[{"data":1,"prerenderedAt":-1},["ShallowReactive",2],{"suras-meta":3,"sura-70-alikhan":694,"$fVYJjlDeCypvIQxrT1vdtzbgvI9qnOKF7fEVZq347wDo":944},[4,12,20,27,34,41,48,54,61,68,74,80,86,93,100,107,114,120,127,134,140,147,154,161,168,175,182,189,196,203,210,217,223,230,236,242,248,255,260,266,273,279,286,292,299,304,310,316,322,328,333,339,344,350,356,361,368,374,380,385,390,396,401,407,412,418,424,430,436,441,447,452,458,463,469,474,480,485,490,496,502,508,514,519,525,530,536,542,547,552,558,564,570,575,581,587,592,598,603,608,614,620,626,632,638,644,650,656,662,667,672,677,682,688],{"id":5,"nameAr":6,"nameAz":7,"nameRu":8,"nameEn":9,"nameTransliteration":9,"type":10,"ayahCount":11},1,"سُورَةُ ٱلْفَاتِحَةِ","Əl-Fatihə","Аль-Фатиха","Al-Fatihah","meccan",7,{"id":13,"nameAr":14,"nameAz":15,"nameRu":16,"nameEn":17,"nameTransliteration":17,"type":18,"ayahCount":19},2,"سُورَةُ البَقَرَةِ","Əl-Bəqərə","Аль-Бакара","Al-Baqarah","medinan",286,{"id":21,"nameAr":22,"nameAz":23,"nameRu":24,"nameEn":25,"nameTransliteration":25,"type":18,"ayahCount":26},3,"سُورَةُ آلِ عِمۡرَانَ","Ali-İmran","Али Имран","Ali-Imran",200,{"id":28,"nameAr":29,"nameAz":30,"nameRu":31,"nameEn":32,"nameTransliteration":32,"type":18,"ayahCount":33},4,"سُورَةُ النِّسَاءِ","Ən-Nisa","Ан-Ниса","An-Nisa",176,{"id":35,"nameAr":36,"nameAz":37,"nameRu":38,"nameEn":39,"nameTransliteration":39,"type":18,"ayahCount":40},5,"سُورَةُ المَائـِدَةِ","Əl-Maidə","Аль-Маида","Al-Maidah",120,{"id":42,"nameAr":43,"nameAz":44,"nameRu":45,"nameEn":46,"nameTransliteration":46,"type":10,"ayahCount":47},6,"سُورَةُ الأَنۡعَامِ","Əl-Ənam","Аль-Анам","Al-Anam",165,{"id":11,"nameAr":49,"nameAz":50,"nameRu":51,"nameEn":52,"nameTransliteration":52,"type":10,"ayahCount":53},"سُورَةُ الأَعۡرَافِ","Əl-Əraf","Аль-Араф","Al-Araf",206,{"id":55,"nameAr":56,"nameAz":57,"nameRu":58,"nameEn":59,"nameTransliteration":59,"type":18,"ayahCount":60},8,"سُورَةُ الأَنفَالِ","Əl-Ənfal","Аль-Анфаль","Al-Anfal",75,{"id":62,"nameAr":63,"nameAz":64,"nameRu":65,"nameEn":66,"nameTransliteration":66,"type":18,"ayahCount":67},9,"سُورَةُ التَّوۡبَةِ","Ət-Tövbə","Ат-Тауба","At-Tawbah",129,{"id":69,"nameAr":70,"nameAz":71,"nameRu":72,"nameEn":71,"nameTransliteration":71,"type":10,"ayahCount":73},10,"سُورَةُ يُونُسَ","Yunus","Юнус",109,{"id":75,"nameAr":76,"nameAz":77,"nameRu":78,"nameEn":77,"nameTransliteration":77,"type":10,"ayahCount":79},11,"سُورَةُ هُودٍ","Hud","Худ",123,{"id":81,"nameAr":82,"nameAz":83,"nameRu":84,"nameEn":83,"nameTransliteration":83,"type":10,"ayahCount":85},12,"سُورَةُ يُوسُفَ","Yusuf","Юсуф",111,{"id":87,"nameAr":88,"nameAz":89,"nameRu":90,"nameEn":91,"nameTransliteration":91,"type":18,"ayahCount":92},13,"سُورَةُ الرَّعۡدِ","Ər-Rəd","Ар-Раад","Ar-Rad",43,{"id":94,"nameAr":95,"nameAz":96,"nameRu":97,"nameEn":98,"nameTransliteration":98,"type":10,"ayahCount":99},14,"سُورَةُ إِبۡرَاهِيمَ","İbrahim","Ибрахим","Ibrahim",52,{"id":101,"nameAr":102,"nameAz":103,"nameRu":104,"nameEn":105,"nameTransliteration":105,"type":10,"ayahCount":106},15,"سُورَةُ الحِجۡرِ","Əl-Hicr","Аль-Хиджр","Al-Hijr",99,{"id":108,"nameAr":109,"nameAz":110,"nameRu":111,"nameEn":112,"nameTransliteration":112,"type":10,"ayahCount":113},16,"سُورَةُ النَّحۡلِ","Ən-Nəhl","Ан-Нахль","An-Nahl",128,{"id":115,"nameAr":116,"nameAz":117,"nameRu":118,"nameEn":119,"nameTransliteration":119,"type":10,"ayahCount":85},17,"سُورَةُ الإِسۡرَاءِ","Əl-İsra","Аль-Исра","Al-Isra",{"id":121,"nameAr":122,"nameAz":123,"nameRu":124,"nameEn":125,"nameTransliteration":125,"type":10,"ayahCount":126},18,"سُورَةُ الكَهۡفِ","Əl-Kəhf","Аль-Кахф","Al-Kahf",110,{"id":128,"nameAr":129,"nameAz":130,"nameRu":131,"nameEn":132,"nameTransliteration":132,"type":10,"ayahCount":133},19,"سُورَةُ مَرۡيَمَ","Məryəm","Марьям","Maryam",98,{"id":135,"nameAr":136,"nameAz":137,"nameRu":138,"nameEn":137,"nameTransliteration":137,"type":10,"ayahCount":139},20,"سُورَةُ طه","Ta-Ha","Та Ха",135,{"id":141,"nameAr":142,"nameAz":143,"nameRu":144,"nameEn":145,"nameTransliteration":145,"type":10,"ayahCount":146},21,"سُورَةُ الأَنبِيَاءِ","Əl-Ənbiya","Аль-Анбийа","Al-Anbiya",112,{"id":148,"nameAr":149,"nameAz":150,"nameRu":151,"nameEn":152,"nameTransliteration":152,"type":18,"ayahCount":153},22,"سُورَةُ الحَجِّ","Əl-Həcc","Аль-Хадж","Al-Hajj",78,{"id":155,"nameAr":156,"nameAz":157,"nameRu":158,"nameEn":159,"nameTransliteration":159,"type":10,"ayahCount":160},23,"سُورَةُ المُؤۡمِنُونَ","Əl-Muminun","Аль-Муминун","Al-Muminun",118,{"id":162,"nameAr":163,"nameAz":164,"nameRu":165,"nameEn":166,"nameTransliteration":166,"type":18,"ayahCount":167},24,"سُورَةُ النُّورِ","Ən-Nur","Ан-Нур","An-Nur",64,{"id":169,"nameAr":170,"nameAz":171,"nameRu":172,"nameEn":173,"nameTransliteration":173,"type":10,"ayahCount":174},25,"سُورَةُ الفُرۡقَانِ","Əl-Furqan","Аль-Фуркан","Al-Furqan",77,{"id":176,"nameAr":177,"nameAz":178,"nameRu":179,"nameEn":180,"nameTransliteration":180,"type":10,"ayahCount":181},26,"سُورَةُ الشُّعَرَاءِ","Əş-Şuəra","Аш-Шуара","Ash-Shuara",227,{"id":183,"nameAr":184,"nameAz":185,"nameRu":186,"nameEn":187,"nameTransliteration":187,"type":10,"ayahCount":188},27,"سُورَةُ النَّمۡلِ","Ən-Nəml","Ан-Намль","An-Naml",93,{"id":190,"nameAr":191,"nameAz":192,"nameRu":193,"nameEn":194,"nameTransliteration":194,"type":10,"ayahCount":195},28,"سُورَةُ القَصَصِ","Əl-Qəsəs","Аль-Касас","Al-Qasas",88,{"id":197,"nameAr":198,"nameAz":199,"nameRu":200,"nameEn":201,"nameTransliteration":201,"type":10,"ayahCount":202},29,"سُورَةُ العَنكَبُوتِ","Əl-Ənkəbut","Аль-Анкабут","Al-Ankabut",69,{"id":204,"nameAr":205,"nameAz":206,"nameRu":207,"nameEn":208,"nameTransliteration":208,"type":10,"ayahCount":209},30,"سُورَةُ الرُّومِ","Ər-Rum","Ар-Рум","Ar-Rum",60,{"id":211,"nameAr":212,"nameAz":213,"nameRu":214,"nameEn":215,"nameTransliteration":215,"type":10,"ayahCount":216},31,"سُورَةُ لُقۡمَانَ","Loğman","Лукман","Luqman",34,{"id":218,"nameAr":219,"nameAz":220,"nameRu":221,"nameEn":222,"nameTransliteration":222,"type":10,"ayahCount":204},32,"سُورَةُ السَّجۡدَةِ","Əs-Səcdə","Ас-Саджда","As-Sajdah",{"id":224,"nameAr":225,"nameAz":226,"nameRu":227,"nameEn":228,"nameTransliteration":228,"type":18,"ayahCount":229},33,"سُورَةُ الأَحۡزَابِ","Əl-Əhzab","Аль-Ахзаб","Al-Ahzab",73,{"id":216,"nameAr":231,"nameAz":232,"nameRu":233,"nameEn":234,"nameTransliteration":234,"type":10,"ayahCount":235},"سُورَةُ سَبَإٍ","Səba","Саба","Saba",54,{"id":237,"nameAr":238,"nameAz":239,"nameRu":240,"nameEn":239,"nameTransliteration":239,"type":10,"ayahCount":241},35,"سُورَةُ فَاطِرٍ","Fatir","Фатир",45,{"id":243,"nameAr":244,"nameAz":245,"nameRu":246,"nameEn":245,"nameTransliteration":245,"type":10,"ayahCount":247},36,"سُورَةُ يسٓ","Ya-Sin","Йа Син",83,{"id":249,"nameAr":250,"nameAz":251,"nameRu":252,"nameEn":253,"nameTransliteration":253,"type":10,"ayahCount":254},37,"سُورَةُ الصَّافَّاتِ","Əs-Saffat","Ас-Саффат","As-Saffat",182,{"id":256,"nameAr":257,"nameAz":258,"nameRu":259,"nameEn":258,"nameTransliteration":258,"type":10,"ayahCount":195},38,"سُورَةُ صٓ","Sad","Сад",{"id":261,"nameAr":262,"nameAz":263,"nameRu":264,"nameEn":265,"nameTransliteration":265,"type":10,"ayahCount":60},39,"سُورَةُ الزُّمَرِ","Əz-Zumər","Аз-Зумар","Az-Zumar",{"id":267,"nameAr":268,"nameAz":269,"nameRu":270,"nameEn":271,"nameTransliteration":271,"type":10,"ayahCount":272},40,"سُورَةُ غَافِرٍ","Ğafir","Гафир","Ghafir",85,{"id":274,"nameAr":275,"nameAz":276,"nameRu":277,"nameEn":278,"nameTransliteration":278,"type":10,"ayahCount":235},41,"سُورَةُ فُصِّلَتۡ","Fussilət","Фуссилат","Fussilat",{"id":280,"nameAr":281,"nameAz":282,"nameRu":283,"nameEn":284,"nameTransliteration":284,"type":10,"ayahCount":285},42,"سُورَةُ الشُّورَىٰ","Əş-Şura","Аш-Шура","Ash-Shura",53,{"id":92,"nameAr":287,"nameAz":288,"nameRu":289,"nameEn":290,"nameTransliteration":290,"type":10,"ayahCount":291},"سُورَةُ الزُّخۡرُفِ","Əz-Zuxruf","Аз-Зухруф","Az-Zukhruf",89,{"id":293,"nameAr":294,"nameAz":295,"nameRu":296,"nameEn":297,"nameTransliteration":297,"type":10,"ayahCount":298},44,"سُورَةُ الدُّخَانِ","Əd-Duxan","Ад-Духан","Ad-Dukhan",59,{"id":241,"nameAr":300,"nameAz":301,"nameRu":302,"nameEn":303,"nameTransliteration":303,"type":10,"ayahCount":249},"سُورَةُ الجَاثِيَةِ","Əl-Casiyə","Аль-Джасийа","Al-Jathiyah",{"id":305,"nameAr":306,"nameAz":307,"nameRu":308,"nameEn":309,"nameTransliteration":309,"type":10,"ayahCount":237},46,"سُورَةُ الأَحۡقَافِ","Əl-Əhqaf","Аль-Ахкаф","Al-Ahqaf",{"id":311,"nameAr":312,"nameAz":313,"nameRu":314,"nameEn":315,"nameTransliteration":315,"type":18,"ayahCount":256},47,"سُورَةُ مُحَمَّدٍ","Muhəmməd","Мухаммад","Muhammad",{"id":317,"nameAr":318,"nameAz":319,"nameRu":320,"nameEn":321,"nameTransliteration":321,"type":18,"ayahCount":197},48,"سُورَةُ الفَتۡحِ","Əl-Fəth","Аль-Фатх","Al-Fath",{"id":323,"nameAr":324,"nameAz":325,"nameRu":326,"nameEn":327,"nameTransliteration":327,"type":18,"ayahCount":121},49,"سُورَةُ الحُجُرَاتِ","Əl-Hucurat","Аль-Худжурат","Al-Hujurat",{"id":329,"nameAr":330,"nameAz":331,"nameRu":332,"nameEn":331,"nameTransliteration":331,"type":10,"ayahCount":241},50,"سُورَةُ قٓ","Qaf","Каф",{"id":334,"nameAr":335,"nameAz":336,"nameRu":337,"nameEn":338,"nameTransliteration":338,"type":10,"ayahCount":209},51,"سُورَةُ الذَّارِيَاتِ","Əz-Zariyat","Аз-Зарийат","Adh-Dhariyat",{"id":99,"nameAr":340,"nameAz":341,"nameRu":342,"nameEn":343,"nameTransliteration":343,"type":10,"ayahCount":323},"سُورَةُ الطُّورِ","Ət-Tur","Ат-Тур","At-Tur",{"id":285,"nameAr":345,"nameAz":346,"nameRu":347,"nameEn":348,"nameTransliteration":348,"type":10,"ayahCount":349},"سُورَةُ النَّجۡمِ","Ən-Nəcm","Ан-Наджм","An-Najm",62,{"id":235,"nameAr":351,"nameAz":352,"nameRu":353,"nameEn":354,"nameTransliteration":354,"type":10,"ayahCount":355},"سُورَةُ القَمَرِ","Əl-Qəmər","Аль-Камар","Al-Qamar",55,{"id":355,"nameAr":357,"nameAz":358,"nameRu":359,"nameEn":360,"nameTransliteration":360,"type":18,"ayahCount":153},"سُورَةُ الرَّحۡمَٰن","Ər-Rəhman","Ар-Рахман","Ar-Rahman",{"id":362,"nameAr":363,"nameAz":364,"nameRu":365,"nameEn":366,"nameTransliteration":366,"type":10,"ayahCount":367},56,"سُورَةُ الوَاقِعَةِ","Əl-Vaqiə","Аль-Вакиа","Al-Waqiah",96,{"id":369,"nameAr":370,"nameAz":371,"nameRu":372,"nameEn":373,"nameTransliteration":373,"type":18,"ayahCount":197},57,"سُورَةُ الحَدِيدِ","Əl-Hədid","Аль-Хадид","Al-Hadid",{"id":375,"nameAr":376,"nameAz":377,"nameRu":378,"nameEn":379,"nameTransliteration":379,"type":18,"ayahCount":148},58,"سُورَةُ المُجَادلَةِ","Əl-Mucadilə","Аль-Муджадила","Al-Mujadilah",{"id":298,"nameAr":381,"nameAz":382,"nameRu":383,"nameEn":384,"nameTransliteration":384,"type":18,"ayahCount":162},"سُورَةُ الحَشۡرِ","Əl-Həşr","Аль-Хашр","Al-Hashr",{"id":209,"nameAr":386,"nameAz":387,"nameRu":388,"nameEn":389,"nameTransliteration":389,"type":18,"ayahCount":87},"سُورَةُ المُمۡتَحنَةِ","Əl-Mumtəhinə","Аль-Мумтахана","Al-Mumtahanah",{"id":391,"nameAr":392,"nameAz":393,"nameRu":394,"nameEn":395,"nameTransliteration":395,"type":18,"ayahCount":94},61,"سُورَةُ الصَّفِّ","Əs-Saff","Ас-Сафф","As-Saff",{"id":349,"nameAr":397,"nameAz":398,"nameRu":399,"nameEn":400,"nameTransliteration":400,"type":18,"ayahCount":75},"سُورَةُ الجُمُعَةِ","Əl-Cumuə","Аль-Джумуа","Al-Jumuah",{"id":402,"nameAr":403,"nameAz":404,"nameRu":405,"nameEn":406,"nameTransliteration":406,"type":18,"ayahCount":75},63,"سُورَةُ المُنَافِقُونَ","Əl-Munafiqun","Аль-Мунафикун","Al-Munafiqun",{"id":167,"nameAr":408,"nameAz":409,"nameRu":410,"nameEn":411,"nameTransliteration":411,"type":18,"ayahCount":121},"سُورَةُ التَّغَابُنِ","Ət-Təğabun","Ат-Тагабун","At-Taghabun",{"id":413,"nameAr":414,"nameAz":415,"nameRu":416,"nameEn":417,"nameTransliteration":417,"type":18,"ayahCount":81},65,"سُورَةُ الطَّلَاقِ","Ət-Talaq","Ат-Талак","At-Talaq",{"id":419,"nameAr":420,"nameAz":421,"nameRu":422,"nameEn":423,"nameTransliteration":423,"type":18,"ayahCount":81},66,"سُورَةُ التَّحۡرِيمِ","Ət-Təhrim","Ат-Тахрим","At-Tahrim",{"id":425,"nameAr":426,"nameAz":427,"nameRu":428,"nameEn":429,"nameTransliteration":429,"type":10,"ayahCount":204},67,"سُورَةُ المُلۡكِ","Əl-Mulk","Аль-Мульк","Al-Mulk",{"id":431,"nameAr":432,"nameAz":433,"nameRu":434,"nameEn":435,"nameTransliteration":435,"type":10,"ayahCount":99},68,"سُورَةُ القَلَمِ","Əl-Qələm","Аль-Калам","Al-Qalam",{"id":202,"nameAr":437,"nameAz":438,"nameRu":439,"nameEn":440,"nameTransliteration":440,"type":10,"ayahCount":99},"سُورَةُ الحَاقَّةِ","Əl-Haqqə","Аль-Хакка","Al-Haqqah",{"id":442,"nameAr":443,"nameAz":444,"nameRu":445,"nameEn":446,"nameTransliteration":446,"type":10,"ayahCount":293},70,"سُورَةُ المَعَارِجِ","Əl-Məaric","Аль-Мааридж","Al-Maarij",{"id":448,"nameAr":449,"nameAz":450,"nameRu":451,"nameEn":450,"nameTransliteration":450,"type":10,"ayahCount":190},71,"سُورَةُ نُوحٍ","Nuh","Нух",{"id":453,"nameAr":454,"nameAz":455,"nameRu":456,"nameEn":457,"nameTransliteration":457,"type":10,"ayahCount":190},72,"سُورَةُ الجِنِّ","Əl-Cinn","Аль-Джинн","Al-Jinn",{"id":229,"nameAr":459,"nameAz":460,"nameRu":461,"nameEn":462,"nameTransliteration":462,"type":10,"ayahCount":135},"سُورَةُ المُزَّمِّلِ","Əl-Muzzəmmil","Аль-Муззаммиль","Al-Muzzammil",{"id":464,"nameAr":465,"nameAz":466,"nameRu":467,"nameEn":468,"nameTransliteration":468,"type":10,"ayahCount":362},74,"سُورَةُ المُدَّثِّرِ","Əl-Muddəssir","Аль-Муддассир","Al-Muddaththir",{"id":60,"nameAr":470,"nameAz":471,"nameRu":472,"nameEn":473,"nameTransliteration":473,"type":10,"ayahCount":267},"سُورَةُ القِيَامَةِ","Əl-Qiyamə","Аль-Кийама","Al-Qiyamah",{"id":475,"nameAr":476,"nameAz":477,"nameRu":478,"nameEn":479,"nameTransliteration":479,"type":18,"ayahCount":211},76,"سُورَةُ الإِنسَانِ","Əl-İnsan","Аль-Инсан","Al-Insan",{"id":174,"nameAr":481,"nameAz":482,"nameRu":483,"nameEn":484,"nameTransliteration":484,"type":10,"ayahCount":329},"سُورَةُ المُرۡسَلَاتِ","Əl-Mursəlat","Аль-Мурсалат","Al-Mursalat",{"id":153,"nameAr":486,"nameAz":487,"nameRu":488,"nameEn":489,"nameTransliteration":489,"type":10,"ayahCount":267},"سُورَةُ النَّبَإِ","Ən-Nəbə","Ан-Наба","An-Naba",{"id":491,"nameAr":492,"nameAz":493,"nameRu":494,"nameEn":495,"nameTransliteration":495,"type":10,"ayahCount":305},79,"سُورَةُ النَّازِعَاتِ","Ən-Naziat","Ан-Назиат","An-Naziat",{"id":497,"nameAr":498,"nameAz":499,"nameRu":500,"nameEn":501,"nameTransliteration":501,"type":10,"ayahCount":280},80,"سُورَةُ عَبَسَ","Əbəsə","Абаса","Abasa",{"id":503,"nameAr":504,"nameAz":505,"nameRu":506,"nameEn":507,"nameTransliteration":507,"type":10,"ayahCount":197},81,"سُورَةُ التَّكۡوِيرِ","Ət-Təkvir","Ат-Таквир","At-Takwir",{"id":509,"nameAr":510,"nameAz":511,"nameRu":512,"nameEn":513,"nameTransliteration":513,"type":10,"ayahCount":128},82,"سُورَةُ الانفِطَارِ","Əl-İnfitar","Аль-Инфитар","Al-Infitar",{"id":247,"nameAr":515,"nameAz":516,"nameRu":517,"nameEn":518,"nameTransliteration":518,"type":10,"ayahCount":243},"سُورَةُ المُطَفِّفِينَ","Əl-Mutaffifin","Аль-Мутаффифин","Al-Mutaffifin",{"id":520,"nameAr":521,"nameAz":522,"nameRu":523,"nameEn":524,"nameTransliteration":524,"type":10,"ayahCount":169},84,"سُورَةُ الانشِقَاقِ","Əl-İnşiqaq","Аль-Иншикак","Al-Inshiqaq",{"id":272,"nameAr":526,"nameAz":527,"nameRu":528,"nameEn":529,"nameTransliteration":529,"type":10,"ayahCount":148},"سُورَةُ البُرُوجِ","Əl-Buruc","Аль-Бурудж","Al-Buruj",{"id":531,"nameAr":532,"nameAz":533,"nameRu":534,"nameEn":535,"nameTransliteration":535,"type":10,"ayahCount":115},86,"سُورَةُ الطَّارِقِ","Ət-Tariq","Ат-Тарик","At-Tariq",{"id":537,"nameAr":538,"nameAz":539,"nameRu":540,"nameEn":541,"nameTransliteration":541,"type":10,"ayahCount":128},87,"سُورَةُ الأَعۡلَىٰ","Əl-Əla","Аль-Аля","Al-Ala",{"id":195,"nameAr":543,"nameAz":544,"nameRu":545,"nameEn":546,"nameTransliteration":546,"type":10,"ayahCount":176},"سُورَةُ الغَاشِيَةِ","Əl-Ğaşiyə","Аль-Гашийа","Al-Ghashiyah",{"id":291,"nameAr":548,"nameAz":549,"nameRu":550,"nameEn":551,"nameTransliteration":551,"type":10,"ayahCount":204},"سُورَةُ الفَجۡرِ","Əl-Fəcr","Аль-Фаджр","Al-Fajr",{"id":553,"nameAr":554,"nameAz":555,"nameRu":556,"nameEn":557,"nameTransliteration":557,"type":10,"ayahCount":135},90,"سُورَةُ البَلَدِ","Əl-Bələd","Аль-Балад","Al-Balad",{"id":559,"nameAr":560,"nameAz":561,"nameRu":562,"nameEn":563,"nameTransliteration":563,"type":10,"ayahCount":101},91,"سُورَةُ الشَّمۡسِ","Əş-Şəms","Аш-Шамс","Ash-Shams",{"id":565,"nameAr":566,"nameAz":567,"nameRu":568,"nameEn":569,"nameTransliteration":569,"type":10,"ayahCount":141},92,"سُورَةُ اللَّيۡلِ","Əl-Leyl","Аль-Лайл","Al-Layl",{"id":188,"nameAr":571,"nameAz":572,"nameRu":573,"nameEn":574,"nameTransliteration":574,"type":10,"ayahCount":75},"سُورَةُ الضُّحَىٰ","Əd-Duha","Ад-Духа","Ad-Duha",{"id":576,"nameAr":577,"nameAz":578,"nameRu":579,"nameEn":580,"nameTransliteration":580,"type":10,"ayahCount":55},94,"سُورَةُ الشَّرۡحِ","Əş-Şərh","Аш-Шарх","Ash-Sharh",{"id":582,"nameAr":583,"nameAz":584,"nameRu":585,"nameEn":586,"nameTransliteration":586,"type":10,"ayahCount":55},95,"سُورَةُ التِّينِ","Ət-Tin","Ат-Тин","At-Tin",{"id":367,"nameAr":588,"nameAz":589,"nameRu":590,"nameEn":591,"nameTransliteration":591,"type":10,"ayahCount":128},"سُورَةُ العَلَقِ","Əl-Ələq","Аль-Алак","Al-Alaq",{"id":593,"nameAr":594,"nameAz":595,"nameRu":596,"nameEn":597,"nameTransliteration":597,"type":10,"ayahCount":35},97,"سُورَةُ القَدۡرِ","Əl-Qədr","Аль-Кадр","Al-Qadr",{"id":133,"nameAr":599,"nameAz":600,"nameRu":601,"nameEn":602,"nameTransliteration":602,"type":18,"ayahCount":55},"سُورَةُ البَيِّنَةِ","Əl-Beyyinə","Аль-Баййина","Al-Bayyinah",{"id":106,"nameAr":604,"nameAz":605,"nameRu":606,"nameEn":607,"nameTransliteration":607,"type":18,"ayahCount":55},"سُورَةُ الزَّلۡزَلَةِ","Əz-Zəlzələ","Аз-Залзала","Az-Zalzalah",{"id":609,"nameAr":610,"nameAz":611,"nameRu":612,"nameEn":613,"nameTransliteration":613,"type":10,"ayahCount":75},100,"سُورَةُ العَادِيَاتِ","Əl-Adiyat","Аль-Адийат","Al-Adiyat",{"id":615,"nameAr":616,"nameAz":617,"nameRu":618,"nameEn":619,"nameTransliteration":619,"type":10,"ayahCount":75},101,"سُورَةُ القَارِعَةِ","Əl-Qariə","Аль-Кариа","Al-Qariah",{"id":621,"nameAr":622,"nameAz":623,"nameRu":624,"nameEn":625,"nameTransliteration":625,"type":10,"ayahCount":55},102,"سُورَةُ التَّكَاثُرِ","Ət-Təkasur","Ат-Такасур","At-Takathur",{"id":627,"nameAr":628,"nameAz":629,"nameRu":630,"nameEn":631,"nameTransliteration":631,"type":10,"ayahCount":21},103,"سُورَةُ العَصۡرِ","Əl-Əsr","Аль-Аср","Al-Asr",{"id":633,"nameAr":634,"nameAz":635,"nameRu":636,"nameEn":637,"nameTransliteration":637,"type":10,"ayahCount":62},104,"سُورَةُ الهُمَزَةِ","Əl-Huməzə","Аль-Хумаза","Al-Humazah",{"id":639,"nameAr":640,"nameAz":641,"nameRu":642,"nameEn":643,"nameTransliteration":643,"type":10,"ayahCount":35},105,"سُورَةُ الفِيلِ","Əl-Fil","Аль-Филь","Al-Fil",{"id":645,"nameAr":646,"nameAz":647,"nameRu":648,"nameEn":649,"nameTransliteration":649,"type":10,"ayahCount":28},106,"سُورَةُ قُرَيۡشٍ","Qureyş","Курайш","Quraysh",{"id":651,"nameAr":652,"nameAz":653,"nameRu":654,"nameEn":655,"nameTransliteration":655,"type":10,"ayahCount":11},107,"سُورَةُ المَاعُونِ","Əl-Maun","Аль-Маун","Al-Maun",{"id":657,"nameAr":658,"nameAz":659,"nameRu":660,"nameEn":661,"nameTransliteration":661,"type":10,"ayahCount":21},108,"سُورَةُ الكَوۡثَرِ","Əl-Kövsər","Аль-Каусар","Al-Kawthar",{"id":73,"nameAr":663,"nameAz":664,"nameRu":665,"nameEn":666,"nameTransliteration":666,"type":10,"ayahCount":42},"سُورَةُ الكَافِرُونَ","Əl-Kafirun","Аль-Кафирун","Al-Kafirun",{"id":126,"nameAr":668,"nameAz":669,"nameRu":670,"nameEn":671,"nameTransliteration":671,"type":18,"ayahCount":21},"سُورَةُ النَّصۡرِ","Ən-Nəsr","Ан-Наср","An-Nasr",{"id":85,"nameAr":673,"nameAz":674,"nameRu":675,"nameEn":676,"nameTransliteration":676,"type":10,"ayahCount":35},"سُورَةُ المَسَدِ","Əl-Məsəd","Аль-Масад","Al-Masad",{"id":146,"nameAr":678,"nameAz":679,"nameRu":680,"nameEn":681,"nameTransliteration":681,"type":10,"ayahCount":28},"سُورَةُ الإِخۡلَاصِ","Əl-İxlas","Аль-Ихлас","Al-Ikhlas",{"id":683,"nameAr":684,"nameAz":685,"nameRu":686,"nameEn":687,"nameTransliteration":687,"type":10,"ayahCount":35},113,"سُورَةُ الفَلَقِ","Əl-Fələq","Аль-Фаляк","Al-Falaq",{"id":689,"nameAr":690,"nameAz":691,"nameRu":692,"nameEn":693,"nameTransliteration":693,"type":10,"ayahCount":42},114,"سُورَةُ النَّاسِ","Ən-Nas","Ан-Нас","An-Nas",{"sura":695,"meta":829},{"id":442,"nameAr":443,"nameAz":444,"nameRu":445,"nameEn":446,"nameTransliteration":446,"type":10,"ayahCount":293,"ayahs":696},[697,700,703,706,709,712,715,718,721,724,727,730,733,736,739,742,745,748,751,754,757,760,763,766,769,772,775,778,781,784,787,790,793,796,799,802,805,808,811,814,817,820,823,826],{"number":5,"arabic":698,"translation":699},"بِسْمِ ٱللَّهِ ٱلرَّحْمَٰنِ ٱلرَّحِيمِ سَأَلَ سَآئِلٌۢ بِعَذَابٍۢ وَاقِعٍۢ","İstəyən kimsə baş verəcək əzabı istədi –",{"number":13,"arabic":701,"translation":702},"لِّلْكَٰفِرِينَ لَيْسَ لَهُۥ دَافِعٌۭ","bunu kafirlər üçün dilədi. O əzabın qarşısını alan tapılmayacaq.",{"number":21,"arabic":704,"translation":705},"مِّنَ ٱللَّهِ ذِى ٱلْمَعَارِجِ","O, dərəcələr sahibi olan Allahdandır.",{"number":28,"arabic":707,"translation":708},"تَعْرُجُ ٱلْمَلَٰٓئِكَةُ وَٱلرُّوحُ إِلَيْهِ فِى يَوْمٍۢ كَانَ مِقْدَارُهُۥ خَمْسِينَ أَلْفَ سَنَةٍۢ","Mələklər və Ruh (Cəbrail) Ona doğru sayı əlli min ilə bərabər bir gün ərzində qalxırlar.",{"number":35,"arabic":710,"translation":711},"فَٱصْبِرْ صَبْرًۭا جَمِيلًا","Sən təmkinlə səbir et!",{"number":42,"arabic":713,"translation":714},"إِنَّهُمْ يَرَوْنَهُۥ بَعِيدًۭا","Doğrusu, kafirlər o əzabın uzaq olduğunu güman edirlər.",{"number":11,"arabic":716,"translation":717},"وَنَرَىٰهُ قَرِيبًۭا","Biz isə onun yaxın olduğunu görürük.",{"number":55,"arabic":719,"translation":720},"يَوْمَ تَكُونُ ٱلسَّمَآءُ كَٱلْمُهْلِ","O gün göy əridilmiş metal kimi olacaqdır.",{"number":62,"arabic":722,"translation":723},"وَتَكُونُ ٱلْجِبَالُ كَٱلْعِهْنِ","Dağlar da didilmiş yuna bənzəyəcəklər.",{"number":69,"arabic":725,"translation":726},"وَلَا يَسْـَٔلُ حَمِيمٌ حَمِيمًۭا","Dost dostunun halını xəbər almayacaq.",{"number":75,"arabic":728,"translation":729},"يُبَصَّرُونَهُمْ ۚ يَوَدُّ ٱلْمُجْرِمُ لَوْ يَفْتَدِى مِنْ عَذَابِ يَوْمِئِذٍۭ بِبَنِيهِ","Halbuki onlar bir-birini görəcəklər. Günahkar o günün əzabından qurtarmaq üçün fidyə vermək istəyər – öz oğullarını,",{"number":81,"arabic":731,"translation":732},"وَصَٰحِبَتِهِۦ وَأَخِيهِ","həyat yoldaşını və qardaşını,",{"number":87,"arabic":734,"translation":735},"وَفَصِيلَتِهِ ٱلَّتِى تُـْٔوِيهِ","ona sığınacaq vermiş nəslini",{"number":94,"arabic":737,"translation":738},"وَمَن فِى ٱلْأَرْضِ جَمِيعًۭا ثُمَّ يُنجِيهِ","və yer üzündə olanların hamısını – təki bu onu xilas etsin.",{"number":101,"arabic":740,"translation":741},"كَلَّآ ۖ إِنَّهَا لَظَىٰ","Xeyr! Bu, alovu şölələnən Oddur –",{"number":108,"arabic":743,"translation":744},"نَزَّاعَةًۭ لِّلشَّوَىٰ","başın dərisini sıyırıb çıxaran bir od.",{"number":115,"arabic":746,"translation":747},"تَدْعُوا۟ مَنْ أَدْبَرَ وَتَوَلَّىٰ","O od çağırır haqqa arxa çevirəni, ondan üz döndərəni",{"number":121,"arabic":749,"translation":750},"وَجَمَعَ فَأَوْعَىٰٓ","və mal-dövlət yığıb saxlayanı.",{"number":128,"arabic":752,"translation":753},"۞ إِنَّ ٱلْإِنسَٰنَ خُلِقَ هَلُوعًا","Həqiqətən, insan kəmhövsələ yaradılmışdır.",{"number":135,"arabic":755,"translation":756},"إِذَا مَسَّهُ ٱلشَّرُّ جَزُوعًۭا","Ona bir pislik toxunduqda özündən çıxır,",{"number":141,"arabic":758,"translation":759},"وَإِذَا مَسَّهُ ٱلْخَيْرُ مَنُوعًا","bir xeyir nəsib olduqda isə xəsislik edir.",{"number":148,"arabic":761,"translation":762},"إِلَّا ٱلْمُصَلِّينَ","Namaz qılanlar istisnadır.",{"number":155,"arabic":764,"translation":765},"ٱلَّذِينَ هُمْ عَلَىٰ صَلَاتِهِمْ دَآئِمُونَ","O kəslər ki, namazlarını həmişə qılırlar.",{"number":162,"arabic":767,"translation":768},"وَٱلَّذِينَ فِىٓ أَمْوَٰلِهِمْ حَقٌّۭ مَّعْلُومٌۭ","O kəslər ki, onların mallarında məlum bir haqq vardır-",{"number":169,"arabic":770,"translation":771},"لِّلسَّآئِلِ وَٱلْمَحْرُومِ","dilənən və həya edib dilənməyən miskinlər üçün.",{"number":176,"arabic":773,"translation":774},"وَٱلَّذِينَ يُصَدِّقُونَ بِيَوْمِ ٱلدِّينِ","O kəslər ki, Haqq-hesab gününü təsdiq edirlər.",{"number":183,"arabic":776,"translation":777},"وَٱلَّذِينَ هُم مِّنْ عَذَابِ رَبِّهِم مُّشْفِقُونَ","O kəslər ki, Rəbbinin əzabından qorxurlar.",{"number":190,"arabic":779,"translation":780},"إِنَّ عَذَابَ رَبِّهِمْ غَيْرُ مَأْمُونٍۢ","Axı Rəbbinin əzabı onlar üçün də təhlükəsiz deyil.",{"number":197,"arabic":782,"translation":783},"وَٱلَّذِينَ هُمْ لِفُرُوجِهِمْ حَٰفِظُونَ","O kəslər ki, tənasül üzvlərini zinadan qoruyurlar –",{"number":204,"arabic":785,"translation":786},"إِلَّا عَلَىٰٓ أَزْوَٰجِهِمْ أَوْ مَا مَلَكَتْ أَيْمَٰنُهُمْ فَإِنَّهُمْ غَيْرُ مَلُومِينَ","zövcələrindən və sahib olduqları cariyələrdən başqa. Buna görə onlar əsla qınanmazlar.",{"number":211,"arabic":788,"translation":789},"فَمَنِ ٱبْتَغَىٰ وَرَآءَ ذَٰلِكَ فَأُو۟لَٰٓئِكَ هُمُ ٱلْعَادُونَ","Bundan artığını istəyənlər isə həddi aşanlardır.",{"number":218,"arabic":791,"translation":792},"وَٱلَّذِينَ هُمْ لِأَمَٰنَٰتِهِمْ وَعَهْدِهِمْ رَٰعُونَ","O kəslər ki, əmanəti danmır və əhdlərini pozmurlar.",{"number":224,"arabic":794,"translation":795},"وَٱلَّذِينَ هُم بِشَهَٰدَٰتِهِمْ قَآئِمُونَ","O kəslər ki, şahidliklərində mətindirlər.",{"number":216,"arabic":797,"translation":798},"وَٱلَّذِينَ هُمْ عَلَىٰ صَلَاتِهِمْ يُحَافِظُونَ","Bir də o kəslər ki, namazlarını dəqiqliklə qılırlar.",{"number":237,"arabic":800,"translation":801},"أُو۟لَٰٓئِكَ فِى جَنَّٰتٍۢ مُّكْرَمُونَ","Cənnət bağlarında hörmət göstəriləcək insanlar da elə onlar olacaqdır.",{"number":243,"arabic":803,"translation":804},"فَمَالِ ٱلَّذِينَ كَفَرُوا۟ قِبَلَكَ مُهْطِعِينَ","Sənə doğru tələsən kafirlərə nə olub belə –",{"number":249,"arabic":806,"translation":807},"عَنِ ٱلْيَمِينِ وَعَنِ ٱلشِّمَالِ عِزِينَ","sağdan-soldan dəstələrlə ətrafına yığışırlar?",{"number":256,"arabic":809,"translation":810},"أَيَطْمَعُ كُلُّ ٱمْرِئٍۢ مِّنْهُمْ أَن يُدْخَلَ جَنَّةَ نَعِيمٍۢ","Deyəsən onların hamısı Nəim cənnətinə bir təhər girə biləcəklərini düşünürlər?",{"number":261,"arabic":812,"translation":813},"كَلَّآ ۖ إِنَّا خَلَقْنَٰهُم مِّمَّا يَعْلَمُونَ","Xeyr! Bu mümkün deyil! Biz onları bildikləri şeydən xəlq etmişik.",{"number":267,"arabic":815,"translation":816},"فَلَآ أُقْسِمُ بِرَبِّ ٱلْمَشَٰرِقِ وَٱلْمَغَٰرِبِ إِنَّا لَقَٰدِرُونَ","And içirəm məşriqlərin və məğriblərin Rəbbinə! Biz doğrudan da, elə bir qüdrətə malikik ki, –",{"number":274,"arabic":818,"translation":819},"عَلَىٰٓ أَن نُّبَدِّلَ خَيْرًۭا مِّنْهُمْ وَمَا نَحْنُ بِمَسْبُوقِينَ","onları daha yaxşıları ilə əvəz edə bilərik. Bunda qarşımıza çıxa bilən tapılmaz.",{"number":280,"arabic":821,"translation":822},"فَذَرْهُمْ يَخُوضُوا۟ وَيَلْعَبُوا۟ حَتَّىٰ يُلَٰقُوا۟ يَوْمَهُمُ ٱلَّذِى يُوعَدُونَ","Vədə verilmiş günə çatanadək onlarla daha işin olmasın, qoy boş-boş danışsınlar və əylənsinlər.",{"number":92,"arabic":824,"translation":825},"يَوْمَ يَخْرُجُونَ مِنَ ٱلْأَجْدَاثِ سِرَاعًۭا كَأَنَّهُمْ إِلَىٰ نُصُبٍۢ يُوفِضُونَ","O gün, məbudlarına ibadətə can atırmışlar kimi onlar qəbirlərdən çıxacaqlar.",{"number":293,"arabic":827,"translation":828},"خَٰشِعَةً أَبْصَٰرُهُمْ تَرْهَقُهُمْ ذِلَّةٌۭ ۚ ذَٰلِكَ ٱلْيَوْمُ ٱلَّذِى كَانُوا۟ يُوعَدُونَ","O gün onların baxışları yerə dikiləcək, özlərini də zillət bürüyəcəkdir. Budur onların xəbərdar edildikləri Gün!",[830,831,832,833,834,835,836,837,838,839,840,841,842,843,844,845,846,847,848,849,850,851,852,853,854,855,856,857,858,859,860,861,862,863,864,865,866,867,868,869,870,871,872,873,874,875,876,877,878,879,880,881,882,883,884,885,886,887,888,889,890,891,892,893,894,895,896,897,898,899,900,901,902,903,904,905,906,907,908,909,910,911,912,913,914,915,916,917,918,919,920,921,922,923,924,925,926,927,928,929,930,931,932,933,934,935,936,937,938,939,940,941,942,943],{"id":5,"nameAr":6,"nameAz":7,"nameRu":8,"nameEn":9,"nameTransliteration":9,"type":10,"ayahCount":11},{"id":13,"nameAr":14,"nameAz":15,"nameRu":16,"nameEn":17,"nameTransliteration":17,"type":18,"ayahCount":19},{"id":21,"nameAr":22,"nameAz":23,"nameRu":24,"nameEn":25,"nameTransliteration":25,"type":18,"ayahCount":26},{"id":28,"nameAr":29,"nameAz":30,"nameRu":31,"nameEn":32,"nameTransliteration":32,"type":18,"ayahCount":33},{"id":35,"nameAr":36,"nameAz":37,"nameRu":38,"nameEn":39,"nameTransliteration":39,"type":18,"ayahCount":40},{"id":42,"nameAr":43,"nameAz":44,"nameRu":45,"nameEn":46,"nameTransliteration":46,"type":10,"ayahCount":47},{"id":11,"nameAr":49,"nameAz":50,"nameRu":51,"nameEn":52,"nameTransliteration":52,"type":10,"ayahCount":53},{"id":55,"nameAr":56,"nameAz":57,"nameRu":58,"nameEn":59,"nameTransliteration":59,"type":18,"ayahCount":60},{"id":62,"nameAr":63,"nameAz":64,"nameRu":65,"nameEn":66,"nameTransliteration":66,"type":18,"ayahCount":67},{"id":69,"nameAr":70,"nameAz":71,"nameRu":72,"nameEn":71,"nameTransliteration":71,"type":10,"ayahCount":73},{"id":75,"nameAr":76,"nameAz":77,"nameRu":78,"nameEn":77,"nameTransliteration":77,"type":10,"ayahCount":79},{"id":81,"nameAr":82,"nameAz":83,"nameRu":84,"nameEn":83,"nameTransliteration":83,"type":10,"ayahCount":85},{"id":87,"nameAr":88,"nameAz":89,"nameRu":90,"nameEn":91,"nameTransliteration":91,"type":18,"ayahCount":92},{"id":94,"nameAr":95,"nameAz":96,"nameRu":97,"nameEn":98,"nameTransliteration":98,"type":10,"ayahCount":99},{"id":101,"nameAr":102,"nameAz":103,"nameRu":104,"nameEn":105,"nameTransliteration":105,"type":10,"ayahCount":106},{"id":108,"nameAr":109,"nameAz":110,"nameRu":111,"nameEn":112,"nameTransliteration":112,"type":10,"ayahCount":113},{"id":115,"nameAr":116,"nameAz":117,"nameRu":118,"nameEn":119,"nameTransliteration":119,"type":10,"ayahCount":85},{"id":121,"nameAr":122,"nameAz":123,"nameRu":124,"nameEn":125,"nameTransliteration":125,"type":10,"ayahCount":126},{"id":128,"nameAr":129,"nameAz":130,"nameRu":131,"nameEn":132,"nameTransliteration":132,"type":10,"ayahCount":133},{"id":135,"nameAr":136,"nameAz":137,"nameRu":138,"nameEn":137,"nameTransliteration":137,"type":10,"ayahCount":139},{"id":141,"nameAr":142,"nameAz":143,"nameRu":144,"nameEn":145,"nameTransliteration":145,"type":10,"ayahCount":146},{"id":148,"nameAr":149,"nameAz":150,"nameRu":151,"nameEn":152,"nameTransliteration":152,"type":18,"ayahCount":153},{"id":155,"nameAr":156,"nameAz":157,"nameRu":158,"nameEn":159,"nameTransliteration":159,"type":10,"ayahCount":160},{"id":162,"nameAr":163,"nameAz":164,"nameRu":165,"nameEn":166,"nameTransliteration":166,"type":18,"ayahCount":167},{"id":169,"nameAr":170,"nameAz":171,"nameRu":172,"nameEn":173,"nameTransliteration":173,"type":10,"ayahCount":174},{"id":176,"nameAr":177,"nameAz":178,"nameRu":179,"nameEn":180,"nameTransliteration":180,"type":10,"ayahCount":181},{"id":183,"nameAr":184,"nameAz":185,"nameRu":186,"nameEn":187,"nameTransliteration":187,"type":10,"ayahCount":188},{"id":190,"nameAr":191,"nameAz":192,"nameRu":193,"nameEn":194,"nameTransliteration":194,"type":10,"ayahCount":195},{"id":197,"nameAr":198,"nameAz":199,"nameRu":200,"nameEn":201,"nameTransliteration":201,"type":10,"ayahCount":202},{"id":204,"nameAr":205,"nameAz":206,"nameRu":207,"nameEn":208,"nameTransliteration":208,"type":10,"ayahCount":209},{"id":211,"nameAr":212,"nameAz":213,"nameRu":214,"nameEn":215,"nameTransliteration":215,"type":10,"ayahCount":216},{"id":218,"nameAr":219,"nameAz":220,"nameRu":221,"nameEn":222,"nameTransliteration":222,"type":10,"ayahCount":204},{"id":224,"nameAr":225,"nameAz":226,"nameRu":227,"nameEn":228,"nameTransliteration":228,"type":18,"ayahCount":229},{"id":216,"nameAr":231,"nameAz":232,"nameRu":233,"nameEn":234,"nameTransliteration":234,"type":10,"ayahCount":235},{"id":237,"nameAr":238,"nameAz":239,"nameRu":240,"nameEn":239,"nameTransliteration":239,"type":10,"ayahCount":241},{"id":243,"nameAr":244,"nameAz":245,"nameRu":246,"nameEn":245,"nameTransliteration":245,"type":10,"ayahCount":247},{"id":249,"nameAr":250,"nameAz":251,"nameRu":252,"nameEn":253,"nameTransliteration":253,"type":10,"ayahCount":254},{"id":256,"nameAr":257,"nameAz":258,"nameRu":259,"nameEn":258,"nameTransliteration":258,"type":10,"ayahCount":195},{"id":261,"nameAr":262,"nameAz":263,"nameRu":264,"nameEn":265,"nameTransliteration":265,"type":10,"ayahCount":60},{"id":267,"nameAr":268,"nameAz":269,"nameRu":270,"nameEn":271,"nameTransliteration":271,"type":10,"ayahCount":272},{"id":274,"nameAr":275,"nameAz":276,"nameRu":277,"nameEn":278,"nameTransliteration":278,"type":10,"ayahCount":235},{"id":280,"nameAr":281,"nameAz":282,"nameRu":283,"nameEn":284,"nameTransliteration":284,"type":10,"ayahCount":285},{"id":92,"nameAr":287,"nameAz":288,"nameRu":289,"nameEn":290,"nameTransliteration":290,"type":10,"ayahCount":291},{"id":293,"nameAr":294,"nameAz":295,"nameRu":296,"nameEn":297,"nameTransliteration":297,"type":10,"ayahCount":298},{"id":241,"nameAr":300,"nameAz":301,"nameRu":302,"nameEn":303,"nameTransliteration":303,"type":10,"ayahCount":249},{"id":305,"nameAr":306,"nameAz":307,"nameRu":308,"nameEn":309,"nameTransliteration":309,"type":10,"ayahCount":237},{"id":311,"nameAr":312,"nameAz":313,"nameRu":314,"nameEn":315,"nameTransliteration":315,"type":18,"ayahCount":256},{"id":317,"nameAr":318,"nameAz":319,"nameRu":320,"nameEn":321,"nameTransliteration":321,"type":18,"ayahCount":197},{"id":323,"nameAr":324,"nameAz":325,"nameRu":326,"nameEn":327,"nameTransliteration":327,"type":18,"ayahCount":121},{"id":329,"nameAr":330,"nameAz":331,"nameRu":332,"nameEn":331,"nameTransliteration":331,"type":10,"ayahCount":241},{"id":334,"nameAr":335,"nameAz":336,"nameRu":337,"nameEn":338,"nameTransliteration":338,"type":10,"ayahCount":209},{"id":99,"nameAr":340,"nameAz":341,"nameRu":342,"nameEn":343,"nameTransliteration":343,"type":10,"ayahCount":323},{"id":285,"nameAr":345,"nameAz":346,"nameRu":347,"nameEn":348,"nameTransliteration":348,"type":10,"ayahCount":349},{"id":235,"nameAr":351,"nameAz":352,"nameRu":353,"nameEn":354,"nameTransliteration":354,"type":10,"ayahCount":355},{"id":355,"nameAr":357,"nameAz":358,"nameRu":359,"nameEn":360,"nameTransliteration":360,"type":18,"ayahCount":153},{"id":362,"nameAr":363,"nameAz":364,"nameRu":365,"nameEn":366,"nameTransliteration":366,"type":10,"ayahCount":367},{"id":369,"nameAr":370,"nameAz":371,"nameRu":372,"nameEn":373,"nameTransliteration":373,"type":18,"ayahCount":197},{"id":375,"nameAr":376,"nameAz":377,"nameRu":378,"nameEn":379,"nameTransliteration":379,"type":18,"ayahCount":148},{"id":298,"nameAr":381,"nameAz":382,"nameRu":383,"nameEn":384,"nameTransliteration":384,"type":18,"ayahCount":162},{"id":209,"nameAr":386,"nameAz":387,"nameRu":388,"nameEn":389,"nameTransliteration":389,"type":18,"ayahCount":87},{"id":391,"nameAr":392,"nameAz":393,"nameRu":394,"nameEn":395,"nameTransliteration":395,"type":18,"ayahCount":94},{"id":349,"nameAr":397,"nameAz":398,"nameRu":399,"nameEn":400,"nameTransliteration":400,"type":18,"ayahCount":75},{"id":402,"nameAr":403,"nameAz":404,"nameRu":405,"nameEn":406,"nameTransliteration":406,"type":18,"ayahCount":75},{"id":167,"nameAr":408,"nameAz":409,"nameRu":410,"nameEn":411,"nameTransliteration":411,"type":18,"ayahCount":121},{"id":413,"nameAr":414,"nameAz":415,"nameRu":416,"nameEn":417,"nameTransliteration":417,"type":18,"ayahCount":81},{"id":419,"nameAr":420,"nameAz":421,"nameRu":422,"nameEn":423,"nameTransliteration":423,"type":18,"ayahCount":81},{"id":425,"nameAr":426,"nameAz":427,"nameRu":428,"nameEn":429,"nameTransliteration":429,"type":10,"ayahCount":204},{"id":431,"nameAr":432,"nameAz":433,"nameRu":434,"nameEn":435,"nameTransliteration":435,"type":10,"ayahCount":99},{"id":202,"nameAr":437,"nameAz":438,"nameRu":439,"nameEn":440,"nameTransliteration":440,"type":10,"ayahCount":99},{"id":442,"nameAr":443,"nameAz":444,"nameRu":445,"nameEn":446,"nameTransliteration":446,"type":10,"ayahCount":293},{"id":448,"nameAr":449,"nameAz":450,"nameRu":451,"nameEn":450,"nameTransliteration":450,"type":10,"ayahCount":190},{"id":453,"nameAr":454,"nameAz":455,"nameRu":456,"nameEn":457,"nameTransliteration":457,"type":10,"ayahCount":190},{"id":229,"nameAr":459,"nameAz":460,"nameRu":461,"nameEn":462,"nameTransliteration":462,"type":10,"ayahCount":135},{"id":464,"nameAr":465,"nameAz":466,"nameRu":467,"nameEn":468,"nameTransliteration":468,"type":10,"ayahCount":362},{"id":60,"nameAr":470,"nameAz":471,"nameRu":472,"nameEn":473,"nameTransliteration":473,"type":10,"ayahCount":267},{"id":475,"nameAr":476,"nameAz":477,"nameRu":478,"nameEn":479,"nameTransliteration":479,"type":18,"ayahCount":211},{"id":174,"nameAr":481,"nameAz":482,"nameRu":483,"nameEn":484,"nameTransliteration":484,"type":10,"ayahCount":329},{"id":153,"nameAr":486,"nameAz":487,"nameRu":488,"nameEn":489,"nameTransliteration":489,"type":10,"ayahCount":267},{"id":491,"nameAr":492,"nameAz":493,"nameRu":494,"nameEn":495,"nameTransliteration":495,"type":10,"ayahCount":305},{"id":497,"nameAr":498,"nameAz":499,"nameRu":500,"nameEn":501,"nameTransliteration":501,"type":10,"ayahCount":280},{"id":503,"nameAr":504,"nameAz":505,"nameRu":506,"nameEn":507,"nameTransliteration":507,"type":10,"ayahCount":197},{"id":509,"nameAr":510,"nameAz":511,"nameRu":512,"nameEn":513,"nameTransliteration":513,"type":10,"ayahCount":128},{"id":247,"nameAr":515,"nameAz":516,"nameRu":517,"nameEn":518,"nameTransliteration":518,"type":10,"ayahCount":243},{"id":520,"nameAr":521,"nameAz":522,"nameRu":523,"nameEn":524,"nameTransliteration":524,"type":10,"ayahCount":169},{"id":272,"nameAr":526,"nameAz":527,"nameRu":528,"nameEn":529,"nameTransliteration":529,"type":10,"ayahCount":148},{"id":531,"nameAr":532,"nameAz":533,"nameRu":534,"nameEn":535,"nameTransliteration":535,"type":10,"ayahCount":115},{"id":537,"nameAr":538,"nameAz":539,"nameRu":540,"nameEn":541,"nameTransliteration":541,"type":10,"ayahCount":128},{"id":195,"nameAr":543,"nameAz":544,"nameRu":545,"nameEn":546,"nameTransliteration":546,"type":10,"ayahCount":176},{"id":291,"nameAr":548,"nameAz":549,"nameRu":550,"nameEn":551,"nameTransliteration":551,"type":10,"ayahCount":204},{"id":553,"nameAr":554,"nameAz":555,"nameRu":556,"nameEn":557,"nameTransliteration":557,"type":10,"ayahCount":135},{"id":559,"nameAr":560,"nameAz":561,"nameRu":562,"nameEn":563,"nameTransliteration":563,"type":10,"ayahCount":101},{"id":565,"nameAr":566,"nameAz":567,"nameRu":568,"nameEn":569,"nameTransliteration":569,"type":10,"ayahCount":141},{"id":188,"nameAr":571,"nameAz":572,"nameRu":573,"nameEn":574,"nameTransliteration":574,"type":10,"ayahCount":75},{"id":576,"nameAr":577,"nameAz":578,"nameRu":579,"nameEn":580,"nameTransliteration":580,"type":10,"ayahCount":55},{"id":582,"nameAr":583,"nameAz":584,"nameRu":585,"nameEn":586,"nameTransliteration":586,"type":10,"ayahCount":55},{"id":367,"nameAr":588,"nameAz":589,"nameRu":590,"nameEn":591,"nameTransliteration":591,"type":10,"ayahCount":128},{"id":593,"nameAr":594,"nameAz":595,"nameRu":596,"nameEn":597,"nameTransliteration":597,"type":10,"ayahCount":35},{"id":133,"nameAr":599,"nameAz":600,"nameRu":601,"nameEn":602,"nameTransliteration":602,"type":18,"ayahCount":55},{"id":106,"nameAr":604,"nameAz":605,"nameRu":606,"nameEn":607,"nameTransliteration":607,"type":18,"ayahCount":55},{"id":609,"nameAr":610,"nameAz":611,"nameRu":612,"nameEn":613,"nameTransliteration":613,"type":10,"ayahCount":75},{"id":615,"nameAr":616,"nameAz":617,"nameRu":618,"nameEn":619,"nameTransliteration":619,"type":10,"ayahCount":75},{"id":621,"nameAr":622,"nameAz":623,"nameRu":624,"nameEn":625,"nameTransliteration":625,"type":10,"ayahCount":55},{"id":627,"nameAr":628,"nameAz":629,"nameRu":630,"nameEn":631,"nameTransliteration":631,"type":10,"ayahCount":21},{"id":633,"nameAr":634,"nameAz":635,"nameRu":636,"nameEn":637,"nameTransliteration":637,"type":10,"ayahCount":62},{"id":639,"nameAr":640,"nameAz":641,"nameRu":642,"nameEn":643,"nameTransliteration":643,"type":10,"ayahCount":35},{"id":645,"nameAr":646,"nameAz":647,"nameRu":648,"nameEn":649,"nameTransliteration":649,"type":10,"ayahCount":28},{"id":651,"nameAr":652,"nameAz":653,"nameRu":654,"nameEn":655,"nameTransliteration":655,"type":10,"ayahCount":11},{"id":657,"nameAr":658,"nameAz":659,"nameRu":660,"nameEn":661,"nameTransliteration":661,"type":10,"ayahCount":21},{"id":73,"nameAr":663,"nameAz":664,"nameRu":665,"nameEn":666,"nameTransliteration":666,"type":10,"ayahCount":42},{"id":126,"nameAr":668,"nameAz":669,"nameRu":670,"nameEn":671,"nameTransliteration":671,"type":18,"ayahCount":21},{"id":85,"nameAr":673,"nameAz":674,"nameRu":675,"nameEn":676,"nameTransliteration":676,"type":10,"ayahCount":35},{"id":146,"nameAr":678,"nameAz":679,"nameRu":680,"nameEn":681,"nameTransliteration":681,"type":10,"ayahCount":28},{"id":683,"nameAr":684,"nameAz":685,"nameRu":686,"nameEn":687,"nameTransliteration":687,"type":10,"ayahCount":35},{"id":689,"nameAr":690,"nameAz":691,"nameRu":692,"nameEn":693,"nameTransliteration":693,"type":10,"ayahCount":42},{"edition":945,"sura":442,"blocks":946},"saadi-az",[947,949,951,953,955,957,959,961,963,965,967,969,971,973,975,977,979,981,983],{"from":5,"to":21,"text":948},"Fövqəluca bu ayələrdə Allahdan vəd etdiyi cəzanı tezliklə nazil etməsini istəməyə özlərini məcbur edən inadkar kafirlərin cahilliyini ifşa edir. Onlar haqqı məsxərəyə qoyurlar, onu inadkarcasına inkar edir və Allahın Elçisinin (ona Allahın salavatı və salamı olsun!) onlara bəyan etdiyini mümkün olmayan şey sayırlar. Onlar inadkarlıqlarına və kafirliklərinə görə cəzaya layiq görüləcəklər ki, onun nə qarşısını almağa, nə də ondan qaçınmağa kimsənin gücü yetməz. Quranı yalan sayanlardan biri də ən-Nadir b. əl-Xaris əl-Kuraşi idi. O Allaha bu sözlərlə müraciət etmişdi: “Ey Allah! Əgər bu haqdırsa, onda göylərdən başımıza daş yağdır və bizə əzabverici cəza endir”.\n\nAllah onları mütləq cəzalandıracaqdır. Onlardan bəzilərinin iztirabını O (Pak və Müqəddəs), bu dünyada sürətləndirir və əzab verir. Digərlərinə isə O (Pak və Müqəddəs), Axirət gününədək möhlət verir – orada onları amansız cəza gözləyir. Əgər onlar Allahı və Onun Əzəmətini, hakimiyyətinin hüdudsuzluğunu, Onun ad və sifətlərinin mütləq kamilliyini dərk etsəydilər, onda onlar Allahın cəzasının tez gəlməsini istəməzdilər, Rəbbə itaət edər və Onu dərin ehtiramla xatırlayardılar. Buna görə Allah Özünün əzəmətini xüsusilə vurğulamaqla onların ədəbsiz və biabırçı danışıqlarını rədd edir. O (Pak və Müqəddəs), Özünü Dərəcələr Hökmdarı, yəni, əzəmət, ehtiram, fövqəlqüdrət və bütün məxluqlar üzərində ali hakimiyyət Sahibi adlandırır.",{"from":28,"to":28,"text":950},"Bu – bütün xeyirxah və günahkar ruhlara aiddir. Öldükdən sonra möminin ruhu Allahın dərgahına qaldırılır və göylər onun qarşısında o, nəhayət, yeddinci göyə çatanadək, bir-birinin ardınca açılır. Fövqəlqüdrətli və Böyük Allah yeddinci göyün fövqündə hökm sürür. Göylərin sakinləri ruhu salamlayır, ondan ötrü dua edirlər və o, öz Xaliqinin yaxınlığına misilsiz dərəcədə sevinir və buna görə şadyanalıq edir. Bununla da ona layiq olduğu ehtiram göstərilir və bol-bol təriflər deyilir. Günahkarın ruhu da göylərə qaldırılır, lakin ona hətta birinci göyə daxil olmağa belə icazə verilmir və onu yerə qaytarırlar.\n\nFövqəluca bildirir ki, mələklər və ruh Allahın yanına qalxırlar və nəhəng bir məsafəni, Allahın onlara bu yolu asanlaşdırması, onları yüksək sürətə malik zərif və yüngül məxluqlar etməsi sayəsində bir gün ərzində qət edirlər. Adi qaydada hərəkət etsəydilər, onlar qalxdıqları yerin başlanğıcından onun sonunadək, yəni, ali aləmin qurtardığı yerədək olan məsafəni əlli min ilə qət edərdilər. Belədir Allahın Böyük Səltənəti! Bu – ali və yer aləmlərindən ibarət olan əhatəolunmaz Kainatdır[1]. Onları yaradıb, idarə edən[2] Vahid Hökmdar – Fövqəluca Allahdır!\n\nOna, onların qəlbində baş verənlərin və onların əllərinin törətdiklərinin hamısı, onları yer aləmində və Axirət həyatında nələrin gözlədiyi məlumdur. O (Pak və Müqəddəs), qullarına mərhəmətli və xeyirxahlıq edəndir. Onun mərhəməti bütün varlıqları əhatə edir və hər şey Onun qanunlarına: Kainat qanunlarına, şəriət qanunlarına və ədalətli əvəz qanunlarına tabedir.\n\nVay o kəslərin halına ki, Onun əzəmətini dərk etməmişlər və Onu layiqincə dəyərləndirməmişlər, Allahın fövqəlqüdrətini sınamağa və ya Onun gücsüzlüyünə əmin olmağa cəhd göstərərək, Ondan cəzasını tezləşdirməyi istəmişlər!\n\nHəmd olsun Allaha, həlim və Rəhimli Rəbbə ki, Öz Qisas (Əvəz) gününü müəyyən müddətədək ləngitsə də, qullarını unutmamışdır. Onlar Onu incik salmağa çalışırlar, O (Pak və Müqəddəs), isə, onların zalımlığına səbirli yanaşır və onlara hətta xoşbəxtlik və ruzi bəxş edir.\n\nBu mübarək ayənin təfsirlərinin biri belədir. Buradan aydın olur ki, ayədə mələklərin və ruhların bu dünyada göyə qalxmasından bəhs edilir. Bunu əvvəlki ayələrin mətnləri də təsdiq edir.\n\nBir başqa şərhə görə, bu, Fövqəluca Allah Öz fövqəlqüdrətini və əzəmətini qullarına tam mənada nümayiş etdirəcəyi Qiyamət günü baş verəcəkdir. Onlar görəcəklər ki, mələklər və ruhlar Allahın yanına necə qalxır və Allahın iradəsini icra edərək və Onun göstərişlərini həyata keçirərək, necə Onun dərgahından aşağı enirlər.\n\nƏlli min ilin xatırlanmasına gəldikdə isə, bu onu göstərir ki, Qiyamət günü ağrı-acılı və uzun müddətli olacaqdır və Fövqəluca Allah yalnız möminlər üçün bu gözləməni asanlaşdıracaqdır.",{"from":35,"to":35,"text":952},"Xalqını səbirlə Allaha dəvət et və sənin səbirin bitib-tükənməsin. Öz vəzifəni heyfslənmədən, reşmançılıq çəkmədən yerinə yetir. Allahın iradəsinə müti ol, Onun qulları arasında tövhidi təbliğ et və onların sənin ardınca getməkdən boyun qaçırmalarına və Cənnətdə əbədi nemətlər qazanmaq istəməmələrinə fikir vermə. Həqiqətən, səbirlilik bu işdə çox böyük fayda verir.",{"from":42,"to":11,"text":954},"Ayədə söhbət kafirlərin tez gəlməsini istədikləri cəza alacaqları Qiyamət günündən gedir. Lakin həmin gün onlar haqqı ayırd etməyə qabil olmayacaqlar. Onlar o dərəcədə bədbəxtdirlər və beyinləri o qədər zəhərlənmişdir ki, onları gözləyən dirilmə gününün çox uzaqda olduğunu güman edirlər. Allah isə görür ki, həmin gün çox yaxındadır. Lakin O (Pak və Müqəddəs), xeyirxah və mərhəmətlidir. Buna görə cəzalandırmağa tələsmir. O (Pak və Müqəddəs), bilir ki, o gün hökmən başlayacaq və mütləq olacaq hər şeyi yaxın saymaq lazımdır. Sonra Fövqəluca Allah Qiyamət gününün dəhşətlərini təsvir edir və buyurur:",{"from":55,"to":62,"text":956},"Həmin gün böyük hadisələr baş verəcəkdir. Göy ərimiş metala bənzəyəcəkdir, yəni, əridilmiş qurğuşun kimi çatlayayıb parçalanacaq və bu səhnənin dəhşəti təsvirəgəlməz olacaqdır. Dağlar daranmış yun kimi yumşalacaq, sonra isə tamamilə havaya sovrulmuş toza çevrilib yox olacaq.\n\nƏgər bu qüdrətli məxluqlar belə sarsıntılara məruz qalacaqlarsa, onda günahlarının yükünün ağırlığı hədsiz dərəcədə onu ağırlaşdırmış zəif insan haqqında nə demək olar? Həqiqətən, o qorxuya düşər və onu əhatə edənlərin hamısından əlini üzər.",{"from":69,"to":94,"text":958},"İnsan vaxtilə sevdiyi və sevimli qohumunu görəcək, lakin ona tamamilə laqeyd olacaq və buna görə o hətta onun vəziyyəti ilə belə maraqlanmayacaq. Onların qohumluq əlaqələri kəsiləcək və keçmişdə bəslənilən məhəbbət yox olacaqdır. Hər bir insanı yalnız onun öz taleyi maraqlandıracaq. Bundan başqa, günahkar cəzadan xilas olmaq üçün bu dünyada ona kömək edən və yardım göstərən qohumlarını fidyə vermək istəyəcək. Heç kim başqasına kömək etməyəcək, o kəslər kiməsə şəfaət etmək haqqı alsalar, yalnız Allahın icazəsi ilə bunu edə biləcəklər. Hətta əgər günahkar ədalətli qisasdan xilas olmaq üçün tanıdığı bütün insanları və ya yer üzünün bütün əhalisini fidyə verməyə cəhd göstərsə də, bu ona kömək etməyəcəkdir.",{"from":101,"to":121,"text":960},"Onlar Allahı öz hiylələri ilə aldada bilməzlər və özlərinə köməkçi də tapa bilməzlər. Onların Rəbbinin verdiyi vəd yerinə yetiriləcək və onda nə qohumları, nə də dostları kafirləri xilas etməyə gəlməyəcəklər. Onların nəsibi alov saçan Cəhənnəm odu olacaqdır. Onun hərarəti insanın gövdəsinin və daxili orqanlarının bütün hissələrini qarsalayır. O od haqdan dönənləri, ona riayət etməyənləri, var-dövlət yığanları və onu özünə fayda verən, Cəhənnəmdən müdafiə edən şeylərə sərf etməyənləri özünə tərəf çağırır. Budur, indi Cəhənnəmin odu özünə tərəf çağırır və daha da şiddətlə alovlanması üçün onları udmağa hazırdır.",{"from":128,"to":141,"text":962},"İnsan hürkək və qorxaqdır, çünki onun bu özəlliyi əzəldən onun xasiyyətində vardır. O, yoxsulluğun və xəstəliyin ona toxunacağından, sevdiyi bir şeyi, sevimli bir insanı və ya oğlunu itirəcəyindən narahat olur. O, Allahın qədərinin ağırlığını səbatla daşımaq və öz taleyi ilə razılaşmaq istəmir. O, Allahın ona verdiyindən sədəqə vermir və Rəbbə Onun mərhəmətinə və nemətlərinə görə şükür və həmd etmir. Müsibətə düşdükdə, təkcə özünə görə narahat olur, bu vəziyyətdən xilas olduqda, başqalarına yardım göstərməkdən boyun qaçırır.",{"from":148,"to":204,"text":964},"Öncəki ayələrdə sadalanan xüsusiyyətlər əsil möminlərin məziyyətlərinə malik olan namaz qılanlara aid deyildir, çünki onlar sevinc içində olanda Allaha şükür edir və Onun onlara əta etdiklərindən xeyirxah işlər üçün sərf edirlər, müsibət anlarında isə çətinliklərin öhdəsindən səbirlə gəlirlər və Fövqəlucanın mükafatına bel bağlayırlar. Onlar müəyyən olunmuş vaxtlarda namazı nöqsansız qılır və onun bütün ayinlərini yerinə yetirirlər. Onlar, namaz qılmayanlara və ya müəyyən olunmuş qaydalara riayət etməyərək, onu ara-sıra qılanlara bənzəmirlər. Onlar zəkat və diləyənlərə, insanlardan yardım istəməyən və başqalarının onlara əhəmiyyət vermədiyi məzlum yoxsullara könüllü sədəqələr verirlər.\n\nOnlar Allahın və Onun elçilərinin (onlara Allahın salamı olsun!) xəbər verdiyi hər şeyə iman gətirirlər, nə əməllərə görə əvəz veriləcəyinə, nə də dirildiləcəklərinə şübhə etmirlər, Axirət həyatına hazırlaşır və ona can atırlar. Onlar bilirlər ki, əgər insan Allahın peyğəmbərlərinin və Kitablarının haqq olmasına etiqad etməzlərsə, Qiyamət gününə iman gətirməsi mümkün olmaz. Onlar Allahın cəzalandıracağından dəhşətə gəlir və buna görə insanı Cəhənnəm əzabına məhkum edən hər şeydən çəkinirlər. Həqiqətən, bu cəzadan qorxmaq və çəkinmək lazımdır.\n\nOnlar öz cinsiyyət orqanlarını qoruyurlar və Allahın qadağan etdiyi eşq əlaqələrinə girmirlər. Onlar zinakarlıqdan, homoseksual günahdan, zövcələri ilə arxa dəlikdən və aybaşı dövründə cinsi yaxınlıqdan çəkinirlər. Onlar həm də öz ayıb yerlərini yad baxışlardan qoruyur və yalnız icazəsi olanların onlara toxunmasına yol verirlər. Onlar eyibə və əxlaqsızlığa apara bilən hər şeydən uzaq olurlar. Onlar yalnız öz zövcələri və kənizləri[3] ilə cinsi yaxınlıq edirlər və əgər onlarla cinsi orqanları vasitəsi ilə cinsi əlaqəyə girirlərsə, qınanmağa layiq görülmürlər.",{"from":211,"to":211,"text":966},"Öz zövcələri və kənizləri ilə özlərini məhdudlaşdırmaq istəməyənlər, Allahın yol verdiyi sərhədi aşanlar və haramı pozanlardır. Bu ayə ona dəlalət edir ki, şəriət müvəqqəti nikahı qadağan etmişdir, çünki belə bir əlaqəyə girilən qadın nə zövcə, nə də kəniz sayılmır.",{"from":218,"to":216,"text":968},"Onlar özlərinə etibar edilən əmanəti qoruyurlar, öz öhdəliklərini və verdikləri vədi yerinə yetirməyə səylə çalışarlar. Bu insanın öz üzərinə götürdüyü bütün əhdlərə aiddir. Bunlar – onun Rəbbi ilə etdiyi əhdir ki, onun barəsində Allahdan başqa kimsə heç bir şey bilməz, başqa insanların ona etibar etdiyi sirlər və qiymətli əşyalardır və həmçinin onun verdiyi vədlərdir. Bunlara Allahın bütün bəşəriyyətlə bağladığı əhd də daxildir. Buna görə, yadda saxlamaq lazımdır ki, insandan hətta onun verdiyi vədlərin yerinə yetirilməsi və ya yetirilməməsi də soruşulacaqdır.\n\nOnlar həmçinin özlərinə məlum olan şeyləri artırmadan və əksiltmədən şahidlik edərlər. Onlar öz qohumlarını və ya dostlarını müdafiə etmək xatirinə haqqı gizlətməzlər. Onlar Allahın lütüfkarlığını qazanmaq üçün mətin və sadiqdirlər. Fövqəluca buyurur: “Ey iman gətirənlər! Allah qarşısında şahidlik edərkən, şahidlik sizin öz əleyhinizə və ya valideynlərinizin əleyhinə və yaxud yaxın qohumlarınızın əleyhinə olsa da, ədaləti müdafiə edin...” (Nisa, 4\u002F135).\n\nOnlar həmçinin namazlarını da buraxmırlar və onları lazımınca yerinə yetirirlər.",{"from":237,"to":237,"text":970},"Bu məziyyətlər əta edilmiş möminlərə Cənnət bağlarında sayğı və hörmət bəslənəcək. Allah onlara böyük şərəf nəsib edəcək və onlara qəlbin qidalandığı və nəzərlərin ləzzət aldığı əbədi səadət verəcəkdir. Həqiqətən, onlar orada əbədi qalacaqlar.\n\nBeləliklə, Allah Öz xoşbəxt və uğurlu qullarını ən mükəmməl sifətlərlə səciyyələndirmişdir. Onlar gözəl əxlaqa malikdirlər, Allaha vücudları ilə ibadət edir, namaz qılır və həmçinin Ona qəlbən sitayiş edir, sidq ürək ilə Ondan qorxurlar. Bunun sayəsində onların qarşısında xeyirxahlığa və əmin-amanlığa aparan qapılar açılır. Onlar Allah xatirinə öz əmlakını sərf edir, düzgün baxışlara etiqad edir, yüksək əxlaqa riayət edir, Allahın və insanların qarşısında vəzifələrini yerinə yetirir, ədalət prinsiplərinə sadiq qalır, onlara etibar edilən sirləri və qiymətli şeyləri qoruyur, öz təmizliyinə riayət edir və Allahın nifrətinə səbəb olan yaramaz əlaqələrdən çəkinirlər.",{"from":243,"to":249,"text":972},"Fövqəluca xüsusilə vurğulayır ki, çoxsaylı dəstələrə və camaatlara bölünən kafirlər yollarını o qədər azıblar ki, hər kəs əldə etdiyinə sevinir.",{"from":256,"to":256,"text":974},"Kafir niyə bunu istəyir? Axı o bundan ötrü heç bir şey hazırlamamışdır – o təkcə küfrə batmış və aləmlərin Rəbbinin Kitabını inkar etmişdir. Buna görə sonra Allah belə buyurur:",{"from":261,"to":261,"text":976},"Onların istədikləri olmayacaqdır və onların yalançı səyləri də onlara kömək etməyəcəkdir. Axı Biz onları döş qəfəsi və onurğa sütunu arasından süzülən mayedən xəlq etmişik. Onlar zəifdirlər və hətta özlərinə belə nə fayda vermək, nə də zərər vurmaq imkanına malik deyillər. Onlar nə ölüm, nə həyat, nə də dirildilmə üzərində hökmə malik deyillər.",{"from":267,"to":274,"text":978},"Fövqəluca günəşin, ayın, planetlərin çıxdığı və batdığı üfüqün cəhətlərinə and içir. O (Pak və Müqəddəs), onlara and içir, çünki onlar özlərində ən parlaq dəlilləri təcəssüm etdirirlər. Bu dəlillər dirildilmənin və Allahın Öz məxluqlarını ölümdən sonra ilk qiyafəsinə qaytarmaq qüdrətinin haqq olduğunu təsdiqləyir. Axı buna bənzər hallar bu dünyada da gözlərimizin qarşısında baş verir. Fövqəluca buyurur: “Biz sizin aranızda ölümü təyin etdik və heç nə Bizə mane ola bilməz ki, sizi sizə bənzərləri ilə əvəz edək və sizi özünüzün təsəvvür edə bilmədiyiniz kimi xəlq edək” (Vaqiə, 56\u002F60-61).\n\nƏgər Biz bir şeyi yenidən yaratmaq istəsək, heç kim Bizi qabaqlaya bilməz, Bizdən yayına bilməz və Bizi zəiflədə bilməz.",{"from":280,"to":280,"text":980},"Əgər kafirlər dirildilmənin və əvəz veriləcəyinin labüdlüyünə əmin olsalar və sonra da Allahın ayələrini inkar etməkdə davam etsələr, onlara əhəmiyyət verməsələr, onda onları öz başına burax. Qoy onlar boşboğazlıqlarına, yaramaz təlimlərinə dalsınlar və öz etiqadları ilə əylənsinlər, yesinlər, içsinlər və fani nemətlərdən zövq alsınlar. Çox tezliklə onlara vəd edilən Gün gələcəkdir, çünki Allah onlar üçün əzab və iztirab hazırlamışdır. Yalana və laqeydliyə batan hər kəsin sonu belədir!",{"from":92,"to":92,"text":982},"Allah dirildilmə zamanı insanlarla nə baş verəcəyini xəbər verir. Onlar qəbilərindən tələsə-tələsə çıxacaqlar və carçının çağırdığı tərəfə sürətlə axışacaqlar. Onlar sanki cəzbedici bir hədəfə doğru yönələcəklər. Həmin saatda onlar o çağırışa artıq müqavimət göstərə və zəruriyyətdən yayına bilməyəcəklər. Onlar aləmlərin Rəbbinin hüzurunda məyus, alçaldılmış və müti halda dayanacaqlar.",{"from":293,"to":293,"text":984},"Alçalma və həyəcan onların qəlbinə hakim kəsiləcək və gözləri yerə dikiləcək. Hərəkətsiz və susqun halda onlar öz hökmünü gözləyəcəklər. Bu ədalətli qisas Allahın vəd etdiyidir və o mütləq gerçəkləşəcəkdir!\n\n[1] Təfsirdəki kursiv mənimdir. Müəllifin təsviri və mülahizəsinə görə ayənin təfsirində Kainat olaraq ifadə edilmiş Allahın Səltənəti geniş anlamda, özündə hər iki dünyanı – maddi və ruhi (ilahi) aləmləri ehtiva edir. Mənim bu nəticəyə gəlməyimə səbəb, Təfsirdən gətirdiyim bu müddəadadır: “Belədir Allahın Böyük Səltənəti! Bu – ali və yer aləmlərindən ibarət olan əhatəolunmaz Kainatdır». Deməli, Təfsirin rus dilindəki mətnində getmiş Ə. əs-Səədinin təbirincə, Kainat ifadəsi ilə hər iki dünya nəzərdə tutulur. Lakin, qənaətimcə, Kainat – Allahın xəlq etdiyi maddi aləmdir və Onun Ecazkar İlahi Səltənətini Kainatla eyniləşdirmək qətiyyən olmaz. Lakin bir şeyi bilirəm ki, Allahın Dərgahını – Öz Aləmi olan Səltənətini Onun Özünün yaratdığı Kainatla müqayisə etmək, məncə, Allahın sifətlərini, Onun Özünün vəsf etmədiyi halda, təsvir etmək kimi əsassız bir mülahizədir. Allah bizi belə hallardan qorusun! F.S.\n\n[2] Kursivlə verdiyim “Onları yaradıb, idarə edən...” ifadəsinə gəldikdə isə, bu ifadənin birinci qismini çox qısaca açıqlamağı zəruri saydığım üçün bildirirəm ki, “onları yaradıb” deməklə müəllif (bəlkə də bu ifadə müəllifin müddəası ilə deyil, bəlkə də məndən öncəki tərcümə ilə bağlıdır?) əgər İlahi Səltənəti və Kainatı (və ya ali və maddi (?) aləmləri) nəzərdə tutursa, burada bir uyğunsuzluğa yol verilmiş olur. Çünki Allahın Özü kimi, Onun İlahi Məkanının da Onunla birlikdə əbədi Vəhdət təşkil etməsi nəzəriyyəsi daha diqqətəşayandır və bu barədə başqa cür düşünmək isə rasional düşüncə tərzinə - islam şəriətinə uyğun deyildir və düşünürəm ki, “sanki” ifadəsi hazırlıqsız insanı bidət bataqlığına yönəldə bilər. F.S.\n\n[3] Möhtərəm oxucu bilir ki, indiki zəmanəmizdə “kənizlər” təbəqəsi mövcud olmadığından şəriətin yol verdiyi belə münasibətlər yalnız keçmiş tariximizə xas olan reallıqlardır. F.S.\n\n[4] Kənizlər zümrəsinin zəmanəmizdə olmaması ilə əlaqədar göstərilən hökm yalnız tarixi əhəmiyyət kəsb edir. F.S."]