بِسْمِ ٱللَّهِ ٱلرَّحْمَٰنِ ٱلرَّحِيمِ وَٱلذَّٰرِيَٰتِ ذَرْوًۭا
And olsun toz-torpağı ətrafa səpələyənlərə!
Толкование051 · Мекка · 60 аятов
Аз-Зарийат
سُورَةُ الذَّارِيَاتِ
بِسْمِ اللَّهِ الرَّحْمَٰنِ الرَّحِيمِ
С именем Аллаха Милостивого, Милосердного.
فَٱلْحَٰمِلَٰتِ وِقْرًۭا
And olsun yağmur yükü daşıyanlara!
Толкованиеفَٱلْجَٰرِيَٰتِ يُسْرًۭا
And olsun asanlıqla üzüb gedənlərə!
Толкованиеفَٱلْمُقَسِّمَٰتِ أَمْرًا
And olsun işləri paylaşdıranlara!
Толкованиеإِنَّمَا تُوعَدُونَ لَصَادِقٌۭ
Sizə vəd olunanlar həqiqətdir.
Толкованиеوَإِنَّ ٱلدِّينَ لَوَٰقِعٌۭ
Haqq-hesab da mütləq çəkiləcəkdir.
Толкованиеوَٱلسَّمَآءِ ذَاتِ ٱلْحُبُكِ
And olsun gözəl görünüşü olan səmaya!
Толкованиеإِنَّكُمْ لَفِى قَوْلٍۢ مُّخْتَلِفٍۢ
Sizin sözləriniz ziddiyyətlidir.
Толкованиеيُؤْفَكُ عَنْهُ مَنْ أُفِكَ
Ondan (Qurandan və Peyğəmbərdən) dönən kimsə döndərilər.
Толкованиеقُتِلَ ٱلْخَرَّٰصُونَ
Məhv olsun yalançılar!
Толкованиеٱلَّذِينَ هُمْ فِى غَمْرَةٍۢ سَاهُونَ
O kəslər ki, cəhalət içində olan qafillərdir.
Толкованиеيَسْـَٔلُونَ أَيَّانَ يَوْمُ ٱلدِّينِ
Onlar Haqq-hesab gününün nə vaxt olacağını soruşurlar.
Толкованиеيَوْمَ هُمْ عَلَى ٱلنَّارِ يُفْتَنُونَ
O gün onlara odda əzab veriləcəkdir.
Толкованиеذُوقُوا۟ فِتْنَتَكُمْ هَٰذَا ٱلَّذِى كُنتُم بِهِۦ تَسْتَعْجِلُونَ
Onlara deyiləcək: “Dadın əzabınızı! Sizin tez-tələsik gəlməsini istədiyiniz şey budur!”
Толкованиеإِنَّ ٱلْمُتَّقِينَ فِى جَنَّٰتٍۢ وَعُيُونٍ
Şübhəsiz ki, müttəqilər Cənnət bağlarında və bulaqlar başında olacaqlar,
Толкованиеءَاخِذِينَ مَآ ءَاتَىٰهُمْ رَبُّهُمْ ۚ إِنَّهُمْ كَانُوا۟ قَبْلَ ذَٰلِكَ مُحْسِنِينَ
öz Rəbbinin onlara verdiyini alacaqlar. Həqiqətən, onlar bundan əvvəl yaxşı iş görən adamlar olmuşdular.
Толкованиеكَانُوا۟ قَلِيلًۭا مِّنَ ٱلَّيْلِ مَا يَهْجَعُونَ
Onlar gecələr ibadət edib az yatırdılar.
Толкованиеوَبِٱلْأَسْحَارِ هُمْ يَسْتَغْفِرُونَ
Sübh çağı isə bağışlanma diləyirdilər.
Толкованиеوَفِىٓ أَمْوَٰلِهِمْ حَقٌّۭ لِّلسَّآئِلِ وَٱلْمَحْرُومِ
Onların mal-dövlətində dilənçinin və yoxsulun payı vardır.
Толкованиеوَفِى ٱلْأَرْضِ ءَايَٰتٌۭ لِّلْمُوقِنِينَ
Qəti inananlar üçün yer üzündə dəlillər vardır.
Толкованиеوَفِىٓ أَنفُسِكُمْ ۚ أَفَلَا تُبْصِرُونَ
Sizin özünüzdə də dəlillər vardır. Məgər görmürsünüz?
Толкованиеوَفِى ٱلسَّمَآءِ رِزْقُكُمْ وَمَا تُوعَدُونَ
Sizin ruziniz və sizə vəd olunan şeylər göydədir.
Толкованиеفَوَرَبِّ ٱلسَّمَآءِ وَٱلْأَرْضِ إِنَّهُۥ لَحَقٌّۭ مِّثْلَ مَآ أَنَّكُمْ تَنطِقُونَ
Göyün və yerin Rəbbinə and olsun ki, bu vəd sizin danışmağa qüdrətiniz olduğu kimi həqiqətdir.
Толкованиеهَلْ أَتَىٰكَ حَدِيثُ ضَيْفِ إِبْرَٰهِيمَ ٱلْمُكْرَمِينَ
İbrahimin möhtərəm qonaqlarının əhvalatı sənə gəlib çatdımı?
Толкованиеإِذْ دَخَلُوا۟ عَلَيْهِ فَقَالُوا۟ سَلَٰمًۭا ۖ قَالَ سَلَٰمٌۭ قَوْمٌۭ مُّنكَرُونَ
Onlar onun yanına daxil olub: “Sənə salam olsun!”– dedilər. İbrahim: “Sizə də salam olsun! Siz yad adamlara oxşayırsınız!”– dedi.
Толкованиеفَرَاغَ إِلَىٰٓ أَهْلِهِۦ فَجَآءَ بِعِجْلٍۢ سَمِينٍۢ
O, təşviş içində ailəsinin yanına getdi və kök bir buzov qızardıb gətirdi.
Толкованиеفَقَرَّبَهُۥٓ إِلَيْهِمْ قَالَ أَلَا تَأْكُلُونَ
Onu qabaqlarına qoyub: “Yemək yeməyəcəksinizmi?”– dedi.
Толкованиеفَأَوْجَسَ مِنْهُمْ خِيفَةًۭ ۖ قَالُوا۟ لَا تَخَفْ ۖ وَبَشَّرُوهُ بِغُلَٰمٍ عَلِيمٍۢ
O, qonaqların yemədiklərini görüb onlardan qorxuya düşdü. Onlar: “Qorxma!”– dedilər və ona elmli bir oğlan uşağı ilə müjdə verdilər.
Толкованиеفَأَقْبَلَتِ ٱمْرَأَتُهُۥ فِى صَرَّةٍۢ فَصَكَّتْ وَجْهَهَا وَقَالَتْ عَجُوزٌ عَقِيمٌۭ
Zövcəsi qışqırıb üz-gözünə vura-vura dedi: “Axı mən sonsuz qoca qarıyam!”
Толкованиеقَالُوا۟ كَذَٰلِكِ قَالَ رَبُّكِ ۖ إِنَّهُۥ هُوَ ٱلْحَكِيمُ ٱلْعَلِيمُ
Onlar dedilər: “Sənin Rəbbin belə demişdir. Həqiqətən, O, Müdrikdir, Biləndir!”
Толкование۞ قَالَ فَمَا خَطْبُكُمْ أَيُّهَا ٱلْمُرْسَلُونَ
İbrahim dedi: “Sizin işiniz nədir, ey elçilər?”
Толкованиеقَالُوٓا۟ إِنَّآ أُرْسِلْنَآ إِلَىٰ قَوْمٍۢ مُّجْرِمِينَ
Onlar dedilər: “Biz günahkar bir qövmə göndərilmişik ki,
Толкованиеلِنُرْسِلَ عَلَيْهِمْ حِجَارَةًۭ مِّن طِينٍۢ
onların üstünə gildən daşlar yağdıraq –
Толкованиеمُّسَوَّمَةً عِندَ رَبِّكَ لِلْمُسْرِفِينَ
həddi aşanlar üçün sənin Rəbbinin yanında nişan qoyulmuş daşlar!”
Толкованиеفَأَخْرَجْنَا مَن كَانَ فِيهَا مِنَ ٱلْمُؤْمِنِينَ
Biz orada olan möminləri o kənddən çıxartdıq.
Толкованиеفَمَا وَجَدْنَا فِيهَا غَيْرَ بَيْتٍۢ مِّنَ ٱلْمُسْلِمِينَ
Amma orada bir evdən başqa müsəlman tapmadıq.
Толкованиеوَتَرَكْنَا فِيهَآ ءَايَةًۭ لِّلَّذِينَ يَخَافُونَ ٱلْعَذَابَ ٱلْأَلِيمَ
Ağrılı-acılı əzabdan qorxanlar üçün orada bir əlamət qoyduq.
Толкованиеوَفِى مُوسَىٰٓ إِذْ أَرْسَلْنَٰهُ إِلَىٰ فِرْعَوْنَ بِسُلْطَٰنٍۢ مُّبِينٍۢ
Musanın əhvalatında da ibrət vardır. O zaman Biz onu Fironun yanına aydın bir dəlillə göndərmişdik.
Толкованиеفَتَوَلَّىٰ بِرُكْنِهِۦ وَقَالَ سَٰحِرٌ أَوْ مَجْنُونٌۭ
O, öz camaatı ilə birlikdə üz çevirib: “Bu sehrbazdır, ya da dəlidir!”– dedi.
Толкованиеفَأَخَذْنَٰهُ وَجُنُودَهُۥ فَنَبَذْنَٰهُمْ فِى ٱلْيَمِّ وَهُوَ مُلِيمٌۭ
Biz Fironu və əsgərlərini yaxalayıb dənizə atdıq. O, qınanmağa layiq idi.
Толкованиеوَفِى عَادٍ إِذْ أَرْسَلْنَا عَلَيْهِمُ ٱلرِّيحَ ٱلْعَقِيمَ
Ad qövmünün hekayətində də ibrət vardır. O zaman Biz onların üstünə xeyir-bərəkətsiz bir külək göndərmişdik.
Толкованиеمَا تَذَرُ مِن شَىْءٍ أَتَتْ عَلَيْهِ إِلَّا جَعَلَتْهُ كَٱلرَّمِيمِ
O külək üstündən keçdiyi hər bir şeyi sovurub külə döndərirdi.
Толкованиеوَفِى ثَمُودَ إِذْ قِيلَ لَهُمْ تَمَتَّعُوا۟ حَتَّىٰ حِينٍۢ
Səmud qövmünün hekayətində də ibrət vardır. O zaman onlara: “Müəyyən vaxtadək dolanıb-keçinin!”– deyilmişdi.
Толкованиеفَعَتَوْا۟ عَنْ أَمْرِ رَبِّهِمْ فَأَخَذَتْهُمُ ٱلصَّٰعِقَةُ وَهُمْ يَنظُرُونَ
Onlar öz Rəbbinin əmrindən çıxdılar və onları gözləri baxa-baxa ildırım vurdu.
Толкованиеفَمَا ٱسْتَطَٰعُوا۟ مِن قِيَامٍۢ وَمَا كَانُوا۟ مُنتَصِرِينَ
Onlar ayağa qalxa bilmədilər və onlara kömək edən də olmadı.
Толкованиеوَقَوْمَ نُوحٍۢ مِّن قَبْلُ ۖ إِنَّهُمْ كَانُوا۟ قَوْمًۭا فَٰسِقِينَ
Daha əvvəl Nuh qövmünü məhv etdik. Çünki onlar fasiq adamlar idilər.
Толкованиеوَٱلسَّمَآءَ بَنَيْنَٰهَا بِأَيْي۟دٍۢ وَإِنَّا لَمُوسِعُونَ
Biz göyü qüdrətlə yaratdıq və Biz onu genişləndiririk.
Толкованиеوَٱلْأَرْضَ فَرَشْنَٰهَا فَنِعْمَ ٱلْمَٰهِدُونَ
Yeri də Biz döşədik. Nə gözəl döşəyənlərik Biz!
Толкованиеوَمِن كُلِّ شَىْءٍ خَلَقْنَا زَوْجَيْنِ لَعَلَّكُمْ تَذَكَّرُونَ
Biz hər şeydən erkək və dişi olmaqla cütlər yaratdıq ki, bəlkə, düşünüb ibrət alasınız.
Толкованиеفَفِرُّوٓا۟ إِلَى ٱللَّهِ ۖ إِنِّى لَكُم مِّنْهُ نَذِيرٌۭ مُّبِينٌۭ
De: “Allaha tərəf qaçın! Mən sizi Onunla açıq-aşkar qorxudub xəbərdar edənəm!
Толкованиеوَلَا تَجْعَلُوا۟ مَعَ ٱللَّهِ إِلَٰهًا ءَاخَرَ ۖ إِنِّى لَكُم مِّنْهُ نَذِيرٌۭ مُّبِينٌۭ
Allahla yanaşı başqa bir məbud qəbul etməyin. Mən sizi Onunla açıq-aşkar qorxudub xəbərdar edənəm!”
Толкованиеكَذَٰلِكَ مَآ أَتَى ٱلَّذِينَ مِن قَبْلِهِم مِّن رَّسُولٍ إِلَّا قَالُوا۟ سَاحِرٌ أَوْ مَجْنُونٌ
Beləcə, onlardan əvvəlkilərə də elə bir elçi gəlmədi ki, onun barəsində: “Sehrbazdır, ya da dəlidir!”– deməsinlər.
Толкованиеأَتَوَاصَوْا۟ بِهِۦ ۚ بَلْ هُمْ قَوْمٌۭ طَاغُونَ
Onlar bunu bir-birinə vəsiyyətmi etmişlər? Xeyr, onlar həddi aşan adamlardır.
Толкованиеفَتَوَلَّ عَنْهُمْ فَمَآ أَنتَ بِمَلُومٍۢ
Artıq onlardan üz döndər! Sən buna görə qınanmazsan.
Толкованиеوَذَكِّرْ فَإِنَّ ٱلذِّكْرَىٰ تَنفَعُ ٱلْمُؤْمِنِينَ
Sən xatırlat! Çünki xatırlatmaq möminlərə fayda verir.
Толкованиеوَمَا خَلَقْتُ ٱلْجِنَّ وَٱلْإِنسَ إِلَّا لِيَعْبُدُونِ
Mən cinləri və insanları ancaq Mənə ibadət etmək üçün yaratdım.
Толкованиеمَآ أُرِيدُ مِنْهُم مِّن رِّزْقٍۢ وَمَآ أُرِيدُ أَن يُطْعِمُونِ
Mən onlardan ruzi istəmirəm. Mən onlardan Məni yedirtmələrini də istəmirəm.
Толкованиеإِنَّ ٱللَّهَ هُوَ ٱلرَّزَّاقُ ذُو ٱلْقُوَّةِ ٱلْمَتِينُ
Həqiqətən, Allah ruzi verəndir, qüvvət sahibidir, Mətindir.
Толкованиеفَإِنَّ لِلَّذِينَ ظَلَمُوا۟ ذَنُوبًۭا مِّثْلَ ذَنُوبِ أَصْحَٰبِهِمْ فَلَا يَسْتَعْجِلُونِ
Şübhəsiz ki, zülm edənləri həmtaylarının qisməti kimi bir qismət gözləyir. Qoy onlar Məni tələsdirməsinlər!
Толкованиеفَوَيْلٌۭ لِّلَّذِينَ كَفَرُوا۟ مِن يَوْمِهِمُ ٱلَّذِى يُوعَدُونَ
Onlara vəd olunmuş Gündən ötrü vay kafirlərin halına!
Толкование