[{"data":1,"prerenderedAt":-1},["ShallowReactive",2],{"suras-meta":3,"sura-58-alikhan":694,"$fxsOoXTk-KeI96mW1snT6E0zqc7r67QB1-7NGCGCm2-k":878},[4,12,20,27,34,41,48,54,61,68,74,80,86,93,100,107,114,120,127,134,140,147,154,161,168,175,182,189,196,203,210,217,223,230,236,242,248,255,260,266,273,279,286,292,299,304,310,316,322,328,333,339,344,350,356,361,368,374,380,385,390,396,401,407,412,418,424,430,436,441,447,452,458,463,469,474,480,485,490,496,502,508,514,519,525,530,536,542,547,552,558,564,570,575,581,587,592,598,603,608,614,620,626,632,638,644,650,656,662,667,672,677,682,688],{"id":5,"nameAr":6,"nameAz":7,"nameRu":8,"nameEn":9,"nameTransliteration":9,"type":10,"ayahCount":11},1,"سُورَةُ ٱلْفَاتِحَةِ","Əl-Fatihə","Аль-Фатиха","Al-Fatihah","meccan",7,{"id":13,"nameAr":14,"nameAz":15,"nameRu":16,"nameEn":17,"nameTransliteration":17,"type":18,"ayahCount":19},2,"سُورَةُ البَقَرَةِ","Əl-Bəqərə","Аль-Бакара","Al-Baqarah","medinan",286,{"id":21,"nameAr":22,"nameAz":23,"nameRu":24,"nameEn":25,"nameTransliteration":25,"type":18,"ayahCount":26},3,"سُورَةُ آلِ عِمۡرَانَ","Ali-İmran","Али Имран","Ali-Imran",200,{"id":28,"nameAr":29,"nameAz":30,"nameRu":31,"nameEn":32,"nameTransliteration":32,"type":18,"ayahCount":33},4,"سُورَةُ النِّسَاءِ","Ən-Nisa","Ан-Ниса","An-Nisa",176,{"id":35,"nameAr":36,"nameAz":37,"nameRu":38,"nameEn":39,"nameTransliteration":39,"type":18,"ayahCount":40},5,"سُورَةُ المَائـِدَةِ","Əl-Maidə","Аль-Маида","Al-Maidah",120,{"id":42,"nameAr":43,"nameAz":44,"nameRu":45,"nameEn":46,"nameTransliteration":46,"type":10,"ayahCount":47},6,"سُورَةُ الأَنۡعَامِ","Əl-Ənam","Аль-Анам","Al-Anam",165,{"id":11,"nameAr":49,"nameAz":50,"nameRu":51,"nameEn":52,"nameTransliteration":52,"type":10,"ayahCount":53},"سُورَةُ الأَعۡرَافِ","Əl-Əraf","Аль-Араф","Al-Araf",206,{"id":55,"nameAr":56,"nameAz":57,"nameRu":58,"nameEn":59,"nameTransliteration":59,"type":18,"ayahCount":60},8,"سُورَةُ الأَنفَالِ","Əl-Ənfal","Аль-Анфаль","Al-Anfal",75,{"id":62,"nameAr":63,"nameAz":64,"nameRu":65,"nameEn":66,"nameTransliteration":66,"type":18,"ayahCount":67},9,"سُورَةُ التَّوۡبَةِ","Ət-Tövbə","Ат-Тауба","At-Tawbah",129,{"id":69,"nameAr":70,"nameAz":71,"nameRu":72,"nameEn":71,"nameTransliteration":71,"type":10,"ayahCount":73},10,"سُورَةُ يُونُسَ","Yunus","Юнус",109,{"id":75,"nameAr":76,"nameAz":77,"nameRu":78,"nameEn":77,"nameTransliteration":77,"type":10,"ayahCount":79},11,"سُورَةُ هُودٍ","Hud","Худ",123,{"id":81,"nameAr":82,"nameAz":83,"nameRu":84,"nameEn":83,"nameTransliteration":83,"type":10,"ayahCount":85},12,"سُورَةُ يُوسُفَ","Yusuf","Юсуф",111,{"id":87,"nameAr":88,"nameAz":89,"nameRu":90,"nameEn":91,"nameTransliteration":91,"type":18,"ayahCount":92},13,"سُورَةُ الرَّعۡدِ","Ər-Rəd","Ар-Раад","Ar-Rad",43,{"id":94,"nameAr":95,"nameAz":96,"nameRu":97,"nameEn":98,"nameTransliteration":98,"type":10,"ayahCount":99},14,"سُورَةُ إِبۡرَاهِيمَ","İbrahim","Ибрахим","Ibrahim",52,{"id":101,"nameAr":102,"nameAz":103,"nameRu":104,"nameEn":105,"nameTransliteration":105,"type":10,"ayahCount":106},15,"سُورَةُ الحِجۡرِ","Əl-Hicr","Аль-Хиджр","Al-Hijr",99,{"id":108,"nameAr":109,"nameAz":110,"nameRu":111,"nameEn":112,"nameTransliteration":112,"type":10,"ayahCount":113},16,"سُورَةُ النَّحۡلِ","Ən-Nəhl","Ан-Нахль","An-Nahl",128,{"id":115,"nameAr":116,"nameAz":117,"nameRu":118,"nameEn":119,"nameTransliteration":119,"type":10,"ayahCount":85},17,"سُورَةُ الإِسۡرَاءِ","Əl-İsra","Аль-Исра","Al-Isra",{"id":121,"nameAr":122,"nameAz":123,"nameRu":124,"nameEn":125,"nameTransliteration":125,"type":10,"ayahCount":126},18,"سُورَةُ الكَهۡفِ","Əl-Kəhf","Аль-Кахф","Al-Kahf",110,{"id":128,"nameAr":129,"nameAz":130,"nameRu":131,"nameEn":132,"nameTransliteration":132,"type":10,"ayahCount":133},19,"سُورَةُ مَرۡيَمَ","Məryəm","Марьям","Maryam",98,{"id":135,"nameAr":136,"nameAz":137,"nameRu":138,"nameEn":137,"nameTransliteration":137,"type":10,"ayahCount":139},20,"سُورَةُ طه","Ta-Ha","Та Ха",135,{"id":141,"nameAr":142,"nameAz":143,"nameRu":144,"nameEn":145,"nameTransliteration":145,"type":10,"ayahCount":146},21,"سُورَةُ الأَنبِيَاءِ","Əl-Ənbiya","Аль-Анбийа","Al-Anbiya",112,{"id":148,"nameAr":149,"nameAz":150,"nameRu":151,"nameEn":152,"nameTransliteration":152,"type":18,"ayahCount":153},22,"سُورَةُ الحَجِّ","Əl-Həcc","Аль-Хадж","Al-Hajj",78,{"id":155,"nameAr":156,"nameAz":157,"nameRu":158,"nameEn":159,"nameTransliteration":159,"type":10,"ayahCount":160},23,"سُورَةُ المُؤۡمِنُونَ","Əl-Muminun","Аль-Муминун","Al-Muminun",118,{"id":162,"nameAr":163,"nameAz":164,"nameRu":165,"nameEn":166,"nameTransliteration":166,"type":18,"ayahCount":167},24,"سُورَةُ النُّورِ","Ən-Nur","Ан-Нур","An-Nur",64,{"id":169,"nameAr":170,"nameAz":171,"nameRu":172,"nameEn":173,"nameTransliteration":173,"type":10,"ayahCount":174},25,"سُورَةُ الفُرۡقَانِ","Əl-Furqan","Аль-Фуркан","Al-Furqan",77,{"id":176,"nameAr":177,"nameAz":178,"nameRu":179,"nameEn":180,"nameTransliteration":180,"type":10,"ayahCount":181},26,"سُورَةُ الشُّعَرَاءِ","Əş-Şuəra","Аш-Шуара","Ash-Shuara",227,{"id":183,"nameAr":184,"nameAz":185,"nameRu":186,"nameEn":187,"nameTransliteration":187,"type":10,"ayahCount":188},27,"سُورَةُ النَّمۡلِ","Ən-Nəml","Ан-Намль","An-Naml",93,{"id":190,"nameAr":191,"nameAz":192,"nameRu":193,"nameEn":194,"nameTransliteration":194,"type":10,"ayahCount":195},28,"سُورَةُ القَصَصِ","Əl-Qəsəs","Аль-Касас","Al-Qasas",88,{"id":197,"nameAr":198,"nameAz":199,"nameRu":200,"nameEn":201,"nameTransliteration":201,"type":10,"ayahCount":202},29,"سُورَةُ العَنكَبُوتِ","Əl-Ənkəbut","Аль-Анкабут","Al-Ankabut",69,{"id":204,"nameAr":205,"nameAz":206,"nameRu":207,"nameEn":208,"nameTransliteration":208,"type":10,"ayahCount":209},30,"سُورَةُ الرُّومِ","Ər-Rum","Ар-Рум","Ar-Rum",60,{"id":211,"nameAr":212,"nameAz":213,"nameRu":214,"nameEn":215,"nameTransliteration":215,"type":10,"ayahCount":216},31,"سُورَةُ لُقۡمَانَ","Loğman","Лукман","Luqman",34,{"id":218,"nameAr":219,"nameAz":220,"nameRu":221,"nameEn":222,"nameTransliteration":222,"type":10,"ayahCount":204},32,"سُورَةُ السَّجۡدَةِ","Əs-Səcdə","Ас-Саджда","As-Sajdah",{"id":224,"nameAr":225,"nameAz":226,"nameRu":227,"nameEn":228,"nameTransliteration":228,"type":18,"ayahCount":229},33,"سُورَةُ الأَحۡزَابِ","Əl-Əhzab","Аль-Ахзаб","Al-Ahzab",73,{"id":216,"nameAr":231,"nameAz":232,"nameRu":233,"nameEn":234,"nameTransliteration":234,"type":10,"ayahCount":235},"سُورَةُ سَبَإٍ","Səba","Саба","Saba",54,{"id":237,"nameAr":238,"nameAz":239,"nameRu":240,"nameEn":239,"nameTransliteration":239,"type":10,"ayahCount":241},35,"سُورَةُ فَاطِرٍ","Fatir","Фатир",45,{"id":243,"nameAr":244,"nameAz":245,"nameRu":246,"nameEn":245,"nameTransliteration":245,"type":10,"ayahCount":247},36,"سُورَةُ يسٓ","Ya-Sin","Йа Син",83,{"id":249,"nameAr":250,"nameAz":251,"nameRu":252,"nameEn":253,"nameTransliteration":253,"type":10,"ayahCount":254},37,"سُورَةُ الصَّافَّاتِ","Əs-Saffat","Ас-Саффат","As-Saffat",182,{"id":256,"nameAr":257,"nameAz":258,"nameRu":259,"nameEn":258,"nameTransliteration":258,"type":10,"ayahCount":195},38,"سُورَةُ صٓ","Sad","Сад",{"id":261,"nameAr":262,"nameAz":263,"nameRu":264,"nameEn":265,"nameTransliteration":265,"type":10,"ayahCount":60},39,"سُورَةُ الزُّمَرِ","Əz-Zumər","Аз-Зумар","Az-Zumar",{"id":267,"nameAr":268,"nameAz":269,"nameRu":270,"nameEn":271,"nameTransliteration":271,"type":10,"ayahCount":272},40,"سُورَةُ غَافِرٍ","Ğafir","Гафир","Ghafir",85,{"id":274,"nameAr":275,"nameAz":276,"nameRu":277,"nameEn":278,"nameTransliteration":278,"type":10,"ayahCount":235},41,"سُورَةُ فُصِّلَتۡ","Fussilət","Фуссилат","Fussilat",{"id":280,"nameAr":281,"nameAz":282,"nameRu":283,"nameEn":284,"nameTransliteration":284,"type":10,"ayahCount":285},42,"سُورَةُ الشُّورَىٰ","Əş-Şura","Аш-Шура","Ash-Shura",53,{"id":92,"nameAr":287,"nameAz":288,"nameRu":289,"nameEn":290,"nameTransliteration":290,"type":10,"ayahCount":291},"سُورَةُ الزُّخۡرُفِ","Əz-Zuxruf","Аз-Зухруф","Az-Zukhruf",89,{"id":293,"nameAr":294,"nameAz":295,"nameRu":296,"nameEn":297,"nameTransliteration":297,"type":10,"ayahCount":298},44,"سُورَةُ الدُّخَانِ","Əd-Duxan","Ад-Духан","Ad-Dukhan",59,{"id":241,"nameAr":300,"nameAz":301,"nameRu":302,"nameEn":303,"nameTransliteration":303,"type":10,"ayahCount":249},"سُورَةُ الجَاثِيَةِ","Əl-Casiyə","Аль-Джасийа","Al-Jathiyah",{"id":305,"nameAr":306,"nameAz":307,"nameRu":308,"nameEn":309,"nameTransliteration":309,"type":10,"ayahCount":237},46,"سُورَةُ الأَحۡقَافِ","Əl-Əhqaf","Аль-Ахкаф","Al-Ahqaf",{"id":311,"nameAr":312,"nameAz":313,"nameRu":314,"nameEn":315,"nameTransliteration":315,"type":18,"ayahCount":256},47,"سُورَةُ مُحَمَّدٍ","Muhəmməd","Мухаммад","Muhammad",{"id":317,"nameAr":318,"nameAz":319,"nameRu":320,"nameEn":321,"nameTransliteration":321,"type":18,"ayahCount":197},48,"سُورَةُ الفَتۡحِ","Əl-Fəth","Аль-Фатх","Al-Fath",{"id":323,"nameAr":324,"nameAz":325,"nameRu":326,"nameEn":327,"nameTransliteration":327,"type":18,"ayahCount":121},49,"سُورَةُ الحُجُرَاتِ","Əl-Hucurat","Аль-Худжурат","Al-Hujurat",{"id":329,"nameAr":330,"nameAz":331,"nameRu":332,"nameEn":331,"nameTransliteration":331,"type":10,"ayahCount":241},50,"سُورَةُ قٓ","Qaf","Каф",{"id":334,"nameAr":335,"nameAz":336,"nameRu":337,"nameEn":338,"nameTransliteration":338,"type":10,"ayahCount":209},51,"سُورَةُ الذَّارِيَاتِ","Əz-Zariyat","Аз-Зарийат","Adh-Dhariyat",{"id":99,"nameAr":340,"nameAz":341,"nameRu":342,"nameEn":343,"nameTransliteration":343,"type":10,"ayahCount":323},"سُورَةُ الطُّورِ","Ət-Tur","Ат-Тур","At-Tur",{"id":285,"nameAr":345,"nameAz":346,"nameRu":347,"nameEn":348,"nameTransliteration":348,"type":10,"ayahCount":349},"سُورَةُ النَّجۡمِ","Ən-Nəcm","Ан-Наджм","An-Najm",62,{"id":235,"nameAr":351,"nameAz":352,"nameRu":353,"nameEn":354,"nameTransliteration":354,"type":10,"ayahCount":355},"سُورَةُ القَمَرِ","Əl-Qəmər","Аль-Камар","Al-Qamar",55,{"id":355,"nameAr":357,"nameAz":358,"nameRu":359,"nameEn":360,"nameTransliteration":360,"type":18,"ayahCount":153},"سُورَةُ الرَّحۡمَٰن","Ər-Rəhman","Ар-Рахман","Ar-Rahman",{"id":362,"nameAr":363,"nameAz":364,"nameRu":365,"nameEn":366,"nameTransliteration":366,"type":10,"ayahCount":367},56,"سُورَةُ الوَاقِعَةِ","Əl-Vaqiə","Аль-Вакиа","Al-Waqiah",96,{"id":369,"nameAr":370,"nameAz":371,"nameRu":372,"nameEn":373,"nameTransliteration":373,"type":18,"ayahCount":197},57,"سُورَةُ الحَدِيدِ","Əl-Hədid","Аль-Хадид","Al-Hadid",{"id":375,"nameAr":376,"nameAz":377,"nameRu":378,"nameEn":379,"nameTransliteration":379,"type":18,"ayahCount":148},58,"سُورَةُ المُجَادلَةِ","Əl-Mucadilə","Аль-Муджадила","Al-Mujadilah",{"id":298,"nameAr":381,"nameAz":382,"nameRu":383,"nameEn":384,"nameTransliteration":384,"type":18,"ayahCount":162},"سُورَةُ الحَشۡرِ","Əl-Həşr","Аль-Хашр","Al-Hashr",{"id":209,"nameAr":386,"nameAz":387,"nameRu":388,"nameEn":389,"nameTransliteration":389,"type":18,"ayahCount":87},"سُورَةُ المُمۡتَحنَةِ","Əl-Mumtəhinə","Аль-Мумтахана","Al-Mumtahanah",{"id":391,"nameAr":392,"nameAz":393,"nameRu":394,"nameEn":395,"nameTransliteration":395,"type":18,"ayahCount":94},61,"سُورَةُ الصَّفِّ","Əs-Saff","Ас-Сафф","As-Saff",{"id":349,"nameAr":397,"nameAz":398,"nameRu":399,"nameEn":400,"nameTransliteration":400,"type":18,"ayahCount":75},"سُورَةُ الجُمُعَةِ","Əl-Cumuə","Аль-Джумуа","Al-Jumuah",{"id":402,"nameAr":403,"nameAz":404,"nameRu":405,"nameEn":406,"nameTransliteration":406,"type":18,"ayahCount":75},63,"سُورَةُ المُنَافِقُونَ","Əl-Munafiqun","Аль-Мунафикун","Al-Munafiqun",{"id":167,"nameAr":408,"nameAz":409,"nameRu":410,"nameEn":411,"nameTransliteration":411,"type":18,"ayahCount":121},"سُورَةُ التَّغَابُنِ","Ət-Təğabun","Ат-Тагабун","At-Taghabun",{"id":413,"nameAr":414,"nameAz":415,"nameRu":416,"nameEn":417,"nameTransliteration":417,"type":18,"ayahCount":81},65,"سُورَةُ الطَّلَاقِ","Ət-Talaq","Ат-Талак","At-Talaq",{"id":419,"nameAr":420,"nameAz":421,"nameRu":422,"nameEn":423,"nameTransliteration":423,"type":18,"ayahCount":81},66,"سُورَةُ التَّحۡرِيمِ","Ət-Təhrim","Ат-Тахрим","At-Tahrim",{"id":425,"nameAr":426,"nameAz":427,"nameRu":428,"nameEn":429,"nameTransliteration":429,"type":10,"ayahCount":204},67,"سُورَةُ المُلۡكِ","Əl-Mulk","Аль-Мульк","Al-Mulk",{"id":431,"nameAr":432,"nameAz":433,"nameRu":434,"nameEn":435,"nameTransliteration":435,"type":10,"ayahCount":99},68,"سُورَةُ القَلَمِ","Əl-Qələm","Аль-Калам","Al-Qalam",{"id":202,"nameAr":437,"nameAz":438,"nameRu":439,"nameEn":440,"nameTransliteration":440,"type":10,"ayahCount":99},"سُورَةُ الحَاقَّةِ","Əl-Haqqə","Аль-Хакка","Al-Haqqah",{"id":442,"nameAr":443,"nameAz":444,"nameRu":445,"nameEn":446,"nameTransliteration":446,"type":10,"ayahCount":293},70,"سُورَةُ المَعَارِجِ","Əl-Məaric","Аль-Мааридж","Al-Maarij",{"id":448,"nameAr":449,"nameAz":450,"nameRu":451,"nameEn":450,"nameTransliteration":450,"type":10,"ayahCount":190},71,"سُورَةُ نُوحٍ","Nuh","Нух",{"id":453,"nameAr":454,"nameAz":455,"nameRu":456,"nameEn":457,"nameTransliteration":457,"type":10,"ayahCount":190},72,"سُورَةُ الجِنِّ","Əl-Cinn","Аль-Джинн","Al-Jinn",{"id":229,"nameAr":459,"nameAz":460,"nameRu":461,"nameEn":462,"nameTransliteration":462,"type":10,"ayahCount":135},"سُورَةُ المُزَّمِّلِ","Əl-Muzzəmmil","Аль-Муззаммиль","Al-Muzzammil",{"id":464,"nameAr":465,"nameAz":466,"nameRu":467,"nameEn":468,"nameTransliteration":468,"type":10,"ayahCount":362},74,"سُورَةُ المُدَّثِّرِ","Əl-Muddəssir","Аль-Муддассир","Al-Muddaththir",{"id":60,"nameAr":470,"nameAz":471,"nameRu":472,"nameEn":473,"nameTransliteration":473,"type":10,"ayahCount":267},"سُورَةُ القِيَامَةِ","Əl-Qiyamə","Аль-Кийама","Al-Qiyamah",{"id":475,"nameAr":476,"nameAz":477,"nameRu":478,"nameEn":479,"nameTransliteration":479,"type":18,"ayahCount":211},76,"سُورَةُ الإِنسَانِ","Əl-İnsan","Аль-Инсан","Al-Insan",{"id":174,"nameAr":481,"nameAz":482,"nameRu":483,"nameEn":484,"nameTransliteration":484,"type":10,"ayahCount":329},"سُورَةُ المُرۡسَلَاتِ","Əl-Mursəlat","Аль-Мурсалат","Al-Mursalat",{"id":153,"nameAr":486,"nameAz":487,"nameRu":488,"nameEn":489,"nameTransliteration":489,"type":10,"ayahCount":267},"سُورَةُ النَّبَإِ","Ən-Nəbə","Ан-Наба","An-Naba",{"id":491,"nameAr":492,"nameAz":493,"nameRu":494,"nameEn":495,"nameTransliteration":495,"type":10,"ayahCount":305},79,"سُورَةُ النَّازِعَاتِ","Ən-Naziat","Ан-Назиат","An-Naziat",{"id":497,"nameAr":498,"nameAz":499,"nameRu":500,"nameEn":501,"nameTransliteration":501,"type":10,"ayahCount":280},80,"سُورَةُ عَبَسَ","Əbəsə","Абаса","Abasa",{"id":503,"nameAr":504,"nameAz":505,"nameRu":506,"nameEn":507,"nameTransliteration":507,"type":10,"ayahCount":197},81,"سُورَةُ التَّكۡوِيرِ","Ət-Təkvir","Ат-Таквир","At-Takwir",{"id":509,"nameAr":510,"nameAz":511,"nameRu":512,"nameEn":513,"nameTransliteration":513,"type":10,"ayahCount":128},82,"سُورَةُ الانفِطَارِ","Əl-İnfitar","Аль-Инфитар","Al-Infitar",{"id":247,"nameAr":515,"nameAz":516,"nameRu":517,"nameEn":518,"nameTransliteration":518,"type":10,"ayahCount":243},"سُورَةُ المُطَفِّفِينَ","Əl-Mutaffifin","Аль-Мутаффифин","Al-Mutaffifin",{"id":520,"nameAr":521,"nameAz":522,"nameRu":523,"nameEn":524,"nameTransliteration":524,"type":10,"ayahCount":169},84,"سُورَةُ الانشِقَاقِ","Əl-İnşiqaq","Аль-Иншикак","Al-Inshiqaq",{"id":272,"nameAr":526,"nameAz":527,"nameRu":528,"nameEn":529,"nameTransliteration":529,"type":10,"ayahCount":148},"سُورَةُ البُرُوجِ","Əl-Buruc","Аль-Бурудж","Al-Buruj",{"id":531,"nameAr":532,"nameAz":533,"nameRu":534,"nameEn":535,"nameTransliteration":535,"type":10,"ayahCount":115},86,"سُورَةُ الطَّارِقِ","Ət-Tariq","Ат-Тарик","At-Tariq",{"id":537,"nameAr":538,"nameAz":539,"nameRu":540,"nameEn":541,"nameTransliteration":541,"type":10,"ayahCount":128},87,"سُورَةُ الأَعۡلَىٰ","Əl-Əla","Аль-Аля","Al-Ala",{"id":195,"nameAr":543,"nameAz":544,"nameRu":545,"nameEn":546,"nameTransliteration":546,"type":10,"ayahCount":176},"سُورَةُ الغَاشِيَةِ","Əl-Ğaşiyə","Аль-Гашийа","Al-Ghashiyah",{"id":291,"nameAr":548,"nameAz":549,"nameRu":550,"nameEn":551,"nameTransliteration":551,"type":10,"ayahCount":204},"سُورَةُ الفَجۡرِ","Əl-Fəcr","Аль-Фаджр","Al-Fajr",{"id":553,"nameAr":554,"nameAz":555,"nameRu":556,"nameEn":557,"nameTransliteration":557,"type":10,"ayahCount":135},90,"سُورَةُ البَلَدِ","Əl-Bələd","Аль-Балад","Al-Balad",{"id":559,"nameAr":560,"nameAz":561,"nameRu":562,"nameEn":563,"nameTransliteration":563,"type":10,"ayahCount":101},91,"سُورَةُ الشَّمۡسِ","Əş-Şəms","Аш-Шамс","Ash-Shams",{"id":565,"nameAr":566,"nameAz":567,"nameRu":568,"nameEn":569,"nameTransliteration":569,"type":10,"ayahCount":141},92,"سُورَةُ اللَّيۡلِ","Əl-Leyl","Аль-Лайл","Al-Layl",{"id":188,"nameAr":571,"nameAz":572,"nameRu":573,"nameEn":574,"nameTransliteration":574,"type":10,"ayahCount":75},"سُورَةُ الضُّحَىٰ","Əd-Duha","Ад-Духа","Ad-Duha",{"id":576,"nameAr":577,"nameAz":578,"nameRu":579,"nameEn":580,"nameTransliteration":580,"type":10,"ayahCount":55},94,"سُورَةُ الشَّرۡحِ","Əş-Şərh","Аш-Шарх","Ash-Sharh",{"id":582,"nameAr":583,"nameAz":584,"nameRu":585,"nameEn":586,"nameTransliteration":586,"type":10,"ayahCount":55},95,"سُورَةُ التِّينِ","Ət-Tin","Ат-Тин","At-Tin",{"id":367,"nameAr":588,"nameAz":589,"nameRu":590,"nameEn":591,"nameTransliteration":591,"type":10,"ayahCount":128},"سُورَةُ العَلَقِ","Əl-Ələq","Аль-Алак","Al-Alaq",{"id":593,"nameAr":594,"nameAz":595,"nameRu":596,"nameEn":597,"nameTransliteration":597,"type":10,"ayahCount":35},97,"سُورَةُ القَدۡرِ","Əl-Qədr","Аль-Кадр","Al-Qadr",{"id":133,"nameAr":599,"nameAz":600,"nameRu":601,"nameEn":602,"nameTransliteration":602,"type":18,"ayahCount":55},"سُورَةُ البَيِّنَةِ","Əl-Beyyinə","Аль-Баййина","Al-Bayyinah",{"id":106,"nameAr":604,"nameAz":605,"nameRu":606,"nameEn":607,"nameTransliteration":607,"type":18,"ayahCount":55},"سُورَةُ الزَّلۡزَلَةِ","Əz-Zəlzələ","Аз-Залзала","Az-Zalzalah",{"id":609,"nameAr":610,"nameAz":611,"nameRu":612,"nameEn":613,"nameTransliteration":613,"type":10,"ayahCount":75},100,"سُورَةُ العَادِيَاتِ","Əl-Adiyat","Аль-Адийат","Al-Adiyat",{"id":615,"nameAr":616,"nameAz":617,"nameRu":618,"nameEn":619,"nameTransliteration":619,"type":10,"ayahCount":75},101,"سُورَةُ القَارِعَةِ","Əl-Qariə","Аль-Кариа","Al-Qariah",{"id":621,"nameAr":622,"nameAz":623,"nameRu":624,"nameEn":625,"nameTransliteration":625,"type":10,"ayahCount":55},102,"سُورَةُ التَّكَاثُرِ","Ət-Təkasur","Ат-Такасур","At-Takathur",{"id":627,"nameAr":628,"nameAz":629,"nameRu":630,"nameEn":631,"nameTransliteration":631,"type":10,"ayahCount":21},103,"سُورَةُ العَصۡرِ","Əl-Əsr","Аль-Аср","Al-Asr",{"id":633,"nameAr":634,"nameAz":635,"nameRu":636,"nameEn":637,"nameTransliteration":637,"type":10,"ayahCount":62},104,"سُورَةُ الهُمَزَةِ","Əl-Huməzə","Аль-Хумаза","Al-Humazah",{"id":639,"nameAr":640,"nameAz":641,"nameRu":642,"nameEn":643,"nameTransliteration":643,"type":10,"ayahCount":35},105,"سُورَةُ الفِيلِ","Əl-Fil","Аль-Филь","Al-Fil",{"id":645,"nameAr":646,"nameAz":647,"nameRu":648,"nameEn":649,"nameTransliteration":649,"type":10,"ayahCount":28},106,"سُورَةُ قُرَيۡشٍ","Qureyş","Курайш","Quraysh",{"id":651,"nameAr":652,"nameAz":653,"nameRu":654,"nameEn":655,"nameTransliteration":655,"type":10,"ayahCount":11},107,"سُورَةُ المَاعُونِ","Əl-Maun","Аль-Маун","Al-Maun",{"id":657,"nameAr":658,"nameAz":659,"nameRu":660,"nameEn":661,"nameTransliteration":661,"type":10,"ayahCount":21},108,"سُورَةُ الكَوۡثَرِ","Əl-Kövsər","Аль-Каусар","Al-Kawthar",{"id":73,"nameAr":663,"nameAz":664,"nameRu":665,"nameEn":666,"nameTransliteration":666,"type":10,"ayahCount":42},"سُورَةُ الكَافِرُونَ","Əl-Kafirun","Аль-Кафирун","Al-Kafirun",{"id":126,"nameAr":668,"nameAz":669,"nameRu":670,"nameEn":671,"nameTransliteration":671,"type":18,"ayahCount":21},"سُورَةُ النَّصۡرِ","Ən-Nəsr","Ан-Наср","An-Nasr",{"id":85,"nameAr":673,"nameAz":674,"nameRu":675,"nameEn":676,"nameTransliteration":676,"type":10,"ayahCount":35},"سُورَةُ المَسَدِ","Əl-Məsəd","Аль-Масад","Al-Masad",{"id":146,"nameAr":678,"nameAz":679,"nameRu":680,"nameEn":681,"nameTransliteration":681,"type":10,"ayahCount":28},"سُورَةُ الإِخۡلَاصِ","Əl-İxlas","Аль-Ихлас","Al-Ikhlas",{"id":683,"nameAr":684,"nameAz":685,"nameRu":686,"nameEn":687,"nameTransliteration":687,"type":10,"ayahCount":35},113,"سُورَةُ الفَلَقِ","Əl-Fələq","Аль-Фаляк","Al-Falaq",{"id":689,"nameAr":690,"nameAz":691,"nameRu":692,"nameEn":693,"nameTransliteration":693,"type":10,"ayahCount":42},114,"سُورَةُ النَّاسِ","Ən-Nas","Ан-Нас","An-Nas",{"sura":695,"meta":763},{"id":375,"nameAr":376,"nameAz":377,"nameRu":378,"nameEn":379,"nameTransliteration":379,"type":18,"ayahCount":148,"ayahs":696},[697,700,703,706,709,712,715,718,721,724,727,730,733,736,739,742,745,748,751,754,757,760],{"number":5,"arabic":698,"translation":699},"بِسْمِ ٱللَّهِ ٱلرَّحْمَٰنِ ٱلرَّحِيمِ قَدْ سَمِعَ ٱللَّهُ قَوْلَ ٱلَّتِى تُجَٰدِلُكَ فِى زَوْجِهَا وَتَشْتَكِىٓ إِلَى ٱللَّهِ وَٱللَّهُ يَسْمَعُ تَحَاوُرَكُمَآ ۚ إِنَّ ٱللَّهَ سَمِيعٌۢ بَصِيرٌ","Əri barəsində səninlə mübahisə edən və Allaha şikayət edən qadının sözünü Allah eşitdi. Allah sizin söhbətinizi eşidir. Həqiqətən, Allah Eşidəndir, Görəndir.",{"number":13,"arabic":701,"translation":702},"ٱلَّذِينَ يُظَٰهِرُونَ مِنكُم مِّن نِّسَآئِهِم مَّا هُنَّ أُمَّهَٰتِهِمْ ۖ إِنْ أُمَّهَٰتُهُمْ إِلَّا ٱلَّٰٓـِٔى وَلَدْنَهُمْ ۚ وَإِنَّهُمْ لَيَقُولُونَ مُنكَرًۭا مِّنَ ٱلْقَوْلِ وَزُورًۭا ۚ وَإِنَّ ٱللَّهَ لَعَفُوٌّ غَفُورٌۭ","Sizlərdən öz qadınlarını anaya bənzədərək özlərinə haram edənlərin zövcələri onların anaları deyillər. Anaları ancaq onları doğmuş qadınlardır. Onlar yaramaz və yalan söz danışırlar. Şübhəsiz ki, Allah əfv edəndir, Bağışlayandır.",{"number":21,"arabic":704,"translation":705},"وَٱلَّذِينَ يُظَٰهِرُونَ مِن نِّسَآئِهِمْ ثُمَّ يَعُودُونَ لِمَا قَالُوا۟ فَتَحْرِيرُ رَقَبَةٍۢ مِّن قَبْلِ أَن يَتَمَآسَّا ۚ ذَٰلِكُمْ تُوعَظُونَ بِهِۦ ۚ وَٱللَّهُ بِمَا تَعْمَلُونَ خَبِيرٌۭ","Qadınlarını anaya bənzədərək özlərinə haram edib, sonra sözlərini geri götürənlər onlarla yaxınlıq etməzdən əvvəl bir kölə azad etməlidirlər. Bu sizə verilən öyüd-nəsihətdir. Allah nə etdiklərinizdən xəbərdardır.",{"number":28,"arabic":707,"translation":708},"فَمَن لَّمْ يَجِدْ فَصِيَامُ شَهْرَيْنِ مُتَتَابِعَيْنِ مِن قَبْلِ أَن يَتَمَآسَّا ۖ فَمَن لَّمْ يَسْتَطِعْ فَإِطْعَامُ سِتِّينَ مِسْكِينًۭا ۚ ذَٰلِكَ لِتُؤْمِنُوا۟ بِٱللَّهِ وَرَسُولِهِۦ ۚ وَتِلْكَ حُدُودُ ٱللَّهِ ۗ وَلِلْكَٰفِرِينَ عَذَابٌ أَلِيمٌ","Buna imkan tapa bilməyən kəs, qadını ilə yaxınlıq etməzdən əvvəl iki ay ardıcıl oruc tutmalıdır. Buna gücü çatmayan kimsə altmış yoxsulu yedirtməlidir. Bu sizin Allaha və Onun Elçisinə iman gətirməniz üçündür. Bunlar Allahın hüdudlarıdır. Kafirləri isə ağrılı-acılı bir əzab gözləyir.",{"number":35,"arabic":710,"translation":711},"إِنَّ ٱلَّذِينَ يُحَآدُّونَ ٱللَّهَ وَرَسُولَهُۥ كُبِتُوا۟ كَمَا كُبِتَ ٱلَّذِينَ مِن قَبْلِهِمْ ۚ وَقَدْ أَنزَلْنَآ ءَايَٰتٍۭ بَيِّنَٰتٍۢ ۚ وَلِلْكَٰفِرِينَ عَذَابٌۭ مُّهِينٌۭ","Allaha və Onun Elçisinə qarşı çıxanlar, özlərindən əvvəlkilərin alçaldıqları kimi alçaldılacaqlar. Biz artıq açıq-aydın ayələr nazil etdik. Kafirləri alçaldıcı bir əzab gözləyir.",{"number":42,"arabic":713,"translation":714},"يَوْمَ يَبْعَثُهُمُ ٱللَّهُ جَمِيعًۭا فَيُنَبِّئُهُم بِمَا عَمِلُوٓا۟ ۚ أَحْصَىٰهُ ٱللَّهُ وَنَسُوهُ ۚ وَٱللَّهُ عَلَىٰ كُلِّ شَىْءٍۢ شَهِيدٌ","O gün Allah onların hamısını dirildəcək və etdikləri əməlləri onlara xəbər verəcəkdir. Allah onları hesaba almış, onlar isə etdiklərini unutmuşlar. Allah hər şeyə şahiddir.",{"number":11,"arabic":716,"translation":717},"أَلَمْ تَرَ أَنَّ ٱللَّهَ يَعْلَمُ مَا فِى ٱلسَّمَٰوَٰتِ وَمَا فِى ٱلْأَرْضِ ۖ مَا يَكُونُ مِن نَّجْوَىٰ ثَلَٰثَةٍ إِلَّا هُوَ رَابِعُهُمْ وَلَا خَمْسَةٍ إِلَّا هُوَ سَادِسُهُمْ وَلَآ أَدْنَىٰ مِن ذَٰلِكَ وَلَآ أَكْثَرَ إِلَّا هُوَ مَعَهُمْ أَيْنَ مَا كَانُوا۟ ۖ ثُمَّ يُنَبِّئُهُم بِمَا عَمِلُوا۟ يَوْمَ ٱلْقِيَٰمَةِ ۚ إِنَّ ٱللَّهَ بِكُلِّ شَىْءٍ عَلِيمٌ","Məgər Allahın göylərdə və yerdə olan hər şeyi bildiyini görmürsən? Üç nəfərin arasında gedən elə bir xəlvəti söhbət yoxdur ki, onların dördüncüsü, beş nəfərin də altıncısı O olmasın. İstər bundan az, istərsə də çox olsunlar – harada olursa olsunlar, Allah onların yanındadır. Sonra Qiyamət günü onlara nə etdiklərini xəbər verəcəkdir. Allah hər şeyi bilir.",{"number":55,"arabic":719,"translation":720},"أَلَمْ تَرَ إِلَى ٱلَّذِينَ نُهُوا۟ عَنِ ٱلنَّجْوَىٰ ثُمَّ يَعُودُونَ لِمَا نُهُوا۟ عَنْهُ وَيَتَنَٰجَوْنَ بِٱلْإِثْمِ وَٱلْعُدْوَٰنِ وَمَعْصِيَتِ ٱلرَّسُولِ وَإِذَا جَآءُوكَ حَيَّوْكَ بِمَا لَمْ يُحَيِّكَ بِهِ ٱللَّهُ وَيَقُولُونَ فِىٓ أَنفُسِهِمْ لَوْلَا يُعَذِّبُنَا ٱللَّهُ بِمَا نَقُولُ ۚ حَسْبُهُمْ جَهَنَّمُ يَصْلَوْنَهَا ۖ فَبِئْسَ ٱلْمَصِيرُ","Gizli söhbət qadağan ediləndən sonra yenə də qadağan olunmuş əmələ qayıdıb günah, düşmənçilik və Peyğəmbərə qarşı çıxmaq barədə öz aralarında xısın-xısın danışanları görmədinmi? Onlar sənin yanına gəldikdə səni Allahın salamladığı kimi salamlamır və öz-özlərinə: “Bəs niyə Allah bizi dediklərimizə görə cəzalandırmır?”– deyirlər. Cəhənnəm onlara yetər. Onlar orada yanacaqlar. Ora necə də pis dönüş yeridir.",{"number":62,"arabic":722,"translation":723},"يَٰٓأَيُّهَا ٱلَّذِينَ ءَامَنُوٓا۟ إِذَا تَنَٰجَيْتُمْ فَلَا تَتَنَٰجَوْا۟ بِٱلْإِثْمِ وَٱلْعُدْوَٰنِ وَمَعْصِيَتِ ٱلرَّسُولِ وَتَنَٰجَوْا۟ بِٱلْبِرِّ وَٱلتَّقْوَىٰ ۖ وَٱتَّقُوا۟ ٱللَّهَ ٱلَّذِىٓ إِلَيْهِ تُحْشَرُونَ","Ey iman gətirənlər! Gizli danışdığınız zaman günah, düşmənçilik və Peyğəmbərə qarşı çıxmaq barədə danışmayın. Yaxşı işlər və Allahdan qorxmaq barədə danışın, hüzuruna toplanılacağınız Allahdan qorxun!",{"number":69,"arabic":725,"translation":726},"إِنَّمَا ٱلنَّجْوَىٰ مِنَ ٱلشَّيْطَٰنِ لِيَحْزُنَ ٱلَّذِينَ ءَامَنُوا۟ وَلَيْسَ بِضَآرِّهِمْ شَيْـًٔا إِلَّا بِإِذْنِ ٱللَّهِ ۚ وَعَلَى ٱللَّهِ فَلْيَتَوَكَّلِ ٱلْمُؤْمِنُونَ","Gizli söhbətlər iman gətirənləri kədərləndirməyə çalışan şeytandandır. Amma Allahın izni olmadıqca o, onlara heç bir zərər yetirə bilməz. Qoy möminlər Allaha təvəkkül etsinlər.",{"number":75,"arabic":728,"translation":729},"يَٰٓأَيُّهَا ٱلَّذِينَ ءَامَنُوٓا۟ إِذَا قِيلَ لَكُمْ تَفَسَّحُوا۟ فِى ٱلْمَجَٰلِسِ فَٱفْسَحُوا۟ يَفْسَحِ ٱللَّهُ لَكُمْ ۖ وَإِذَا قِيلَ ٱنشُزُوا۟ فَٱنشُزُوا۟ يَرْفَعِ ٱللَّهُ ٱلَّذِينَ ءَامَنُوا۟ مِنكُمْ وَٱلَّذِينَ أُوتُوا۟ ٱلْعِلْمَ دَرَجَٰتٍۢ ۚ وَٱللَّهُ بِمَا تَعْمَلُونَ خَبِيرٌۭ","Ey iman gətirənlər! Sizə: “Məclislərdə yer verin!”– deyildikdə yer verin ki, Allah da sizə geniş yer versin. Habelə sizə: “Qalxın!”– deyildikdə qalxın ki, Allah da sizdən iman gətirənlərin və özlərinə elm verilmiş kimsələrin dərəcələrini ucaltsın. Allah nə etdiklərinizdən xəbərdardır.",{"number":81,"arabic":731,"translation":732},"يَٰٓأَيُّهَا ٱلَّذِينَ ءَامَنُوٓا۟ إِذَا نَٰجَيْتُمُ ٱلرَّسُولَ فَقَدِّمُوا۟ بَيْنَ يَدَىْ نَجْوَىٰكُمْ صَدَقَةًۭ ۚ ذَٰلِكَ خَيْرٌۭ لَّكُمْ وَأَطْهَرُ ۚ فَإِن لَّمْ تَجِدُوا۟ فَإِنَّ ٱللَّهَ غَفُورٌۭ رَّحِيمٌ","Ey iman gətirənlər! Peyğəmbərlə gizli söhbət edəcəyiniz zaman bu söhbətinizdən əvvəl sədəqə verin. Bu sizin üçün daha xeyirli və daha pakdır. Əgər bir şey tapmasanız bilin ki, Allah Bağışlayandır, Rəhmlidir.",{"number":87,"arabic":734,"translation":735},"ءَأَشْفَقْتُمْ أَن تُقَدِّمُوا۟ بَيْنَ يَدَىْ نَجْوَىٰكُمْ صَدَقَٰتٍۢ ۚ فَإِذْ لَمْ تَفْعَلُوا۟ وَتَابَ ٱللَّهُ عَلَيْكُمْ فَأَقِيمُوا۟ ٱلصَّلَوٰةَ وَءَاتُوا۟ ٱلزَّكَوٰةَ وَأَطِيعُوا۟ ٱللَّهَ وَرَسُولَهُۥ ۚ وَٱللَّهُ خَبِيرٌۢ بِمَا تَعْمَلُونَ","Məgər siz gizli söhbətinizdən əvvəl sədəqə verməkdən qorxdunuzmu? Əgər siz bunu etməmisinizsə və Allah da tövbənizi qəbul edibsə, onda namaz qılıb zəkat verin, Allaha və Onun Elçisinə itaət edin. Allah nə etdiklərinizdən xəbərdardır.",{"number":94,"arabic":737,"translation":738},"۞ أَلَمْ تَرَ إِلَى ٱلَّذِينَ تَوَلَّوْا۟ قَوْمًا غَضِبَ ٱللَّهُ عَلَيْهِم مَّا هُم مِّنكُمْ وَلَا مِنْهُمْ وَيَحْلِفُونَ عَلَى ٱلْكَذِبِ وَهُمْ يَعْلَمُونَ","Məgər sən, Allahın qəzəbləndiyi adamlarla dostluq edənləri görmədinmi? Onlar nə sizdəndirlər, nə də onlardan. Onlar bilə-bilə yalandan and içirlər.",{"number":101,"arabic":740,"translation":741},"أَعَدَّ ٱللَّهُ لَهُمْ عَذَابًۭا شَدِيدًا ۖ إِنَّهُمْ سَآءَ مَا كَانُوا۟ يَعْمَلُونَ","Allah onlar üçün şiddətli bir əzab hazırlamışdır. Onların etdiyi əməllər necə də pisdir.",{"number":108,"arabic":743,"translation":744},"ٱتَّخَذُوٓا۟ أَيْمَٰنَهُمْ جُنَّةًۭ فَصَدُّوا۟ عَن سَبِيلِ ٱللَّهِ فَلَهُمْ عَذَابٌۭ مُّهِينٌۭ","Onlar andlarını özlərinə sipər edib insanları Allah yolundan döndərdilər. Onları alçaldıcı bir əzab gözləyir.",{"number":115,"arabic":746,"translation":747},"لَّن تُغْنِىَ عَنْهُمْ أَمْوَٰلُهُمْ وَلَآ أَوْلَٰدُهُم مِّنَ ٱللَّهِ شَيْـًٔا ۚ أُو۟لَٰٓئِكَ أَصْحَٰبُ ٱلنَّارِ ۖ هُمْ فِيهَا خَٰلِدُونَ","Allaha qarşı nə malları, nə də övladları onlara heç bir fayda verə bilməyəcək. Onlar Cəhənnəm sakinləridir və orada əbədi qalacaqlar.",{"number":121,"arabic":749,"translation":750},"يَوْمَ يَبْعَثُهُمُ ٱللَّهُ جَمِيعًۭا فَيَحْلِفُونَ لَهُۥ كَمَا يَحْلِفُونَ لَكُمْ ۖ وَيَحْسَبُونَ أَنَّهُمْ عَلَىٰ شَىْءٍ ۚ أَلَآ إِنَّهُمْ هُمُ ٱلْكَٰذِبُونَ","Allah onların hamısını dirildəcəyi gün onlar sizə and içdikləri kimi, Ona da and içəcək və nə isə əldə etdiklərini güman edəcəklər. Əslində, onlar əsl yalançılardır.",{"number":128,"arabic":752,"translation":753},"ٱسْتَحْوَذَ عَلَيْهِمُ ٱلشَّيْطَٰنُ فَأَنسَىٰهُمْ ذِكْرَ ٱللَّهِ ۚ أُو۟لَٰٓئِكَ حِزْبُ ٱلشَّيْطَٰنِ ۚ أَلَآ إِنَّ حِزْبَ ٱلشَّيْطَٰنِ هُمُ ٱلْخَٰسِرُونَ","Şeytan onları üstələmiş və Allahı zikr etməyi onlara unutdurmuşdur. Onlar şeytanın firqəsindəndirlər. Şübhə yoxdur ki, şeytanın firqəsindəkilər ziyana uğrayanlardır.",{"number":135,"arabic":755,"translation":756},"إِنَّ ٱلَّذِينَ يُحَآدُّونَ ٱللَّهَ وَرَسُولَهُۥٓ أُو۟لَٰٓئِكَ فِى ٱلْأَذَلِّينَ","Məhz Allaha və Onun Elçisinə qarşı çıxanlar ən zəlil kimsələr arasında olacaqlar.",{"number":141,"arabic":758,"translation":759},"كَتَبَ ٱللَّهُ لَأَغْلِبَنَّ أَنَا۠ وَرُسُلِىٓ ۚ إِنَّ ٱللَّهَ قَوِىٌّ عَزِيزٌۭ","Allah əzəldən belə yazmışdır: “Mən və elçilərim hökmən qalib gələcəyik!” Həqiqətən, Allah Qüvvətlidir, Qüdrətlidir.",{"number":148,"arabic":761,"translation":762},"لَّا تَجِدُ قَوْمًۭا يُؤْمِنُونَ بِٱللَّهِ وَٱلْيَوْمِ ٱلْءَاخِرِ يُوَآدُّونَ مَنْ حَآدَّ ٱللَّهَ وَرَسُولَهُۥ وَلَوْ كَانُوٓا۟ ءَابَآءَهُمْ أَوْ أَبْنَآءَهُمْ أَوْ إِخْوَٰنَهُمْ أَوْ عَشِيرَتَهُمْ ۚ أُو۟لَٰٓئِكَ كَتَبَ فِى قُلُوبِهِمُ ٱلْإِيمَٰنَ وَأَيَّدَهُم بِرُوحٍۢ مِّنْهُ ۖ وَيُدْخِلُهُمْ جَنَّٰتٍۢ تَجْرِى مِن تَحْتِهَا ٱلْأَنْهَٰرُ خَٰلِدِينَ فِيهَا ۚ رَضِىَ ٱللَّهُ عَنْهُمْ وَرَضُوا۟ عَنْهُ ۚ أُو۟لَٰٓئِكَ حِزْبُ ٱللَّهِ ۚ أَلَآ إِنَّ حِزْبَ ٱللَّهِ هُمُ ٱلْمُفْلِحُونَ","Allaha və Axirət gününə iman gətirən elə bir camaat tapa bilməzsən ki, onlar Allaha və Onun Elçisinə düşmən olanlarla – öz ataları, oğulları, qardaşları, qohum-əqrəbaları olsalar belə – dostluq etsinlər. Allah onların qəlbinə iman salmış və onları Öz tərəfindən bir ruhla dəstəkləmişdir. Allah onları ağacları altından çaylar axan Cənnət bağlarına daxil edəcəkdir. Onlar orada əbədi qalacaqlar. Allah onlardan razıdır, onlar da Allahdan razıdırlar. Onlar Allahın firqəsidirlər. Həqiqətən, məhz Allahın firqəsi nicat tapanlardır.",[764,765,766,767,768,769,770,771,772,773,774,775,776,777,778,779,780,781,782,783,784,785,786,787,788,789,790,791,792,793,794,795,796,797,798,799,800,801,802,803,804,805,806,807,808,809,810,811,812,813,814,815,816,817,818,819,820,821,822,823,824,825,826,827,828,829,830,831,832,833,834,835,836,837,838,839,840,841,842,843,844,845,846,847,848,849,850,851,852,853,854,855,856,857,858,859,860,861,862,863,864,865,866,867,868,869,870,871,872,873,874,875,876,877],{"id":5,"nameAr":6,"nameAz":7,"nameRu":8,"nameEn":9,"nameTransliteration":9,"type":10,"ayahCount":11},{"id":13,"nameAr":14,"nameAz":15,"nameRu":16,"nameEn":17,"nameTransliteration":17,"type":18,"ayahCount":19},{"id":21,"nameAr":22,"nameAz":23,"nameRu":24,"nameEn":25,"nameTransliteration":25,"type":18,"ayahCount":26},{"id":28,"nameAr":29,"nameAz":30,"nameRu":31,"nameEn":32,"nameTransliteration":32,"type":18,"ayahCount":33},{"id":35,"nameAr":36,"nameAz":37,"nameRu":38,"nameEn":39,"nameTransliteration":39,"type":18,"ayahCount":40},{"id":42,"nameAr":43,"nameAz":44,"nameRu":45,"nameEn":46,"nameTransliteration":46,"type":10,"ayahCount":47},{"id":11,"nameAr":49,"nameAz":50,"nameRu":51,"nameEn":52,"nameTransliteration":52,"type":10,"ayahCount":53},{"id":55,"nameAr":56,"nameAz":57,"nameRu":58,"nameEn":59,"nameTransliteration":59,"type":18,"ayahCount":60},{"id":62,"nameAr":63,"nameAz":64,"nameRu":65,"nameEn":66,"nameTransliteration":66,"type":18,"ayahCount":67},{"id":69,"nameAr":70,"nameAz":71,"nameRu":72,"nameEn":71,"nameTransliteration":71,"type":10,"ayahCount":73},{"id":75,"nameAr":76,"nameAz":77,"nameRu":78,"nameEn":77,"nameTransliteration":77,"type":10,"ayahCount":79},{"id":81,"nameAr":82,"nameAz":83,"nameRu":84,"nameEn":83,"nameTransliteration":83,"type":10,"ayahCount":85},{"id":87,"nameAr":88,"nameAz":89,"nameRu":90,"nameEn":91,"nameTransliteration":91,"type":18,"ayahCount":92},{"id":94,"nameAr":95,"nameAz":96,"nameRu":97,"nameEn":98,"nameTransliteration":98,"type":10,"ayahCount":99},{"id":101,"nameAr":102,"nameAz":103,"nameRu":104,"nameEn":105,"nameTransliteration":105,"type":10,"ayahCount":106},{"id":108,"nameAr":109,"nameAz":110,"nameRu":111,"nameEn":112,"nameTransliteration":112,"type":10,"ayahCount":113},{"id":115,"nameAr":116,"nameAz":117,"nameRu":118,"nameEn":119,"nameTransliteration":119,"type":10,"ayahCount":85},{"id":121,"nameAr":122,"nameAz":123,"nameRu":124,"nameEn":125,"nameTransliteration":125,"type":10,"ayahCount":126},{"id":128,"nameAr":129,"nameAz":130,"nameRu":131,"nameEn":132,"nameTransliteration":132,"type":10,"ayahCount":133},{"id":135,"nameAr":136,"nameAz":137,"nameRu":138,"nameEn":137,"nameTransliteration":137,"type":10,"ayahCount":139},{"id":141,"nameAr":142,"nameAz":143,"nameRu":144,"nameEn":145,"nameTransliteration":145,"type":10,"ayahCount":146},{"id":148,"nameAr":149,"nameAz":150,"nameRu":151,"nameEn":152,"nameTransliteration":152,"type":18,"ayahCount":153},{"id":155,"nameAr":156,"nameAz":157,"nameRu":158,"nameEn":159,"nameTransliteration":159,"type":10,"ayahCount":160},{"id":162,"nameAr":163,"nameAz":164,"nameRu":165,"nameEn":166,"nameTransliteration":166,"type":18,"ayahCount":167},{"id":169,"nameAr":170,"nameAz":171,"nameRu":172,"nameEn":173,"nameTransliteration":173,"type":10,"ayahCount":174},{"id":176,"nameAr":177,"nameAz":178,"nameRu":179,"nameEn":180,"nameTransliteration":180,"type":10,"ayahCount":181},{"id":183,"nameAr":184,"nameAz":185,"nameRu":186,"nameEn":187,"nameTransliteration":187,"type":10,"ayahCount":188},{"id":190,"nameAr":191,"nameAz":192,"nameRu":193,"nameEn":194,"nameTransliteration":194,"type":10,"ayahCount":195},{"id":197,"nameAr":198,"nameAz":199,"nameRu":200,"nameEn":201,"nameTransliteration":201,"type":10,"ayahCount":202},{"id":204,"nameAr":205,"nameAz":206,"nameRu":207,"nameEn":208,"nameTransliteration":208,"type":10,"ayahCount":209},{"id":211,"nameAr":212,"nameAz":213,"nameRu":214,"nameEn":215,"nameTransliteration":215,"type":10,"ayahCount":216},{"id":218,"nameAr":219,"nameAz":220,"nameRu":221,"nameEn":222,"nameTransliteration":222,"type":10,"ayahCount":204},{"id":224,"nameAr":225,"nameAz":226,"nameRu":227,"nameEn":228,"nameTransliteration":228,"type":18,"ayahCount":229},{"id":216,"nameAr":231,"nameAz":232,"nameRu":233,"nameEn":234,"nameTransliteration":234,"type":10,"ayahCount":235},{"id":237,"nameAr":238,"nameAz":239,"nameRu":240,"nameEn":239,"nameTransliteration":239,"type":10,"ayahCount":241},{"id":243,"nameAr":244,"nameAz":245,"nameRu":246,"nameEn":245,"nameTransliteration":245,"type":10,"ayahCount":247},{"id":249,"nameAr":250,"nameAz":251,"nameRu":252,"nameEn":253,"nameTransliteration":253,"type":10,"ayahCount":254},{"id":256,"nameAr":257,"nameAz":258,"nameRu":259,"nameEn":258,"nameTransliteration":258,"type":10,"ayahCount":195},{"id":261,"nameAr":262,"nameAz":263,"nameRu":264,"nameEn":265,"nameTransliteration":265,"type":10,"ayahCount":60},{"id":267,"nameAr":268,"nameAz":269,"nameRu":270,"nameEn":271,"nameTransliteration":271,"type":10,"ayahCount":272},{"id":274,"nameAr":275,"nameAz":276,"nameRu":277,"nameEn":278,"nameTransliteration":278,"type":10,"ayahCount":235},{"id":280,"nameAr":281,"nameAz":282,"nameRu":283,"nameEn":284,"nameTransliteration":284,"type":10,"ayahCount":285},{"id":92,"nameAr":287,"nameAz":288,"nameRu":289,"nameEn":290,"nameTransliteration":290,"type":10,"ayahCount":291},{"id":293,"nameAr":294,"nameAz":295,"nameRu":296,"nameEn":297,"nameTransliteration":297,"type":10,"ayahCount":298},{"id":241,"nameAr":300,"nameAz":301,"nameRu":302,"nameEn":303,"nameTransliteration":303,"type":10,"ayahCount":249},{"id":305,"nameAr":306,"nameAz":307,"nameRu":308,"nameEn":309,"nameTransliteration":309,"type":10,"ayahCount":237},{"id":311,"nameAr":312,"nameAz":313,"nameRu":314,"nameEn":315,"nameTransliteration":315,"type":18,"ayahCount":256},{"id":317,"nameAr":318,"nameAz":319,"nameRu":320,"nameEn":321,"nameTransliteration":321,"type":18,"ayahCount":197},{"id":323,"nameAr":324,"nameAz":325,"nameRu":326,"nameEn":327,"nameTransliteration":327,"type":18,"ayahCount":121},{"id":329,"nameAr":330,"nameAz":331,"nameRu":332,"nameEn":331,"nameTransliteration":331,"type":10,"ayahCount":241},{"id":334,"nameAr":335,"nameAz":336,"nameRu":337,"nameEn":338,"nameTransliteration":338,"type":10,"ayahCount":209},{"id":99,"nameAr":340,"nameAz":341,"nameRu":342,"nameEn":343,"nameTransliteration":343,"type":10,"ayahCount":323},{"id":285,"nameAr":345,"nameAz":346,"nameRu":347,"nameEn":348,"nameTransliteration":348,"type":10,"ayahCount":349},{"id":235,"nameAr":351,"nameAz":352,"nameRu":353,"nameEn":354,"nameTransliteration":354,"type":10,"ayahCount":355},{"id":355,"nameAr":357,"nameAz":358,"nameRu":359,"nameEn":360,"nameTransliteration":360,"type":18,"ayahCount":153},{"id":362,"nameAr":363,"nameAz":364,"nameRu":365,"nameEn":366,"nameTransliteration":366,"type":10,"ayahCount":367},{"id":369,"nameAr":370,"nameAz":371,"nameRu":372,"nameEn":373,"nameTransliteration":373,"type":18,"ayahCount":197},{"id":375,"nameAr":376,"nameAz":377,"nameRu":378,"nameEn":379,"nameTransliteration":379,"type":18,"ayahCount":148},{"id":298,"nameAr":381,"nameAz":382,"nameRu":383,"nameEn":384,"nameTransliteration":384,"type":18,"ayahCount":162},{"id":209,"nameAr":386,"nameAz":387,"nameRu":388,"nameEn":389,"nameTransliteration":389,"type":18,"ayahCount":87},{"id":391,"nameAr":392,"nameAz":393,"nameRu":394,"nameEn":395,"nameTransliteration":395,"type":18,"ayahCount":94},{"id":349,"nameAr":397,"nameAz":398,"nameRu":399,"nameEn":400,"nameTransliteration":400,"type":18,"ayahCount":75},{"id":402,"nameAr":403,"nameAz":404,"nameRu":405,"nameEn":406,"nameTransliteration":406,"type":18,"ayahCount":75},{"id":167,"nameAr":408,"nameAz":409,"nameRu":410,"nameEn":411,"nameTransliteration":411,"type":18,"ayahCount":121},{"id":413,"nameAr":414,"nameAz":415,"nameRu":416,"nameEn":417,"nameTransliteration":417,"type":18,"ayahCount":81},{"id":419,"nameAr":420,"nameAz":421,"nameRu":422,"nameEn":423,"nameTransliteration":423,"type":18,"ayahCount":81},{"id":425,"nameAr":426,"nameAz":427,"nameRu":428,"nameEn":429,"nameTransliteration":429,"type":10,"ayahCount":204},{"id":431,"nameAr":432,"nameAz":433,"nameRu":434,"nameEn":435,"nameTransliteration":435,"type":10,"ayahCount":99},{"id":202,"nameAr":437,"nameAz":438,"nameRu":439,"nameEn":440,"nameTransliteration":440,"type":10,"ayahCount":99},{"id":442,"nameAr":443,"nameAz":444,"nameRu":445,"nameEn":446,"nameTransliteration":446,"type":10,"ayahCount":293},{"id":448,"nameAr":449,"nameAz":450,"nameRu":451,"nameEn":450,"nameTransliteration":450,"type":10,"ayahCount":190},{"id":453,"nameAr":454,"nameAz":455,"nameRu":456,"nameEn":457,"nameTransliteration":457,"type":10,"ayahCount":190},{"id":229,"nameAr":459,"nameAz":460,"nameRu":461,"nameEn":462,"nameTransliteration":462,"type":10,"ayahCount":135},{"id":464,"nameAr":465,"nameAz":466,"nameRu":467,"nameEn":468,"nameTransliteration":468,"type":10,"ayahCount":362},{"id":60,"nameAr":470,"nameAz":471,"nameRu":472,"nameEn":473,"nameTransliteration":473,"type":10,"ayahCount":267},{"id":475,"nameAr":476,"nameAz":477,"nameRu":478,"nameEn":479,"nameTransliteration":479,"type":18,"ayahCount":211},{"id":174,"nameAr":481,"nameAz":482,"nameRu":483,"nameEn":484,"nameTransliteration":484,"type":10,"ayahCount":329},{"id":153,"nameAr":486,"nameAz":487,"nameRu":488,"nameEn":489,"nameTransliteration":489,"type":10,"ayahCount":267},{"id":491,"nameAr":492,"nameAz":493,"nameRu":494,"nameEn":495,"nameTransliteration":495,"type":10,"ayahCount":305},{"id":497,"nameAr":498,"nameAz":499,"nameRu":500,"nameEn":501,"nameTransliteration":501,"type":10,"ayahCount":280},{"id":503,"nameAr":504,"nameAz":505,"nameRu":506,"nameEn":507,"nameTransliteration":507,"type":10,"ayahCount":197},{"id":509,"nameAr":510,"nameAz":511,"nameRu":512,"nameEn":513,"nameTransliteration":513,"type":10,"ayahCount":128},{"id":247,"nameAr":515,"nameAz":516,"nameRu":517,"nameEn":518,"nameTransliteration":518,"type":10,"ayahCount":243},{"id":520,"nameAr":521,"nameAz":522,"nameRu":523,"nameEn":524,"nameTransliteration":524,"type":10,"ayahCount":169},{"id":272,"nameAr":526,"nameAz":527,"nameRu":528,"nameEn":529,"nameTransliteration":529,"type":10,"ayahCount":148},{"id":531,"nameAr":532,"nameAz":533,"nameRu":534,"nameEn":535,"nameTransliteration":535,"type":10,"ayahCount":115},{"id":537,"nameAr":538,"nameAz":539,"nameRu":540,"nameEn":541,"nameTransliteration":541,"type":10,"ayahCount":128},{"id":195,"nameAr":543,"nameAz":544,"nameRu":545,"nameEn":546,"nameTransliteration":546,"type":10,"ayahCount":176},{"id":291,"nameAr":548,"nameAz":549,"nameRu":550,"nameEn":551,"nameTransliteration":551,"type":10,"ayahCount":204},{"id":553,"nameAr":554,"nameAz":555,"nameRu":556,"nameEn":557,"nameTransliteration":557,"type":10,"ayahCount":135},{"id":559,"nameAr":560,"nameAz":561,"nameRu":562,"nameEn":563,"nameTransliteration":563,"type":10,"ayahCount":101},{"id":565,"nameAr":566,"nameAz":567,"nameRu":568,"nameEn":569,"nameTransliteration":569,"type":10,"ayahCount":141},{"id":188,"nameAr":571,"nameAz":572,"nameRu":573,"nameEn":574,"nameTransliteration":574,"type":10,"ayahCount":75},{"id":576,"nameAr":577,"nameAz":578,"nameRu":579,"nameEn":580,"nameTransliteration":580,"type":10,"ayahCount":55},{"id":582,"nameAr":583,"nameAz":584,"nameRu":585,"nameEn":586,"nameTransliteration":586,"type":10,"ayahCount":55},{"id":367,"nameAr":588,"nameAz":589,"nameRu":590,"nameEn":591,"nameTransliteration":591,"type":10,"ayahCount":128},{"id":593,"nameAr":594,"nameAz":595,"nameRu":596,"nameEn":597,"nameTransliteration":597,"type":10,"ayahCount":35},{"id":133,"nameAr":599,"nameAz":600,"nameRu":601,"nameEn":602,"nameTransliteration":602,"type":18,"ayahCount":55},{"id":106,"nameAr":604,"nameAz":605,"nameRu":606,"nameEn":607,"nameTransliteration":607,"type":18,"ayahCount":55},{"id":609,"nameAr":610,"nameAz":611,"nameRu":612,"nameEn":613,"nameTransliteration":613,"type":10,"ayahCount":75},{"id":615,"nameAr":616,"nameAz":617,"nameRu":618,"nameEn":619,"nameTransliteration":619,"type":10,"ayahCount":75},{"id":621,"nameAr":622,"nameAz":623,"nameRu":624,"nameEn":625,"nameTransliteration":625,"type":10,"ayahCount":55},{"id":627,"nameAr":628,"nameAz":629,"nameRu":630,"nameEn":631,"nameTransliteration":631,"type":10,"ayahCount":21},{"id":633,"nameAr":634,"nameAz":635,"nameRu":636,"nameEn":637,"nameTransliteration":637,"type":10,"ayahCount":62},{"id":639,"nameAr":640,"nameAz":641,"nameRu":642,"nameEn":643,"nameTransliteration":643,"type":10,"ayahCount":35},{"id":645,"nameAr":646,"nameAz":647,"nameRu":648,"nameEn":649,"nameTransliteration":649,"type":10,"ayahCount":28},{"id":651,"nameAr":652,"nameAz":653,"nameRu":654,"nameEn":655,"nameTransliteration":655,"type":10,"ayahCount":11},{"id":657,"nameAr":658,"nameAz":659,"nameRu":660,"nameEn":661,"nameTransliteration":661,"type":10,"ayahCount":21},{"id":73,"nameAr":663,"nameAz":664,"nameRu":665,"nameEn":666,"nameTransliteration":666,"type":10,"ayahCount":42},{"id":126,"nameAr":668,"nameAz":669,"nameRu":670,"nameEn":671,"nameTransliteration":671,"type":18,"ayahCount":21},{"id":85,"nameAr":673,"nameAz":674,"nameRu":675,"nameEn":676,"nameTransliteration":676,"type":10,"ayahCount":35},{"id":146,"nameAr":678,"nameAz":679,"nameRu":680,"nameEn":681,"nameTransliteration":681,"type":10,"ayahCount":28},{"id":683,"nameAr":684,"nameAz":685,"nameRu":686,"nameEn":687,"nameTransliteration":687,"type":10,"ayahCount":35},{"id":689,"nameAr":690,"nameAz":691,"nameRu":692,"nameEn":693,"nameTransliteration":693,"type":10,"ayahCount":42},{"edition":879,"sura":375,"blocks":880},"saadi-az",[881,883,885,887,889,891,893,895,897,899,901,903,905,907,909,911,913,915,917],{"from":5,"to":5,"text":882},"Bu gözəl ayələr Mədinə sakinlərindən birinin barəsində nazil edilmişdi. Onun zövcəsi öz ərindən Allaha şikayət etmiş və kömək üçün Allahın Elçisinin (ona Allahın salavatı və salamı olsun!) yanına gəlmişdi. Mədinənin bu sakini yaşlı bir adam idi və uzun illər birgə yaşamalarına və övladlarının olmasına baxmayaraq arvadını rədd etmişdi. Belə olduqda qadın Allaha və Onun Elçisinə (ona Allahın salavatı və salamı olsun!) öz probleminin həlli ilə bağlı ümid edərək, Allaha dua etmişdi. Qadın Peyğəmbərə (s.ə.s.) çox şikayət etmiş, ona (s.ə.s.) dəfələrlə baş verən əhvalatı danışmış və təkrar etmişdi.\n\nAxı Allahın gözəl adları arasında – Eşidən və Görən adları vardır. O (Pak və Müqəddəs), məxluqlarının danışıqlarını bütün zamanlarda və istənilən şəraitdə eşidir və bütün varlıqları, hətta aysız gecədə qara qaya üstündə hərəkət edən qarışqanı belə görür. Rəbb qullarına xəbər verir ki, O (Pak və Müqəddəs), kamil eşitmə və kamil görmə qüdrətinə malikdir və bütün böyük və kiçik işlərdən agahdır. Bu sözlərdə Allahın qadını onun qəmindən və bədbəxtliyindən xilas edəcəyinə eyham vardır. Bu qadınla baş verənlərə dair Öz iradəsini nazil edərək, Allah cahiliyyə dövrünün qadınları rədd etmək barədə adətinə münasibətini bütövlükdə bildirərək, belə buyurur:",{"from":13,"to":13,"text":884},"Müşriklər öz arvadlarını özlərindən rədd etmək məqsədilə onları ya analarının, ya bacılarının, ya da onlarla nikah halal sayılmayan digər yaxın qadın qohumlarının arxası adlandırardılar. Bəzən onlar sadəcə olaraq deyirdilər ki, bundan sonra arvadları onlar üçün toxunulmazdır. Bu adət “zihar” adını almışdır, çünki arvadlarından əl çəkəndə ərəblər “zəhr” (“arxa”, “dal” mənasında) sözünü işlədərdilər.\n\nİnsanlar öz zövcələrini necə anaları adlandıra bilərlər? Axı onlar bunun, əsil həqiqətdə, belə olmadığını bilirlər. Onlar arvadlarını onları dünyaya gətirən anaları ilə necə eyniləşdirə bilərlər? Fövqəluca bu davranışın nə dərəcədə qüsurlu və qınanmağa layiq olduğunu qeyd edərək, belə rəftarı qəbahətli və iftira adlandırır. Lakin Allahın gözəl adları arasında Əfvedən və Bağışlayan adları vardır və buna görə O (Pak və Müqəddəs), günah işlədən və sonra onu səmimiyyətlə tövbə edən hər kəsi bağışlayır.",{"from":21,"to":21,"text":886},"Müsəlman ilahiyyatçıları nəyin zihardan əl çəkmə hesab olunması barədə rəylərində yekdilliyə nail olmamışlar. Onların bəziləri demişlər ki, zihar elan etdikdən sonra öz arvadı ilə cinsi əlaqəsini bərpa etmək niyyəti olan kişi, artıq dediyindən əl çəkmiş hesab olunur. Bu o deməkdir ki, təkcə bu niyyət, Quran hökmünə uyğun olaraq, insanın işlətdiyi günaha görə tövbə etməsini zəruriləşdirir. Bu rəy ona əsaslanır ki, ər-arvad cinsi yaxınlığa başlamazdan əvvəl, yəni, ər bu niyyətini yalnız həyata keçirmək istədikdə, Allah onun tövbə etməsini buyurmuşdur.\n\nDigər ilahiyyatçılar hesab edirdilər ki, “əl çəkmək” adı altında cinsi həyatın bilavasitə bərpa edilməsi nəzərdə tutulmuşdur, çünki Quranda belə deyilir: «...sonra isə dediklərindən əl çəkirlər». Onlar öz nəzər nöqtələrini onunla əsaslandırırdılar ki, ər öz arvadından əl çəkmək istədikdə, məhz onunla cinsi yaxınlıqdan imtina etməyi nəzərdə tutur».\n\nİstənilən halda, zihardan əl çəkən ər öz günahını tövbə edib, bir mömin köləsini və ya mömin kölə qadını azad etməlidir. Bu ayədə söhbət məhz mömin kölələrdən gedir və bu dəqiqləşdirmə qərəzsiz qəsdin tövbə edilməsi haqqında ayə ilə təsdiq edilmişdir: “Əgər mömin sizə düşmən olan qəbilədəndirsə, onda bir mömin kölə azad edilməlidir” (Nisa, 4\u002F92). Bu zaman hökmən azad edilən kölənin və ya kölə qadının onlara tam çalışmalarına maneə olan qüsurları olmamalıdır. Bununla yanaşı ər köləsini azad edənədək və deməli günahını yuyanadək əl çəkdiyi arvadı ilə cinsi yaxınlıqdan çəkinməlidir.\n\nAllahın bu iradə izharı ilə sizə nəsihət verilir, yəni, Rəbb qanunlarını belə izah edir və onlarla qullarını qorxudur. Nəsihət vermə - bu və ya digər bir hökmün bəyan edilməsi və onu yerinə yetirənlərə mükafatın, itaətsizlik göstərənlərə isə cəzanın xatırlanmasıdır. Əgər insan arvadını bu müşrik ayini üzrə özündən uzaqlaşdırmaq niyyətindədirsə, kölə azad etmək zəruriyyəti yarana biləcəyini yadına salarsa, onda o, mütləq bu niyyətindən çəkinər. Allah bilir ki, siz nələr törədirsiniz və hər kəsə əməllərinə görə əvəzini mütləq verəcəkdir.",{"from":28,"to":28,"text":888},"Əgər kimsə, köləsi olmadığına görə onu azad edə bilməzsə və ya kölə almağa pulu olmazsa, o, iki ay ərzində fasiləsiz olaraq, onlar bir-birilərinə toxunmazdan əvvəl, oruc tutmalıdır. Əgər insan belə bir orucu tutmaq imkanına malik olmazsa, onda o, altımış kasıb yedizdirməlidir.\n\nQuranın bir çox şərhçiləri belə hesab edirdilər ki, hər kasıbı onun ölkəsindəki adət-ənənəyə uyğun olaraq yedizdirmək lazımdır. Bəzi ilahiyyatçılar isə elə hesab edirdilər ki, hər kasıba, ramazan ayının sonunda fitrə sədəqəsi kimi paylanmasına icazə verilən bir mudd[2] buğda və ya digər hər hansı ərzaqdan yarım saa[3] yedirmək kifayətdir.\n\nBiz sizə qanunlarımızı belə izah edirik ki, siz Allaha və Onun Elçisinə (ona Allahın salavatı və salamı olsun!) iman gətirəsəniz, axı yalnız Fövqəlucanın bu və digər qanunlarını yerinə yetirərək, iman gətirmək olar. Müsəlman Rəbbinin qanunlarına riayət etməlidir və imanın mahiyyəti də elə bundan ibarətdir. Bundan başqa, bunun sayəsində iman da güclənir, təkmilləşir və möhkəmlənir.\n\nAllahın qoyduğu sərhədlər belədir və insanlar bu hədləri aşmaq haqqına malik deyillər, çünki onlar hədlərə riayət etməli, israfa və səhlənkarlığa yol verməməlidir. Kafirlərə gəldikdə isə, onlara şiddətli cəza hazırlanmışdır.\n\nYuxarıda sadalanan ayələrdən aşağıdakı nəticələri çıxarmaq olar:\n\n- Allah qullarına qarşı xeyirxahdır və onların qayğısını çəkir. O (Pak və Müqəddəs), incimiş qadının şikayət və dualarını dinlədi və onu iztirab və çətinliklərdən xilas etdi. Bununla yanaşı O (Pak və Müqəddəs), bu problemin toxuna biləcəyi hər kəsi də həmin iztirablardan qurtardı.\n\n- Zihar yalnız müstəsna olaraq ərin öz qanuni arvadından əl çəkməsini nəzərdə tutur ki, buna aşağıdakı sözlər dəlalət edir: “Sizdən o kəslər ki, öz arvadlarını özlərinə haram edirlər”. Əgər kişi öz köləsi olan qadınla cinsi yaxınlıq etməyəcəyinə söz verərsə, bu zihar sayılmaz. Bu halda kişi yalnız, andını pozanların günahını yuduğu kimi, etdiyi günahını yumalıdır, çünki o, Allahın ona istifadə etməyə icazə verdiyini özünə haram qılmışdır. Eyni şey and içməklə yeməkdən, su içməkdən və s. əl çəkməyə də aiddir.\n\n- Zihar haqqında qadına onunla nikah bağlananadək elan edilmişdirsə, qüvvəyə minmiş hesab edilmir, çünki bu vaxt qadın hələ onun qanuni arvadı deyildi. Eynilə nikah bağlananadək boşanma qanuni olmadığı kimi, kişinin gələcək nişanlısına, onu boşayacağını şərt qoyması da qüvvəyə minə bilməz[4].\n\nŞəriət ziharı qadağan etmişdir, çünki Allah onu qınanılan və yalan söz adlandırmışdır.\n\nQuran vəhyləri hökümləri nəinki ifadə edir, həm də onların hikmətini açıqlayır və buna görə Allah buyurur: “Onların qadınları – onların anaları deyildir».\n\n- Şəriət kişini öz arvadını – anası, bacısı və ya nikah bağlamağa haqqı olmayan digər yaxın qohumu adlandırmasını bəyənmir, çünki buna bənzər münasibət zahirən günahla eynilik təşkil edir.\n\n- Kişi ziharı elan edən kimi deyil, yalnız zihardan əl çəkdikdən sonra günahını yumalıdır. Yuxarıda biz artıq müsəlman ilahiyyatçılarının zihardan əl çəkmənin necə olması barədə iki rəyini nəzərdən keçirmişik.\n\n- Bu günahı yumaq üçün müsəlman bir köləni azad etməlidir. Kölə - yaşlı və ya uşaq, kişi və ya qadın ola bilər, çünki ayə ümumi mahiyyətdədir.\n\n- Əgər ər bir kölə azad etmək imkanına malikdirsə və ya iki ay ərzində fasiləsiz oruc tuta bilərsə, onda o, öz zövcəsi ilə intim əlaqəsini bərpa etməsindən öncə günahını yumalıdır. Əgər ər günahını yuyana qədər kasıbları yedizdirərsə, onda kişinin günahını tam yuyanadək ər-arvada cinsi əlaqəyə girməyə icazə verilir.\n\n- Günahın yuyulmasının ər-arvad münasibətlərinin bərpasınadək həyata keçirilməsinə dair buyuruğun hikməti – bunun arzu edilməsi şəraitində kişini günahını tezliklə yumağa sövq edəcəyidir.\n\n- Günahı yumaq üçün altımış kasıb yedizdirilməlidir. Ehtiyacı olanların yedizdirilməsinin sayı az olduqda, günah yuyulmuş sayılmır, çünki Fövqəluca buyurmuşdur: «... o, altımış kasıbı yedirtməlidir».",{"from":35,"to":35,"text":890},"Allaha və Onun Elçisinə (ona Allahın salavatı və salamı olsun!) yalnız günahkarlar və itaətsizlik göstərənlər müqavimət göstərirlər və onlar Allaha və Onun Elçisinə (ona Allahın salavatı və salamı olsun!) iman gətirməkdən imtina edəndə bu ədavət daha da dəhşətli olur və möminlərə qarşı kin-küdurət bəslənir. Bu fasiqlər alçaldılacaq və rüsvay ediləcəkdir, necə ki, kafirlərin əvvəlki nəsilləri alçaldılmış və biabır edilmişdilər. Həqiqətən də, onlar öz törətdikləri cinayətlərə görə tam əvəz alacaqlar.\n\nOnlar Allah qarşısında bəraət qazana bilməyəcəklər, çünki O (Pak və Müqəddəs), insanlara haqlı olmalarının təkzibolunmaz dəlillərini nazil etmişdi O (Pak və Müqəddəs), onlara çoxsaylı ayələr və inandırıcı dəlillər göndərmişdi, əsil dəyərləri və əşyaların əsil mahiyyətini izah etmişdi. Allahın Təlimatının ardınca gedən insanlar uğur qazananlar olacaqlar. Allahın ayələrinə inanmayan kafirlər isə alçaldıcı cəzanı dadacaqlar. Onlar özlərini bu ayələrdən üstün tuturdular və yalnız rüsvayçılığa və alçaqlığa layiq oldular.",{"from":42,"to":42,"text":892},"Qiyamət günü bütün məxluqlar qəbirlərindən cəld qalxacaqlar və onda Fövqəluca Allah onların xeyirxah və bədxah əməlləri barədə onlara xəbər verəcəkdir. O (Pak və Müqəddəs), onların həmin əmələrini bilir, çünki onları saymış, yəni, onları Mühafizəolunan Kitabında qeyd etmiş və alicənab mühafizəçi mələklərə onların hesabını aparmağı tapşırmışdır. İnsanlar onları unutmuşlar, yəni, bütün etdikləri əməllərini yaddan çıxarmışlar. Lakin əvəzində Allah onların əməllərini hesaba almışdır, axı Allah hər şeyin Şahididir. O (Pak və Müqəddəs), qeybin də, aşkarın da, gizli saxlananın da, bəyan edilənin də Şahididir. Bax buna görə sonra Rəbb Özünün hüdudsuz elmindən xəbər verərək, buyurur ki, o, həm göylərdə, həm də yerdə bütün kiçik və böyük olan nə varsa, hamısını əhatə edir.",{"from":11,"to":11,"text":894},"Allahın Öz məxluqlarının yanında olması adı altında Rəbbin hər şeyi əhatə edən elmi başa düşülür. Ona dəqiq məlumdur ki, məxluqları öz aralarında nəyi açıq danışır, nəyi də gizli saxlayırlar. Məhz buna görə Fövqəluca buyurur ki, Ona bütün varlıqlar haqqında hər şey məlumdur.",{"from":55,"to":62,"text":896},"Gizli söhbət adı altında iki və ya daha çox insanların məxvi apardıqları həm xeyirli, həm də zərərli səciyyə daşıyan söhbət nəzərdə tutulur. Allah belə söhbətləri yalnız dindarlıq və təqvalılıq ruhunda aparmağa icazə vermişdir. Dindarlıq adı altında Allaha və Onun Elçisinə (ona Allahın salavatı və salamı olsun!) itaət, Onun və Onun qullarının qarşısında öz vəzifələrini icra etmək başa düşülür. Təqvalılıq adı altında isə, bu halda, günah etməkdən və qüsurlara yol verməkdən imtina nəzərdə tutulur.\n\nMömin müsəlman mütləq həmişə Allahın iradəsinə itaət edər və istər gizlində, istərsə aşkarda, onu yalnız Allaha yaxınlaşdıran və Onun qəzəbindən uzaqlaşdıran söhbətlər aparar. Fasiq isə Böyük Allahın əmrlərinə laqeyd yanaşar və gizlində öz əlaltıları ilə günah əməllərdən, Elçiyə (ona Allahın salavatı və salamı olsun!) düşmənçilikdən və itaətsizlikdən söhbət edər.\n\nMəhz münafiqlər belə davranardılar və Peyğəmbərə (ona Allahın salavatı və salamı olsun!), hətta onu (s.ə.s) salamlayanda da hörmətsizlik göstərərdilər. Bundan sonra isə onlar öz-özlərinə deyirdilər: “Niyə Allah bizi danışdıqlarımıza görə cəzalandırmır?” Onlar məhz belə düşünürlər, hərçənd öz fkirlərini gizli saxlayırlar. Lakin qeybi və aşkarı Bilən Allah möminlərə münafiqlərin ürəklərində gizlətdikləri niyyətlərini xəbər vermişdir.\n\nBu niyyətlər onların Allahın cəzalandıracağına etinasızlıqla yanaşdıqlarını təsdiq edir. Cəzanın ləngidilməsi onları sakitləşdirir və onlar elə güman edirlər ki, qisas alınacağından ehtiyat etməyə dəyməz. Lakin Fövqəluca Allah onların törətdiklərini unutmur. O (Pak və Müqəddəs), onlara yalnız az bir müddətə möhlət verir. Onların Cəhənnəmə düşəcəyi kifayətdir, çünki orada bütün əzab və əziyyətlər bir yerə toplanmışdır. Günahkarlar onların öhdəsində olacaqlar və iztirablara məruz qoyulacaqlar. Bu sığınacaq necə də pisdir, yəni, bu sonluq necə də kədərli və dəhşətlidir!\n\nBu ayədə söhbət, birincisi, ikiüzlilərdən getməkdədir, çünki onlar özlərini mömin kimi göstərir və Allahın Elçisinə (ona Allahın salavatı və salamı olsun!) yalan sözlərlə müraciət edirdilər, sanki onlar ona (s.ə.s.) yalnız yaxşılıq arzulayırdılar; ikincisi, Kitab əhlindən bəziləri haqqında deyilmişdir ki, onlar Muhəmməd Peyğəmbəri (ona Allahın salavatı və salamı olsun!), ona ölüm arzulayaraq, salamlayırdılar. Ərəbcə, bu sözlər “əs-samu əleykə” kimi səslənirdi.",{"from":69,"to":69,"text":898},"Fövqəluca bildirmişdir ki, möminlərin düşmənlərinin, onlara qarşı fitnə quraraq və zərər vurmaq istəyərək, zalımlıq niyyəti ilə etdikləri gizli söhbətlər[5] şeytan əməlidir. Lakin şeytanın fitnəsi zəifdir. O (Al)[6] iman gətirənləri kədərləndirməyə cəhd göstərir və bu onun (Al) planı və ali məqsədidir. Lakin o (Al) Allahın icazəsi olmadan möminlərə zərər vura bilməz, çünki Allah iman gətirənlərə vəd etmişdir ki, onları qorusun və düşmənləri ilə mübarizədə onlara yardım etsin. Fövqəluca buyurur: «...Lakin məkrli hiylələr yalnız pislik edənləri əhatə edir...” (Fatir, 35\u002F43).\n\nNə vaxt Allahın, Onun Elçisinin (ona Allahın salavatı və salamı olsun!) və möminlərin düşmənləri onların əleyhinə qəsd etmək niyyətinə düşsələr, onların fitnəsi mütləq öz əleyhinə çevriləcək və onlar möminlərə, Allahın onlar üçün təyin etdiyi istisna olmaqla, başqa heç bir zərər vura bilməyəcəklər.\n\nQoy möminlər Ona təvəkkül etsinlər və Onun vədinə inansınlar. Həqiqətən, Allaha təvəkkül edəni O (Pak və Müqəddəs), onun düşmənlərindən qoruyur və ona bütün ruhani və maddi işlərində kömək göstərir.",{"from":75,"to":75,"text":900},"Allah qullarına gözəl əxlaqı və ədəb-ərkanı belə öyrədir. Əgər möminlər bir məclisə yığışırlarsa, onlardan kiməsə və ya gec gələn qonaqlara yer çatmırsa, onda oradakılar sıx oturmalıdırlar. Bu onların heysiyyətinə qətiyyən toxunmur və onlar müsəlman qardaşlarına qayğı göstərmiş olurlar. Bunun əvəzi isə, göstərilən xeyirxahlığın xüsusiyyətinə uyğun gələn mükafat olacaqdır. Buna görə, məclisdə qardaşına yer verib, oturmasına kömək edənə Allah daha geniş bir yer əta edəcəkdir.\n\nMöminlərə hər hansı bir səbəbə görə yerlərindən qalxmağı buyurduqda, onlar ləngimədən qalxmalıdırlar ki, yaranmış mürəkkəb şəraiti tezliklə aydınlaşdırsınlar. Bu göstərişləri doğru yerinə yetirənlər iman və aydın biliklər sahibi olanlardır. Belə insanları O (Pak və Müqəddəs), digərləri üzərində onların elminə və iman gücünə uyğun olaraq ucaldır. O (Pak və Müqəddəs), sizin nə etdiklərinizdən xəbərdardır və hər kəsə onun əməlinə görə: xeyirə xeyirlə və şərə də şərlə əvəz verəcəkdir. Bu ayə saleh biliklərin üstünlüyünü xüsusilə vurğulayır və göstərir ki, onlar, insan yalnız davranış normalarına riayət etdikdə və işlərində biliklərə əsaslandıqda faydalı nəticələr verir.",{"from":81,"to":81,"text":902},"Fövqəluca möminlərə buyurur ki, onlar Allahın Elçisinin (ona Allahın salavatı və salamı olsun!) yanına onunla məxfi söhbət etmək üçün gəlməzdən əvvəl sədəqə verməlidirlər. Bu, müsəlman ədəb-ərkanının daha bir təzahürü və Peyğəmbərə (ona Allahın salavatı və salamı olsun!) ehtiram göstərmənin nümunəsidir. Ona (s.ə.s.) belə hörmətlə yanaşılması – möminlər üçün daha yaxşı və daha pakdır, yəni, bunun sayəsində iman gətirənlərin mükafatı artır, onların qəlbi isə nöqsan və eyiblərdən təmizlənir. İnsanlar Elçiyə (ona Allahın salavatı və salamı olsun!) hörmətlə yanaşmadıqda və onu (s.ə.s.) boş sözlərlə üzbəüz söhbətə tutmaqla tez-tez narahat etdikdə, belə nöqsan və eyiblərə yol verilir.\n\nPeyğəmbərin (ona Allahın salavatı və salamı olsun!) yanına gizli söhbət üçün gəlməzdən əvvəl sədəqə verilməsi hökmü, özünə biliklər axtaran və xeyirxahlıq etmək arzusu ilə yananların və sədəqəyə və ianələrə əhəmiyyət verməyənlərin hamısı üçün meyar olmuşdur. Kim ki, xeyirxahlığa can atmır və yalnız özünə həmsöhbət axtarırsa, qoy o, Peyğəmbər (ona Allahın salavatı və salamı olsun!) ilə faydasız danışıqlardan çəkinsin və onu (s.ə.s.) narahat etməsin.\n\nŞübhəsiz ki, sədəqə paylamaq hökmü bunu etməyə imkanı olanlara aid idi. İanə verməyə vəsaiti olmayanlara, Allah gücləri çatmadığı şeyi etmək əmri verməmişdi. Bundan başqa, Allah onları bağışlamış və onlara, vəsaitləri olmadığı halda, öncədən sədəqə paylamadan, Peyğəmbərə (ona Allahın salavatı və salamı olsun!) müraciət etməyə icazə vermişdi.",{"from":87,"to":87,"text":904},"Sonra Allah iman gətirənlərin nə hiss etdiklərini və hər dəfə Peyğəmbərlə (ona Allahın salavatı və salamı olsun!) söhbət edərkən sədəqə paylamağın onlar üçün necə çətin olduğunu nəzərə aldı. Buna görə Allah edə bilməyəcəklərinə görə onları qınamadı. O (Pak və Müqəddəs), onları bu vəzifədən azad etdi, lakin Peyğəmbərə (ona Allahın salavatı və salamı olsun!) necə ehtiram bəsləməyi onlara öyrətdi. Axı bu hökmün əsil mənası sədəqə paylamaqdan deyil, müsəlmanları öz Peyğəmbərinə (s.ə.s.) necə hörmət etməyə alışdırmaqdan ibarət idi.\n\nBuna görə, bundan sonra Fövqəluca mühüm hökümləri yerinə yetirmək əmri verir ki, onların əsası bu mərasimləri yerinə yetirməkdən ibarət idi. Siz sədəqə paylamadınız, Allah sizi bağışladı, çünki ianə vermək sizin üçün ağır idi. Ancaq bilin ki, belə bəraət heç də həmişə məqbul deyil, çünki Rəbbin heç də bütün hökümləri asan olmamalıdır. Buna görə, namaz qılın, onun şərtlərini və vacib hökümlərini yerinə yetirin, Onun hədləri və tələblərinə riayət edin və həm də zəkat ödəyin, yəni, mülkünüzün müəyyən hissəsini Allahın buyurduğu kəslərə verin. Bu iki ibadət ayini, bizim öz bədənimiz və malımızla yerinə yetirdiklərimizin ən mühümlərindəndir.\n\nKim bu ayinləri layiqincə yerinə yetirirsə, o, Allah və insanlar qarşısında öz əsas vəzifələrini yerinə yetirir. Buna görə sonra Fövqəluca Allah Özünə və Elçisinə (ona Allahın salavatı və salamı olsun!) itaət etməyi buyurur. Bu – Quran hökümlərinin ən əhatəlisidir. Allaha və Onun Elçisinə (ona Allahın salavatı və salamı olsun!) itaət edərkən müsəlman onların əmrlərini və qadağalarını yerinə yetirməli, onların xəbər verdikləri hər şeyə iman gətirməli və şəriətin qoyduğu sərhədləri keçməməlidir. Ən başlıcası isə, o, bütün bunları səmimiyyətlə (ixlasla) Allah xatirinə etməli və unutmamalıdır ki, Allah onu görür. Axı məxluqlarının əməlləri və onların ürəklərində gizlətdikləri hər şey Ona bəllidir və bu biliklər əsasında O (Pak və Müqəddəs), kimi cəzalandıracaq, kimi də mükafatlandıracaqdır.",{"from":94,"to":101,"text":906},"Fövqəluca Allah qəzəbləndiyi və Onun ən dəhşətli lənətinə layiq olmuş kafir yəhudilər, xristianlar və müşriklərlə dostluq edən münafiqlər haqqında xəbər verir. Allah xüsusilə qeyd edir ki, münafiqlər mömin deyillər, lakin onlar – sadəcə kafir də deyillər. Fövqəluca buyurub: “Onlar bunların[7] arasında tərəddüd edirlər, lakin nə bunlara, nə də onlara aid deyillər...” (Nisa, 4\u002F143).\n\nOnlar qəlbən və bədənləri ilə nə möminlərə, nə də allahsızlara aiddirlər, çünki onların canı kafirlərlədir, bədənləri isə müsəlmanların yanındadır. Allah onları məhz belə təsvir etmişdir. Bu insanlar yalana etiqad edirlər, çünki and içirlər ki, iman gətiriblər, halbuki əslində allahsızdırlar. Allah bu yalançı və yaramaz xainlərə əvəz olaraq dəhşətli əzab-əziyyət hazırlamışdır və onları nə təsvir etmək, nə də təsəvvür etmək mümkün deyil. Həqiqətən, onların cinayətləri çox murdardır, çünki onlar Allahın qəzəbinə, intiqamına və lənətinə düçar olacaqlar.",{"from":108,"to":108,"text":908},"Onlar anlarının hesabına Allahın, Onun Elçisinin (ona Allahın salavatı və salamı olsun!) və möminlərin qınağından qaçmaq istəyirlər. Nəticədə nəinki onlar özləri azğınlıq içində qalır, həm də ətraflarındakıları da Allahın yolundan çıxarırlar. Axı məhz bu yol Cənnətin Səadət bağlarına aparır və əgər insan bu yoldan sapırsa, onda o mütləq elə bir cığıra düşür ki, o, Cəhənnəm Odunda sona çatır.\n\nOnlar Allaha iman gətirməyi və Onun ayələrinə itaət etməyi alçaldıcı saydıqlarına görə, onları alçaldıcı cəza yaxalayacaqdır. Bax buna görə O (Pak və Müqəddəs), onları əbədi əzablarla alçaldacaqdır. Onlara rahatlıq olmayacaqdır və onlara möhlət verilməyəcəkdir.",{"from":115,"to":115,"text":910},"Nə mal-mülkiyyətləri, nə də övladları onları cəzadan xilas etməyəcək və onlara kiçicik bir mükafat qazanmağa belə kömək edə bilməyəcəklər. Onlar Cəhənnəm sakinləri olacaq və oradan çıxmaq onlara heç vaxt nəsib olmayacaq. Onlar orada həmişəlik qalacaqlar.",{"from":121,"to":121,"text":912},"Kim bu həyatda ikən hansı yola sadiq idisə, o öldükdən sonra da o yola sadiq olacaqdır. Bu dünyada ikiüzlülər möminləri aldadırdılar və and içirdilər ki, iman gətiriblər. Qiyamət günü başladıqda və Allah insanları diriltdikdə, onlar eynilə Onun qarşısında and içməyə çalışacaqlar və elə zənn edəcəklər ki, bu onlara fayda verəcək. Bu ona görə belə olacaq ki, küfür, münafiqlik və qüsurlu baxışlar günbəgün onların şüurunda getdikcə daha dərin kök atır. Nəticədə onlar azırlar və düzgün rəftar etdiklərinə və hökmən mükafat almağı bacaracaqlarına inanırlar. Lakin onların baxışları, özləri kimi yalan idi, çünki yalan bütün qeybi və aşkarı Bilən Allahın nəzərindən qaça bilməz.",{"from":128,"to":128,"text":914},"Amma şeytan onlara sahib oldu, cinayətlərini onlara gözəl göstərdi və onları hətta Allaha dair yaddaşlarını unutmağa məcbur etdi. Məhz şeytan onların açıq-aşkar düşməni idi və onlar üçün şərdən başqa heç bir şey arzulamırdı. Fövqəluca buyurur: “...o, öz firqəsini Alov sakinləri olmağa dəvət edir” (35\u002F6).\n\nOnlar – şeytanın tərəfdarlarıdır və onlar mütləq zərərə düşəcəklər. İman, yer üzündəki firavanlıq, ailə - onlar hər şeydə yalnız ağır zərərə uğrayacaqlar.",{"from":135,"to":141,"text":916},"Bu, Fövqəlqüdrətli Rəbbin vədi və təhdididir. Bu təhdid Ona və Onun Elçisinə (ona Allahın salavatı və salamı olsun!) müqavimət göstərənlərə, onlara iman gətirməyənlərə və onların hökümlərinə itaətsizlik göstərənlərə yönəldilmişdir. Onlar alçaldılacaqlar və özlərinə köməkçi tapmayacaqlar. Belə bir son necə də pisdir!\n\nVəd Rəbbə və Onun Peyğəmbərinə (ona Allahın salavatı və salamı olsun!), elçilərin yolu ilə gedənlərə və bununla da Allahın firqəsinə daxil olanlara yönəldilmişdir. Bu isə uğur qazanmışların firqəsidir. Onların nəsibi – həm bu dünyada, həm də Axirətdə Allahın köməyi, həmçinin qələbə və zəfərdir. Bu vəd nə pozulmayacaq, nə də dəyişdirilməyəcəkdir. Fövqəlqüdrətli və Böyük Allah Sadiqdir! Heç bir şey Onun qəbul etdiyi qərarı yerinə yetirməsinə maneə ola bilməz!",{"from":148,"to":148,"text":918},"Allaha və Qiyamət gününə iman Allaha və Onun Elçisinə (ona Allahın salavatı və salamı olsun!) müqavimət göstərənlərə məhəbbətlə bir araya sığışmaz. Həqiqi iman sahibi mütləq öz dininin tələblərini yerinə yetirəcəkdir. O, hökmən iman gətirənləri sevəcək və digər yolu tutanlara, hətta bu onun ən yaxın adamı olsa belə, nifrət və düşmənçilik hissi bəsləyəcək,. Əsil iman belə olmalıdır və yalnız o bəhrə verməyə və insana böyük məqsədə çatmaq üçün kömək etməyə qadirdir.\n\nMəhz belə insanların ürəyində Allah imanı həkk etmiş, möhkəmləndirmiş və ting kimi becərdib böyütmüşdür ki, o, şübhə və aldanış küləkləri altında əyilib sınmasın. Məhz belə insanları, Allah Öz ruhunu onlara təhkim etməklə, yəni vəhyi, elmi, ilahi köməyi və mərhəməti ilə onları möhkəmləndirmişdir. Onlar üçün dünya aləmində gözəl yaşayış hazırlanmışdır, Axirətdə isə onlar əbədi Cənnət bağlarında olacaqlar və orada ürəklərinin arzuladığı və nəzərlərinin dikildiyi hər şeyi əldə edəcəklər. Bununla yanaşı onlar ən böyük mərhəmətə nail olacaqlar – Allah onlardan razı olacaq və heç vaxt onlara qəzəblənməyəcək. Onlar da öz Rəbbindən və göstəriləcək çoxsaylı hörmət və ehtiramdan, Onun onlara əta edəcəyi bol-bol hədiyyələrdən və yüksək mükafatlardan razı qalacaqlar. Həqiqətən də, bu mükafatlandırma hədsiz olacaqdır!\n\nAllaha və Qiyamət gününə iman gətirdiklərini güman edən, lakin bununla yanaşı Allahın düşmənlərinə məhəbbət bəsləyən, öz Rəbbinə iman gətirməyə etinasız yanaşan fasiqlərə gəldikdə isə\n\nonların zənlərinin gerçəkliklə heç bir əlaqəsi yoxdur. Hər bir iddia mütləq faktlarla təsdiq edilməlidir, sadəcə zənnə qapılmaq isə heç bir qüvvəyə malik deyil və diqqətə alına bilməz."]