[{"data":1,"prerenderedAt":-1},["ShallowReactive",2],{"suras-meta":3,"sura-47-alikhan":694,"$fZRwLcugtRO4jhS7cN8DKuVQoOEMSucD-jpJR4FZ2TmQ":926},[4,12,20,27,34,41,48,54,61,68,74,80,86,93,100,107,114,120,127,134,140,147,154,161,168,175,182,189,196,203,210,217,223,230,236,242,248,255,260,266,273,279,286,292,299,304,310,316,322,328,333,339,344,350,356,361,368,374,380,385,390,396,401,407,412,418,424,430,436,441,447,452,458,463,469,474,480,485,490,496,502,508,514,519,525,530,536,542,547,552,558,564,570,575,581,587,592,598,603,608,614,620,626,632,638,644,650,656,662,667,672,677,682,688],{"id":5,"nameAr":6,"nameAz":7,"nameRu":8,"nameEn":9,"nameTransliteration":9,"type":10,"ayahCount":11},1,"سُورَةُ ٱلْفَاتِحَةِ","Əl-Fatihə","Аль-Фатиха","Al-Fatihah","meccan",7,{"id":13,"nameAr":14,"nameAz":15,"nameRu":16,"nameEn":17,"nameTransliteration":17,"type":18,"ayahCount":19},2,"سُورَةُ البَقَرَةِ","Əl-Bəqərə","Аль-Бакара","Al-Baqarah","medinan",286,{"id":21,"nameAr":22,"nameAz":23,"nameRu":24,"nameEn":25,"nameTransliteration":25,"type":18,"ayahCount":26},3,"سُورَةُ آلِ عِمۡرَانَ","Ali-İmran","Али Имран","Ali-Imran",200,{"id":28,"nameAr":29,"nameAz":30,"nameRu":31,"nameEn":32,"nameTransliteration":32,"type":18,"ayahCount":33},4,"سُورَةُ النِّسَاءِ","Ən-Nisa","Ан-Ниса","An-Nisa",176,{"id":35,"nameAr":36,"nameAz":37,"nameRu":38,"nameEn":39,"nameTransliteration":39,"type":18,"ayahCount":40},5,"سُورَةُ المَائـِدَةِ","Əl-Maidə","Аль-Маида","Al-Maidah",120,{"id":42,"nameAr":43,"nameAz":44,"nameRu":45,"nameEn":46,"nameTransliteration":46,"type":10,"ayahCount":47},6,"سُورَةُ الأَنۡعَامِ","Əl-Ənam","Аль-Анам","Al-Anam",165,{"id":11,"nameAr":49,"nameAz":50,"nameRu":51,"nameEn":52,"nameTransliteration":52,"type":10,"ayahCount":53},"سُورَةُ الأَعۡرَافِ","Əl-Əraf","Аль-Араф","Al-Araf",206,{"id":55,"nameAr":56,"nameAz":57,"nameRu":58,"nameEn":59,"nameTransliteration":59,"type":18,"ayahCount":60},8,"سُورَةُ الأَنفَالِ","Əl-Ənfal","Аль-Анфаль","Al-Anfal",75,{"id":62,"nameAr":63,"nameAz":64,"nameRu":65,"nameEn":66,"nameTransliteration":66,"type":18,"ayahCount":67},9,"سُورَةُ التَّوۡبَةِ","Ət-Tövbə","Ат-Тауба","At-Tawbah",129,{"id":69,"nameAr":70,"nameAz":71,"nameRu":72,"nameEn":71,"nameTransliteration":71,"type":10,"ayahCount":73},10,"سُورَةُ يُونُسَ","Yunus","Юнус",109,{"id":75,"nameAr":76,"nameAz":77,"nameRu":78,"nameEn":77,"nameTransliteration":77,"type":10,"ayahCount":79},11,"سُورَةُ هُودٍ","Hud","Худ",123,{"id":81,"nameAr":82,"nameAz":83,"nameRu":84,"nameEn":83,"nameTransliteration":83,"type":10,"ayahCount":85},12,"سُورَةُ يُوسُفَ","Yusuf","Юсуф",111,{"id":87,"nameAr":88,"nameAz":89,"nameRu":90,"nameEn":91,"nameTransliteration":91,"type":18,"ayahCount":92},13,"سُورَةُ الرَّعۡدِ","Ər-Rəd","Ар-Раад","Ar-Rad",43,{"id":94,"nameAr":95,"nameAz":96,"nameRu":97,"nameEn":98,"nameTransliteration":98,"type":10,"ayahCount":99},14,"سُورَةُ إِبۡرَاهِيمَ","İbrahim","Ибрахим","Ibrahim",52,{"id":101,"nameAr":102,"nameAz":103,"nameRu":104,"nameEn":105,"nameTransliteration":105,"type":10,"ayahCount":106},15,"سُورَةُ الحِجۡرِ","Əl-Hicr","Аль-Хиджр","Al-Hijr",99,{"id":108,"nameAr":109,"nameAz":110,"nameRu":111,"nameEn":112,"nameTransliteration":112,"type":10,"ayahCount":113},16,"سُورَةُ النَّحۡلِ","Ən-Nəhl","Ан-Нахль","An-Nahl",128,{"id":115,"nameAr":116,"nameAz":117,"nameRu":118,"nameEn":119,"nameTransliteration":119,"type":10,"ayahCount":85},17,"سُورَةُ الإِسۡرَاءِ","Əl-İsra","Аль-Исра","Al-Isra",{"id":121,"nameAr":122,"nameAz":123,"nameRu":124,"nameEn":125,"nameTransliteration":125,"type":10,"ayahCount":126},18,"سُورَةُ الكَهۡفِ","Əl-Kəhf","Аль-Кахф","Al-Kahf",110,{"id":128,"nameAr":129,"nameAz":130,"nameRu":131,"nameEn":132,"nameTransliteration":132,"type":10,"ayahCount":133},19,"سُورَةُ مَرۡيَمَ","Məryəm","Марьям","Maryam",98,{"id":135,"nameAr":136,"nameAz":137,"nameRu":138,"nameEn":137,"nameTransliteration":137,"type":10,"ayahCount":139},20,"سُورَةُ طه","Ta-Ha","Та Ха",135,{"id":141,"nameAr":142,"nameAz":143,"nameRu":144,"nameEn":145,"nameTransliteration":145,"type":10,"ayahCount":146},21,"سُورَةُ الأَنبِيَاءِ","Əl-Ənbiya","Аль-Анбийа","Al-Anbiya",112,{"id":148,"nameAr":149,"nameAz":150,"nameRu":151,"nameEn":152,"nameTransliteration":152,"type":18,"ayahCount":153},22,"سُورَةُ الحَجِّ","Əl-Həcc","Аль-Хадж","Al-Hajj",78,{"id":155,"nameAr":156,"nameAz":157,"nameRu":158,"nameEn":159,"nameTransliteration":159,"type":10,"ayahCount":160},23,"سُورَةُ المُؤۡمِنُونَ","Əl-Muminun","Аль-Муминун","Al-Muminun",118,{"id":162,"nameAr":163,"nameAz":164,"nameRu":165,"nameEn":166,"nameTransliteration":166,"type":18,"ayahCount":167},24,"سُورَةُ النُّورِ","Ən-Nur","Ан-Нур","An-Nur",64,{"id":169,"nameAr":170,"nameAz":171,"nameRu":172,"nameEn":173,"nameTransliteration":173,"type":10,"ayahCount":174},25,"سُورَةُ الفُرۡقَانِ","Əl-Furqan","Аль-Фуркан","Al-Furqan",77,{"id":176,"nameAr":177,"nameAz":178,"nameRu":179,"nameEn":180,"nameTransliteration":180,"type":10,"ayahCount":181},26,"سُورَةُ الشُّعَرَاءِ","Əş-Şuəra","Аш-Шуара","Ash-Shuara",227,{"id":183,"nameAr":184,"nameAz":185,"nameRu":186,"nameEn":187,"nameTransliteration":187,"type":10,"ayahCount":188},27,"سُورَةُ النَّمۡلِ","Ən-Nəml","Ан-Намль","An-Naml",93,{"id":190,"nameAr":191,"nameAz":192,"nameRu":193,"nameEn":194,"nameTransliteration":194,"type":10,"ayahCount":195},28,"سُورَةُ القَصَصِ","Əl-Qəsəs","Аль-Касас","Al-Qasas",88,{"id":197,"nameAr":198,"nameAz":199,"nameRu":200,"nameEn":201,"nameTransliteration":201,"type":10,"ayahCount":202},29,"سُورَةُ العَنكَبُوتِ","Əl-Ənkəbut","Аль-Анкабут","Al-Ankabut",69,{"id":204,"nameAr":205,"nameAz":206,"nameRu":207,"nameEn":208,"nameTransliteration":208,"type":10,"ayahCount":209},30,"سُورَةُ الرُّومِ","Ər-Rum","Ар-Рум","Ar-Rum",60,{"id":211,"nameAr":212,"nameAz":213,"nameRu":214,"nameEn":215,"nameTransliteration":215,"type":10,"ayahCount":216},31,"سُورَةُ لُقۡمَانَ","Loğman","Лукман","Luqman",34,{"id":218,"nameAr":219,"nameAz":220,"nameRu":221,"nameEn":222,"nameTransliteration":222,"type":10,"ayahCount":204},32,"سُورَةُ السَّجۡدَةِ","Əs-Səcdə","Ас-Саджда","As-Sajdah",{"id":224,"nameAr":225,"nameAz":226,"nameRu":227,"nameEn":228,"nameTransliteration":228,"type":18,"ayahCount":229},33,"سُورَةُ الأَحۡزَابِ","Əl-Əhzab","Аль-Ахзаб","Al-Ahzab",73,{"id":216,"nameAr":231,"nameAz":232,"nameRu":233,"nameEn":234,"nameTransliteration":234,"type":10,"ayahCount":235},"سُورَةُ سَبَإٍ","Səba","Саба","Saba",54,{"id":237,"nameAr":238,"nameAz":239,"nameRu":240,"nameEn":239,"nameTransliteration":239,"type":10,"ayahCount":241},35,"سُورَةُ فَاطِرٍ","Fatir","Фатир",45,{"id":243,"nameAr":244,"nameAz":245,"nameRu":246,"nameEn":245,"nameTransliteration":245,"type":10,"ayahCount":247},36,"سُورَةُ يسٓ","Ya-Sin","Йа Син",83,{"id":249,"nameAr":250,"nameAz":251,"nameRu":252,"nameEn":253,"nameTransliteration":253,"type":10,"ayahCount":254},37,"سُورَةُ الصَّافَّاتِ","Əs-Saffat","Ас-Саффат","As-Saffat",182,{"id":256,"nameAr":257,"nameAz":258,"nameRu":259,"nameEn":258,"nameTransliteration":258,"type":10,"ayahCount":195},38,"سُورَةُ صٓ","Sad","Сад",{"id":261,"nameAr":262,"nameAz":263,"nameRu":264,"nameEn":265,"nameTransliteration":265,"type":10,"ayahCount":60},39,"سُورَةُ الزُّمَرِ","Əz-Zumər","Аз-Зумар","Az-Zumar",{"id":267,"nameAr":268,"nameAz":269,"nameRu":270,"nameEn":271,"nameTransliteration":271,"type":10,"ayahCount":272},40,"سُورَةُ غَافِرٍ","Ğafir","Гафир","Ghafir",85,{"id":274,"nameAr":275,"nameAz":276,"nameRu":277,"nameEn":278,"nameTransliteration":278,"type":10,"ayahCount":235},41,"سُورَةُ فُصِّلَتۡ","Fussilət","Фуссилат","Fussilat",{"id":280,"nameAr":281,"nameAz":282,"nameRu":283,"nameEn":284,"nameTransliteration":284,"type":10,"ayahCount":285},42,"سُورَةُ الشُّورَىٰ","Əş-Şura","Аш-Шура","Ash-Shura",53,{"id":92,"nameAr":287,"nameAz":288,"nameRu":289,"nameEn":290,"nameTransliteration":290,"type":10,"ayahCount":291},"سُورَةُ الزُّخۡرُفِ","Əz-Zuxruf","Аз-Зухруф","Az-Zukhruf",89,{"id":293,"nameAr":294,"nameAz":295,"nameRu":296,"nameEn":297,"nameTransliteration":297,"type":10,"ayahCount":298},44,"سُورَةُ الدُّخَانِ","Əd-Duxan","Ад-Духан","Ad-Dukhan",59,{"id":241,"nameAr":300,"nameAz":301,"nameRu":302,"nameEn":303,"nameTransliteration":303,"type":10,"ayahCount":249},"سُورَةُ الجَاثِيَةِ","Əl-Casiyə","Аль-Джасийа","Al-Jathiyah",{"id":305,"nameAr":306,"nameAz":307,"nameRu":308,"nameEn":309,"nameTransliteration":309,"type":10,"ayahCount":237},46,"سُورَةُ الأَحۡقَافِ","Əl-Əhqaf","Аль-Ахкаф","Al-Ahqaf",{"id":311,"nameAr":312,"nameAz":313,"nameRu":314,"nameEn":315,"nameTransliteration":315,"type":18,"ayahCount":256},47,"سُورَةُ مُحَمَّدٍ","Muhəmməd","Мухаммад","Muhammad",{"id":317,"nameAr":318,"nameAz":319,"nameRu":320,"nameEn":321,"nameTransliteration":321,"type":18,"ayahCount":197},48,"سُورَةُ الفَتۡحِ","Əl-Fəth","Аль-Фатх","Al-Fath",{"id":323,"nameAr":324,"nameAz":325,"nameRu":326,"nameEn":327,"nameTransliteration":327,"type":18,"ayahCount":121},49,"سُورَةُ الحُجُرَاتِ","Əl-Hucurat","Аль-Худжурат","Al-Hujurat",{"id":329,"nameAr":330,"nameAz":331,"nameRu":332,"nameEn":331,"nameTransliteration":331,"type":10,"ayahCount":241},50,"سُورَةُ قٓ","Qaf","Каф",{"id":334,"nameAr":335,"nameAz":336,"nameRu":337,"nameEn":338,"nameTransliteration":338,"type":10,"ayahCount":209},51,"سُورَةُ الذَّارِيَاتِ","Əz-Zariyat","Аз-Зарийат","Adh-Dhariyat",{"id":99,"nameAr":340,"nameAz":341,"nameRu":342,"nameEn":343,"nameTransliteration":343,"type":10,"ayahCount":323},"سُورَةُ الطُّورِ","Ət-Tur","Ат-Тур","At-Tur",{"id":285,"nameAr":345,"nameAz":346,"nameRu":347,"nameEn":348,"nameTransliteration":348,"type":10,"ayahCount":349},"سُورَةُ النَّجۡمِ","Ən-Nəcm","Ан-Наджм","An-Najm",62,{"id":235,"nameAr":351,"nameAz":352,"nameRu":353,"nameEn":354,"nameTransliteration":354,"type":10,"ayahCount":355},"سُورَةُ القَمَرِ","Əl-Qəmər","Аль-Камар","Al-Qamar",55,{"id":355,"nameAr":357,"nameAz":358,"nameRu":359,"nameEn":360,"nameTransliteration":360,"type":18,"ayahCount":153},"سُورَةُ الرَّحۡمَٰن","Ər-Rəhman","Ар-Рахман","Ar-Rahman",{"id":362,"nameAr":363,"nameAz":364,"nameRu":365,"nameEn":366,"nameTransliteration":366,"type":10,"ayahCount":367},56,"سُورَةُ الوَاقِعَةِ","Əl-Vaqiə","Аль-Вакиа","Al-Waqiah",96,{"id":369,"nameAr":370,"nameAz":371,"nameRu":372,"nameEn":373,"nameTransliteration":373,"type":18,"ayahCount":197},57,"سُورَةُ الحَدِيدِ","Əl-Hədid","Аль-Хадид","Al-Hadid",{"id":375,"nameAr":376,"nameAz":377,"nameRu":378,"nameEn":379,"nameTransliteration":379,"type":18,"ayahCount":148},58,"سُورَةُ المُجَادلَةِ","Əl-Mucadilə","Аль-Муджадила","Al-Mujadilah",{"id":298,"nameAr":381,"nameAz":382,"nameRu":383,"nameEn":384,"nameTransliteration":384,"type":18,"ayahCount":162},"سُورَةُ الحَشۡرِ","Əl-Həşr","Аль-Хашр","Al-Hashr",{"id":209,"nameAr":386,"nameAz":387,"nameRu":388,"nameEn":389,"nameTransliteration":389,"type":18,"ayahCount":87},"سُورَةُ المُمۡتَحنَةِ","Əl-Mumtəhinə","Аль-Мумтахана","Al-Mumtahanah",{"id":391,"nameAr":392,"nameAz":393,"nameRu":394,"nameEn":395,"nameTransliteration":395,"type":18,"ayahCount":94},61,"سُورَةُ الصَّفِّ","Əs-Saff","Ас-Сафф","As-Saff",{"id":349,"nameAr":397,"nameAz":398,"nameRu":399,"nameEn":400,"nameTransliteration":400,"type":18,"ayahCount":75},"سُورَةُ الجُمُعَةِ","Əl-Cumuə","Аль-Джумуа","Al-Jumuah",{"id":402,"nameAr":403,"nameAz":404,"nameRu":405,"nameEn":406,"nameTransliteration":406,"type":18,"ayahCount":75},63,"سُورَةُ المُنَافِقُونَ","Əl-Munafiqun","Аль-Мунафикун","Al-Munafiqun",{"id":167,"nameAr":408,"nameAz":409,"nameRu":410,"nameEn":411,"nameTransliteration":411,"type":18,"ayahCount":121},"سُورَةُ التَّغَابُنِ","Ət-Təğabun","Ат-Тагабун","At-Taghabun",{"id":413,"nameAr":414,"nameAz":415,"nameRu":416,"nameEn":417,"nameTransliteration":417,"type":18,"ayahCount":81},65,"سُورَةُ الطَّلَاقِ","Ət-Talaq","Ат-Талак","At-Talaq",{"id":419,"nameAr":420,"nameAz":421,"nameRu":422,"nameEn":423,"nameTransliteration":423,"type":18,"ayahCount":81},66,"سُورَةُ التَّحۡرِيمِ","Ət-Təhrim","Ат-Тахрим","At-Tahrim",{"id":425,"nameAr":426,"nameAz":427,"nameRu":428,"nameEn":429,"nameTransliteration":429,"type":10,"ayahCount":204},67,"سُورَةُ المُلۡكِ","Əl-Mulk","Аль-Мульк","Al-Mulk",{"id":431,"nameAr":432,"nameAz":433,"nameRu":434,"nameEn":435,"nameTransliteration":435,"type":10,"ayahCount":99},68,"سُورَةُ القَلَمِ","Əl-Qələm","Аль-Калам","Al-Qalam",{"id":202,"nameAr":437,"nameAz":438,"nameRu":439,"nameEn":440,"nameTransliteration":440,"type":10,"ayahCount":99},"سُورَةُ الحَاقَّةِ","Əl-Haqqə","Аль-Хакка","Al-Haqqah",{"id":442,"nameAr":443,"nameAz":444,"nameRu":445,"nameEn":446,"nameTransliteration":446,"type":10,"ayahCount":293},70,"سُورَةُ المَعَارِجِ","Əl-Məaric","Аль-Мааридж","Al-Maarij",{"id":448,"nameAr":449,"nameAz":450,"nameRu":451,"nameEn":450,"nameTransliteration":450,"type":10,"ayahCount":190},71,"سُورَةُ نُوحٍ","Nuh","Нух",{"id":453,"nameAr":454,"nameAz":455,"nameRu":456,"nameEn":457,"nameTransliteration":457,"type":10,"ayahCount":190},72,"سُورَةُ الجِنِّ","Əl-Cinn","Аль-Джинн","Al-Jinn",{"id":229,"nameAr":459,"nameAz":460,"nameRu":461,"nameEn":462,"nameTransliteration":462,"type":10,"ayahCount":135},"سُورَةُ المُزَّمِّلِ","Əl-Muzzəmmil","Аль-Муззаммиль","Al-Muzzammil",{"id":464,"nameAr":465,"nameAz":466,"nameRu":467,"nameEn":468,"nameTransliteration":468,"type":10,"ayahCount":362},74,"سُورَةُ المُدَّثِّرِ","Əl-Muddəssir","Аль-Муддассир","Al-Muddaththir",{"id":60,"nameAr":470,"nameAz":471,"nameRu":472,"nameEn":473,"nameTransliteration":473,"type":10,"ayahCount":267},"سُورَةُ القِيَامَةِ","Əl-Qiyamə","Аль-Кийама","Al-Qiyamah",{"id":475,"nameAr":476,"nameAz":477,"nameRu":478,"nameEn":479,"nameTransliteration":479,"type":18,"ayahCount":211},76,"سُورَةُ الإِنسَانِ","Əl-İnsan","Аль-Инсан","Al-Insan",{"id":174,"nameAr":481,"nameAz":482,"nameRu":483,"nameEn":484,"nameTransliteration":484,"type":10,"ayahCount":329},"سُورَةُ المُرۡسَلَاتِ","Əl-Mursəlat","Аль-Мурсалат","Al-Mursalat",{"id":153,"nameAr":486,"nameAz":487,"nameRu":488,"nameEn":489,"nameTransliteration":489,"type":10,"ayahCount":267},"سُورَةُ النَّبَإِ","Ən-Nəbə","Ан-Наба","An-Naba",{"id":491,"nameAr":492,"nameAz":493,"nameRu":494,"nameEn":495,"nameTransliteration":495,"type":10,"ayahCount":305},79,"سُورَةُ النَّازِعَاتِ","Ən-Naziat","Ан-Назиат","An-Naziat",{"id":497,"nameAr":498,"nameAz":499,"nameRu":500,"nameEn":501,"nameTransliteration":501,"type":10,"ayahCount":280},80,"سُورَةُ عَبَسَ","Əbəsə","Абаса","Abasa",{"id":503,"nameAr":504,"nameAz":505,"nameRu":506,"nameEn":507,"nameTransliteration":507,"type":10,"ayahCount":197},81,"سُورَةُ التَّكۡوِيرِ","Ət-Təkvir","Ат-Таквир","At-Takwir",{"id":509,"nameAr":510,"nameAz":511,"nameRu":512,"nameEn":513,"nameTransliteration":513,"type":10,"ayahCount":128},82,"سُورَةُ الانفِطَارِ","Əl-İnfitar","Аль-Инфитар","Al-Infitar",{"id":247,"nameAr":515,"nameAz":516,"nameRu":517,"nameEn":518,"nameTransliteration":518,"type":10,"ayahCount":243},"سُورَةُ المُطَفِّفِينَ","Əl-Mutaffifin","Аль-Мутаффифин","Al-Mutaffifin",{"id":520,"nameAr":521,"nameAz":522,"nameRu":523,"nameEn":524,"nameTransliteration":524,"type":10,"ayahCount":169},84,"سُورَةُ الانشِقَاقِ","Əl-İnşiqaq","Аль-Иншикак","Al-Inshiqaq",{"id":272,"nameAr":526,"nameAz":527,"nameRu":528,"nameEn":529,"nameTransliteration":529,"type":10,"ayahCount":148},"سُورَةُ البُرُوجِ","Əl-Buruc","Аль-Бурудж","Al-Buruj",{"id":531,"nameAr":532,"nameAz":533,"nameRu":534,"nameEn":535,"nameTransliteration":535,"type":10,"ayahCount":115},86,"سُورَةُ الطَّارِقِ","Ət-Tariq","Ат-Тарик","At-Tariq",{"id":537,"nameAr":538,"nameAz":539,"nameRu":540,"nameEn":541,"nameTransliteration":541,"type":10,"ayahCount":128},87,"سُورَةُ الأَعۡلَىٰ","Əl-Əla","Аль-Аля","Al-Ala",{"id":195,"nameAr":543,"nameAz":544,"nameRu":545,"nameEn":546,"nameTransliteration":546,"type":10,"ayahCount":176},"سُورَةُ الغَاشِيَةِ","Əl-Ğaşiyə","Аль-Гашийа","Al-Ghashiyah",{"id":291,"nameAr":548,"nameAz":549,"nameRu":550,"nameEn":551,"nameTransliteration":551,"type":10,"ayahCount":204},"سُورَةُ الفَجۡرِ","Əl-Fəcr","Аль-Фаджр","Al-Fajr",{"id":553,"nameAr":554,"nameAz":555,"nameRu":556,"nameEn":557,"nameTransliteration":557,"type":10,"ayahCount":135},90,"سُورَةُ البَلَدِ","Əl-Bələd","Аль-Балад","Al-Balad",{"id":559,"nameAr":560,"nameAz":561,"nameRu":562,"nameEn":563,"nameTransliteration":563,"type":10,"ayahCount":101},91,"سُورَةُ الشَّمۡسِ","Əş-Şəms","Аш-Шамс","Ash-Shams",{"id":565,"nameAr":566,"nameAz":567,"nameRu":568,"nameEn":569,"nameTransliteration":569,"type":10,"ayahCount":141},92,"سُورَةُ اللَّيۡلِ","Əl-Leyl","Аль-Лайл","Al-Layl",{"id":188,"nameAr":571,"nameAz":572,"nameRu":573,"nameEn":574,"nameTransliteration":574,"type":10,"ayahCount":75},"سُورَةُ الضُّحَىٰ","Əd-Duha","Ад-Духа","Ad-Duha",{"id":576,"nameAr":577,"nameAz":578,"nameRu":579,"nameEn":580,"nameTransliteration":580,"type":10,"ayahCount":55},94,"سُورَةُ الشَّرۡحِ","Əş-Şərh","Аш-Шарх","Ash-Sharh",{"id":582,"nameAr":583,"nameAz":584,"nameRu":585,"nameEn":586,"nameTransliteration":586,"type":10,"ayahCount":55},95,"سُورَةُ التِّينِ","Ət-Tin","Ат-Тин","At-Tin",{"id":367,"nameAr":588,"nameAz":589,"nameRu":590,"nameEn":591,"nameTransliteration":591,"type":10,"ayahCount":128},"سُورَةُ العَلَقِ","Əl-Ələq","Аль-Алак","Al-Alaq",{"id":593,"nameAr":594,"nameAz":595,"nameRu":596,"nameEn":597,"nameTransliteration":597,"type":10,"ayahCount":35},97,"سُورَةُ القَدۡرِ","Əl-Qədr","Аль-Кадр","Al-Qadr",{"id":133,"nameAr":599,"nameAz":600,"nameRu":601,"nameEn":602,"nameTransliteration":602,"type":18,"ayahCount":55},"سُورَةُ البَيِّنَةِ","Əl-Beyyinə","Аль-Баййина","Al-Bayyinah",{"id":106,"nameAr":604,"nameAz":605,"nameRu":606,"nameEn":607,"nameTransliteration":607,"type":18,"ayahCount":55},"سُورَةُ الزَّلۡزَلَةِ","Əz-Zəlzələ","Аз-Залзала","Az-Zalzalah",{"id":609,"nameAr":610,"nameAz":611,"nameRu":612,"nameEn":613,"nameTransliteration":613,"type":10,"ayahCount":75},100,"سُورَةُ العَادِيَاتِ","Əl-Adiyat","Аль-Адийат","Al-Adiyat",{"id":615,"nameAr":616,"nameAz":617,"nameRu":618,"nameEn":619,"nameTransliteration":619,"type":10,"ayahCount":75},101,"سُورَةُ القَارِعَةِ","Əl-Qariə","Аль-Кариа","Al-Qariah",{"id":621,"nameAr":622,"nameAz":623,"nameRu":624,"nameEn":625,"nameTransliteration":625,"type":10,"ayahCount":55},102,"سُورَةُ التَّكَاثُرِ","Ət-Təkasur","Ат-Такасур","At-Takathur",{"id":627,"nameAr":628,"nameAz":629,"nameRu":630,"nameEn":631,"nameTransliteration":631,"type":10,"ayahCount":21},103,"سُورَةُ العَصۡرِ","Əl-Əsr","Аль-Аср","Al-Asr",{"id":633,"nameAr":634,"nameAz":635,"nameRu":636,"nameEn":637,"nameTransliteration":637,"type":10,"ayahCount":62},104,"سُورَةُ الهُمَزَةِ","Əl-Huməzə","Аль-Хумаза","Al-Humazah",{"id":639,"nameAr":640,"nameAz":641,"nameRu":642,"nameEn":643,"nameTransliteration":643,"type":10,"ayahCount":35},105,"سُورَةُ الفِيلِ","Əl-Fil","Аль-Филь","Al-Fil",{"id":645,"nameAr":646,"nameAz":647,"nameRu":648,"nameEn":649,"nameTransliteration":649,"type":10,"ayahCount":28},106,"سُورَةُ قُرَيۡشٍ","Qureyş","Курайш","Quraysh",{"id":651,"nameAr":652,"nameAz":653,"nameRu":654,"nameEn":655,"nameTransliteration":655,"type":10,"ayahCount":11},107,"سُورَةُ المَاعُونِ","Əl-Maun","Аль-Маун","Al-Maun",{"id":657,"nameAr":658,"nameAz":659,"nameRu":660,"nameEn":661,"nameTransliteration":661,"type":10,"ayahCount":21},108,"سُورَةُ الكَوۡثَرِ","Əl-Kövsər","Аль-Каусар","Al-Kawthar",{"id":73,"nameAr":663,"nameAz":664,"nameRu":665,"nameEn":666,"nameTransliteration":666,"type":10,"ayahCount":42},"سُورَةُ الكَافِرُونَ","Əl-Kafirun","Аль-Кафирун","Al-Kafirun",{"id":126,"nameAr":668,"nameAz":669,"nameRu":670,"nameEn":671,"nameTransliteration":671,"type":18,"ayahCount":21},"سُورَةُ النَّصۡرِ","Ən-Nəsr","Ан-Наср","An-Nasr",{"id":85,"nameAr":673,"nameAz":674,"nameRu":675,"nameEn":676,"nameTransliteration":676,"type":10,"ayahCount":35},"سُورَةُ المَسَدِ","Əl-Məsəd","Аль-Масад","Al-Masad",{"id":146,"nameAr":678,"nameAz":679,"nameRu":680,"nameEn":681,"nameTransliteration":681,"type":10,"ayahCount":28},"سُورَةُ الإِخۡلَاصِ","Əl-İxlas","Аль-Ихлас","Al-Ikhlas",{"id":683,"nameAr":684,"nameAz":685,"nameRu":686,"nameEn":687,"nameTransliteration":687,"type":10,"ayahCount":35},113,"سُورَةُ الفَلَقِ","Əl-Fələq","Аль-Фаляк","Al-Falaq",{"id":689,"nameAr":690,"nameAz":691,"nameRu":692,"nameEn":693,"nameTransliteration":693,"type":10,"ayahCount":42},114,"سُورَةُ النَّاسِ","Ən-Nas","Ан-Нас","An-Nas",{"sura":695,"meta":811},{"id":311,"nameAr":312,"nameAz":313,"nameRu":314,"nameEn":315,"nameTransliteration":315,"type":18,"ayahCount":256,"ayahs":696},[697,700,703,706,709,712,715,718,721,724,727,730,733,736,739,742,745,748,751,754,757,760,763,766,769,772,775,778,781,784,787,790,793,796,799,802,805,808],{"number":5,"arabic":698,"translation":699},"بِسْمِ ٱللَّهِ ٱلرَّحْمَٰنِ ٱلرَّحِيمِ ٱلَّذِينَ كَفَرُوا۟ وَصَدُّوا۟ عَن سَبِيلِ ٱللَّهِ أَضَلَّ أَعْمَٰلَهُمْ","Kafirlərin və insanları Allahın yolundan sapdıranların əməllərini Allah puça çıxarmışdır.",{"number":13,"arabic":701,"translation":702},"وَٱلَّذِينَ ءَامَنُوا۟ وَعَمِلُوا۟ ٱلصَّٰلِحَٰتِ وَءَامَنُوا۟ بِمَا نُزِّلَ عَلَىٰ مُحَمَّدٍۢ وَهُوَ ٱلْحَقُّ مِن رَّبِّهِمْ ۙ كَفَّرَ عَنْهُمْ سَيِّـَٔاتِهِمْ وَأَصْلَحَ بَالَهُمْ","İman gətirib yaxşı işlər görənlərin, öz Rəbbindən gerçək həqiqət kimi Muhəmmədə nazil edilənə inananların isə Allah günahlarından keçmiş və onların vəziyyətini yaxşılaşdırmışdır.",{"number":21,"arabic":704,"translation":705},"ذَٰلِكَ بِأَنَّ ٱلَّذِينَ كَفَرُوا۟ ٱتَّبَعُوا۟ ٱلْبَٰطِلَ وَأَنَّ ٱلَّذِينَ ءَامَنُوا۟ ٱتَّبَعُوا۟ ٱلْحَقَّ مِن رَّبِّهِمْ ۚ كَذَٰلِكَ يَضْرِبُ ٱللَّهُ لِلنَّاسِ أَمْثَٰلَهُمْ","Bu ona görədir ki, kafirlər batilə uymuş, iman gətirənlər isə öz Rəbbindən gələn həqiqətə bağlanmışlar. Beləcə, Allah insanlara onlara aid misallar çəkir.",{"number":28,"arabic":707,"translation":708},"فَإِذَا لَقِيتُمُ ٱلَّذِينَ كَفَرُوا۟ فَضَرْبَ ٱلرِّقَابِ حَتَّىٰٓ إِذَآ أَثْخَنتُمُوهُمْ فَشُدُّوا۟ ٱلْوَثَاقَ فَإِمَّا مَنًّۢا بَعْدُ وَإِمَّا فِدَآءً حَتَّىٰ تَضَعَ ٱلْحَرْبُ أَوْزَارَهَا ۚ ذَٰلِكَ وَلَوْ يَشَآءُ ٱللَّهُ لَٱنتَصَرَ مِنْهُمْ وَلَٰكِن لِّيَبْلُوَا۟ بَعْضَكُم بِبَعْضٍۢ ۗ وَٱلَّذِينَ قُتِلُوا۟ فِى سَبِيلِ ٱللَّهِ فَلَن يُضِلَّ أَعْمَٰلَهُمْ","Döyüşdə kafirlərlə qarşı-qarşıya gəldiyiniz zaman boyunlarını vurun. Nəhayət, onları qırıb zəiflətdikdə əsirlərə bağladığınız kəndirləri bərk çəkin. Sonra da onları ya rəhm edib fidyəsiz, ya da fidyə alıb azad edin. Müharibəyə son qoyulanadək kafirlərlə belə rəftar edin. Bax belə! Əgər Allah istəsəydi, onlardan döyüşsüz də intiqam alardı. Lakin O sizi biri-birinizlə sınağa çəkmək üçün belə etdi. Allah Öz yolunda öldürülənlərin əməllərini heç vaxt boşa çıxartmaz.",{"number":35,"arabic":710,"translation":711},"سَيَهْدِيهِمْ وَيُصْلِحُ بَالَهُمْ","Allah onları doğru yola yönəldəcək, onların halını yaxşılaşdıracaq",{"number":42,"arabic":713,"translation":714},"وَيُدْخِلُهُمُ ٱلْجَنَّةَ عَرَّفَهَا لَهُمْ","və onları özlərinə tanıtmış olduğu Cənnətə daxil edəcəkdir.",{"number":11,"arabic":716,"translation":717},"يَٰٓأَيُّهَا ٱلَّذِينَ ءَامَنُوٓا۟ إِن تَنصُرُوا۟ ٱللَّهَ يَنصُرْكُمْ وَيُثَبِّتْ أَقْدَامَكُمْ","Ey iman gətirənlər! Əgər siz Allaha (Onun dininə) kömək göstərsəniz, O da sizə kömək göstərər və ayaqlarınızı möhkəmlədər.",{"number":55,"arabic":719,"translation":720},"وَٱلَّذِينَ كَفَرُوا۟ فَتَعْسًۭا لَّهُمْ وَأَضَلَّ أَعْمَٰلَهُمْ","Qoy məhv olsun kafirlər! Allah onların əməllərini puça çıxardar.",{"number":62,"arabic":722,"translation":723},"ذَٰلِكَ بِأَنَّهُمْ كَرِهُوا۟ مَآ أَنزَلَ ٱللَّهُ فَأَحْبَطَ أَعْمَٰلَهُمْ","Bu ona görədir ki, onlar Allahın nazil etdiyinə nifrət etdilər, O da onların əməllərini puça çıxartdı.",{"number":69,"arabic":725,"translation":726},"۞ أَفَلَمْ يَسِيرُوا۟ فِى ٱلْأَرْضِ فَيَنظُرُوا۟ كَيْفَ كَانَ عَٰقِبَةُ ٱلَّذِينَ مِن قَبْلِهِمْ ۚ دَمَّرَ ٱللَّهُ عَلَيْهِمْ ۖ وَلِلْكَٰفِرِينَ أَمْثَٰلُهَا","Məgər onlar yer üzündə gəzib dolaşıb özlərindən əvvəlkilərin aqibətinin necə olduğunu görmürlərmi? Allah onları yerli-dibli yox etmişdir. Kafirləri də buna bənzərləri gözləyir.",{"number":75,"arabic":728,"translation":729},"ذَٰلِكَ بِأَنَّ ٱللَّهَ مَوْلَى ٱلَّذِينَ ءَامَنُوا۟ وَأَنَّ ٱلْكَٰفِرِينَ لَا مَوْلَىٰ لَهُمْ","Bu ona görədir ki, Allah möminlərin Himayəçisidir. Kafirlərin isə heç bir himayəçisi yoxdur.",{"number":81,"arabic":731,"translation":732},"إِنَّ ٱللَّهَ يُدْخِلُ ٱلَّذِينَ ءَامَنُوا۟ وَعَمِلُوا۟ ٱلصَّٰلِحَٰتِ جَنَّٰتٍۢ تَجْرِى مِن تَحْتِهَا ٱلْأَنْهَٰرُ ۖ وَٱلَّذِينَ كَفَرُوا۟ يَتَمَتَّعُونَ وَيَأْكُلُونَ كَمَا تَأْكُلُ ٱلْأَنْعَٰمُ وَٱلنَّارُ مَثْوًۭى لَّهُمْ","Allah iman gətirib yaxşı işlər görənləri ağacları altından çaylar axan Cənnət bağlarında yerləşdirər. Kafirlər isə müvəqqəti olaraq kef çəkər, heyvan kimi yeyib-içərlər. Onların yeri Oddur!",{"number":87,"arabic":734,"translation":735},"وَكَأَيِّن مِّن قَرْيَةٍ هِىَ أَشَدُّ قُوَّةًۭ مِّن قَرْيَتِكَ ٱلَّتِىٓ أَخْرَجَتْكَ أَهْلَكْنَٰهُمْ فَلَا نَاصِرَ لَهُمْ","Səni qovub çıxaran məmləkətindən daha qüvvətli neçə-neçə məmləkətlər var idi ki, Biz onları məhv etdik və onlara bir kömək edən də olmadı.",{"number":94,"arabic":737,"translation":738},"أَفَمَن كَانَ عَلَىٰ بَيِّنَةٍۢ مِّن رَّبِّهِۦ كَمَن زُيِّنَ لَهُۥ سُوٓءُ عَمَلِهِۦ وَٱتَّبَعُوٓا۟ أَهْوَآءَهُم","Məgər öz Rəbbindən vəhy edilmiş aydın dəlilə istinad edən kimsə pis əməli özünə gözəl göstərilən və öz nəfslərinə uyan kimsələr kimi ola bilərmi?!",{"number":101,"arabic":740,"translation":741},"مَّثَلُ ٱلْجَنَّةِ ٱلَّتِى وُعِدَ ٱلْمُتَّقُونَ ۖ فِيهَآ أَنْهَٰرٌۭ مِّن مَّآءٍ غَيْرِ ءَاسِنٍۢ وَأَنْهَٰرٌۭ مِّن لَّبَنٍۢ لَّمْ يَتَغَيَّرْ طَعْمُهُۥ وَأَنْهَٰرٌۭ مِّنْ خَمْرٍۢ لَّذَّةٍۢ لِّلشَّٰرِبِينَ وَأَنْهَٰرٌۭ مِّنْ عَسَلٍۢ مُّصَفًّۭى ۖ وَلَهُمْ فِيهَا مِن كُلِّ ٱلثَّمَرَٰتِ وَمَغْفِرَةٌۭ مِّن رَّبِّهِمْ ۖ كَمَنْ هُوَ خَٰلِدٌۭ فِى ٱلنَّارِ وَسُقُوا۟ مَآءً حَمِيمًۭا فَقَطَّعَ أَمْعَآءَهُمْ","Müttəqilərə vəd olunan Cənnətin vəsfi belədir; orada xarab olmayan sudan çaylar, dadı dəyişməyən süddən çaylar, içənlərə ləzzət verən şərabdan çaylar və süzülmüş baldan çaylar vardır. Orada onları hər cür meyvə və Rəbbi tərəfindən bağışlanma gözləyir. Məgər onlar od içində əbədi qalan və bağırsaqlarını parça-parça edən qaynar su içirdiləcək kimsələr kimi ola bilərlərmi?",{"number":108,"arabic":743,"translation":744},"وَمِنْهُم مَّن يَسْتَمِعُ إِلَيْكَ حَتَّىٰٓ إِذَا خَرَجُوا۟ مِنْ عِندِكَ قَالُوا۟ لِلَّذِينَ أُوتُوا۟ ٱلْعِلْمَ مَاذَا قَالَ ءَانِفًا ۚ أُو۟لَٰٓئِكَ ٱلَّذِينَ طَبَعَ ٱللَّهُ عَلَىٰ قُلُوبِهِمْ وَٱتَّبَعُوٓا۟ أَهْوَآءَهُمْ","Onların arasında səni dinləyənlər də var. Nəhayət sənin yanından çıxdıqda özlərinə elm verilmiş kimsələrə istehza ilə deyərlər: “O, bayaq nə deyirdi?” Bunlar o kəslərdir ki, Allah onların qəlbinə möhür vurmuş, özləri də nəfslərinə tabe olmuşlar.",{"number":115,"arabic":746,"translation":747},"وَٱلَّذِينَ ٱهْتَدَوْا۟ زَادَهُمْ هُدًۭى وَءَاتَىٰهُمْ تَقْوَىٰهُمْ","Doğru yolla gedənlərə gəldikdə isə, Allah onlara hidayətini artırar və onları təqvalı olmağa müvəffəq edər.",{"number":121,"arabic":749,"translation":750},"فَهَلْ يَنظُرُونَ إِلَّا ٱلسَّاعَةَ أَن تَأْتِيَهُم بَغْتَةًۭ ۖ فَقَدْ جَآءَ أَشْرَاطُهَا ۚ فَأَنَّىٰ لَهُمْ إِذَا جَآءَتْهُمْ ذِكْرَىٰهُمْ","Məgər kafirlər o Saatın qəfildən onlara gəlməsindən başqa bir şeymi gözləyirlər? Artıq onun əlamətləri gəlmişdir. O Saat onlara gəlib yetişdiyi zaman ibrət almaları nəyə yarayar?",{"number":128,"arabic":752,"translation":753},"فَٱعْلَمْ أَنَّهُۥ لَآ إِلَٰهَ إِلَّا ٱللَّهُ وَٱسْتَغْفِرْ لِذَنۢبِكَ وَلِلْمُؤْمِنِينَ وَٱلْمُؤْمِنَٰتِ ۗ وَٱللَّهُ يَعْلَمُ مُتَقَلَّبَكُمْ وَمَثْوَىٰكُمْ","Bil ki, Allahdan başqa ibadətə layiq olan heç bir məbud yoxdur. Sən həm öz günahlarının, həm də mömin kişilərlə mömin qadınların bağışlanmasını dilə. Allah gəzib-dolaşdığınız yeri də, gecələyəcəyiniz məskəni də bilir.",{"number":135,"arabic":755,"translation":756},"وَيَقُولُ ٱلَّذِينَ ءَامَنُوا۟ لَوْلَا نُزِّلَتْ سُورَةٌۭ ۖ فَإِذَآ أُنزِلَتْ سُورَةٌۭ مُّحْكَمَةٌۭ وَذُكِرَ فِيهَا ٱلْقِتَالُ ۙ رَأَيْتَ ٱلَّذِينَ فِى قُلُوبِهِم مَّرَضٌۭ يَنظُرُونَ إِلَيْكَ نَظَرَ ٱلْمَغْشِىِّ عَلَيْهِ مِنَ ٱلْمَوْتِ ۖ فَأَوْلَىٰ لَهُمْ","Möminlər: “Kaş cihada dair bir surə nazil olaydı!”- deyirlər. Hökmü bəlli bir surə nazil olub orada döyüş yada salınan kimi qəlbində xəstəlik olanların sənə ölüm ayağında bayılan kimsənin baxışı ilə baxdıqlarını görərsən. Onlara daha yaxşı olardı ki,",{"number":141,"arabic":758,"translation":759},"طَاعَةٌۭ وَقَوْلٌۭ مَّعْرُوفٌۭ ۚ فَإِذَا عَزَمَ ٱلْأَمْرُ فَلَوْ صَدَقُوا۟ ٱللَّهَ لَكَانَ خَيْرًۭا لَّهُمْ","itaət etsinlər və xoş söz söyləsinlər. Cihada qəti əmr verildiyi zaman Allaha sadiq qalsaydılar, əlbəttə ki, onlar üçün daha yaxşı olardı.",{"number":148,"arabic":761,"translation":762},"فَهَلْ عَسَيْتُمْ إِن تَوَلَّيْتُمْ أَن تُفْسِدُوا۟ فِى ٱلْأَرْضِ وَتُقَطِّعُوٓا۟ أَرْحَامَكُمْ","Əgər haqdan üz çevirsəniz, ola bilsin ki, yer üzündə fitnə-fəsad törədəsiniz və qohumluq əlaqələrini kəsəsiniz.",{"number":155,"arabic":764,"translation":765},"أُو۟لَٰٓئِكَ ٱلَّذِينَ لَعَنَهُمُ ٱللَّهُ فَأَصَمَّهُمْ وَأَعْمَىٰٓ أَبْصَٰرَهُمْ","Onlar Allahın lənətlədiyi, qulaqlarını kar və gözlərini kor etdiyi kimsələrdir.",{"number":162,"arabic":767,"translation":768},"أَفَلَا يَتَدَبَّرُونَ ٱلْقُرْءَانَ أَمْ عَلَىٰ قُلُوبٍ أَقْفَالُهَآ","Məgər onlar Quran haqqında düşünmürlərmi? Yoxsa qəlbləri qıfıllıdır?",{"number":169,"arabic":770,"translation":771},"إِنَّ ٱلَّذِينَ ٱرْتَدُّوا۟ عَلَىٰٓ أَدْبَٰرِهِم مِّنۢ بَعْدِ مَا تَبَيَّنَ لَهُمُ ٱلْهُدَى ۙ ٱلشَّيْطَٰنُ سَوَّلَ لَهُمْ وَأَمْلَىٰ لَهُمْ","Hidayət yolunu tanıdıqdan sonra haqdan dönüb geriyə üz tutanlara şeytan günah işləri gözəl göstərdi və onlara uzun ömür vəd etdi.",{"number":176,"arabic":773,"translation":774},"ذَٰلِكَ بِأَنَّهُمْ قَالُوا۟ لِلَّذِينَ كَرِهُوا۟ مَا نَزَّلَ ٱللَّهُ سَنُطِيعُكُمْ فِى بَعْضِ ٱلْأَمْرِ ۖ وَٱللَّهُ يَعْلَمُ إِسْرَارَهُمْ","Bu ona görədir ki, onlar Allahın nazil etdiyinə nifrət edənlərə: “Biz bəzi işlərdə sizə itaət edəcəyik!”– dedilər. Allah onların sirlərini bilir.",{"number":183,"arabic":776,"translation":777},"فَكَيْفَ إِذَا تَوَفَّتْهُمُ ٱلْمَلَٰٓئِكَةُ يَضْرِبُونَ وُجُوهَهُمْ وَأَدْبَٰرَهُمْ","Bəs mələklər onların üzlərinə və arxalarına vura-vura canlarını alanda halları necə olacaq?",{"number":190,"arabic":779,"translation":780},"ذَٰلِكَ بِأَنَّهُمُ ٱتَّبَعُوا۟ مَآ أَسْخَطَ ٱللَّهَ وَكَرِهُوا۟ رِضْوَٰنَهُۥ فَأَحْبَطَ أَعْمَٰلَهُمْ","Bu ona görədir ki, onlar Allahın qəzəbinə səbəb olan şeyə uydular və Onun razı qaldığı şeyə nifrət etdilər. Buna görə də Allah onların əməllərini boşa çıxartdı.",{"number":197,"arabic":782,"translation":783},"أَمْ حَسِبَ ٱلَّذِينَ فِى قُلُوبِهِم مَّرَضٌ أَن لَّن يُخْرِجَ ٱللَّهُ أَضْغَٰنَهُمْ","Yoxsa qəlblərində xəstəlik olanlar elə hesab edirdilər ki, Allah onların kin-küdurətini üzə çıxarmayacaq?",{"number":204,"arabic":785,"translation":786},"وَلَوْ نَشَآءُ لَأَرَيْنَٰكَهُمْ فَلَعَرَفْتَهُم بِسِيمَٰهُمْ ۚ وَلَتَعْرِفَنَّهُمْ فِى لَحْنِ ٱلْقَوْلِ ۚ وَٱللَّهُ يَعْلَمُ أَعْمَٰلَكُمْ","Əgər Biz istəsəydik, onları sənə göstərərdik, sən də onları üzlərindəki əlamətlərdən tanıyardın. Sən onları danışıq tərzlərindən mütləq tanıyacaqsan. Allah sizin əməllərinizi bilir.",{"number":211,"arabic":788,"translation":789},"وَلَنَبْلُوَنَّكُمْ حَتَّىٰ نَعْلَمَ ٱلْمُجَٰهِدِينَ مِنكُمْ وَٱلصَّٰبِرِينَ وَنَبْلُوَا۟ أَخْبَارَكُمْ","Biz aranızdakı mücahidləri və səbir edənləri ayırd edib üzə çıxarmaq üçün sizi mütləq sınayacaq və barənizdəki xəbərləri də yoxlayacağıq.",{"number":218,"arabic":791,"translation":792},"إِنَّ ٱلَّذِينَ كَفَرُوا۟ وَصَدُّوا۟ عَن سَبِيلِ ٱللَّهِ وَشَآقُّوا۟ ٱلرَّسُولَ مِنۢ بَعْدِ مَا تَبَيَّنَ لَهُمُ ٱلْهُدَىٰ لَن يَضُرُّوا۟ ٱللَّهَ شَيْـًۭٔا وَسَيُحْبِطُ أَعْمَٰلَهُمْ","Sözsüz ki, kafir olanlar, insanları Allah yolundan sapdıranlar və hidayət yolunu tanıdıqdan sonra Peyğəmbərə qarşı çıxanlar Allaha heç bir zərər vura bilməzlər. Allah onların bütün əməllərini puça çıxaracaqdır.",{"number":224,"arabic":794,"translation":795},"۞ يَٰٓأَيُّهَا ٱلَّذِينَ ءَامَنُوٓا۟ أَطِيعُوا۟ ٱللَّهَ وَأَطِيعُوا۟ ٱلرَّسُولَ وَلَا تُبْطِلُوٓا۟ أَعْمَٰلَكُمْ","Ey iman gətirənlər! Allaha və Peyğəmbərə itaət edin və əməllərinizi puç etməyin!",{"number":216,"arabic":797,"translation":798},"إِنَّ ٱلَّذِينَ كَفَرُوا۟ وَصَدُّوا۟ عَن سَبِيلِ ٱللَّهِ ثُمَّ مَاتُوا۟ وَهُمْ كُفَّارٌۭ فَلَن يَغْفِرَ ٱللَّهُ لَهُمْ","Şübhəsiz ki, kafir olanları, insanları Allah yolundan sapdıranları, sonra da kafir kimi ölənləri, Allah heç vaxt bağışlamayacaqdır.",{"number":237,"arabic":800,"translation":801},"فَلَا تَهِنُوا۟ وَتَدْعُوٓا۟ إِلَى ٱلسَّلْمِ وَأَنتُمُ ٱلْأَعْلَوْنَ وَٱللَّهُ مَعَكُمْ وَلَن يَتِرَكُمْ أَعْمَٰلَكُمْ","Siz də cihadda zəiflik göstərməyin və üstün olduğunuz halda kafirləri sülhə çağırmayın! Allah sizinlədir. O sizin əməllərinizi əsla əskiltməz.",{"number":243,"arabic":803,"translation":804},"إِنَّمَا ٱلْحَيَوٰةُ ٱلدُّنْيَا لَعِبٌۭ وَلَهْوٌۭ ۚ وَإِن تُؤْمِنُوا۟ وَتَتَّقُوا۟ يُؤْتِكُمْ أُجُورَكُمْ وَلَا يَسْـَٔلْكُمْ أَمْوَٰلَكُمْ","Həqiqətən, dünya həyatı oyun və əyləncədən başqa bir şey deyildir. Əgər iman gətirib Allahdan qorxsanız, O sizə mükafatlarınızı verər və sizdən mal-dövlətinizi istəməz.",{"number":249,"arabic":806,"translation":807},"إِن يَسْـَٔلْكُمُوهَا فَيُحْفِكُمْ تَبْخَلُوا۟ وَيُخْرِجْ أَضْغَٰنَكُمْ","Əgər Allah sizdən bunu istəsə və sizdən təkidlə tələb etdiyi halda, siz xəsislik göstərsəniz, O, kin-küdurətinizi üzə çıxardar.",{"number":256,"arabic":809,"translation":810},"هَٰٓأَنتُمْ هَٰٓؤُلَآءِ تُدْعَوْنَ لِتُنفِقُوا۟ فِى سَبِيلِ ٱللَّهِ فَمِنكُم مَّن يَبْخَلُ ۖ وَمَن يَبْخَلْ فَإِنَّمَا يَبْخَلُ عَن نَّفْسِهِۦ ۚ وَٱللَّهُ ٱلْغَنِىُّ وَأَنتُمُ ٱلْفُقَرَآءُ ۚ وَإِن تَتَوَلَّوْا۟ يَسْتَبْدِلْ قَوْمًا غَيْرَكُمْ ثُمَّ لَا يَكُونُوٓا۟ أَمْثَٰلَكُم","Budur, siz Allah yolunda malınızdan xərcləməyə dəvət edilirsiniz. Aranızda isə simiclik edənlər də tapılır. Kim simiclik etsə, ancaq öz əleyhinə etmiş olar. Allah Zəngin, siz isə kasıbsınız. Əgər üz çevirsəniz, yerinizə sizin tayınız olmayan başqa insanlar gətirər.",[812,813,814,815,816,817,818,819,820,821,822,823,824,825,826,827,828,829,830,831,832,833,834,835,836,837,838,839,840,841,842,843,844,845,846,847,848,849,850,851,852,853,854,855,856,857,858,859,860,861,862,863,864,865,866,867,868,869,870,871,872,873,874,875,876,877,878,879,880,881,882,883,884,885,886,887,888,889,890,891,892,893,894,895,896,897,898,899,900,901,902,903,904,905,906,907,908,909,910,911,912,913,914,915,916,917,918,919,920,921,922,923,924,925],{"id":5,"nameAr":6,"nameAz":7,"nameRu":8,"nameEn":9,"nameTransliteration":9,"type":10,"ayahCount":11},{"id":13,"nameAr":14,"nameAz":15,"nameRu":16,"nameEn":17,"nameTransliteration":17,"type":18,"ayahCount":19},{"id":21,"nameAr":22,"nameAz":23,"nameRu":24,"nameEn":25,"nameTransliteration":25,"type":18,"ayahCount":26},{"id":28,"nameAr":29,"nameAz":30,"nameRu":31,"nameEn":32,"nameTransliteration":32,"type":18,"ayahCount":33},{"id":35,"nameAr":36,"nameAz":37,"nameRu":38,"nameEn":39,"nameTransliteration":39,"type":18,"ayahCount":40},{"id":42,"nameAr":43,"nameAz":44,"nameRu":45,"nameEn":46,"nameTransliteration":46,"type":10,"ayahCount":47},{"id":11,"nameAr":49,"nameAz":50,"nameRu":51,"nameEn":52,"nameTransliteration":52,"type":10,"ayahCount":53},{"id":55,"nameAr":56,"nameAz":57,"nameRu":58,"nameEn":59,"nameTransliteration":59,"type":18,"ayahCount":60},{"id":62,"nameAr":63,"nameAz":64,"nameRu":65,"nameEn":66,"nameTransliteration":66,"type":18,"ayahCount":67},{"id":69,"nameAr":70,"nameAz":71,"nameRu":72,"nameEn":71,"nameTransliteration":71,"type":10,"ayahCount":73},{"id":75,"nameAr":76,"nameAz":77,"nameRu":78,"nameEn":77,"nameTransliteration":77,"type":10,"ayahCount":79},{"id":81,"nameAr":82,"nameAz":83,"nameRu":84,"nameEn":83,"nameTransliteration":83,"type":10,"ayahCount":85},{"id":87,"nameAr":88,"nameAz":89,"nameRu":90,"nameEn":91,"nameTransliteration":91,"type":18,"ayahCount":92},{"id":94,"nameAr":95,"nameAz":96,"nameRu":97,"nameEn":98,"nameTransliteration":98,"type":10,"ayahCount":99},{"id":101,"nameAr":102,"nameAz":103,"nameRu":104,"nameEn":105,"nameTransliteration":105,"type":10,"ayahCount":106},{"id":108,"nameAr":109,"nameAz":110,"nameRu":111,"nameEn":112,"nameTransliteration":112,"type":10,"ayahCount":113},{"id":115,"nameAr":116,"nameAz":117,"nameRu":118,"nameEn":119,"nameTransliteration":119,"type":10,"ayahCount":85},{"id":121,"nameAr":122,"nameAz":123,"nameRu":124,"nameEn":125,"nameTransliteration":125,"type":10,"ayahCount":126},{"id":128,"nameAr":129,"nameAz":130,"nameRu":131,"nameEn":132,"nameTransliteration":132,"type":10,"ayahCount":133},{"id":135,"nameAr":136,"nameAz":137,"nameRu":138,"nameEn":137,"nameTransliteration":137,"type":10,"ayahCount":139},{"id":141,"nameAr":142,"nameAz":143,"nameRu":144,"nameEn":145,"nameTransliteration":145,"type":10,"ayahCount":146},{"id":148,"nameAr":149,"nameAz":150,"nameRu":151,"nameEn":152,"nameTransliteration":152,"type":18,"ayahCount":153},{"id":155,"nameAr":156,"nameAz":157,"nameRu":158,"nameEn":159,"nameTransliteration":159,"type":10,"ayahCount":160},{"id":162,"nameAr":163,"nameAz":164,"nameRu":165,"nameEn":166,"nameTransliteration":166,"type":18,"ayahCount":167},{"id":169,"nameAr":170,"nameAz":171,"nameRu":172,"nameEn":173,"nameTransliteration":173,"type":10,"ayahCount":174},{"id":176,"nameAr":177,"nameAz":178,"nameRu":179,"nameEn":180,"nameTransliteration":180,"type":10,"ayahCount":181},{"id":183,"nameAr":184,"nameAz":185,"nameRu":186,"nameEn":187,"nameTransliteration":187,"type":10,"ayahCount":188},{"id":190,"nameAr":191,"nameAz":192,"nameRu":193,"nameEn":194,"nameTransliteration":194,"type":10,"ayahCount":195},{"id":197,"nameAr":198,"nameAz":199,"nameRu":200,"nameEn":201,"nameTransliteration":201,"type":10,"ayahCount":202},{"id":204,"nameAr":205,"nameAz":206,"nameRu":207,"nameEn":208,"nameTransliteration":208,"type":10,"ayahCount":209},{"id":211,"nameAr":212,"nameAz":213,"nameRu":214,"nameEn":215,"nameTransliteration":215,"type":10,"ayahCount":216},{"id":218,"nameAr":219,"nameAz":220,"nameRu":221,"nameEn":222,"nameTransliteration":222,"type":10,"ayahCount":204},{"id":224,"nameAr":225,"nameAz":226,"nameRu":227,"nameEn":228,"nameTransliteration":228,"type":18,"ayahCount":229},{"id":216,"nameAr":231,"nameAz":232,"nameRu":233,"nameEn":234,"nameTransliteration":234,"type":10,"ayahCount":235},{"id":237,"nameAr":238,"nameAz":239,"nameRu":240,"nameEn":239,"nameTransliteration":239,"type":10,"ayahCount":241},{"id":243,"nameAr":244,"nameAz":245,"nameRu":246,"nameEn":245,"nameTransliteration":245,"type":10,"ayahCount":247},{"id":249,"nameAr":250,"nameAz":251,"nameRu":252,"nameEn":253,"nameTransliteration":253,"type":10,"ayahCount":254},{"id":256,"nameAr":257,"nameAz":258,"nameRu":259,"nameEn":258,"nameTransliteration":258,"type":10,"ayahCount":195},{"id":261,"nameAr":262,"nameAz":263,"nameRu":264,"nameEn":265,"nameTransliteration":265,"type":10,"ayahCount":60},{"id":267,"nameAr":268,"nameAz":269,"nameRu":270,"nameEn":271,"nameTransliteration":271,"type":10,"ayahCount":272},{"id":274,"nameAr":275,"nameAz":276,"nameRu":277,"nameEn":278,"nameTransliteration":278,"type":10,"ayahCount":235},{"id":280,"nameAr":281,"nameAz":282,"nameRu":283,"nameEn":284,"nameTransliteration":284,"type":10,"ayahCount":285},{"id":92,"nameAr":287,"nameAz":288,"nameRu":289,"nameEn":290,"nameTransliteration":290,"type":10,"ayahCount":291},{"id":293,"nameAr":294,"nameAz":295,"nameRu":296,"nameEn":297,"nameTransliteration":297,"type":10,"ayahCount":298},{"id":241,"nameAr":300,"nameAz":301,"nameRu":302,"nameEn":303,"nameTransliteration":303,"type":10,"ayahCount":249},{"id":305,"nameAr":306,"nameAz":307,"nameRu":308,"nameEn":309,"nameTransliteration":309,"type":10,"ayahCount":237},{"id":311,"nameAr":312,"nameAz":313,"nameRu":314,"nameEn":315,"nameTransliteration":315,"type":18,"ayahCount":256},{"id":317,"nameAr":318,"nameAz":319,"nameRu":320,"nameEn":321,"nameTransliteration":321,"type":18,"ayahCount":197},{"id":323,"nameAr":324,"nameAz":325,"nameRu":326,"nameEn":327,"nameTransliteration":327,"type":18,"ayahCount":121},{"id":329,"nameAr":330,"nameAz":331,"nameRu":332,"nameEn":331,"nameTransliteration":331,"type":10,"ayahCount":241},{"id":334,"nameAr":335,"nameAz":336,"nameRu":337,"nameEn":338,"nameTransliteration":338,"type":10,"ayahCount":209},{"id":99,"nameAr":340,"nameAz":341,"nameRu":342,"nameEn":343,"nameTransliteration":343,"type":10,"ayahCount":323},{"id":285,"nameAr":345,"nameAz":346,"nameRu":347,"nameEn":348,"nameTransliteration":348,"type":10,"ayahCount":349},{"id":235,"nameAr":351,"nameAz":352,"nameRu":353,"nameEn":354,"nameTransliteration":354,"type":10,"ayahCount":355},{"id":355,"nameAr":357,"nameAz":358,"nameRu":359,"nameEn":360,"nameTransliteration":360,"type":18,"ayahCount":153},{"id":362,"nameAr":363,"nameAz":364,"nameRu":365,"nameEn":366,"nameTransliteration":366,"type":10,"ayahCount":367},{"id":369,"nameAr":370,"nameAz":371,"nameRu":372,"nameEn":373,"nameTransliteration":373,"type":18,"ayahCount":197},{"id":375,"nameAr":376,"nameAz":377,"nameRu":378,"nameEn":379,"nameTransliteration":379,"type":18,"ayahCount":148},{"id":298,"nameAr":381,"nameAz":382,"nameRu":383,"nameEn":384,"nameTransliteration":384,"type":18,"ayahCount":162},{"id":209,"nameAr":386,"nameAz":387,"nameRu":388,"nameEn":389,"nameTransliteration":389,"type":18,"ayahCount":87},{"id":391,"nameAr":392,"nameAz":393,"nameRu":394,"nameEn":395,"nameTransliteration":395,"type":18,"ayahCount":94},{"id":349,"nameAr":397,"nameAz":398,"nameRu":399,"nameEn":400,"nameTransliteration":400,"type":18,"ayahCount":75},{"id":402,"nameAr":403,"nameAz":404,"nameRu":405,"nameEn":406,"nameTransliteration":406,"type":18,"ayahCount":75},{"id":167,"nameAr":408,"nameAz":409,"nameRu":410,"nameEn":411,"nameTransliteration":411,"type":18,"ayahCount":121},{"id":413,"nameAr":414,"nameAz":415,"nameRu":416,"nameEn":417,"nameTransliteration":417,"type":18,"ayahCount":81},{"id":419,"nameAr":420,"nameAz":421,"nameRu":422,"nameEn":423,"nameTransliteration":423,"type":18,"ayahCount":81},{"id":425,"nameAr":426,"nameAz":427,"nameRu":428,"nameEn":429,"nameTransliteration":429,"type":10,"ayahCount":204},{"id":431,"nameAr":432,"nameAz":433,"nameRu":434,"nameEn":435,"nameTransliteration":435,"type":10,"ayahCount":99},{"id":202,"nameAr":437,"nameAz":438,"nameRu":439,"nameEn":440,"nameTransliteration":440,"type":10,"ayahCount":99},{"id":442,"nameAr":443,"nameAz":444,"nameRu":445,"nameEn":446,"nameTransliteration":446,"type":10,"ayahCount":293},{"id":448,"nameAr":449,"nameAz":450,"nameRu":451,"nameEn":450,"nameTransliteration":450,"type":10,"ayahCount":190},{"id":453,"nameAr":454,"nameAz":455,"nameRu":456,"nameEn":457,"nameTransliteration":457,"type":10,"ayahCount":190},{"id":229,"nameAr":459,"nameAz":460,"nameRu":461,"nameEn":462,"nameTransliteration":462,"type":10,"ayahCount":135},{"id":464,"nameAr":465,"nameAz":466,"nameRu":467,"nameEn":468,"nameTransliteration":468,"type":10,"ayahCount":362},{"id":60,"nameAr":470,"nameAz":471,"nameRu":472,"nameEn":473,"nameTransliteration":473,"type":10,"ayahCount":267},{"id":475,"nameAr":476,"nameAz":477,"nameRu":478,"nameEn":479,"nameTransliteration":479,"type":18,"ayahCount":211},{"id":174,"nameAr":481,"nameAz":482,"nameRu":483,"nameEn":484,"nameTransliteration":484,"type":10,"ayahCount":329},{"id":153,"nameAr":486,"nameAz":487,"nameRu":488,"nameEn":489,"nameTransliteration":489,"type":10,"ayahCount":267},{"id":491,"nameAr":492,"nameAz":493,"nameRu":494,"nameEn":495,"nameTransliteration":495,"type":10,"ayahCount":305},{"id":497,"nameAr":498,"nameAz":499,"nameRu":500,"nameEn":501,"nameTransliteration":501,"type":10,"ayahCount":280},{"id":503,"nameAr":504,"nameAz":505,"nameRu":506,"nameEn":507,"nameTransliteration":507,"type":10,"ayahCount":197},{"id":509,"nameAr":510,"nameAz":511,"nameRu":512,"nameEn":513,"nameTransliteration":513,"type":10,"ayahCount":128},{"id":247,"nameAr":515,"nameAz":516,"nameRu":517,"nameEn":518,"nameTransliteration":518,"type":10,"ayahCount":243},{"id":520,"nameAr":521,"nameAz":522,"nameRu":523,"nameEn":524,"nameTransliteration":524,"type":10,"ayahCount":169},{"id":272,"nameAr":526,"nameAz":527,"nameRu":528,"nameEn":529,"nameTransliteration":529,"type":10,"ayahCount":148},{"id":531,"nameAr":532,"nameAz":533,"nameRu":534,"nameEn":535,"nameTransliteration":535,"type":10,"ayahCount":115},{"id":537,"nameAr":538,"nameAz":539,"nameRu":540,"nameEn":541,"nameTransliteration":541,"type":10,"ayahCount":128},{"id":195,"nameAr":543,"nameAz":544,"nameRu":545,"nameEn":546,"nameTransliteration":546,"type":10,"ayahCount":176},{"id":291,"nameAr":548,"nameAz":549,"nameRu":550,"nameEn":551,"nameTransliteration":551,"type":10,"ayahCount":204},{"id":553,"nameAr":554,"nameAz":555,"nameRu":556,"nameEn":557,"nameTransliteration":557,"type":10,"ayahCount":135},{"id":559,"nameAr":560,"nameAz":561,"nameRu":562,"nameEn":563,"nameTransliteration":563,"type":10,"ayahCount":101},{"id":565,"nameAr":566,"nameAz":567,"nameRu":568,"nameEn":569,"nameTransliteration":569,"type":10,"ayahCount":141},{"id":188,"nameAr":571,"nameAz":572,"nameRu":573,"nameEn":574,"nameTransliteration":574,"type":10,"ayahCount":75},{"id":576,"nameAr":577,"nameAz":578,"nameRu":579,"nameEn":580,"nameTransliteration":580,"type":10,"ayahCount":55},{"id":582,"nameAr":583,"nameAz":584,"nameRu":585,"nameEn":586,"nameTransliteration":586,"type":10,"ayahCount":55},{"id":367,"nameAr":588,"nameAz":589,"nameRu":590,"nameEn":591,"nameTransliteration":591,"type":10,"ayahCount":128},{"id":593,"nameAr":594,"nameAz":595,"nameRu":596,"nameEn":597,"nameTransliteration":597,"type":10,"ayahCount":35},{"id":133,"nameAr":599,"nameAz":600,"nameRu":601,"nameEn":602,"nameTransliteration":602,"type":18,"ayahCount":55},{"id":106,"nameAr":604,"nameAz":605,"nameRu":606,"nameEn":607,"nameTransliteration":607,"type":18,"ayahCount":55},{"id":609,"nameAr":610,"nameAz":611,"nameRu":612,"nameEn":613,"nameTransliteration":613,"type":10,"ayahCount":75},{"id":615,"nameAr":616,"nameAz":617,"nameRu":618,"nameEn":619,"nameTransliteration":619,"type":10,"ayahCount":75},{"id":621,"nameAr":622,"nameAz":623,"nameRu":624,"nameEn":625,"nameTransliteration":625,"type":10,"ayahCount":55},{"id":627,"nameAr":628,"nameAz":629,"nameRu":630,"nameEn":631,"nameTransliteration":631,"type":10,"ayahCount":21},{"id":633,"nameAr":634,"nameAz":635,"nameRu":636,"nameEn":637,"nameTransliteration":637,"type":10,"ayahCount":62},{"id":639,"nameAr":640,"nameAz":641,"nameRu":642,"nameEn":643,"nameTransliteration":643,"type":10,"ayahCount":35},{"id":645,"nameAr":646,"nameAz":647,"nameRu":648,"nameEn":649,"nameTransliteration":649,"type":10,"ayahCount":28},{"id":651,"nameAr":652,"nameAz":653,"nameRu":654,"nameEn":655,"nameTransliteration":655,"type":10,"ayahCount":11},{"id":657,"nameAr":658,"nameAz":659,"nameRu":660,"nameEn":661,"nameTransliteration":661,"type":10,"ayahCount":21},{"id":73,"nameAr":663,"nameAz":664,"nameRu":665,"nameEn":666,"nameTransliteration":666,"type":10,"ayahCount":42},{"id":126,"nameAr":668,"nameAz":669,"nameRu":670,"nameEn":671,"nameTransliteration":671,"type":18,"ayahCount":21},{"id":85,"nameAr":673,"nameAz":674,"nameRu":675,"nameEn":676,"nameTransliteration":676,"type":10,"ayahCount":35},{"id":146,"nameAr":678,"nameAz":679,"nameRu":680,"nameEn":681,"nameTransliteration":681,"type":10,"ayahCount":28},{"id":683,"nameAr":684,"nameAz":685,"nameRu":686,"nameEn":687,"nameTransliteration":687,"type":10,"ayahCount":35},{"id":689,"nameAr":690,"nameAz":691,"nameRu":692,"nameEn":693,"nameTransliteration":693,"type":10,"ayahCount":42},{"edition":927,"sura":311,"blocks":928},"saadi-az",[929,931,933,935,937,939,941,943,945,947,949,951,953,955,957,959,961,963,965,967,969,971,973,975,977,979,981,983,985,987,989,991,993,995,997,999,1001],{"from":5,"to":5,"text":930},"Bu surənin ilk ayələrində Allah möminlərin mükafatı və günahkarların cəzalandırılması haqqında xəbər verir ki, insanlar bundan özləri üçün faydalı nəticələr çıxartsınlar. İnsanlar arasında küfrə başçılıq edənlər və azğınlıq təbliğatçıları vardır. Onlar nəinki Allaha və Onun ayələrinə iman gətirmir, həm də başqalarına Onun yoluna gəlməyə, yəni, elçilərin dəvət etdiklərinə və onların sədaqətli davamçılarının davam etdirdikləri dəvətə iman gətirməyə mane olurlar. Bu fasiqlərin əməlləri səmərəsiz olacaqdır və onlara çoxlu iztirablar nəsib ediləcəkdir. Onlar öz məşum əməlləri ilə haqqın, onun tərəfdarlarının əleyhinə qurduqları fitnələrə görə cavab verəcəklər.\n\nAllah onların məkrli niyyətlərini özlərinə qarşı çevirdi və mükafat almağa ümid bəslədikləri əməllərini puç etdi. Bunun səbəbi isə yalanın ardınca getmələri və Allahın mərhəmətini qazanmağa can atmamaları idi. Onlar bütlərə və uydurma “ilahlara” ibadət edir və var qüvvələri ilə yalanın yayılmasına kömək göstərirdilər. Yalanın heç kimə fayda vermədiyi kimi, bu günahkarların gördükləri işlər də onlara heç bir səmərə verməyəcəkdir.",{"from":13,"to":13,"text":932},"O kəslər ki, Allahın elçilərinə (onlara salam olsun!) bütövlükdə və Muhəmməd Peyğəmbərə (ona Allahın salavatı və salamı olsun!) isə xüsusilə nazil edilənlərə iman gətirmişdilər və Allah qarşısında və Onun qulları qarşısında öz vəzifələrini yerinə yetirmişdilər, Fövqəluca onların böyük və kiçik günahlarını bağışlayaraq onları həm bu dünyada, həm də Axirət həyatında cəzadan xilas edir. Bundan başqa, O (Pak və Müqəddəs), bu həyatda və ölümdən sonra onların vəziyyətini yaxşılaşdırır, yəni, onların əməllərini islah edir, ruhunu nəcibləşdirir, mükafatlarını artırır və bütün təşəbbüslərində onlara kömək edir.",{"from":21,"to":21,"text":934},"Belə böyük müvəffəqiyyətin səbəbi onların haqqa etiqad etmələri və Mübarək Quranın hökümlərini yerinə yetirmələrindədir. Bu Kitab onların Rəbbindən nazil edilmişdi və O (Pak və Müqəddəs), onları mərhəmətinin himayəsi altına almış və onların qayğısına qalır. O (Pak və Müqəddəs), onları haqqa məhəbbət ruhunda tərbiyə etmişdir və onlar da haqqın ardınca gedərək, bütün işlərində uğura nail olmuşlar. Onların seçdiyi yol, Allahın əbədi olması kimi, daimi olduğu üçün, Onun onlara əta etdiyi mükafat da əbədi və sonsuzluğadək davam edəcəkdir.\n\nO (Pak və Müqəddəs), qullarına, kimin xeyirxahlıq edəcəyini və kimin isə şər əməllər yayacağını belə izah edir və onlara bu və ya digər bir şeyi bir-birindən fərqləndirməyi öyrədir ki, “... həlak olan tam aydınlıq içində həlak olsun və sağ qalan da tam aydınlıq içində sağ qalsın...” (Ənfal, 8\u002F42).",{"from":28,"to":28,"text":936},"Fövqəluca necə uğur qazanmağı və düşmən üzərində qələbə çalmağı Öz mömin qullarına göstərmişdir. Ey iman gətirənlər! Döyüş meydanında kafirlərlə üz-üzə gələrkən onlarla ləyaqətlə vuruşun və başlarını vurun. Onlar sizə müqavimət göstərməyə son versələr və siz onları öldürməməyi və əsir götürməyi üstün tutsanız, onların qandallarını möhkəmləndirin ki, qaça bilməsinlər. Yalnız bu minvalla siz onların qılınclarından və şərindən öz əmin-amanlığınızı təmin etməyi bacara bilərsiniz. Siz əsirlərlə öz bildiyiniz kimi davrana bilərsiniz: onları əfv edə və fidyə tələb etmədən azadlığa buraxa bilərsiniz və ya onları ələ keçirilmiş müsəlmanlarla dəyişdirə bilərsiniz və yaxud onlardan , ya da onların tərəfdarlarından fidyə tələb edə bilərsiniz.\n\nMuharibə qurtaranadək və ya siz düşmənlə müvəqqəti barışıq bağlayanadək beləcə davranın. Müxtəlif yerlərdə müxtəlif danışıqlar aparılmalıdır və fərqli şəraitlərdə müxtəlif qanunlardan istifadə edilməlidir, çünki kafirlərlə döyüşmək hökmü təkcə müharibə zamanına aiddir. Müharibə və döyüşlərin getmədiyi sülh şəraitində insanları nə öldürməyə, nə də əsir götürməyə yol vermək olmaz.\n\nAllah belə qərar vermişdir. O (Pak və Müqəddəs), möminləri sınamaq məqsədilə, kafirlərə onlarla döyüşməyə imkan verir. Əgər O (Pak və Müqəddəs), istəsəydi, onda onları Özü cəzalandırardı, çünki Fövqəluca Allah fövqəlqüdrətlidir və bütün varlıqlar üzərində hökümrandır. O (Pak və Müqəddəs), elə edə bilər ki, kafirlər bir döyüşü belə uda bilməsinlər və möminlər yer üzünü onlardan təmizləsinlər, lakin O (Pak və Müqəddəs), sizin bir qisminizi digərlərinizin vasitəsi ilə sınaqdan keçirir. Allah bundan ötrü möminlərə əmr etmişdir ki, kafirlərlə cihad etsinlər, çünki məhz bu mübarizə sədaqətli mömini yalançıdan fərqləndirir. Əsil möminlər bu cihadlar şəraitində meydana gəlir və onların imanı möhkəm biliklərə istinad edir. Onlar, əksəriyyətə kor-koranə tabe olan və öz imanını çətinliklərdən və sınaqlardan keçirməyə qadir olmayan kəmetiqadlara oxşamırlar.\n\nAllah heç vaxt Onun uğrunda mübarizə apararaq öldürülənlərin əməllərinin əbəs yerə yox olmasına yol verməz. Onlar Onun əmri ilə döyüşürlər ki, Onun adını ucaltsınlar. Onlar bol mükafat və ecazkar əvəz alacaqlar. Onların əməlləri hədər getməyəcəkdir, çünki Allah onları qəbul edəcək və mükafatlarını neçə dəfələrlə artıracaqdır. İnsanlar isə onların həyata keçirdikləri işlərin bəhrələrini həm bu dünyada, həm də Axirət həyatında görəcəklər.",{"from":35,"to":35,"text":938},"Allah onları Səadət məskəni olan Cənnətə doğru yolla aparacaq, işlərini islah edəcək, talelərini asanlaşdıracaq və onlara böyük bir mükafat verəcəkdir ki, o onlara nə narahatçılıq, nə də qəm-qüssə gətirməyəcəkdir.",{"from":42,"to":42,"text":940},"Fövqəluca əvvəlcə Cənnəti təsvir etmişdir ki, insanlarda oraya düşmək arzusu oyatsın. Sonra O (Pak və Müqəddəs), hansı əməllərin onları oraya aparacağını xəbər vermiş və onları, hətta öz həyatını belə əsirgəmədən, həmin əməlləri yerinə yetirməyə dəvət etmişdi. Bu həyatda O (Pak və Müqəddəs), möminlərə Onun hökümlərini yerinə yetirməkdə kömək edir, Qiyamət günü isə O (Pak və Müqəddəs), onları Cənnət bağlarına daxil edəcək və onlara, əbədi bəxtiyarlığın və xoşbəxt məişətin onları gözlədiyi mülklərini göstərəcəkdir.",{"from":11,"to":11,"text":942},"Fövqəluca möminlərə Onun işinə kömək göstərməyi, yəni, dinin hökümlərinə riayət etməyi, islamı təbliğ etməyi, onun düşmənlərinə qarşı mübarizə aparmağı və bütün bunları yalnız Onun xatirinə yerinə yetirməyi əmr etmişdir. Əgər müsəlmanlar belə etsələr, onda O (Pak və Müqəddəs), onlara kömək edər və onların atacaqları addımları sabitləşdirər, yəni, onların ürəklərini səbirlə, rahatlıqla və qətiyyətliliklə, bədənlərini isə qüvvət və dözümlülüklə möhkəmlədər, həmçinin onlara düşmənlərinə və rəqiblərinə qələbə çalmaqda yardım göstərər.\n\nAlicənab və Cömərd Allahın haqq vədi belədir. O (Pak və Müqəddəs), Onun dinini sözü və əməli ilə müdafiə edən hər kəsi himayə edir və ona kömək göstərir. O (Pak və Müqəddəs), onun qələbəyə doğru yolunu asanlaşdırır və addımlarını haqlı və qətiyyətli edir.",{"from":55,"to":55,"text":944},"Vay iman gətirməyənlərin və yer üzündə yalan və nifaq yayanların halına! Fövqəluca onları Öz yardımından məhrum etmişdir və onların əməlləri öz zərərlərinə səbəb olmuşdur. Onların mükafat almaq ümidi ilə etdikləri bütün əməlləri zay oldu, haqqın əleyhinə qurduqları fitnələri isə özlərinin əleyhinə çevrildi.",{"from":62,"to":62,"text":946},"Onların azğınlığa düşməsinin və bədbəxtliyinin səbəbi, insanlara uğur və xoşbəxtlik gətirən Mübarək Qurana ikrahla yanaşmasıydı. Lakin kafirlər bunu dərk etmədilər və Qurandan üz döndərdilər. Bundan başqa, onlar ona ikrah hissi bəslədilər və nifrət etdilər, Allah isə onların əməllərini heçə çıxartdı.",{"from":69,"to":69,"text":948},"Məgər Elçiyə (ona Allahın salavatı və salamı olsun!) iman gətirməyən günahkarlar onlardan əvvəlkilərin aqibətinin necə olduğunu görməmişdilər? Hər bir kəs onların aqibətinin ən məşum və ən kədərli sonluqla bitdiyinə əmin ola bilər. Bütöv xalqların öz kafirlikləri üzündən həlak edildiyini və qırğına məruz qoyulduğunu görmək üçün ətrafa nəzər salmaq kifayətdir. Allah onların var-dövlətini məhv etmiş, evlərini uçurmuş və həm də onların fitnələrini və şər niyyətlərini dağıtmışdır. Kafirlərin harada yaşamalarından asılı olmayaraq, onları bütün zamanlarda belə mənhus sonluq və belə alçaldılmalar gözləyəcəkdir. Möminlərə gəldikdə isə, Fövqəluca onları Cəhənnəm cəzasından qoruyacaq və onlara böyük mükafat əta edəcəkdir. Bax buna görə, sonra Quranda belə buyurulur:",{"from":75,"to":75,"text":950},"O (Pak və Müqəddəs), möminlərə mərhəmət göstərir, onları zülmətdən nura çıxardır, onlara kömək edir və onların mükafatlandırılması haqqında qayğı çəkir. Kafirlərin isə himayə edəni yoxdur, çünki onlar Allaha iman gətirməyiblər, Onun himayəsindən boyun qaçıraraq, özlərini Onun mərhəmətindən məhrum ediblər. Dünyada onların elə bir hamisi yoxdur ki, onları sülh və xilas yolu ilə apararaq, Allahın cəzasından qoruya bilsin. Onların dostu və köməkçisi şeytan idi ki, onları Cəhənnəmə gətirərək, nurdan zülmətə salmışdır və onlar orada əbədi qalacaqlar.",{"from":81,"to":81,"text":952},"Fövqəluca xəbər verir ki, möminləri Axirət həyatında Cənnət bağları gözləyir ki, orada bar gətirən meyvə ağacları vardır və çəmənliklər çiçəklənir və çaylar axır. Orada onlar çox ləzzətli yeməklər və iştahaçan meyvələr tapacaqlar.\n\nEyni zamanda kafirlər öz taleləri ilə başlı-başına qalacaqlar. Onların hayına qalan olmayacaq və bu onlar üçün ən ədalətli əvəz olacaqdır, çünki həmin gündən xeyli əvvəllər onlar öz gözəl insani sifətləri və məziyyətlərindən məhrum olmuşdular. Onlar o dərəcədə alçalmışdılar ki, düşüncəsiz mal-qaraya çevrilmişdilər və onların yeganə qayğısı ləzzət almaq və öz heyvani istəklərini qane etmək olmuşdu. Onlar qəlbən və bədənləri ilə yalnız bunlara can atırdılar və özlərinə xeyirli aqibət təmin etmək və Axirət həyatında səadətə layiq olmaq üçün heç bir şey etmirdilər. Buna görə, onların məskəni Cəhənnəm Odu olacaq və onlar oradan heç vaxt çıxmayacaqlar və orada onlara rahatlıq da olmayacaqdır!",{"from":87,"to":87,"text":954},"Onların daha çox var-dövləti, övladları və tərəfdarları vardı. Onlar nəhəng qurğular ucaldır və məharətlə müxtəlif alətlər düzəldirdilər. Lakin Biz onları, elçilərimizi yalançı hesab etdiklərinə və onların xütbələrindən ibrətli nəticələr çıxartmadıqlarına görə məhv etdik. Onlar Allahın cəzasından özlərini müdafiə edə bilmədilər və heç kim onların köməyinə gəlmədi.\n\nBelə olduqda, səni yalançılıqda ittiham edən və öz doğma şəhərindən qovan zəif və köməksiz qəbilədaşların haqqında nə demək olar ki? Ən ləyaqətli peyğəmbərlərdən və Adəm oğullarının ən yaxşılarından olana (s.ə.s) qarşı qəzəblə coşub-daşan kəslər haqqında nə demək olar?! Məgər Allahın cəzalandırmasına və həlak olmağa başqalarından daha layiq olanlar onlar deyildirmi? Əlbəttə! Lakin Fövqəluca Allah peyğəmbərini (ona Allahın salavatı və salamı olsun!) Öz mərhəməti və rəhmi xatirinə göndərmişdi ki, kafirlər öz cinayətlərini tövbə etməyə imkan tapsınlar.",{"from":94,"to":94,"text":956},"Allahın dininin həqiqiliyinə əmin olan, onun hökümlərini bilən və yerinə yetirən, haqqı dərk edən, ona riayət edən və Allahın mükafatlandıracağına ümid bəsləyən, haqqa kor kimi baxanla, azğınlığa qapılanla, Allahın doğru yolundan imtina edənlə, öz yaramaz istəklərinə uyanla və məhz özünün ədalətli və düzgün davrandığını hesab edənlə, əlbəttə ki, bərabər deyildir! Bu insanlar arasındakı fərq necə də böyükdür! Haqq tərəfdarları ilə azğınlıq tərəfdarları bir-birindən necə də uzaqdırlar!",{"from":101,"to":101,"text":958},"Bu Cənnət Allahı qəzəbləndirməkdən qorxanlara və Onun lütüfkarlığını qazanmağa can atanlara vəd edilmişdir! Orada suyu xarab olmayan çaylar axır. Bu su xoşagəlməz dad və çürüntü iyi götürmür, nə qaynar, nə də bulanıq olmur, həmişə təmiz, dadlı və xoş ətirli olur və onu içənlərə daima ləzzət verir.\n\nBu Cənnət bağlarında süddən də çaylar axır, heç vaxt turşumur; içənlərə ləzzət bəxş edən şərab çayları bu dünyadakı xoşagəlməz dada malik deyil, ağlı dumanlandıran və baş ağrısı verən şəraba bənzəmir; şanı və qarışıqları olmayan xalis bal çayları da vardır.\n\nOnlarda – hər növ bəhrələr: xurma və üzüm, alma və nar, lumu, əncir və bir çox digər meyvələr vardır ki, yer üzündə bitirilənlərə oxşamırlar. Onların hamısı qəşəng və arzuediləndir, hamısı Cənnət sakinləri üçün hazırlanmışdır.\n\nBunlardan başqa, möminlər üçün orada Rəbbindən bağışlanma hazırlanmışdır və onun sayəsində onlar nəinki təkcə arzuladıqları neməti əldə edəcək, həm də dəhşətli cəzadan xilas olacaqlar. Yaxşı, belə olduqda, bəs kim daha yaxşıdır: bu bəxtəvər möminlər və ya Cəhənnəm Odunda məskunlaşdırılan əzabkeşlər? Cəhənnəm Odu onları dözülməz hərarəti ilə qarsalayacaq və dəhşətli ağrı verəcək. Cənnətlə Cəhənnəm, mükafatla cəza, möminlərlə kafirlər, xeyirlə şər arasında belə böyük bir fərq Yaradan Pakdır!",{"from":108,"to":108,"text":960},"Ey Muhəmməd! Münafiqlər arasında elələri var ki, səni dinləyirlər. Onlar sənin dəvət etdiyinə qulaq asırlar, lakin ona inanmaq və sənə tabe olmaq istəmirlər. Onların ürəkləri sənin xütbələrindən üz çevirir və onlar səndən ayrılan kimi, o saat deyirlər: “O, nədən danışırdı?” Onlar yalnız indicə eşitdikləri barədə soruşurlar və təkcə bu, onlar üçün ən böyük rüsvayçılıqdır. Əgər onlar haqqı axtarsaydılar, sənin sözlərinə diqqətlə qulaq asardılar, ürəkləri sənin təlimini qəbul edərdi və bədənləri də sənin hökümlərinə itaət edərdi, lakin onlar sənin sözlərini dinləmək istəmirlər və buna görə də hər şeyi əksinə edirlər. Onlar üçün xeyirə və xoşbəxtliyə yol bağlanmışdır və bunun səbəbi isə onların öz alçaq nəfslərinə uymaları və yalnız yalana istinad etmələridir.",{"from":115,"to":115,"text":962},"Allah doğru yolla gedənlərin, öz Rəbbinə iman gətirənlərin, Ona müti olanların və Allahın bəyəndiyi işləri görənlərin taleyindən xəbər verir. Allah belə iman sahiblərini onların xeyirxah əməllərinə görə mütləq mükafatlandıracaq və yeni-yeni yaxşılıqlar etməyə ruhlandıracaq və şərdən qoruyacaqdır. Bu ayədən göründüyü kimi, möminlər iki qat mükafat alacaqlar: birincisi, faydalı biliklər əldə edəcək, ikincisi isə, xeyirxah əməllər yoluna gələcəklər.",{"from":121,"to":121,"text":964},"Doğrudanmı kafirlər onları qəfildən haqlayacaq Qiyamət Saatının yaxınlaşması haqqında düşünmürlər? Artıq əlamətləri gəlmiş dəhşətli Gün barəsində düşünməkdə onlara mane olan nədir? Onlar mütləq ayılacaqlar, lakin sonuncu müddəti kecikdirilmiş tövbə onlara heç bir fayda verməyəcəkdir. Onların geri qayıtmağa imkanı olmayacaqdır, çünki bu həyatda onların ağıllarını başlarına yığmaq üçün kifayət qədər vaxtları var idi və bundan başqa, onlara nəsihətçi də gəlmişdi.\n\nRəbb bu sözləri ilə bizim hamımızı, ölüm hər birmizi qəflətən yaxalayana qədər, Axirət həyatına hazırlaşmağa çağırır. Məhz ölüm hər birimiz üçün Qiyamət gününün başlanğıcı olacaqdır.",{"from":128,"to":128,"text":966},"İstənilən bilik bu və ya digər bir şeyin mahiyyəti haqqında nəinki aydın təsəvvür olmasını, həm də onun bütün tələblərinin həyata keçirilməsini nəzərdə tutur və yalnız belə olduqda biliyi kamil hesab etmək olar. Bu ayədə Allah, Ondan başqa bir ilahın olmadığını hər bir insanın hökmən bilməsini buyurmuşdir. Heç kəs, kim olmasından asılı olmayaraq, bundan xəbərsiz olmaq haqqına malik deyildir. Bundan başqa, bizim hər birimiz bu ən mühüm məsələni bilməyə olduqca möhtacıq. Allahdan başqa bir ilahın olmadığına necə əmin olmaq olar? Bunun sübutları çoxdur.\n\nBirincisi, Allahın adları, Onun gözəl sifətləri və həmdəlayiq əməlləri üzərində düşünmək kifayətdir ki, onların Allahın kamilliyi, əzəməti və fövqəlqüdrətinə dəlalət etdiyini başa düşsün. Bütün bunlar insanın Şanlı, Həmdəlayiq, Böyük və Gözəl Rəbbi ilahlaşdırmasını və yalnız Ona bütün varlığı ilə ibadət etməsini zəruriləşdirir.\n\nİkincisi, Fövqəluca Allah Kainatda Vahid Xaliq və Hökmdardır və, deməli, yalnız O (Pak və Müqəddəs), məxluqların ibadətinə layiqdir.\n\nÜçüncüsü, bu dünyada insanı əhatə edən gözlə görülən və görülməyən bütün nemətlər ona Allah tərəfindən əta edilmişdir ki, bu da bizi bütün varlığımızla öz Xeyirxahımızı sevməyi və yalnız tək Onu, özümüzə digər “ilahlar” uydurmadan, ilahlaşdırmağı labüdləşdirir.\n\nDördüncüsü, təkcə Allaha ibadət edən möminlər hələ bu dünyadaikən Rəbbin mərhəmətinə və Onun köməyinə nail edilirlər, amma müşriklər və kafirlər Allahın cəzasına giriftar olurlar. Bunun çoxsaylı dəlilləri birmənalı şəkildə təsdiq edir ki, yalnız Fövqəluca Allah ibadətə layiqdir.\n\nBeşincisi, müşriklərin Allaha bərabər tutduqları və Onunla yanaşı ibadət etdikləri bütlər və digər məxluqlar çoxsaylı nöqsanlara malikdirlər. Onların hamısı zəif və gücsüzdürlər, nəinki başqalarına, heç özlərinə belə nə fayda vermək, nə də zərər vurmaq qabiliyyətinə malik deyillər. Onlar nə həyata, nə ölümə, nə də dirilməyə sərəncam çəkə bilmirlər və onlara ibadət edən, onların qarşısında özlərini alçaldan müşrikləri müdafiə edə bilmirlər. Onlar müşriklərə hətta zərrə ağırlığında bir fayda verməyə qadir deyillər. Bütün bunlar onu göstərir ki, yalnız Allah Öz qullarının ibadətinə layiqdir, insanların özlərinin özləri üçün uydurduqları “ilahlar” isə faydasız və acizdirlər.\n\nAltıncısı, bütün Mübarək Kitablar, bir-birindən asılı olmayaraq, Allahın birliyini bəyan edirlər.\n\nYeddincisi, bütün peyğəmbərlər, elçilər (onlara salam olsun!) və mömin ilahiyyatçılar (bunlar ən yaxşı, ən alicənab, ən sağlam düşüncəli və ən müdrik insanlardır) Allahdan başqa bir ilahin olmadığına şahidlik edirlər.\n\nSəkkizincisi, Allahın Kainatda və insanların özlərində göstərdiyi çoxsaylı möcüzələri Xaliqin vəhdətinin ən böyük dəlillərindəndir, onların xəlq edilməsinin hikməti, zərifliyi və gözəlliyi Öz qullarının ibadətinə yalnız Onun layiq olmasını təsdiq edir.\n\nAllah bu və digər dəlillərini Kitabında insanlara dəfələrlə xatırladır və onları Ondan başqa heç kimin ibadətə layiq olmadığına iman gətirməyə dəvət edir. İnsanın bu sübutlardan heç olmazsa biri üzərində düşünməsi kifayət edər ki, haqq ona aydın olsun və o, bu barədə hər hansı şübhələrdən xilas olsun. Tövhidin dəlilləri çoxsaylıdır. Onlar bir birini gücləndirir və ən müxtəlif yollarla sübut edirlər ki, Rəbbimiz Allah Vahiddir. Bu dəlillərin sayəsində Allahın qullarının imanı və bilikləri qüdrətli dağlar kimi möhkəmləndiyindən onları heç bir şəkk-şübhə və kafirlərin böhtanları sarsıda bilməz. Allahın düşmənləri onların ürəyinə şübhə salmağa və onların imanını zəiflətməyə nə qədər çox cəhd göstərsələr də, onların imanı və bilikləri bir o qədər güclü və daha mükəmməl olur.\n\nTövhidin daha bir ən böyük dəlili mövcuddur. Bu – Mübarək Qurandır. Biz bu Kitab üzərində yalnız fikirləşsək və onun ayələri üzərində düşünsək, qarşımızda tövhidin dərkinə aparan böyük bir qapı açılacaqdır. Başqa üsulla deyil, məhz bu yolla bizim hər birimiz tövhidin əsas və xüsusi məsələləri haqqında daha çox şey öyrənə bilər.\n\nDaha sonra Fövqəluca Peyğəmbərinə (ona Allahın salavatı və salamı olsun!) buyurur ki, günahlarında tövbə etsin, Ona bağışlanması üçün dua etsin, günahları yuyan yaxşı işlər görsün, cinayətlər törətməsin və başqalarının səhvlərini bağışlasın. O (Pak və Müqəddəs), ona (s.ə.s.) əmr edir ki, mömin kişilərin və mömin qadınların günahlarının bağışlanmasını Ondan xahiş etsin, çünki onların ürəklərindəki iman, onun (s.ə.s.) Allahdan onlar üçün bağışlanma haqqında dua etməsini tələb edirdi.\n\nBundan başqa, hər bir müsəlman Ondan öz qardaşları və bacıları üçün bağışlanma diləməlidir. Möminlər üçün bağışlanma diləmək onların günahlardan və cəzadan xilas olmasına qayğı göstərilməsini nəzərdə tutur. Bu isə bütün müsəlmanları bir birinə xeyirli məsləhətlər verməyi, özünə arzu etdiyini başqaları üçün də istəməyi, bir birini xeyirxahlığa çağırmağı və şərdən çəkindirməyi və həmçinin başqalarının səhv və nöqsanlarını bağışlamağı vacib edir. Bundan başqa bu, müsəlmanları var qüvvələri ilə birliyə və qarşılıqlı anlaşmaya can atmağa, ardıyca düşmənçilik və nifaq gətirən və insanların günahını artıran qarşılıqlı ədavətə son verməyə çalışmağı vacibləşdirir.\n\nAllah bilir ki, siz nə ilə məşğulsunuz və vaxtınızı necə keçirirsiniz, hara gedirsiniz və harada istirahət edirsiniz. O (Pak və Müqəddəs), etdiyiniz hər şeydən: oyaq olmanızdan və ya yatmağınızdan xəbərdardır və buna görə əməllərinizdən ötrü əvəz ən mükəmməl və ədalətli olacaqdır.",{"from":135,"to":141,"text":968},"Fövqəluca xəbər verir ki, səhabələr Onun hökümlərinin ən ağırlarını yerinə yetirmək eşqi ilə yanardılar və deyərdilər: “Niyə indiyədək kafirlərə qarşı döyüşmək hökmü ilə bir surə nazil edilməmişdir?” Nəhayət, belə bir surə nazil edildi. Rəbb onu sarsılmaz adlandırmışdır, çünki bütün müsəlmanlar onunla rəhbərlik etməliydilər, lakin bu, ilk nəzərdən göründüyü kimi, o qədər də asan bir iş deyil. Cihad – müsəlmanların ən ağır vəzifəsidir və çox vaxt kəmetiqadlar bu hökmü yerinə yetirməyə qabil olmurlar və ona qərəzlə yanaşırlar.\n\nFövqəluca buyurur: “Məgər sən: “Əl çəkin, namaz qılın və zəkat verin” deyilən kəsləri görmədinmi?” Döyüş onlara fərz qılındıqda, bəziləri Allahdan qorxduqları kimi, ya da daha çox, insanlardan qorxmağa başladılar...” (Nisa, 4\u002F77).\n\nSonra Fövqəluca bəyan edir ki, müsəlmanlar üçün Onun zamana uyğun hökümlərini yerinə yetirmək və bundan ötrü qüvvələrini birləşdirmək daha üstündür. Fövqəlucadan ağır sınaqlar göndərməsini diləmək lazım deyil, dincliyi, əmin-amanlığı və Fövqəluca Rəbbin mərhəmətini dəyərləndirməyi bacarmaq lazımdır.\n\nQərar artıq qəbul edildikdə, müsəlmanlar Allahın qarşısında səmimi olmalı, Ondan kömək və yardım diləməli, bütün qüvvələrini Onun əmrlərini yerinə yetirməyə yönəltməlidirlər. Möminlər üçün yalnız Onun buyurduğunu icra etmək həmişə üstünlük təşkil etməlidir və bu zaman yaranmış mövcud şəraitdən başqa çıxış yolları axtarılmamalıdır. Bu müddəanın təsdiqi üçün çoxlu dəlillər gətirmək olar.\n\nBirincisi, insan zəifdir və çoxlu nöqsanlara malikdir. Bizdən heç birimizin, əgər Allah onu Öz köməyindən məhrum edərsə, heç bir şeyə gücümüz çatmaz. Buna görə, o, Fövqəlucadan onun çiyninə əlavə bir vəzifə yükləməsi üçün dua etməməlidir.\n\nİkincisi, əgər Allahın qulu gələcək haqqında tez-tez düşünməyə başlayırsa, onda o, öz cari vəzifələrini lazımınca yerinə yetirməkdən uzaqlaşır və nəinki öz gələcəyini, hətta hazırki vəziyyətini də korlayır. O, hazırki vəziyyətini ona görə korlayır ki, onu artıq tamam başqa şeylər narahat və məşğul edir. Onun gələcəyə dair planlarına gəldikdə isə o, mövcud cari işləri ilə məşğul olmadıqca və gündəlik həyatını lazımınca yaşamadıqca, planların həyata keçirilməsi mümkün olmayacaqdır.\n\nÜçüncüsü, insanlar öz zamanının tələb etdiyinə uyğun olaraq zəhmət çəkmək istəmədikləri halda, çox vaxt öz ümidlərini gələcəklə bağlayır, şan-şöhrətli işlər haqqında xəyala dalır və hətta onlara hazırlaşırlar. Yaxşı olardı ki, onlar özlərinin indiki vəziyyəti haqqında düşünəydilər və imkanları daxilində öz vəzifələrini yerinə yetirəydilər. Sabah başlayanda və onların qarşısına yeni vəzifələr çıxanda, heç kim onlara öz istedadını və güclü məziyyətlərini göstərməyə mane olmayacaq. Bu o deməkdir ki, müsəlmanlar həmişə çalışqan, işgüzar, fəal olmalı və öz səylərini birləşdirərək, Allahdan onların xeyirxah əməllərində onlara yardım göstərməsinə dua etməlidirlər. Bu, bütün zamanlar üçün ən düzgün və ən müdrik qərardır![3]",{"from":148,"to":148,"text":970},"Fövqəluca bildirir ki, Onun hökümlərinin yerinə yetirilməsindən yayınan hər kəs şərə meyl edəcəkdir. İnsanların qarşısında həmişə seçim vardır: onlar ya Allahın hökümlərinə tabe olaraq doğru yolla gedir və müvəffəqiyyətə nail olurlar, ya da Allaha itaətsizlik göstərərək günah törədir, yer üzündə zalımlıq edir və qohumluq əlaqələrini kəsirlər.",{"from":155,"to":155,"text":972},"Allah zalımlıq edən və qohumluq əlaqələrini kəsənləri lənətləmişdir. O (Pak və Müqəddəs), onlara qəzəblənmiş və onları Öz mərhəmətindən uzaqlaşdırmışdır. O (Pak və Müqəddəs), onlarıın qulağını kar və gözlərini kor etmişdir və bunun nəticəsində onlar özlərinə fayda verən şeylərə diqqət yetirmir və onları görmürlər. Onların haqqı eşidə biləcəkləri qulaqları var, lakin onlar onu qəbul etmək və ona tabe olmaq istəmirlər. Onlar kafir olmalarına bəraət qazandıra bilməmələri üçün eşidirlər. Onların gözləri də var, lakin onların baxışları Allahın aydın ayələri üzərində dayanmır və onlar gördüklərindən faydalı nəticələr çıxartmırlar.",{"from":162,"to":162,"text":974},"Niyə günahkarlar Allahın Kitabı barədə düşünmürlər? Onlar onun ayələri üzərində layiqincə fikirləşsələr, doğru yol onlara hökmən aydın olar. Bu Quran onlara xeyirlə şəri bir-birindən ayırmağı öyrədər, ürəklərini imanla və etiqadla doldurar, onlarda yüksək ideallara və gözəl məqsədlərə canatma meyli yaradar, onlara Allaha doğru və Cənnət məskəninə nurlu yolu və ağrılı-acılı cəzanın zülmət yolunu göstərər, onlara yüksəkliklərə necə nail olmaq və nədən çəkinmək lazım olduğunu izah edər, onlara Allahı, Onun adlarını və sifətlərini dərk etməkdə yardım edər və həm də göstərdiyi lütüfkarlığına görə Ona şükür etməyi öyrədər, onların qəlblərində Rəbbin bol mükafatına məhəbbət hissi və sərt qisas qarşısında qorxu oyadar.\n\nLakin günahkarların ürəkləri küfür, unutqanlıq və inadkarlıq qarşısında geniş açılmışdı, sonra da kilidləndilər və xeyir onlara bir daha girə bilməz.",{"from":169,"to":169,"text":976},"Fövqəluca dini və haqq yolu inkar edən və azğınlığı, naşükürlüyü və küfrü ondan üstün tutan günahkarların keçirdiyi narahatçılıqlardan xəbər verir. Onların belə rəftar etmək üçün əllərində heç bir ağlabatan səbəbləri yox idi. Yeganə səbəb kimi – onların qatı düşməni olan şeytanın vəsvəsəsi rol oynayırdı. O, küfrü onlara gözəl qiyafədə təqdim edir və onların ürəklərində bu dünyaya boş ümidlər oyadırdı. Lakin Fövqəluca belə buyurur: “O onlara vəd verir və onlarda ümid oyadır. Lakin şeytan onlara aldatmaqdan başqa heç nə vəd etmir” (Nisa, 4\u002F120).",{"from":176,"to":176,"text":978},"Haqq bu insanlara aydın olmuşdu, lakin onlar ondan imtina edib, Allahın və Onun Elçisinin (s.ə.s.) düşmənlərinə demişdilər: “Biz, sizə Allahın iradəsinin əleyhinə öz istəyinizlə törətdiyiniz işlərdə itaət edəcəyik».\n\nFövqəluca bu münafiqləri dərin azğınlığa, sonsuz bədbəxtliyə və əbədi cəzaya məhkum etdi. O (Pak və Müqəddəs), onların nəyi gizli saxladıqlarından xəbərdardır və mütləq onları ifşa və rüsvay edəcəkdir ki, onlar iman gətirənləri azğınlığa salmasınlar.",{"from":183,"to":183,"text":980},"Mələklər onları ağır toppuzlarla döyəcəklər. Bu səhnə necə də müdhiş və bu bədbəxtlərin halı necə dəhşətlidir!",{"from":190,"to":190,"text":982},"Bu cəza, onları, Allaha itaətsizlik göstərdiklərinə, günah işlətdiklərinə və küfürə etiqad etdiklərinə görə çulğayacaqdır. Onlar öz Rəbbinə yaxınlaşmaq istəmədilər və O (Pak və Müqəddəs), də onların əməllərini puça çıxaracaqdır. Allahın iltifatını qazanmağa can atan və Onun qəzəbindən qorxanları tamamilə başqa bir qismət gözləyir. Rəbb onların günahlarını bağışlayacaq və mükafatlarını artıracaq.",{"from":197,"to":197,"text":984},"Doğrudanmı ürəkləri xəstə və haqdan ayrılaraq şəkk-şübhə içində əzaba düçar olanlar və öz alçaq ehtiraslarına qapılanlar elə zənn edirlər ki, Allah onların islama və müsəlmanlara bəslədikləri ədavəti üzə çıxarmayacaq? İnsana, həqiqi iman sahibləri ilə yalançıları mütləq bir-birindən fərqləndirəcək Müdrik Allah haqqında belə pis düşünmək yaraşmaz. O (Pak və Müqəddəs), Öz müdrikliyi sayəsində insanlara sınaq göndərir və yalnız bu sınaqdan qalib çıxanlar və öz imanını qorumağı bacaranlar həqiqi möminlərdir. Dözümlülük göstərməyən və səbirli olmayan çətinliklər qarşısında geri dönər, qorxaq kəmetiqad olar və müsəlmanlar onun qəlbində gizlətdiyi ədavəti görüb, onun münafiqliyinə əmin olarlar. Budur Allahın ayəsinin müdrik mənası.",{"from":204,"to":204,"text":986},"Münafiqlər öz kafirliklərini heç vaxt gizlədə bilməyəcəklər, çünki o, onların danışıqlarında, gözlənilməz söz xətalarında və habelə onların üzündə əks olunaraq özünü büruzə verir. Dil insanın qəlbinin çömçəsidir və onda gizlənən xeyir və şəri oradan çömçələyib çıxardır. Lakin Allah münafiqlərin danışarkən səhv buraxacağına möhtac deyil, çünki O (Pak və Müqəddəs), onların əməllərindən xəbərdardır və hər birinə törətdiklərinə görə əvəz verəcəkdir.",{"from":211,"to":211,"text":988},"Allah sınaqların ən başlıcası və əzəmətlisini – Allah yolunda cihadı müsəlmanlara xatırladır. Bu cihadda iman və Allahın qullarının səbirliliyi sınaqdan keçirilir. Yalnız xalis möminlər Allahın iradəsinə tabe olur və mübarizə aparırlar ki, Onun dininə kömək etsinlər və adını şərəfləndirsinlər. Yalnız imanı kamil olmayanlar bu mübarizədən tənbəlliklə yayınırlar.",{"from":218,"to":218,"text":990},"Fövqəluca şərin təcəssümü olan günahkarları təhdid edir. Onlar özləri Allaha iman gətirmirlər və başqalarına da Fövqəlqüdrətli Rəbbin yoluna gəlməkdə maneçilik törədirlər. Lakin bu cahilliyin, yoldan azmanın və ya səhvlərin nəticəsi deyil, çünki onlar Elçiyə (ona Allahın salavatı və salamı olsun!) müqavimət göstərirlər və onunla şüurlu surətdə düşmənçilik edirlər.\n\nƏlbəttə ki, onların məşum fitnə-fəsadları Allaha zərər vura bilməz və Onun səltənətini sarsıtmağa qadir deyil. O (Pak və Müqəddəs), onların əməllərini faydasızlaşdıracaqdır. Onların pozğun əməlləri onlara fayda verməyəcəkdir, çünki onlar özlərini böhtan yaymağa həsr etmişdilər, yalan isə insanlara təkcə peşmançılıq və məyusluq gətirir. Kafirlərin onlara görə mükafat alacaqlarını nəzərdə tutduqları bir sıra işlərinə gəldikdə isə, Allah onlardan heç birini qəbul etməyəcək, çünki onlar həmin işləri qeyri-səmimi və yanlış etmişdilər.",{"from":224,"to":224,"text":992},"Fövqəluca ayədə möminlərə dünyəvi və mənəvi xoşbəxtliyi necə əldə edə biləcəklərini göstərir və onlara dinin həm əsas, həm də fərdi məsələlərində Allaha və Muhəmməd Peyğəmbərə (ona Allahın salavatı və salamı olsun!) itaət etməyi buyurur. İtaətin kamil olması insanın günahlardan çəkinməsi və dinin bütün hökümlərini yerinə yetirməsi ilə və bunları səmimiyyətlə, düzgün, yəni, yalnız Allah xatirinə və yalnız Elçinin (ona Allahın salavatı və salamı olsun!) bunu öyrətdiyi kimi icra etməsilə gerçəkləşir.\n\nEy insanlar! Siz öz əməllərinizi nə onları yerinə yetirdiyiniz zaman, nə də onları artıq həyata keçirdikdən sonra, bəhrəsiz və faydasız etməyin. İnsan lütüfkarlıq göstərdiyi şəxsə minnət qoymağa başlarsa, öz əməlinə heyran qalarsa, etdiyi xeyirxahlığa görə özünü tərifləyərsə və ya günah işlədərsə, hətta səmimi və düzgün əməlləri belə bihudə və səmərəsiz ola bilər, çünki onlar onun xeyirxah əməllərini heçə endirər və onu mükafatdan məhrum edər.\n\nBu ayə, namazı, orucu, həcci və digər ibadət ayinlərini batil edən əməllərə də aiddir. Allahın bu sözlərinə istinad edərək, ilahiyyət alimləri hər hansı fərz ibadət ayininə istənilən səbəbə görə fasilə verməyi qəti qadağan etmişlər və nafilə ayinləri də yarıda kəsməyi arzuedilməz saymışlar.\n\nFövqəlucanın: “... və əməllərinizi boşa çıxartmayın”, sözlərinə qayıdaraq, qeyd etmək lazımdır ki, bu qadağa, yalnız səhih biliklərə istinad edən saleh əməllərin layiqincə yerinə yetirilməsi hökmünü nəzərdə tutur.",{"from":216,"to":216,"text":994},"Bu sözlər “Bəqərə” surəsinin aşağıdakı ayəsi ilə sıx bağlıdır: “Əgər sizdən kimsə dinindən geri çəkilərsə və kafir kimi ölərsə, onda həm bu dünyada, həm də Axirət həyatında onun əməlləri əbəs gedər” (Bəqərə, 2\u002F217). Onlarda kafir olaraq ölənlərdən və onların əməllərinin əbəs olacağından bəhs edilir.\n\nÖzləri Allaha, mələklərə, Kitablara, elçilərə və Qiyamət gününə iman gətirməyən, həmçinin yalan yayan və onu cahillərin gözündə gözəl təsvir edərək, başqalarını haqdan döndərən və sonra kafir olaraq, öz günahlarını tövbə etmədən ölən insanlar nə Allahın bağışlamasına, nə də şəfaətçilərin onlar üçün şəfaət istəməsinə layiq görülmürlər. Onlar böyük Mükafatı görməyəcək, Rəhmanın – Bağışlayan Allahın mərhəmətini dada bilməyəcəklər, çünki onlara Cəhənnəmə düşmək və orada əbədi iztirab çəkmək nəsib olacaqdır.\n\nBu şərəfli ayədən aydın görünür ki, Allah, ölüm onları haqlamamış öz kafirliyini tövbə edən günahkarları bağışlayır. O (Pak və Müqəddəs), onlara rəhm edir, onların, demək olar ki, bütün həyatı boyu kafir qalmalarına, özlərinin günah işlətmələrinə və başqalarını da yoldan azdırmalarına baxmayaraq, onları Cənnət bağlarında məskunlaşdırır. Öz mərhəmətinin qapılarını qulları qarşısında taybatay Açan – Pakdır və onlar hələ yaşadıqca və tövbə etmək imkanına malik olduqca, o qapıları bir anlığa belə bağlamır!\n\nHeç bir çətinlik çəkmədən bütün günahkarları həlak etməyə Qadirolan, lakin onları cəzalandırmağa Tələsməyən, sanki onlar Onun hökümlərinə heç vaxt itaətsizlik göstərməyibmişlər kimi, onlara daima Qayğıçəkən, nemətlər Ətaedən, Təmkinli Allah – Pakdır!",{"from":237,"to":237,"text":996},"Düşmən qarşısında əllərinizi yanınıza salmayın və ürəyinizin qorxuya düşməsinə imkan verməyin. Səbir edin və dözümlü olun, həmçinin döyüşə və mübarizəyə hazırlaşın ki, Allahın lütüfkarlığını qazana biləsiniz, islamı şərəfləndirəsiniz və lənətlənmiş şeytanı acıqlandırasınız! Əgər düşməndən üstün olduğunuzu görürsünüzsə, dincinizi almaq məqsədi ilə onlarla sülh danışıqlarına getməyin.\n\nFövqəluca bu ayədə üç amili sadalamışdır ki, onlar müsəlmanlardan mətanətli olmağı və zəiflik göstərməməyi tələb edir. Birincisi, onlar – öz düşmənlərindən üstündürlər və onlara qələbə çalmaq üçün kifayət qədər qüvvələri var və bundan əlavə, yalnız haqqı buyuran Allah da onlara Öz köməyini vəd etmişdir. İnsan sayca və bacarıqda, döyüş ruhu və bədəni ilə düşmənindən zəif olduqda, özünü köməksiz və alçaldılmış hiss edir. Bütün bunlar isə heç vəchlə müsəlmanlara aid deyildir.\n\nİkincisi, Fövqəluca Allah – onlarladır. Onlar – mömindirlər, Allah isə möminləri heç vaxt darda qoymur, onları köməksiz və yardımsız saxlamır. Təkcə bu onları ruhlandırmalı və hər hansı düşmənə qalib gəlməyə yönəltməlidir.\n\nÜçüncüsü, Allah vəd etmişdir ki, onların əməllərini qətiyyən əksiltməyəcək və etdikləri yaxşılıqlara görə əvəzini onlara tam verəcək və hətta onların mükafatını artıracaqdır. Allahın mükafatı yeddi yüz dəfə və ondan da çox artırması hər şeydən daha çox cihada aiddir.\n\nFövqəluca buyurur: “Mədinə sakinləri və ətrafdan olan bədəvilər Allahın Elçisindən geri qalmamalı və onun həyatı qarşısında öz həyatlarına üstünlük verməməliydilər. Bu ona görə belədir ki, onların Allahın yolunda susuzluğu, yorğunluğu və aclığı, kafirlərin qəzəbinə səbəb olan hər addımı, düşmənlərinin uğradıldığı hər məğlubiyyəti mütləq onlara xeyirxah əməllər kimi yazılır. Həqiqətən, Allah yaxşılıq edənlərin mükafatını itirmir. Onlar böyük və ya az bir miqdar sədəqə verirlərsə, hər hansı bir vadini keçib qət edirlərsə, bunların hamısı onların hesabına yazılır ki, Allah onlara etdiklərindən daha yaxşısı ilə əvəz versin” (Tövbə, 9\u002F120-121).\n\nİnsan onun etdiyi səylərin və cihadda iştirakının Allah tərəfindən diqqətsiz qalmayacağını qəti olaraq bildikdə, hökmən Allahın vəd etdiyi mükafatı qazanmaq üçün əlindən gələn hər şeyi edəcəkdir. Onda bəs Allahın bu ayədə xatırlatdığı hər şeyin həqiqiliyinə əmin olan haqqında nə demək olar? Şübhəsiz ki, o, var qüvvəsi ilə Rəbbinin lütüfkarlığını qazanmağa can atacaqdır. Fövqəluca Allah Özünün belə ecazkar ayələri ilə qullarını xeyirxah işlər görməyə və öz səadəti, əmin-amanlığı uğrunda mübarizə aparmağa ruhlandırır.\n\nö",{"from":243,"to":243,"text":998},"Fövqəluca insanları dünya nemətlərinə aludə olmamağa çağırır, çünki dünya həyatı – insan bədənləri üçün yalnız əyləncə və onların qəlbi üçün bir məzəkədir. Amma çox vaxt insan zənginliyinə, övladlarına və pal-paltarlarına görə sevinir, qadınlardan, zərif yeməklərdən, içkilərdən məmnun olur, öz evi və onun ətrafının gözəl mənzərələri ilə fəxr edir, öz mövqeyi və vəzifəsi ilə qürrələnir, özünü ona heç bir fayda verməyəcək şeylərə həsr edir, bir sözlə desək, yer üzündə yaşama müddəti tükənənədək, öz həyatını günahlar törətməklə və Rəbbinə itaətsizlik göstərməklə boş-boşuna və qayğısız davam etdirir. O, keçici zövq aldığı bu şeylərdən ayrıldıqda, özü ilə heç nə aparmır və onda dərk edir ki, böyük zərərə uğramışdır, əbədi səadətdən məhrum olmuşdur və cəzalandırılmaqdan başqa heç nəyə layiq olmamışdır. Bütün bunlar istənilən ağıllı insana dünya nemətlərinə aldanmamağı və yer üzündə cah-cəlala, zənginliyə və israfçılığa can atmamağı göstərir.\n\nMaddi nemətlərdən həzz almağa və var-dövlət toplamağa görə deyil, yalnız iman və təqvalılıq haqqında narahat olmaq lazımdır. Əgər siz Allaha, mələklərə, Kitablara, elçilərə və Qiyamət gününə iman gətirirsiniz və günahlardan çəkinirsinizsə və fasiləsiz olaraq Allahın bəyəndiyi şeyləri yerinə yetirirsinizsə, onda siz öz əməllərinizdən faydalana bilərsiniz. Məhz belə uğura nail olmaqdan ötrü Allahın qulları bir-biriləri ilə, bütün qüvvələrini və vaxtlarını əsirgəmədən, rəqabət aparmalıdırlar.\n\nMərhəmətli və Rəhimli Allah sizdən məhz bunu gözləyir. O (Pak və Müqəddəs), sizdən ötrü bol-bol mükafatlar hazırlamışdır. O (Pak və Müqəddəs), sizə gücünüz çatmayan hökümlər verməyi və sizi çətin vəziyyətə qoymağı, sizi mal-mülkünüzdən ayrı salmağı və bununla sizə zərər vurmağı istəmir.",{"from":249,"to":249,"text":1000},"Əgər Allah hər halda sizdən sədəqə verməyi tələb edərsə, siz öz xəsisliyinizi göstərsəniz, onda O (Pak və Müqəddəs), sizin kin-küdurət bəslədiyinizi aşkar edər. Həqiqətən, insanların ürəyində gizlənən ədavət, Allahın əmr etdiyi onların xoşuna gəlmədikdə, mütləq üzə çıxır. Bunu təsdiq edərək, Fövqəluca belə buyurur:",{"from":256,"to":256,"text":1002},"Siz öz malınızdan Allah yolunda sərf etməlisiniz ki, həm yer üzündə, həm də Axirət həyatında özünüzün əmin-amanlıqda yaşamanızı təmin edə biləsiniz. Lakin, buna baxmayaraq, hərbi yürüşlədən əldə edilən mənfəət yəqin olduğu halda, sizlərdən bəziləri sədəqə verməyə simiclik edirlər. Onlardan kiməsə təmənnasız yardım göstərməyi xahiş etdikdə, boyun qaçırırlar.\n\nXəsis yalnız özünə zərər vurur. O, Allaha ziyan verə bilməz, amma özünü mükafatdan, böyük nemətdən məhrum edər. Allahın heç nəyə ehtiyacı yoxdur, siz isə kasıbsınız və hər an hər bir işinizdə Onun köməyi və yardımına möhtacsınız.\n\nƏgər siz imandan dönsəniz və Allaha itaətdən boyun qaçırsanız, O (Pak və Müqəddəs), sizi başqa bir xalqla əvəz edər və o, sizə oxşamaz. O xalq Ona itaətdən qaçmayacaq və mütiliklə Allahın və Onun Elçisinin (ona Allahın salavatı və salamı olsun!) əmrlərini yerinə yetirəcək və onları qəlbən sevəcək. Bu ayə Fövqəlucanın aşağıdakı kəlamına bənzəyir: “Ey iman gətirənlər! Əgər sizdən kimsə öz dinindən geri çəkilsə, onda Allah onların yerinə, Onun sevəcəyi və onların da Onu sevəcəyi başqa insanları gətirər. Onlar möminlər qarşısında itaətkar, kafirlər qarşısında isə sarsılmaz olarlar, Allah yolunda mübarizə apararlar və qınayanların qınağından qorxmazlar...” (Maidə, 5\u002F54)."]