":624,"nameEn":625,"nameTransliteration":625,"type":10,"ayahCount":55},102,"سُورَةُ التَّكَاثُرِ","Ət-Təkasur","Ат-Такасур","At-Takathur",{"id":627,"nameAr":628,"nameAz":629,"nameRu":630,"nameEn":631,"nameTransliteration":631,"type":10,"ayahCount":21},103,"سُورَةُ العَصۡرِ","Əl-Əsr","Аль-Аср","Al-Asr",{"id":633,"nameAr":634,"nameAz":635,"nameRu":636,"nameEn":637,"nameTransliteration":637,"type":10,"ayahCount":62},104,"سُورَةُ الهُمَزَةِ","Əl-Huməzə","Аль-Хумаза","Al-Humazah",{"id":639,"nameAr":640,"nameAz":641,"nameRu":642,"nameEn":643,"nameTransliteration":643,"type":10,"ayahCount":35},105,"سُورَةُ الفِيلِ","Əl-Fil","Аль-Филь","Al-Fil",{"id":645,"nameAr":646,"nameAz":647,"nameRu":648,"nameEn":649,"nameTransliteration":649,"type":10,"ayahCount":28},106,"سُورَةُ قُرَيۡشٍ","Qureyş","Курайш","Quraysh",{"id":651,"nameAr":652,"nameAz":653,"nameRu":654,"nameEn":655,"nameTransliteration":655,"type":10,"ayahCount":11},107,"سُورَةُ المَاعُونِ","Əl-Maun","Аль-Маун","Al-Maun",{"id":657,"nameAr":658,"nameAz":659,"nameRu":660,"nameEn":661,"nameTransliteration":661,"type":10,"ayahCount":21},108,"سُورَةُ الكَوۡثَرِ","Əl-Kövsər","Аль-Каусар","Al-Kawthar",{"id":73,"nameAr":663,"nameAz":664,"nameRu":665,"nameEn":666,"nameTransliteration":666,"type":10,"ayahCount":42},"سُورَةُ الكَافِرُونَ","Əl-Kafirun","Аль-Кафирун","Al-Kafirun",{"id":126,"nameAr":668,"nameAz":669,"nameRu":670,"nameEn":671,"nameTransliteration":671,"type":18,"ayahCount":21},"سُورَةُ النَّصۡرِ","Ən-Nəsr","Ан-Наср","An-Nasr",{"id":85,"nameAr":673,"nameAz":674,"nameRu":675,"nameEn":676,"nameTransliteration":676,"type":10,"ayahCount":35},"سُورَةُ المَسَدِ","Əl-Məsəd","Аль-Масад","Al-Masad",{"id":146,"nameAr":678,"nameAz":679,"nameRu":680,"nameEn":681,"nameTransliteration":681,"type":10,"ayahCount":28},"سُورَةُ الإِخۡلَاصِ","Əl-İxlas","Аль-Ихлас","Al-Ikhlas",{"id":683,"nameAr":684,"nameAz":685,"nameRu":686,"nameEn":687,"nameTransliteration":687,"type":10,"ayahCount":35},113,"سُورَةُ الفَلَقِ","Əl-Fələq","Аль-Фаляк","Al-Falaq",{"id":689,"nameAr":690,"nameAz":691,"nameRu":692,"nameEn":693,"nameTransliteration":693,"type":10,"ayahCount":42},114,"سُورَةُ النَّاسِ","Ən-Nas","Ан-Нас","An-Nas",{"sura":695,"meta":835},{"id":491,"nameAr":492,"nameAz":493,"nameRu":494,"nameEn":495,"nameTransliteration":495,"type":10,"ayahCount":305,"ayahs":696},[697,700,703,706,709,712,715,718,721,724,727,730,733,736,739,742,745,748,751,754,757,760,763,766,769,772,775,778,781,784,787,790,793,796,799,802,805,808,811,814,817,820,823,826,829,832],{"number":5,"arabic":698,"translation":699},"بِسْمِ ٱللَّهِ ٱلرَّحْمَٰنِ ٱلرَّحِيمِ وَٱلنَّٰزِعَٰتِ غَرْقًۭا","And olsun kafirlərin canını zorla alanlara!",{"number":13,"arabic":701,"translation":702},"وَٱلنَّٰشِطَٰتِ نَشْطًۭا","And olsun möminlərin canını rahatlıqla alanlara!",{"number":21,"arabic":704,"translation":705},"وَٱلسَّٰبِحَٰتِ سَبْحًۭا","And olsun göydə üzdükcə üzənlərə!",{"number":28,"arabic":707,"translation":708},"فَٱلسَّٰبِقَٰتِ سَبْقًۭا","And olsun ötdükcə ötənlərə!",{"number":35,"arabic":710,"translation":711},"فَٱلْمُدَبِّرَٰتِ أَمْرًۭا","And olsun buyruqları yerinə yetirənlərə!",{"number":42,"arabic":713,"translation":714},"يَوْمَ تَرْجُفُ ٱلرَّاجِفَةُ","O gün lərzəyə gələn lərzələnəcək,",{"number":11,"arabic":716,"translation":717},"تَتْبَعُهَا ٱلرَّادِفَةُ","onun ardınca təkrar lərzələnəcək.",{"number":55,"arabic":719,"translation":720},"قُلُوبٌۭ يَوْمَئِذٍۢ وَاجِفَةٌ","Həmən gün qəlblər qorxudan tir-tir əsəcək.",{"number":62,"arabic":722,"translation":723},"أَبْصَٰرُهَا خَٰشِعَةٌۭ","Bu qəlb sahiblərinin gözləri məzlum görkəm alacaq.",{"number":69,"arabic":725,"translation":726},"يَقُولُونَ أَءِنَّا لَمَرْدُودُونَ فِى ٱلْحَافِرَةِ","Onlar deyirlər: “Yəni biz yenidən bundan qabaqkı halımıza döndəriləcəyik?",{"number":75,"arabic":728,"translation":729},"أَءِذَا كُنَّا عِظَٰمًۭا نَّخِرَةًۭ","Sümüklərimiz çürüdükdən sonra?”",{"number":81,"arabic":731,"translation":732},"قَالُوا۟ تِلْكَ إِذًۭا كَرَّةٌ خَاسِرَةٌۭ","Onlar dedilər: “Belə olduğu halda bu, zərərli bir qayıdışdır”.",{"number":87,"arabic":734,"translation":735},"فَإِنَّمَا هِىَ زَجْرَةٌۭ وَٰحِدَةٌۭ","O surun üfürülməsi təkcə qorxunc bir səsdir.",{"number":94,"arabic":737,"translation":738},"فَإِذَا هُم بِٱلسَّاهِرَةِ","O vaxt onlar ləngimədən qəbirlərindən yerin səthinə çıxacaqlar.",{"number":101,"arabic":740,"translation":741},"هَلْ أَتَىٰكَ حَدِيثُ مُوسَىٰٓ","Musanın hadisəsi sənə yetişdimi?",{"number":108,"arabic":743,"translation":744},"إِذْ نَادَىٰهُ رَبُّهُۥ بِٱلْوَادِ ٱلْمُقَدَّسِ طُوًى","O zaman Rəbbi onu müqəddəs Tuva vadisində səsləyib demişdi:",{"number":115,"arabic":746,"translation":747},"ٱذْهَبْ إِلَىٰ فِرْعَوْنَ إِنَّهُۥ طَغَىٰ","“Fironun yanına yollan! O, həddini çox aşmışdır.",{"number":121,"arabic":749,"translation":750},"فَقُلْ هَل لَّكَ إِلَىٰٓ أَن تَزَكَّىٰ","De: “Günahlardan xilas olmaq istəyirsənmi?",{"number":128,"arabic":752,"translation":753},"وَأَهْدِيَكَ إِلَىٰ رَبِّكَ فَتَخْشَىٰ","Səni Rəbbinə doğru yönəldimmi ki, Ondan qorxub çəkinəsən?”",{"number":135,"arabic":755,"translation":756},"فَأَرَىٰهُ ٱلْءَايَةَ ٱلْكُبْرَىٰ","Musa ən böyük möcüzəni Firona göstərdi.",{"number":141,"arabic":758,"translation":759},"فَكَذَّبَ وَعَصَىٰ","O isə haqqı yalan sayıb üsyankar olduğunu göstərdi.",{"number":148,"arabic":761,"translation":762},"ثُمَّ أَدْبَرَ يَسْعَىٰ","Sonra da üz döndərib fəsad törətməyə girişdi.",{"number":155,"arabic":764,"translation":765},"فَحَشَرَ فَنَادَىٰ","O, camaatını toplayıb onlara hündür səslə müraciət edərək",{"number":162,"arabic":767,"translation":768},"فَقَالَ أَنَا۠ رَبُّكُمُ ٱلْأَعْلَىٰ","dedi: “Sizin ən uca rəbbiniz mənəm!”",{"number":169,"arabic":770,"translation":771},"فَأَخَذَهُ ٱللَّهُ نَكَالَ ٱلْءَاخِرَةِ وَٱلْأُولَىٰٓ","Belə olduqda, Allah da onu dünya və Axirət əzabı ilə yaxaladı.",{"number":176,"arabic":773,"translation":774},"إِنَّ فِى ذَٰلِكَ لَعِبْرَةًۭ لِّمَن يَخْشَىٰٓ","Həqiqətən, bunda Allahdan qorxanlardan ötrü işarə var.",{"number":183,"arabic":776,"translation":777},"ءَأَنتُمْ أَشَدُّ خَلْقًا أَمِ ٱلسَّمَآءُ ۚ بَنَىٰهَا","Sizin yaradılışınız çətindir, yoxsa göyün? Allah onu qurdu,",{"number":190,"arabic":779,"translation":780},"رَفَعَ سَمْكَهَا فَسَوَّىٰهَا","onun qübbəsini yüksəltdi və düzəldib kamilləşdirdi,",{"number":197,"arabic":782,"translation":783},"وَأَغْطَشَ لَيْلَهَا وَأَخْرَجَ ضُحَىٰهَا","gecəsini qaranlıq edib, səhərini də nurlandırdı.",{"number":204,"arabic":785,"translation":786},"وَٱلْأَرْضَ بَعْدَ ذَٰلِكَ دَحَىٰهَآ","Sonra yeri döşəyib,",{"number":211,"arabic":788,"translation":789},"أَخْرَجَ مِنْهَا مَآءَهَا وَمَرْعَىٰهَا","onda su və otlaq yaratdı,",{"number":218,"arabic":791,"translation":792},"وَٱلْجِبَالَ أَرْسَىٰهَا","dağları da yerə bərkitdi.",{"number":224,"arabic":794,"translation":795},"مَتَٰعًۭا لَّكُمْ وَلِأَنْعَٰمِكُمْ","Bunlar sizin və mal-qaranızın faydalanmasından ötrüdür.",{"number":216,"arabic":797,"translation":798},"فَإِذَا جَآءَتِ ٱلطَّآمَّةُ ٱلْكُبْرَىٰ","Ən böyük fəlakətin gəldiyi zaman –",{"number":237,"arabic":800,"translation":801},"يَوْمَ يَتَذَكَّرُ ٱلْإِنسَٰنُ مَا سَعَىٰ","o gün insan törətdiklərini xatırlayacaqdır.",{"number":243,"arabic":803,"translation":804},"وَبُرِّزَتِ ٱلْجَحِيمُ لِمَن يَرَىٰ","Cəhənnəm isə hər görmə qabiliyyətliyə göstəriləcəkdir.",{"number":249,"arabic":806,"translation":807},"فَأَمَّا مَن طَغَىٰ","Kim həddi aşmışsa,",{"number":256,"arabic":809,"translation":810},"وَءَاثَرَ ٱلْحَيَوٰةَ ٱلدُّنْيَا","dünya həyatını axirətdən üstün bilmişsə,",{"number":261,"arabic":812,"translation":813},"فَإِنَّ ٱلْجَحِيمَ هِىَ ٱلْمَأْوَىٰ","həqiqətən, Cəhənnəm onun sığınacağı olacaqdır.",{"number":267,"arabic":815,"translation":816},"وَأَمَّا مَنْ خَافَ مَقَامَ رَبِّهِۦ وَنَهَى ٱلنَّفْسَ عَنِ ٱلْهَوَىٰ","Ancaq kim Rəbbinin hüzuruna gələcəyindən qorxmuş və nəfsinə ehtirası yasaq etmişsə,",{"number":274,"arabic":818,"translation":819},"فَإِنَّ ٱلْجَنَّةَ هِىَ ٱلْمَأْوَىٰ","həqiqətən, Cənnət onun məskəni olacaq.",{"number":280,"arabic":821,"translation":822},"يَسْـَٔلُونَكَ عَنِ ٱلسَّاعَةِ أَيَّانَ مُرْسَىٰهَا","Səndən o Saat barəsində: “O nə vaxt qopacaq?”– deyə soruşurlar.",{"number":92,"arabic":824,"translation":825},"فِيمَ أَنتَ مِن ذِكْرَىٰهَآ","Axı sən onu haradan biləsən?!",{"number":293,"arabic":827,"translation":828},"إِلَىٰ رَبِّكَ مُنتَهَىٰهَآ","Onu kamil bilmək sənin Rəbbinə aiddir.",{"number":241,"arabic":830,"translation":831},"إِنَّمَآ أَنتَ مُنذِرُ مَن يَخْشَىٰهَا","Sən yalnız ondan qorxanı xəbərdar edənsən.",{"number":305,"arabic":833,"translation":834},"كَأَنَّهُمْ يَوْمَ يَرَوْنَهَا لَمْ يَلْبَثُوٓا۟ إِلَّا عَشِيَّةً أَوْ ضُحَىٰهَا","Onlar Qiyaməti gördükləri an dünyada yalnız bir axşam çağı və yaxud bir gündüz qədər yaşadıqlarını güman edəcəklər!",[836,837,838,839,840,841,842,843,844,845,846,847,848,849,850,851,852,853,854,855,856,857,858,859,860,861,862,863,864,865,866,867,868,869,870,871,872,873,874,875,876,877,878,879,880,881,882,883,884,885,886,887,888,889,890,891,892,893,894,895,896,897,898,899,900,901,902,903,904,905,906,907,908,909,910,911,912,913,914,915,916,917,918,919,920,921,922,923,924,925,926,927,928,929,930,931,932,933,934,935,936,937,938,939,940,941,942,943,944,945,946,947,948,949],{"id":5,"nameAr":6,"nameAz":7,"nameRu":8,"nameEn":9,"nameTransliteration":9,"type":10,"ayahCount":11},{"id":13,"nameAr":14,"nameAz":15,"nameRu":16,"nameEn":17,"nameTransliteration":17,"type":18,"ayahCount":19},{"id":21,"nameAr":22,"nameAz":23,"nameRu":24,"nameEn":25,"nameTransliteration":25,"type":18,"ayahCount":26},{"id":28,"nameAr":29,"nameAz":30,"nameRu":31,"nameEn":32,"nameTransliteration":32,"type":18,"ayahCount":33},{"id":35,"nameAr":36,"nameAz":37,"nameRu":38,"nameEn":39,"nameTransliteration":39,"type":18,"ayahCount":40},{"id":42,"nameAr":43,"nameAz":44,"nameRu":45,"nameEn":46,"nameTransliteration":46,"type":10,"ayahCount":47},{"id":11,"nameAr":49,"nameAz":50,"nameRu":51,"nameEn":52,"nameTransliteration":52,"type":10,"ayahCount":53},{"id":55,"nameAr":56,"nameAz":57,"nameRu":58,"nameEn":59,"nameTransliteration":59,"type":18,"ayahCount":60},{"id":62,"nameAr":63,"nameAz":64,"nameRu":65,"nameEn":66,"nameTransliteration":66,"type":18,"ayahCount":67},{"id":69,"nameAr":70,"nameAz":71,"nameRu":72,"nameEn":71,"nameTransliteration":71,"type":10,"ayahCount":73},{"id":75,"nameAr":76,"nameAz":77,"nameRu":78,"nameEn":77,"nameTransliteration":77,"type":10,"ayahCount":79},{"id":81,"nameAr":82,"nameAz":83,"nameRu":84,"nameEn":83,"nameTransliteration":83,"type":10,"ayahCount":85},{"id":87,"nameAr":88,"nameAz":89,"nameRu":90,"nameEn":91,"nameTransliteration":91,"type":18,"ayahCount":92},{"id":94,"nameAr":95,"nameAz":96,"nameRu":97,"nameEn":98,"nameTransliteration":98,"type":10,"ayahCount":99},{"id":101,"nameAr":102,"nameAz":103,"nameRu":104,"nameEn":105,"nameTransliteration":105,"type":10,"ayahCount":106},{"id":108,"nameAr":109,"nameAz":110,"nameRu":111,"nameEn":112,"nameTransliteration":112,"type":10,"ayahCount":113},{"id":115,"nameAr":116,"nameAz":117,"nameRu":118,"nameEn":119,"nameTransliteration":119,"type":10,"ayahCount":85},{"id":121,"nameAr":122,"nameAz":123,"nameRu":124,"nameEn":125,"nameTransliteration":125,"type":10,"ayahCount":126},{"id":128,"nameAr":129,"nameAz":130,"nameRu":131,"nameEn":132,"nameTransliteration":132,"type":10,"ayahCount":133},{"id":135,"nameAr":136,"nameAz":137,"nameRu":138,"nameEn":137,"nameTransliteration":137,"type":10,"ayahCount":139},{"id":141,"nameAr":142,"nameAz":143,"nameRu":144,"nameEn":145,"nameTransliteration":145,"type":10,"ayahCount":146},{"id":148,"nameAr":149,"nameAz":150,"nameRu":151,"nameEn":152,"nameTransliteration":152,"type":18,"ayahCount":153},{"id":155,"nameAr":156,"nameAz":157,"nameRu":158,"nameEn":159,"nameTransliteration":159,"type":10,"ayahCount":160},{"id":162,"nameAr":163,"nameAz":164,"nameRu":165,"nameEn":166,"nameTransliteration":166,"type":18,"ayahCount":167},{"id":169,"nameAr":170,"nameAz":171,"nameRu":172,"nameEn":173,"nameTransliteration":173,"type":10,"ayahCount":174},{"id":176,"nameAr":177,"nameAz":178,"nameRu":179,"nameEn":180,"nameTransliteration":180,"type":10,"ayahCount":181},{"id":183,"nameAr":184,"nameAz":185,"nameRu":186,"nameEn":187,"nameTransliteration":187,"type":10,"ayahCount":188},{"id":190,"nameAr":191,"nameAz":192,"nameRu":193,"nameEn":194,"nameTransliteration":194,"type":10,"ayahCount":195},{"id":197,"nameAr":198,"nameAz":199,"nameRu":200,"nameEn":201,"nameTransliteration":201,"type":10,"ayahCount":202},{"id":204,"nameAr":205,"nameAz":206,"nameRu":207,"nameEn":208,"nameTransliteration":208,"type":10,"ayahCount":209},{"id":211,"nameAr":212,"nameAz":213,"nameRu":214,"nameEn":215,"nameTransliteration":215,"type":10,"ayahCount":216},{"id":218,"nameAr":219,"nameAz":220,"nameRu":221,"nameEn":222,"nameTransliteration":222,"type":10,"ayahCount":204},{"id":224,"nameAr":225,"nameAz":226,"nameRu":227,"nameEn":228,"nameTransliteration":228,"type":18,"ayahCount":229},{"id":216,"nameAr":231,"nameAz":232,"nameRu":233,"nameEn":234,"nameTransliteration":234,"type":10,"ayahCount":235},{"id":237,"nameAr":238,"nameAz":239,"nameRu":240,"nameEn":239,"nameTransliteration":239,"type":10,"ayahCount":241},{"id":243,"nameAr":244,"nameAz":245,"nameRu":246,"nameEn":245,"nameTransliteration":245,"type":10,"ayahCount":247},{"id":249,"nameAr":250,"nameAz":251,"nameRu":252,"nameEn":253,"nameTransliteration":253,"type":10,"ayahCount":254},{"id":256,"nameAr":257,"nameAz":258,"nameRu":259,"nameEn":258,"nameTransliteration":258,"type":10,"ayahCount":195},{"id":261,"nameAr":262,"nameAz":263,"nameRu":264,"nameEn":265,"nameTransliteration":265,"type":10,"ayahCount":60},{"id":267,"nameAr":268,"nameAz":269,"nameRu":270,"nameEn":271,"nameTransliteration":271,"type":10,"ayahCount":272},{"id":274,"nameAr":275,"nameAz":276,"nameRu":277,"nameEn":278,"nameTransliteration":278,"type":10,"ayahCount":235},{"id":280,"nameAr":281,"nameAz":282,"nameRu":283,"nameEn":284,"nameTransliteration":284,"type":10,"ayahCount":285},{"id":92,"nameAr":287,"nameAz":288,"nameRu":289,"nameEn":290,"nameTransliteration":290,"type":10,"ayahCount":291},{"id":293,"nameAr":294,"nameAz":295,"nameRu":296,"nameEn":297,"nameTransliteration":297,"type":10,"ayahCount":298},{"id":241,"nameAr":300,"nameAz":301,"nameRu":302,"nameEn":303,"nameTransliteration":303,"type":10,"ayahCount":249},{"id":305,"nameAr":306,"nameAz":307,"nameRu":308,"nameEn":309,"nameTransliteration":309,"type":10,"ayahCount":237},{"id":311,"nameAr":312,"nameAz":313,"nameRu":314,"nameEn":315,"nameTransliteration":315,"type":18,"ayahCount":256},{"id":317,"nameAr":318,"nameAz":319,"nameRu":320,"nameEn":321,"nameTransliteration":321,"type":18,"ayahCount":197},{"id":323,"nameAr":324,"nameAz":325,"nameRu":326,"nameEn":327,"nameTransliteration":327,"type":18,"ayahCount":121},{"id":329,"nameAr":330,"nameAz":331,"nameRu":332,"nameEn":331,"nameTransliteration":331,"type":10,"ayahCount":241},{"id":334,"nameAr":335,"nameAz":336,"nameRu":337,"nameEn":338,"nameTransliteration":338,"type":10,"ayahCount":209},{"id":99,"nameAr":340,"nameAz":341,"nameRu":342,"nameEn":343,"nameTransliteration":343,"type":10,"ayahCount":323},{"id":285,"nameAr":345,"nameAz":346,"nameRu":347,"nameEn":348,"nameTransliteration":348,"type":10,"ayahCount":349},{"id":235,"nameAr":351,"nameAz":352,"nameRu":353,"nameEn":354,"nameTransliteration":354,"type":10,"ayahCount":355},{"id":355,"nameAr":357,"nameAz":358,"nameRu":359,"nameEn":360,"nameTransliteration":360,"type":18,"ayahCount":153},{"id":362,"nameAr":363,"nameAz":364,"nameRu":365,"nameEn":366,"nameTransliteration":366,"type":10,"ayahCount":367},{"id":369,"nameAr":370,"nameAz":371,"nameRu":372,"nameEn":373,"nameTransliteration":373,"type":18,"ayahCount":197},{"id":375,"nameAr":376,"nameAz":377,"nameRu":378,"nameEn":379,"nameTransliteration":379,"type":18,"ayahCount":148},{"id":298,"nameAr":381,"nameAz":382,"nameRu":383,"nameEn":384,"nameTransliteration":384,"type":18,"ayahCount":162},{"id":209,"nameAr":386,"nameAz":387,"nameRu":388,"nameEn":389,"nameTransliteration":389,"type":18,"ayahCount":87},{"id":391,"nameAr":392,"nameAz":393,"nameRu":394,"nameEn":395,"nameTransliteration":395,"type":18,"ayahCount":94},{"id":349,"nameAr":397,"nameAz":398,"nameRu":399,"nameEn":400,"nameTransliteration":400,"type":18,"ayahCount":75},{"id":402,"nameAr":403,"nameAz":404,"nameRu":405,"nameEn":406,"nameTransliteration":406,"type":18,"ayahCount":75},{"id":167,"nameAr":408,"nameAz":409,"nameRu":410,"nameEn":411,"nameTransliteration":411,"type":18,"ayahCount":121},{"id":413,"nameAr":414,"nameAz":415,"nameRu":416,"nameEn":417,"nameTransliteration":417,"type":18,"ayahCount":81},{"id":419,"nameAr":420,"nameAz":421,"nameRu":422,"nameEn":423,"nameTransliteration":423,"type":18,"ayahCount":81},{"id":425,"nameAr":426,"nameAz":427,"nameRu":428,"nameEn":429,"nameTransliteration":429,"type":10,"ayahCount":204},{"id":431,"nameAr":432,"nameAz":433,"nameRu":434,"nameEn":435,"nameTransliteration":435,"type":10,"ayahCount":99},{"id":202,"nameAr":437,"nameAz":438,"nameRu":439,"nameEn":440,"nameTransliteration":440,"type":10,"ayahCount":99},{"id":442,"nameAr":443,"nameAz":444,"nameRu":445,"nameEn":446,"nameTransliteration":446,"type":10,"ayahCount":293},{"id":448,"nameAr":449,"nameAz":450,"nameRu":451,"nameEn":450,"nameTransliteration":450,"type":10,"ayahCount":190},{"id":453,"nameAr":454,"nameAz":455,"nameRu":456,"nameEn":457,"nameTransliteration":457,"type":10,"ayahCount":190},{"id":229,"nameAr":459,"nameAz":460,"nameRu":461,"nameEn":462,"nameTransliteration":462,"type":10,"ayahCount":135},{"id":464,"nameAr":465,"nameAz":466,"nameRu":467,"nameEn":468,"nameTransliteration":468,"type":10,"ayahCount":362},{"id":60,"nameAr":470,"nameAz":471,"nameRu":472,"nameEn":473,"nameTransliteration":473,"type":10,"ayahCount":267},{"id":475,"nameAr":476,"nameAz":477,"nameRu":478,"nameEn":479,"nameTransliteration":479,"type":18,"ayahCount":211},{"id":174,"nameAr":481,"nameAz":482,"nameRu":483,"nameEn":484,"nameTransliteration":484,"type":10,"ayahCount":329},{"id":153,"nameAr":486,"nameAz":487,"nameRu":488,"nameEn":489,"nameTransliteration":489,"type":10,"ayahCount":267},{"id":491,"nameAr":492,"nameAz":493,"nameRu":494,"nameEn":495,"nameTransliteration":495,"type":10,"ayahCount":305},{"id":497,"nameAr":498,"nameAz":499,"nameRu":500,"nameEn":501,"nameTransliteration":501,"type":10,"ayahCount":280},{"id":503,"nameAr":504,"nameAz":505,"nameRu":506,"nameEn":507,"nameTransliteration":507,"type":10,"ayahCount":197},{"id":509,"nameAr":510,"nameAz":511,"nameRu":512,"nameEn":513,"nameTransliteration":513,"type":10,"ayahCount":128},{"id":247,"nameAr":515,"nameAz":516,"nameRu":517,"nameEn":518,"nameTransliteration":518,"type":10,"ayahCount":243},{"id":520,"nameAr":521,"nameAz":522,"nameRu":523,"nameEn":524,"nameTransliteration":524,"type":10,"ayahCount":169},{"id":272,"nameAr":526,"nameAz":527,"nameRu":528,"nameEn":529,"nameTransliteration":529,"type":10,"ayahCount":148},{"id":531,"nameAr":532,"nameAz":533,"nameRu":534,"nameEn":535,"nameTransliteration":535,"type":10,"ayahCount":115},{"id":537,"nameAr":538,"nameAz":539,"nameRu":540,"nameEn":541,"nameTransliteration":541,"type":10,"ayahCount":128},{"id":195,"nameAr":543,"nameAz":544,"nameRu":545,"nameEn":546,"nameTransliteration":546,"type":10,"ayahCount":176},{"id":291,"nameAr":548,"nameAz":549,"nameRu":550,"nameEn":551,"nameTransliteration":551,"type":10,"ayahCount":204},{"id":553,"nameAr":554,"nameAz":555,"nameRu":556,"nameEn":557,"nameTransliteration":557,"type":10,"ayahCount":135},{"id":559,"nameAr":560,"nameAz":561,"nameRu":562,"nameEn":563,"nameTransliteration":563,"type":10,"ayahCount":101},{"id":565,"nameAr":566,"nameAz":567,"nameRu":568,"nameEn":569,"nameTransliteration":569,"type":10,"ayahCount":141},{"id":188,"nameAr":571,"nameAz":572,"nameRu":573,"nameEn":574,"nameTransliteration":574,"type":10,"ayahCount":75},{"id":576,"nameAr":577,"nameAz":578,"nameRu":579,"nameEn":580,"nameTransliteration":580,"type":10,"ayahCount":55},{"id":582,"nameAr":583,"nameAz":584,"nameRu":585,"nameEn":586,"nameTransliteration":586,"type":10,"ayahCount":55},{"id":367,"nameAr":588,"nameAz":589,"nameRu":590,"nameEn":591,"nameTransliteration":591,"type":10,"ayahCount":128},{"id":593,"nameAr":594,"nameAz":595,"nameRu":596,"nameEn":597,"nameTransliteration":597,"type":10,"ayahCount":35},{"id":133,"nameAr":599,"nameAz":600,"nameRu":601,"nameEn":602,"nameTransliteration":602,"type":18,"ayahCount":55},{"id":106,"nameAr":604,"nameAz":605,"nameRu":606,"nameEn":607,"nameTransliteration":607,"type":18,"ayahCount":55},{"id":609,"nameAr":610,"nameAz":611,"nameRu":612,"nameEn":613,"nameTransliteration":613,"type":10,"ayahCount":75},{"id":615,"nameAr":616,"nameAz":617,"nameRu":618,"nameEn":619,"nameTransliteration":619,"type":10,"ayahCount":75},{"id":621,"nameAr":622,"nameAz":623,"nameRu":624,"nameEn":625,"nameTransliteration":625,"type":10,"ayahCount":55},{"id":627,"nameAr":628,"nameAz":629,"nameRu":630,"nameEn":631,"nameTransliteration":631,"type":10,"ayahCount":21},{"id":633,"nameAr":634,"nameAz":635,"nameRu":636,"nameEn":637,"nameTransliteration":637,"type":10,"ayahCount":62},{"id":639,"nameAr":640,"nameAz":641,"nameRu":642,"nameEn":643,"nameTransliteration":643,"type":10,"ayahCount":35},{"id":645,"nameAr":646,"nameAz":647,"nameRu":648,"nameEn":649,"nameTransliteration":649,"type":10,"ayahCount":28},{"id":651,"nameAr":652,"nameAz":653,"nameRu":654,"nameEn":655,"nameTransliteration":655,"type":10,"ayahCount":11},{"id":657,"nameAr":658,"nameAz":659,"nameRu":660,"nameEn":661,"nameTransliteration":661,"type":10,"ayahCount":21},{"id":73,"nameAr":663,"nameAz":664,"nameRu":665,"nameEn":666,"nameTransliteration":666,"type":10,"ayahCount":42},{"id":126,"nameAr":668,"nameAz":669,"nameRu":670,"nameEn":671,"nameTransliteration":671,"type":18,"ayahCount":21},{"id":85,"nameAr":673,"nameAz":674,"nameRu":675,"nameEn":676,"nameTransliteration":676,"type":10,"ayahCount":35},{"id":146,"nameAr":678,"nameAz":679,"nameRu":680,"nameEn":681,"nameTransliteration":681,"type":10,"ayahCount":28},{"id":683,"nameAr":684,"nameAz":685,"nameRu":686,"nameEn":687,"nameTransliteration":687,"type":10,"ayahCount":35},{"id":689,"nameAr":690,"nameAz":691,"nameRu":692,"nameEn":693,"nameTransliteration":693,"type":10,"ayahCount":42},{"edition":951,"sura":491,"blocks":952},"saadi-az",[953,955,957,959,961,963,965,967,969,971,973,975,977,979,981,983,985,987,989],{"from":5,"to":35,"text":954},"Allah alicənab mələklərə və onların yerinə yetirdiyi əməllərə and içir. Bu onu göstərir ki, mələklər Allahın iradəsini necə danışıqsız və böyük səylə icra edirlər. Belə bir rəy mövcuddur ki, Fövqəluca bu andı cəzanın və dirilmənin doğruluğunu təsdiq etmək üçün çəkmişdir ki, buna da ardınca vəsf etdiyi Qiyamət gününün dəhşətlərinin təsviri dəlalət edir.\n\nDigər bir rəyə görə isə Allah mələklərə and içir ki, insanları onların varlığının gerçəkliyinə inandırsın, çünki mələklərə iman dinə imanın altı sütunundan biridir.\n\nBu surədə mələklərin xatırlanan əməlləri əvəz veriləcəyinə aiddir və onların gerçəkləşdirilməsi, insanlar həm can verərkən, həm də ona qədər və ondan sonra, mələklərə həvalə edilmişdir. Onlar kafirlərin ruhunu zorla çəkib çıxarırlar və ruh bədəndən çıxanadək və ona törətdiyi əməllərinə görə əvəzi verilənədək yalnız bu işlə məşğul olurlar. Möminlərin ruhunun alınmasına gəldikdə isə mələklər onları ehmallıca və səylə alırlar. Bu o deməkdir ki, möminlərin ruhu bədəndən xoşluqla, maneəsiz çıxarılacaq, kafirlərin ruhu isə bədəndən dartıla-dartıla güclə qoparılacaqdır.\n\nMələklər göydə ya yuxarıya, ya da aşağıya hərəkət edirlər, Allahın hökümlərini icra etməyə, vəhylərini elçilərə çatdırmağa və şeytanları qabaqlamağa tələsirlər ki, onlara göylərdəki danışıqlara qulaq asmalarına imkan verməsinlər. Allahın sərəncamı ilə onlar göylərdə və yerdə bəzi işləri idarə edirlər – yağış yağdırır, bitkilər yetişdirir, küləkləri qovur, dənizlərə qayğı göstərir, cinlərə və heyvanlara nəzarət edir, Cənnətdə və Cəhənnəmdə xidmət göstərir və s. işlər görürlər.",{"from":42,"to":62,"text":956},"Qiyamət günü bir sarsıntı digərini əvəz edəcəkdir. İnsanların ürəkləri gördüklərinin və eşitdiklərinin dəhşətindən narahatçılığa və həyəcana bürünəcəkdir. İnsanların baxışları itaətkar və mənfur olacaqdır, çünki onların ürəklərini qorxu artıq almış olacaq və onların ruhu isə dəhşətdən sarsılacaq, hüzn və kədərə qapılacaqdır.",{"from":69,"to":75,"text":958},"Bunu, öldükdən sonra dirildiləcəklərini inkar edən insanlar deyirlər. Onların sözləri küfür və təəccüblə doludur. Onlar dirildiləcəklərini nəinki inkar edirlər, hətta onu qeyri-mümkün bir şey sayırlar və bu onların azğınlığını daha da artırır.",{"from":81,"to":81,"text":960},"Onlar dirildilməni mümkün olmayan sayırlar və sümükləri çürüdükdən sonra yenidən xəlq ediləcəklərinə iman gətirməkdən boyun qaçırırlar, çünki Allahın fövqəlqüdrətini dərk etmirlər. Buna görə də sonra O (Pak və Müqəddəs), izah edir ki, diriltmə Ondan ötrü çətin deyil və belə buyurur:",{"from":87,"to":94,"text":962},"Mələk Sura üfürəndə bütün məxluqlar qəbirlərindən çıxaraq, ətraflarına baxacaqlar. Allah onların hamısını toplayıb, Öz ədalətli Məhkəməsini quracaq və hər kəsə onun əməlinə görə əvəzini verəcək.",{"from":101,"to":101,"text":964},"Rəbb bu sualla Musa peyğəmbər (ə) haqqında olan hekayətin doğruluğunu təsdiq etmişdir.",{"from":108,"to":128,"text":966},"Musa peyğəmbər (ə) məhz bu vadidə olduğu zaman Allah onunla (ə) danışmış, onu (ə) elçi seçmiş[1], ona (ə) vəhy nazil etmiş və duasına cavab vermişdir.\n\nEy Musa! Fironun yanına get və onu özbaşınalıqdan və zalımlıqdan, müşriklikdən və Allaha itaətsizlik göstərməkdən çəkindir. Onunla yumşaq və mehribanlıqla danış, “ola bilsin ki, o, nəsihətə qulaq assın və qorxsun” (Ta-ha, 20\u002F44). Ona təklif et ki, qəlbini gözəl və tərifəlayiq keyfiyyətlərlə zənginləşdirsin. Ağıllı insanlar belə xüsusiyyətlərə nail olmaq üçün bir-biri ilə rəqabət aparırlar. Həmçinin onu qəlbini imansızlıq və zalımlıq çirkabından təmizlənməyə dəvət et ki, haqq dinə gəlsin və xeyirxah işlər görməyə başlasın. Sən ona doğru yolu göstərməyi bacarar və Allahın lütüfkarlığını necə qazanmağı və Onun qəzəbinə nəyin səbəb ola biləcəyini izah edə bilərsən. Əgər o, doğru yolu dərk edə bilsə, onda təqvalı qul olacaqdır.\n\nLakin Firon (L) Musanın (ə) ardınca getməkdən boyun qaçırdı və buna görə Fövqəluca belə buyurur:",{"from":135,"to":169,"text":968},"Musa (ə) ona (L) çoxlu böyük möcüzələr göstərdi. Fövqəluca buyurur: “O, əsasını atdı və o əsil ilana çevrildi. Sonra o, əlini (qoltuğundan) çıxarır və o, ona baxanlara parlaq ağ kimi görünür” (Əraf, 7\u002F107-108). Lakin Firon (L) haqqı yalan saydı və Rəbbinin hökmünə itaət etmədi. O (L) qərara aldı ki, özünü haqqa qarşı qoysun, öz döyüşçülərini yığıb, özünü “uca rəbb” elan etdi. Firon (L) onlara etinasızlıqla yanaşdı, amma onlar buna baxmayaraq, ona (L) itaət edib, yalanını təsdiqlədilər. Allah isə onun (L) cəzasını sərt xəbərdarlıq, həm bu dünyada, həm də Axirət həyatında Onun cəzalandıracağının labüdlüyünün dəlili etdi.",{"from":176,"to":176,"text":970},"Allahın ayələrindən və nəsihətlərindən yalnız təqvalı qulları faydalana bilirlər. Fironun (L) acı taleyini görərək, onlar başa düşürlər ki, təkəbbürlük edən, Allaha itaətsizlik göstərən və Allahın hakimiyyətinə iddialı olan hər kəsi O (Pak və Müqəddəs), həm bu dünyada, həm də Axirət həyatında cəzalandıracaqdır. Əgər insanın ürəyi Allah xofundan məhrumdursa, onda o, ona, hətta ən böyük möcüzələr göstərilsə də, iman gətirməz.",{"from":183,"to":190,"text":972},"Fövqəluca, dirilməni inkar edənlərin və Allahın insanların bədənlərini əvvəlki vəziyyətinə qaytarmağa gücü yetməyəcəyini iddia edənlərin əleyhinə inandırıcı dəlil gətirir. Məgər nəhəng, qüdrətli yüksək göyü yaratmaq, insanları xəlq etməkdən asandır? Allah onu inşa etmiş, formalaşdırmış və onun görkəmini elə mükəmməl etmişdir ki, onun sarsılmazlığı və kamilliyi ağılları heyrətə salır və ürəkləri sarsıdır.",{"from":197,"to":197,"text":974},"Gecənin qaranlığı göy qübbəsinin və yerin bütün guşələrini əhatə edir, sonra isə səhər şəfəqləri ilə əvəz olunur ki, insanlar öz mənəvi və dünyəvi həyatını sahmana salmaq məqsədilə çalışa bilsinlər.",{"from":204,"to":224,"text":976},"Göyləri xəlq edəndən sonra Allah yeri yaydı, yəni yerdə böyük nemət mənbələrini yerləşdirdi. Bu ifadənin mənası sonrakı ayələrdə öz əksini tapmışdır. Onlarda Fövqəluca Allah xəbər verir ki, O (Pak və Müqəddəs), yerdən su çıxartmış, onda otlaqlar becərtmiş və onun üzərində dağlar yerləşdirib bərkitmişdir.\n\nBeləliklə, Rəbb göyləri yaratdıqdan sonra yeri yaymışdır ki, bunu da təsdiq edən həmin mübarək ayənin mətnidir.\n\nYerin bilavasitə yaradılmasına gəldikdə isə qeyd edilməlidir ki, o, göylərdən öncə xəlq edilmişdir. Bu barədə Fövqəluca belə buyurur: “De: “Doğrudanmı siz yeri iki gündə[2] Yaradana iman gətirmirsiniz və başqalarını Onunla bərabər tutursunuz? Axı O, aləmlərin Rəbbidir... Sonra O, duman halında olan göyə yönəlib, ona və yerə: “istər-istəməz gəlin!” – buyurdu. Onlar dedilər: “Könüllü gəldik». O, onları iki gün ərzində yeddi göy kimi yaratdı və hər göyə öz vəzifəsini təlqin etdi” (Fussilət, 41\u002F9, 11-12).\n\nƏzəmətli göyləri nəhəng səma cisimləri ilə və həyat üçün zəruri olan bütün nemətləri ilə birlikdə yaşıl Yer üzünü Yaradan və onlara bir vəzifə olaraq Ona ibadət etməyi Buyuran Öz məxluqlarını da mütləq dirildəcək və onlara əməllərinə görə əvəzini verəcəkdir. Onda xeyirxahlıq edənlər böyük nemət qazanacaq, cinayət törədənlər isə qoy özlərindən küssünlər. Buna görə, sonra Fövqəluca Qiyamət gününün və əvəz verilməsinin başlanmasını xatırladır.",{"from":216,"to":243,"text":978},"Əzəmətli dirilmə və böyük fəlakət başladıqda, bunlarla yanaşı istənilən bədbəxtlik çox kiçik görünəcək və onda ata doğma oğlunu, ər – arvadını, sevən – sevgilisini yaddan çıxaracaqdır. Həmin gün insan özünün xeyirxah və yaramaz əməllərini xatırlayacaqdır. O, öz xeyirli işlərinin daha da, hətta bir zərrə qədər də olsa, çox olmasını arzu edəcəkdir, yaramaz əməllərinin isə zərrəsi isə ona getdikcə daha çox qəm-qüssə gətirəcəkdir.\n\nHəmin gün insan biləcək ki, onun uğurunun və ya zərərinin əsasını dünya həyatında can atdığı şey təşkil edəcəkdir. Lakin o, nəyisə dəyişdirmək imkanından məhrum ediləcəkdir. Bu dünyada saxladığı bütün əlaqələri qırılacaq və onunla yalnız onun əməlləri qalacaqdır. Belə olduqda, o, öz əhlini udmağa hazır olan və yalnız Rəbbinin əmrini gözləyən Cəhənnəmi görəcəkdir.",{"from":249,"to":261,"text":980},"Bu insan Allahın haramlarını pozmuş, böyük günahlar işlətməyə cəsarət göstərmiş və Rəbbin ona icazə verdikləri ilə qane olmamışdır. O, dünya həyatını Axirət həyatından üstün tutmuş, öz həyatını dünya qayğılarına həsr etmiş, vaxtını həzz almaqla və eşq məcaraları ilə keçirmiş, Axirət həyatını və onun xeyrinə xidmət etməyi unutmuşdur. Buna görə Cəhənnəm onun mənzili və əbədi məskəni olacaqdır.",{"from":267,"to":274,"text":982},"Bu insan ədalətli qisas alınacağından qorxardı və bu qorxu onun həyatına öz təsirini göstərmişdir. O, Allaha itaətkar olmaqda ona mane olan ehtiraslarından çəkinmiş, ona xeyirxahlıq etməyə maneə olan qüsurlu meyilləri və istəkləri ilə mübarizə aparmış və bunların sayəsində öz istəklərini Allahın Elçisinin (ona Allahın salavatı və salamı olsun!) gətirdiklərinə tabe etmişdir. Buna görə onun sığınacağı – bütün nemətlərin, sevincin və Səadətin toplandığı Cənnət bağları olacaqdır.",{"from":280,"to":280,"text":984},"Onların bu barədə soruşmasının səbəbi, dirilməni inkar etmələridir. Allah onlara cavab verərək, belə buyurur:",{"from":92,"to":92,"text":986},"Bizim Qiyamət gününün başlayacağı vaxtı haqqında sənə və onlara bildirməyimizin nə faydası var? Bunun mənası yoxdur! Həmin günün başlayacağı müddətini bilərək, Allahın qulları ondan nə dini, nə də öz dünya həyatı üçün heç bir fayda əldə edə bilməzlər. Əksinə, bu barədə məlumatı bütün məxluqlardan gizlətmək daha məqsədəuyğundur və buna görə Fövqəluca onu məxfi saxlayır.",{"from":293,"to":293,"text":988},"Fövqəluca həmçinin belə buyurur: “Səndən o Saat haqqında soruşurlar: “O nə vaxt gələcək?” De: “Həqiqətən, bu barədə elm yalnız Rəbbimə məxsusdur. Heç kim, Ondan başqa, onun gəlməsinin vaxtını aşkar etməyə qadir deyildir” (Əraf, 7\u002F187).",{"from":241,"to":305,"text":990},"Sənin nəsihətlərin yalnız Saatın gələcəyindən və Allahın hüzurunda duracaqlarından qorxanlara fayda gətirər. Belə insanlar Qiyamət gününə hazırlaşır və Axirət həyatı naminə çalışırlar. Amma dirilməyə inanmayanlara və Axirət həyatı üçün səy göstərməyərək, yalnız kafirliyini artırmağa və qüvvəsini haqqa müqavimət göstərməyə sərf edənlərə gəldikdə isə onların sənin dəvətinə cavab vermələri əbəs olardı, Müdrik Allah isə bundan uzaqdır.\n\n[1] Müdrik Allahın hər şeyi Mühafizəolunan Ana Kitabında öncədən yazmış olması ilə bağlı konseptual prinsipi nəzərə alaraq, qeyd etmək yerinə düşər ki, bəşəriyyətə ta Qiyamətədək hansı elçilərin və peyğəmbərlərin göndəriləcəyini Fövqəluca öncədən müəyyən etmişdi və Musa peyğəmbərə (ə) Tuva vadisində isə Allahın hökmü ona (ə) yalnız bəyan edilmişdi. Mülahizəmizi dolayısı ilə sübut edən (Musanın (ə) doğuluşundan Allahın nəzarəti altında olması, qorunması, Fironun (L) ailəsində tərbiyə olunması və s. haqqında) kifayət qədər ayələr vardır. F.S.\n\n[2] Quranın bir sıra türk tərcümələrində bu “iki gün” ifadəsi “iki dövr”, mərhələ, faza kimi çevrilir. Mən bu barədə Təfsirin əvvəlki cilidlərində qeyd etmişəm. F.S.\n\n[3] Yəni, bu dünyada. F.S."]