بِسْمِ ٱللَّهِ ٱلرَّحْمَٰنِ ٱلرَّحِيمِ وَٱلذَّٰرِيَٰتِ ذَرْوًۭا
And olsun toz-torpağı ətrafa səpələyənlərə!
Tafsir051 · Meccan · 60 ayahs
Adh-Dhariyat
سُورَةُ الذَّارِيَاتِ
بِسْمِ اللَّهِ الرَّحْمَٰنِ الرَّحِيمِ
In the name of Allah, the Most Gracious, the Most Merciful.
فَٱلْحَٰمِلَٰتِ وِقْرًۭا
And olsun yağmur yükü daşıyanlara!
Tafsirفَٱلْجَٰرِيَٰتِ يُسْرًۭا
And olsun asanlıqla üzüb gedənlərə!
Tafsirفَٱلْمُقَسِّمَٰتِ أَمْرًا
And olsun işləri paylaşdıranlara!
Tafsirإِنَّمَا تُوعَدُونَ لَصَادِقٌۭ
Sizə vəd olunanlar həqiqətdir.
Tafsirوَإِنَّ ٱلدِّينَ لَوَٰقِعٌۭ
Haqq-hesab da mütləq çəkiləcəkdir.
Tafsirوَٱلسَّمَآءِ ذَاتِ ٱلْحُبُكِ
And olsun gözəl görünüşü olan səmaya!
Tafsirإِنَّكُمْ لَفِى قَوْلٍۢ مُّخْتَلِفٍۢ
Sizin sözləriniz ziddiyyətlidir.
Tafsirيُؤْفَكُ عَنْهُ مَنْ أُفِكَ
Ondan (Qurandan və Peyğəmbərdən) dönən kimsə döndərilər.
Tafsirقُتِلَ ٱلْخَرَّٰصُونَ
Məhv olsun yalançılar!
Tafsirٱلَّذِينَ هُمْ فِى غَمْرَةٍۢ سَاهُونَ
O kəslər ki, cəhalət içində olan qafillərdir.
Tafsirيَسْـَٔلُونَ أَيَّانَ يَوْمُ ٱلدِّينِ
Onlar Haqq-hesab gününün nə vaxt olacağını soruşurlar.
Tafsirيَوْمَ هُمْ عَلَى ٱلنَّارِ يُفْتَنُونَ
O gün onlara odda əzab veriləcəkdir.
Tafsirذُوقُوا۟ فِتْنَتَكُمْ هَٰذَا ٱلَّذِى كُنتُم بِهِۦ تَسْتَعْجِلُونَ
Onlara deyiləcək: “Dadın əzabınızı! Sizin tez-tələsik gəlməsini istədiyiniz şey budur!”
Tafsirإِنَّ ٱلْمُتَّقِينَ فِى جَنَّٰتٍۢ وَعُيُونٍ
Şübhəsiz ki, müttəqilər Cənnət bağlarında və bulaqlar başında olacaqlar,
Tafsirءَاخِذِينَ مَآ ءَاتَىٰهُمْ رَبُّهُمْ ۚ إِنَّهُمْ كَانُوا۟ قَبْلَ ذَٰلِكَ مُحْسِنِينَ
öz Rəbbinin onlara verdiyini alacaqlar. Həqiqətən, onlar bundan əvvəl yaxşı iş görən adamlar olmuşdular.
Tafsirكَانُوا۟ قَلِيلًۭا مِّنَ ٱلَّيْلِ مَا يَهْجَعُونَ
Onlar gecələr ibadət edib az yatırdılar.
Tafsirوَبِٱلْأَسْحَارِ هُمْ يَسْتَغْفِرُونَ
Sübh çağı isə bağışlanma diləyirdilər.
Tafsirوَفِىٓ أَمْوَٰلِهِمْ حَقٌّۭ لِّلسَّآئِلِ وَٱلْمَحْرُومِ
Onların mal-dövlətində dilənçinin və yoxsulun payı vardır.
Tafsirوَفِى ٱلْأَرْضِ ءَايَٰتٌۭ لِّلْمُوقِنِينَ
Qəti inananlar üçün yer üzündə dəlillər vardır.
Tafsirوَفِىٓ أَنفُسِكُمْ ۚ أَفَلَا تُبْصِرُونَ
Sizin özünüzdə də dəlillər vardır. Məgər görmürsünüz?
Tafsirوَفِى ٱلسَّمَآءِ رِزْقُكُمْ وَمَا تُوعَدُونَ
Sizin ruziniz və sizə vəd olunan şeylər göydədir.
Tafsirفَوَرَبِّ ٱلسَّمَآءِ وَٱلْأَرْضِ إِنَّهُۥ لَحَقٌّۭ مِّثْلَ مَآ أَنَّكُمْ تَنطِقُونَ
Göyün və yerin Rəbbinə and olsun ki, bu vəd sizin danışmağa qüdrətiniz olduğu kimi həqiqətdir.
Tafsirهَلْ أَتَىٰكَ حَدِيثُ ضَيْفِ إِبْرَٰهِيمَ ٱلْمُكْرَمِينَ
İbrahimin möhtərəm qonaqlarının əhvalatı sənə gəlib çatdımı?
Tafsirإِذْ دَخَلُوا۟ عَلَيْهِ فَقَالُوا۟ سَلَٰمًۭا ۖ قَالَ سَلَٰمٌۭ قَوْمٌۭ مُّنكَرُونَ
Onlar onun yanına daxil olub: “Sənə salam olsun!”– dedilər. İbrahim: “Sizə də salam olsun! Siz yad adamlara oxşayırsınız!”– dedi.
Tafsirفَرَاغَ إِلَىٰٓ أَهْلِهِۦ فَجَآءَ بِعِجْلٍۢ سَمِينٍۢ
O, təşviş içində ailəsinin yanına getdi və kök bir buzov qızardıb gətirdi.
Tafsirفَقَرَّبَهُۥٓ إِلَيْهِمْ قَالَ أَلَا تَأْكُلُونَ
Onu qabaqlarına qoyub: “Yemək yeməyəcəksinizmi?”– dedi.
Tafsirفَأَوْجَسَ مِنْهُمْ خِيفَةًۭ ۖ قَالُوا۟ لَا تَخَفْ ۖ وَبَشَّرُوهُ بِغُلَٰمٍ عَلِيمٍۢ
O, qonaqların yemədiklərini görüb onlardan qorxuya düşdü. Onlar: “Qorxma!”– dedilər və ona elmli bir oğlan uşağı ilə müjdə verdilər.
Tafsirفَأَقْبَلَتِ ٱمْرَأَتُهُۥ فِى صَرَّةٍۢ فَصَكَّتْ وَجْهَهَا وَقَالَتْ عَجُوزٌ عَقِيمٌۭ
Zövcəsi qışqırıb üz-gözünə vura-vura dedi: “Axı mən sonsuz qoca qarıyam!”
Tafsirقَالُوا۟ كَذَٰلِكِ قَالَ رَبُّكِ ۖ إِنَّهُۥ هُوَ ٱلْحَكِيمُ ٱلْعَلِيمُ
Onlar dedilər: “Sənin Rəbbin belə demişdir. Həqiqətən, O, Müdrikdir, Biləndir!”
Tafsir۞ قَالَ فَمَا خَطْبُكُمْ أَيُّهَا ٱلْمُرْسَلُونَ
İbrahim dedi: “Sizin işiniz nədir, ey elçilər?”
Tafsirقَالُوٓا۟ إِنَّآ أُرْسِلْنَآ إِلَىٰ قَوْمٍۢ مُّجْرِمِينَ
Onlar dedilər: “Biz günahkar bir qövmə göndərilmişik ki,
Tafsirلِنُرْسِلَ عَلَيْهِمْ حِجَارَةًۭ مِّن طِينٍۢ
onların üstünə gildən daşlar yağdıraq –
Tafsirمُّسَوَّمَةً عِندَ رَبِّكَ لِلْمُسْرِفِينَ
həddi aşanlar üçün sənin Rəbbinin yanında nişan qoyulmuş daşlar!”
Tafsirفَأَخْرَجْنَا مَن كَانَ فِيهَا مِنَ ٱلْمُؤْمِنِينَ
Biz orada olan möminləri o kənddən çıxartdıq.
Tafsirفَمَا وَجَدْنَا فِيهَا غَيْرَ بَيْتٍۢ مِّنَ ٱلْمُسْلِمِينَ
Amma orada bir evdən başqa müsəlman tapmadıq.
Tafsirوَتَرَكْنَا فِيهَآ ءَايَةًۭ لِّلَّذِينَ يَخَافُونَ ٱلْعَذَابَ ٱلْأَلِيمَ
Ağrılı-acılı əzabdan qorxanlar üçün orada bir əlamət qoyduq.
Tafsirوَفِى مُوسَىٰٓ إِذْ أَرْسَلْنَٰهُ إِلَىٰ فِرْعَوْنَ بِسُلْطَٰنٍۢ مُّبِينٍۢ
Musanın əhvalatında da ibrət vardır. O zaman Biz onu Fironun yanına aydın bir dəlillə göndərmişdik.
Tafsirفَتَوَلَّىٰ بِرُكْنِهِۦ وَقَالَ سَٰحِرٌ أَوْ مَجْنُونٌۭ
O, öz camaatı ilə birlikdə üz çevirib: “Bu sehrbazdır, ya da dəlidir!”– dedi.
Tafsirفَأَخَذْنَٰهُ وَجُنُودَهُۥ فَنَبَذْنَٰهُمْ فِى ٱلْيَمِّ وَهُوَ مُلِيمٌۭ
Biz Fironu və əsgərlərini yaxalayıb dənizə atdıq. O, qınanmağa layiq idi.
Tafsirوَفِى عَادٍ إِذْ أَرْسَلْنَا عَلَيْهِمُ ٱلرِّيحَ ٱلْعَقِيمَ
Ad qövmünün hekayətində də ibrət vardır. O zaman Biz onların üstünə xeyir-bərəkətsiz bir külək göndərmişdik.
Tafsirمَا تَذَرُ مِن شَىْءٍ أَتَتْ عَلَيْهِ إِلَّا جَعَلَتْهُ كَٱلرَّمِيمِ
O külək üstündən keçdiyi hər bir şeyi sovurub külə döndərirdi.
Tafsirوَفِى ثَمُودَ إِذْ قِيلَ لَهُمْ تَمَتَّعُوا۟ حَتَّىٰ حِينٍۢ
Səmud qövmünün hekayətində də ibrət vardır. O zaman onlara: “Müəyyən vaxtadək dolanıb-keçinin!”– deyilmişdi.
Tafsirفَعَتَوْا۟ عَنْ أَمْرِ رَبِّهِمْ فَأَخَذَتْهُمُ ٱلصَّٰعِقَةُ وَهُمْ يَنظُرُونَ
Onlar öz Rəbbinin əmrindən çıxdılar və onları gözləri baxa-baxa ildırım vurdu.
Tafsirفَمَا ٱسْتَطَٰعُوا۟ مِن قِيَامٍۢ وَمَا كَانُوا۟ مُنتَصِرِينَ
Onlar ayağa qalxa bilmədilər və onlara kömək edən də olmadı.
Tafsirوَقَوْمَ نُوحٍۢ مِّن قَبْلُ ۖ إِنَّهُمْ كَانُوا۟ قَوْمًۭا فَٰسِقِينَ
Daha əvvəl Nuh qövmünü məhv etdik. Çünki onlar fasiq adamlar idilər.
Tafsirوَٱلسَّمَآءَ بَنَيْنَٰهَا بِأَيْي۟دٍۢ وَإِنَّا لَمُوسِعُونَ
Biz göyü qüdrətlə yaratdıq və Biz onu genişləndiririk.
Tafsirوَٱلْأَرْضَ فَرَشْنَٰهَا فَنِعْمَ ٱلْمَٰهِدُونَ
Yeri də Biz döşədik. Nə gözəl döşəyənlərik Biz!
Tafsirوَمِن كُلِّ شَىْءٍ خَلَقْنَا زَوْجَيْنِ لَعَلَّكُمْ تَذَكَّرُونَ
Biz hər şeydən erkək və dişi olmaqla cütlər yaratdıq ki, bəlkə, düşünüb ibrət alasınız.
Tafsirفَفِرُّوٓا۟ إِلَى ٱللَّهِ ۖ إِنِّى لَكُم مِّنْهُ نَذِيرٌۭ مُّبِينٌۭ
De: “Allaha tərəf qaçın! Mən sizi Onunla açıq-aşkar qorxudub xəbərdar edənəm!
Tafsirوَلَا تَجْعَلُوا۟ مَعَ ٱللَّهِ إِلَٰهًا ءَاخَرَ ۖ إِنِّى لَكُم مِّنْهُ نَذِيرٌۭ مُّبِينٌۭ
Allahla yanaşı başqa bir məbud qəbul etməyin. Mən sizi Onunla açıq-aşkar qorxudub xəbərdar edənəm!”
Tafsirكَذَٰلِكَ مَآ أَتَى ٱلَّذِينَ مِن قَبْلِهِم مِّن رَّسُولٍ إِلَّا قَالُوا۟ سَاحِرٌ أَوْ مَجْنُونٌ
Beləcə, onlardan əvvəlkilərə də elə bir elçi gəlmədi ki, onun barəsində: “Sehrbazdır, ya da dəlidir!”– deməsinlər.
Tafsirأَتَوَاصَوْا۟ بِهِۦ ۚ بَلْ هُمْ قَوْمٌۭ طَاغُونَ
Onlar bunu bir-birinə vəsiyyətmi etmişlər? Xeyr, onlar həddi aşan adamlardır.
Tafsirفَتَوَلَّ عَنْهُمْ فَمَآ أَنتَ بِمَلُومٍۢ
Artıq onlardan üz döndər! Sən buna görə qınanmazsan.
Tafsirوَذَكِّرْ فَإِنَّ ٱلذِّكْرَىٰ تَنفَعُ ٱلْمُؤْمِنِينَ
Sən xatırlat! Çünki xatırlatmaq möminlərə fayda verir.
Tafsirوَمَا خَلَقْتُ ٱلْجِنَّ وَٱلْإِنسَ إِلَّا لِيَعْبُدُونِ
Mən cinləri və insanları ancaq Mənə ibadət etmək üçün yaratdım.
Tafsirمَآ أُرِيدُ مِنْهُم مِّن رِّزْقٍۢ وَمَآ أُرِيدُ أَن يُطْعِمُونِ
Mən onlardan ruzi istəmirəm. Mən onlardan Məni yedirtmələrini də istəmirəm.
Tafsirإِنَّ ٱللَّهَ هُوَ ٱلرَّزَّاقُ ذُو ٱلْقُوَّةِ ٱلْمَتِينُ
Həqiqətən, Allah ruzi verəndir, qüvvət sahibidir, Mətindir.
Tafsirفَإِنَّ لِلَّذِينَ ظَلَمُوا۟ ذَنُوبًۭا مِّثْلَ ذَنُوبِ أَصْحَٰبِهِمْ فَلَا يَسْتَعْجِلُونِ
Şübhəsiz ki, zülm edənləri həmtaylarının qisməti kimi bir qismət gözləyir. Qoy onlar Məni tələsdirməsinlər!
Tafsirفَوَيْلٌۭ لِّلَّذِينَ كَفَرُوا۟ مِن يَوْمِهِمُ ٱلَّذِى يُوعَدُونَ
Onlara vəd olunmuş Gündən ötrü vay kafirlərin halına!
Tafsir