بِسْمِ ٱللَّهِ ٱلرَّحْمَٰنِ ٱلرَّحِيمِ نٓ ۚ وَٱلْقَلَمِ وَمَا يَسْطُرُونَ
Nun. And olsun qələmə və qələmə alınanlara!
Təfsir مَآ أَنتَ بِنِعْمَةِ رَبِّكَ بِمَجْنُونٍۢ
Məhz Rəbbinin mərhəmətinə görə sən dəli deyilsən.
Təfsir وَإِنَّ لَكَ لَأَجْرًا غَيْرَ مَمْنُونٍۢ
Şübhəsiz ki, sənin üçün tükənməz bir mükafat hazırlanmışdır.
Təfsir وَإِنَّكَ لَعَلَىٰ خُلُقٍ عَظِيمٍۢ
Həqiqətən də, sən böyük əxlaq sahibisən!
Təfsir فَسَتُبْصِرُ وَيُبْصِرُونَ
Sən də görəcəksən, onlar da –
Təfsir بِأَييِّكُمُ ٱلْمَفْتُونُ
hansınızın dəli olduğunu.
Təfsir إِنَّ رَبَّكَ هُوَ أَعْلَمُ بِمَن ضَلَّ عَن سَبِيلِهِۦ وَهُوَ أَعْلَمُ بِٱلْمُهْتَدِينَ
Şübhəsiz ki, Rəbbin Onun yolundan azanları və haqq yolda olanları daha yaxşı tanıyır.
Təfsir فَلَا تُطِعِ ٱلْمُكَذِّبِينَ
Elə isə haqqı yalan sayanlara güzəştə getmə.
Təfsir وَدُّوا۟ لَوْ تُدْهِنُ فَيُدْهِنُونَ
Müşriklər istəyirlər ki, sən onlara güzəşt edəsən, onlar da sənə güzəşt etsinlər.
Təfsir وَلَا تُطِعْ كُلَّ حَلَّافٍۢ مَّهِينٍ
İtaət etmə hər tez-tez and içənə, alçağa,
Təfsir هَمَّازٍۢ مَّشَّآءٍۭ بِنَمِيمٍۢ
qeybət edənə, dedi-qodu yayana,
Təfsir مَّنَّاعٍۢ لِّلْخَيْرِ مُعْتَدٍ أَثِيمٍ
xeyrə mane olana, həddi aşana, günahkara,
Təfsir عُتُلٍّۭ بَعْدَ ذَٰلِكَ زَنِيمٍ
daş ürəkliyə, bunlardan sonra da başqasının adını mənimsəyən fırıldaqçıya –
Təfsir أَن كَانَ ذَا مَالٍۢ وَبَنِينَ
o adam var-dövlət və oğul-uşaq sahibi olsa belə.
Təfsir إِذَا تُتْلَىٰ عَلَيْهِ ءَايَٰتُنَا قَالَ أَسَٰطِيرُ ٱلْأَوَّلِينَ
Ayələrimiz ona oxunduğu zaman: “Bu, keçmişdəkilərin əsatirlərindəndir!”– deyər.
Təfsir سَنَسِمُهُۥ عَلَى ٱلْخُرْطُومِ
Biz onun burnuna damğa vuracağıq.
Təfsir إِنَّا بَلَوْنَٰهُمْ كَمَا بَلَوْنَآ أَصْحَٰبَ ٱلْجَنَّةِ إِذْ أَقْسَمُوا۟ لَيَصْرِمُنَّهَا مُصْبِحِينَ
Həqiqətən, Biz bağ sahiblərini sınağa çəkdiyimiz kimi onları da sınağa çəkdik. O zaman bağ sahibləri səhər açılanda bağda olan meyvələri mütləq dərəcəklərinə and içmişdilər
Təfsir وَلَا يَسْتَثْنُونَ
və heç bir istisna da etməmişdilər (“inşallah” deməmişdilər).
Təfsir فَطَافَ عَلَيْهَا طَآئِفٌۭ مِّن رَّبِّكَ وَهُمْ نَآئِمُونَ
Onlar yuxuda ikən Rəbbinin əzabı o bağı bürüdü.
Təfsir فَأَصْبَحَتْ كَٱلصَّرِيمِ
Bağ yanıb zülmət gecə kimi qapqara oldu.
Təfsir فَتَنَادَوْا۟ مُصْبِحِينَ
Onlar səhər qalxdıqda bir-birlərini çağırdılar:
Təfsir أَنِ ٱغْدُوا۟ عَلَىٰ حَرْثِكُمْ إِن كُنتُمْ صَٰرِمِينَ
“Əgər meyvə dərəcəksinizsə, bağınıza erkən gedin!”
Təfsir فَٱنطَلَقُوا۟ وَهُمْ يَتَخَٰفَتُونَ
Onlar bağa yollandılar, yol boyu da bir-birlərinə belə pıçıldayırdılar:
Təfsir أَن لَّا يَدْخُلَنَّهَا ٱلْيَوْمَ عَلَيْكُم مِّسْكِينٌۭ
“Bu gün oraya – yanınıza heç bir kasıb girməsin!”
Təfsir وَغَدَوْا۟ عَلَىٰ حَرْدٍۢ قَٰدِرِينَ
Onlar bu məqsədlə kasıbları bağa buraxmamağa qadir olacaqlarını zənn edib erkən getdilər.
Təfsir فَلَمَّا رَأَوْهَا قَالُوٓا۟ إِنَّا لَضَآلُّونَ
Bağı görəndə isə belə dedilər: “Deyəsən, biz düz gəlməmişik!
Təfsir بَلْ نَحْنُ مَحْرُومُونَ
Xeyr! Biz bu bağın xeyrindən məhrum olmuşuq!”
Təfsir قَالَ أَوْسَطُهُمْ أَلَمْ أَقُل لَّكُمْ لَوْلَا تُسَبِّحُونَ
Onların ən insaflısı dedi: “Məgər mən sizə Allahın şəninə təriflər söyləyin deməmişdimmi?”
Təfsir قَالُوا۟ سُبْحَٰنَ رَبِّنَآ إِنَّا كُنَّا ظَٰلِمِينَ
Onlar dedilər: “Rəbbimiz pakdır, müqəddəsdir! Həqiqətən də, biz özümüzə zülm etmişik!”
Təfsir فَأَقْبَلَ بَعْضُهُمْ عَلَىٰ بَعْضٍۢ يَتَلَٰوَمُونَ
Onlar dönüb bir-birlərini qınamağa başladılar
Təfsir قَالُوا۟ يَٰوَيْلَنَآ إِنَّا كُنَّا طَٰغِينَ
və dedilər: “Vay halımıza! Biz həddi aşanlarıq!
Təfsir عَسَىٰ رَبُّنَآ أَن يُبْدِلَنَا خَيْرًۭا مِّنْهَآ إِنَّآ إِلَىٰ رَبِّنَا رَٰغِبُونَ
Ola bilsin ki, Rəbbimiz bizə bu bağın əvəzinə ondan daha yaxşısını versin. Əlbəttə, biz Rəbbimizə yönəlirik”.
Təfsir كَذَٰلِكَ ٱلْعَذَابُ ۖ وَلَعَذَابُ ٱلْءَاخِرَةِ أَكْبَرُ ۚ لَوْ كَانُوا۟ يَعْلَمُونَ
Dünyadakı əzab belədir. Axirət əzabı isə daha böyükdür! Kaş biləydilər!
Təfsir إِنَّ لِلْمُتَّقِينَ عِندَ رَبِّهِمْ جَنَّٰتِ ٱلنَّعِيمِ
Şübhəsiz ki, müttəqilər üçün Rəbbin dərgahında Nəim bağları hazırlanmışdır.
Təfsir أَفَنَجْعَلُ ٱلْمُسْلِمِينَ كَٱلْمُجْرِمِينَ
Biz heç müsəlmanları günahkarlara tay tutarıqmı?
Təfsir مَا لَكُمْ كَيْفَ تَحْكُمُونَ
Sizə nə olub, necə hökm verirsiniz?
Təfsir أَمْ لَكُمْ كِتَٰبٌۭ فِيهِ تَدْرُسُونَ
Yoxsa sizin elə bir kitabınız vardır ki, üsyankarla itaətkarın eyni olduğunu ondan oxuyursunuz?
Təfsir إِنَّ لَكُمْ فِيهِ لَمَا تَخَيَّرُونَ
Ya da onda bəyəndiyiniz hər bir şeyin sizin olacağı yazılmışdır?
Təfsir أَمْ لَكُمْ أَيْمَٰنٌ عَلَيْنَا بَٰلِغَةٌ إِلَىٰ يَوْمِ ٱلْقِيَٰمَةِ ۙ إِنَّ لَكُمْ لَمَا تَحْكُمُونَ
Yaxud Bizimlə Qiyamət gününədək əhd bağlamısınız ki, istədiyiniz hər şey sizin olacaqdır?
Təfsir سَلْهُمْ أَيُّهُم بِذَٰلِكَ زَعِيمٌ
Onlardan soruş ki, kim buna zamin duracaqdır?
Təfsir أَمْ لَهُمْ شُرَكَآءُ فَلْيَأْتُوا۟ بِشُرَكَآئِهِمْ إِن كَانُوا۟ صَٰدِقِينَ
Yoxsa onların şərikləri vardır? Əgər doğru danışırlarsa, onda qoy şəriklərini gətirsinlər.
Təfsir يَوْمَ يُكْشَفُ عَن سَاقٍۢ وَيُدْعَوْنَ إِلَى ٱلسُّجُودِ فَلَا يَسْتَطِيعُونَ
Ayağın açılacağı və onlar səcdəyə çağırılacaqları, lakin buna qadir ola bilməyəcəkləri gün –
Təfsir خَٰشِعَةً أَبْصَٰرُهُمْ تَرْهَقُهُمْ ذِلَّةٌۭ ۖ وَقَدْ كَانُوا۟ يُدْعَوْنَ إِلَى ٱلسُّجُودِ وَهُمْ سَٰلِمُونَ
onların baxışları yazıq görkəm alacaq, özlərini də zillət bürüyəcəkdir. Hərçənd ki, onlar dünyada ikən sağ-salamat halda səcdə qılmağa dəvət olunurdular.
Təfsir فَذَرْنِى وَمَن يُكَذِّبُ بِهَٰذَا ٱلْحَدِيثِ ۖ سَنَسْتَدْرِجُهُم مِّنْ حَيْثُ لَا يَعْلَمُونَ
Bu Sözü yalan sayanları Mənim öhdəmə burax. Biz onları tovlayıb bilmədikləri bir yöndən tədricən əzaba sürükləyirik.
Təfsir وَأُمْلِى لَهُمْ ۚ إِنَّ كَيْدِى مَتِينٌ
Hələlik Mən onlara möhlət verirəm. Şübhəsiz ki, Mənim kafirlər üçün qurduğum hiyləm çox güclüdür.
Təfsir أَمْ تَسْـَٔلُهُمْ أَجْرًۭا فَهُم مِّن مَّغْرَمٍۢ مُّثْقَلُونَ
Yoxsa sən onlardan bir muzd istəyirsən və onlar da ağır bir borca düşüblər?
Təfsir أَمْ عِندَهُمُ ٱلْغَيْبُ فَهُمْ يَكْتُبُونَ
Yoxsa qeyb onların əlindədir və onlar da ona baxıb istədiklərini yazırlar?
Təfsir فَٱصْبِرْ لِحُكْمِ رَبِّكَ وَلَا تَكُن كَصَاحِبِ ٱلْحُوتِ إِذْ نَادَىٰ وَهُوَ مَكْظُومٌۭ
Sən öz Rəbbinin hökmünə səbir et və balıq sahibi Yunus kimi olma! O zaman o, qəm-qüssə içində Rəbbinə dua etmişdi.
Təfsir لَّوْلَآ أَن تَدَٰرَكَهُۥ نِعْمَةٌۭ مِّن رَّبِّهِۦ لَنُبِذَ بِٱلْعَرَآءِ وَهُوَ مَذْمُومٌۭ
Əgər Rəbbinin mərhəməti ona yetişməsəydi, o, qınanmış halda heç bir bitki bitməyən boş yerə atılacaqdı.
Təfsir فَٱجْتَبَٰهُ رَبُّهُۥ فَجَعَلَهُۥ مِنَ ٱلصَّٰلِحِينَ
Lakin Rəbbi onu seçib əməlisalehlərdən etdi.
Təfsir وَإِن يَكَادُ ٱلَّذِينَ كَفَرُوا۟ لَيُزْلِقُونَكَ بِأَبْصَٰرِهِمْ لَمَّا سَمِعُوا۟ ٱلذِّكْرَ وَيَقُولُونَ إِنَّهُۥ لَمَجْنُونٌۭ
Həqiqətən, kafirlər Zikri (Quranı) eşitdikləri zaman öz baxışları ilə az qala səni gözə gətirələr. Onlar çarəsizlikdən: “O, dəlidir!”– deyirlər.
Təfsir وَمَا هُوَ إِلَّا ذِكْرٌۭ لِّلْعَٰلَمِينَ
Halbuki bu Quran aləmlər üçün öyüd-nəsihətdən başqa bir şey deyildir.
Təfsir